زبان های زنده دنیای معاصر مواجه با پدیده اشباع لغات آن با اصطلاحات علمی و فنی شده اند. سابق بر این وقتی از اصطلاحات علم خاص، برای مثال پزشکی به میان می آمد، این توقع و برداشت وجود داشت که اصطلاحات موجود در این حیطه علمی دارای یک معنای واحد و استاندارد می باشند، اما امروزه دیگر چنین تصوری مصداق ندارد و اصطلاحات در این علم و یا علوم دیگر محدود به یک معنا نمی شود و به همین جهت اصطلاح شناسی مورد توجه زبان شناسان قرار گرفته است، درک صحیح از اصطلاحات و معانی مختلف آن امروزه هم در زندگی عادی و روزمره، مانند عرصه های حقوقی و قضایی و هم در علوم کاربردی و تجربی، بسیار اهمیت دارد. امروزه اصطلاحات جز لاینفکی از امور مربوط به رسانه های گروهی می باشند و علمای زبان شناس متعددی و من جمله آکادمیسین پ. و راژ دستنوسکی پژوهش های گسترده ای را در این ارتباط انجام داده اند. با گسترش ترجمه ماشینی و نیاز به تحلیل های نحوی رایانه ای این سوال مطرح شد که چگونه می بایست اصطلاحات را مدخل بندی و دسته بندی نمود. یادآور می شویم که برای آنالیز در سطح مورفولوژی این کار ساده تر خواهد بود، به خصوص این که زبان روسی یک زبان صرفی می باشد و برنامه نویسی برای درک درست موقعیت صرف کلمات با دقت لازم میسر می شود. اما تعیین معنای کلمات و انتخاب گزینه درست کاری به مراتب مشکل تر است. زیرا قبل از آن در یک مرحله میانی می بایست روابط نحوی کلمات نیز مشخص شده باشند. اینجانب در این مقاله راهکارهای عملی خود را که حاصل سالیان دراز فعالیت بر روی پروژه های ترجمه ماشینی بوده است بیان می نمایم.  

مقالة حاضر در چارچوب نظریة استعارة مفهومی و طرحواره های تصوری، دو مفهوم قرآنی شیطان و ابلیس که مفاهیمی انتزاعی و غیرِ قابل ادراک حسی انگاشته می شوند، را بر پایه مقولة حرکت-به عنوان یکی از رایج ترین حوزه های شناختی تجربه-مورد بررسی قرار می دهد. هدفِ پژوهش، دست یابی به درکی عمیق و جامع از این مفاهیم قرآنی است تا با بهره گیری از روشی علمی در مطالعات تفسیری مدل مفهوم سازی قرآن در تبیین جایگاه شیطان/ابلیس در نظام هدایت/گمراهی نمایانده شود. پس از استخراج آیه های مشتمل بر کلیدواژه های شیطان و ابلیس، افزودن آیات مرتبط به صورت دستی و استخراج آیاتی که حرکت در آن ها وجود دارد، پیکره ای مشتمل بر 78 رویداد حرکتی و 107 آیه به دست آمد. بررسی پیکره موردِ اشاره نشان داد که نافرمانی و تنزل درجه شیطان به صورت خروج از مسیر، حرکت از بالا به پائین و از مکان مشخص به نامشخص تحت تأثیر نیروی خدا که نشان دهنده حرکت از وضعیت مطلوب به نامطلوب بوده، مفهوم سازی شده است. شیطان به صورت موجودی که در مسیر مانع ایجاد می کند، انسان را تکان می دهد، او را از مسیر منحرف و از بالا به پائین پرتاب می کند، به عنوان جزئی از کلان استعاره [بندگی خدا، قرار داشتن در یک مسیر است] مفهوم سازی شده است. بر مبنای استعاره دانش بنیاد [شیطان پیامبر است] پذیرش وسوسه شیطان به صورت حرکت به دنبال مقصدی متحرک در مسیری لغزنده به سوی هدفی نامشخص مفهوم سازی شده است. اگرچه در حرکت شیطان و پیروانش در دنیا مقصد برجسته سازی نشده، در آخرت به سمت مقصد مشخص (عذاب و جهنم) است.

با ورود اسلام به ایران، برای حدود دو قرن، ایرانیان در عرصه مناسبات سیاسی و اداری نقش چندانی نداشتند، اما با روی کار آمدن عباسیان، زمینه برای نفوذ ایرانیان در عرصه های سیاسی و فرهنگی به وجود آمد. اشتغال ایرانیان به علوم از همان ابتدا از یک سو و توجه خلفا به آموزش دینی مردم سرزمین های مفتوحه از آغاز فتوحات از سوی دیگر، انتشار علوم دینی را در ایران باعث شد. علم اولین وسیله ارتباط ایرانیان برای مشارکت در حکومت اسلامی بود. ایرانیان در جریان شکل گیری تمدن اسلامی و البته در کنار سایر اقوام و ملل، سهم درخور توجهی ایفا کردند. در این میان، مناطق مختلف ایران از جمله اردبیل، به فراخور وضع سیاسی فرهنگی، در روند شکل گیری تمدن اسلامی تاثیرگذار بوده اند. به باور نگارنده، با بررسی تراجم علمای اردبیل، می توان دریافت که دانشمندان اردبیل در بالندگی دسته ای از علوم سهیم بوده اند. همچنین موقعیت استراتژیک و حوادث سیاسی منطقه و نیز پویا نبودن و رونق نداشتن مراکز علمی اردبیل، بر وضعیت فرهنگی منطقه تاثیرگذار بوده است. نتیجه مبین آن است که دانشمندان منطقه بیشترین فعالیت را در حوزه علوم اسلامی، به ویژه عرفان و حدیث داشته اند. همچنین به علت نبود ثبات سیاسی و پویا نبودن مراکز علمی منطقه، بسیاری از دانشمندان اردبیل اقدام به مهاجرت کردند و مراکز علمی منطقه چندان در کانون توجه دانشمندان سایر مناطق نبود.

پیشرفت روزافزون دانش فناوری و علم دیجیتال و کاربردش در زندگی روزمره ی بشر، یکی از علل تغییرات عظیم فرهنگی در کشورها است. ورود فرهنگ های بیگانه و تغییر نوع زندگی مانند پوشش و تغییر نگرش نسبت به مسایل پیرامون مانند صحبت کردن و نوع رفتار، همگی از دستاوردهای دانش فناوری هستند. در برخی از عرصه های گرافیک شاهد کاراکترهایی هستیم که با کپی برداری و نسخه برداری مستقیم از نمونه های خارجی صورت گرفته است و به نوعی نمایشگر یک نوع سطحی نگری و بی توجهی نسبت به هویت ایرانی و هنر ایرانی است. یکی از بزرگترین مشکلات معرفی شخصیت عدم وحدت بصری در هویت سازی است. در واقع تجمیع نظر و اندیشه در طراحی کاراکترهایی با هویت ایرانی وجود ندارد. این عدم هماهنگی در طراحی باعث نوعی پراگندگی در سطح سلیقه و سواد بصری مخصوصا نیروی جوان شده است که به بی هویتی تصویری دچار می باشد. در نتیجه شکست را به همراه دارد. علل شکست مسکات عدم هماهنگی شخصیت با فضای اطرافش، عدم وجود استراتژی های در پخش های مکرر و نداشتن دانش کافی اینماتورها در بخش هویت یابی، از دیگر نقایص محسوب می شود. این پژوهش با روشی توصیفی، تحلیلی، از طریق منابع اسنادی ومشاهده به بررسی هویت ایرانی در شخصیت پردازی می پردازد و معرفی شیوه های مختلف شخصیت پردازی سعی می کند درطی آن، طراحی کاراکتر را از یک موضوع ساده و فانتزی (استیکرها) و الگوبردار از منابع خارجی درطراحی گرافیک امروز ایران، به تصویری نمادین وپیام رسان با تاکید بر هویت ایرانی از نظر پوشش و فرم، ارتقاء می دهد.

شاخه جدیدی از علم ایمنی شناسی، غددی – روانی – عصبی (Psychoneuro endocrine Immunology)، نخستین بار در حدود 65 سال پیش، ارایه شد. دانش ما در این زمینه هر روز در حال گسترش است. این رشته در مورد اثرات محرک های مختلف بر روی دستگاه ایمنی که اثر آنها از طریق دستگاه غدد درون ریز و دستگاه عصبی بر بدن اعمال می شود، بحث می کند. به طور کلی، استرسورها به محرک هایی گفته می شود که تعادل درونی (homeostasis) موجود زنده را، به هم می زنند و به دو دسته: 1- فیزیکی یا متابولیکی مانند جراحی، سرما و گرسنگی. 2- روانی مانند ترس و اضطراب تقسیم می شوند.

بنیاد علمی اروپا یاEuropean Science Foundation (ESF)  در سال 1974 میلادی تاسیس شد. اعضای این بنیاد را شورای تحقیقاتی، آکادمی ها و موسسات علمی از 29 کشور اروپایی تشکیل می دهند و در مجموع 76 عضو دارد. هدف از تاسیس این بنیاد کمک به پیشبرد علم و دانش و ارتقا آن در سطح اروپا می باشد. به بیان دیگر،ESF  همچون بستری است که با گرد هم آوردن دانشمندان برجسته و عوامل سرمایه گذار، سعی در برنامه ریزی و به اجرا درآوردن توانایی های علمی موجود در کل قاره اروپا دارد تا به این وسیله، شرایط رشد علم را تحقق بخشد. در این مقاله اهداف، ساختار، برنامه های علمی و شیوه های عملکرد بنیاد علمی اروپا (ESF)  باختصار شرح داده شده است.

ابن سینا با توجه به ویژگیهای معرفتی قاعده «ذوات الاسبات» مدعی است علم یقینی به امورسبب دار فقط از راه علم به علل آنها به دست می آید. بر اساس این، ظاهرا طرح دیگر راههای محتمل شناخت، از جمله برهانهای «انی مطلق» و «دلیل» نامعتبر است. اما او تصریح می کند که هرگاه حد وسط و ثبوت اکبر بر اصغر دو لازم حد اصغر باشند، امکان اقامه نوعی برهان انی یقین آور وجود دارد. بدین لحاظ تاکید بر نقش معرفتی علت، نافی هر نوع معرفت یقینی از غیر طریق علت نیست. همچنین وی تعلق جزیی به نحو کلی را نیز ادراک از راه اسباب و علل دانسته و آن را مفید کلیت و یقین معرفی می کند. از سوی دیگر، به عقیده ابن سینا، علم به علت مستلزم تحقق علم بالفعل به معلول نیست. او برای انتقال از علم بالقوه به علم بالفعل دو شرط قایل می شود: نخست آنکه، رابطه لزومی علت و معلول باید بر سبیل وضع و حمل و به شکل قضیه بیان شود و دیگر آنکه در برهان، علاوه بر علم به علت، علوم دیگری باید ضمیمه شوند، تا نتیجه یقینی حاصل شود. مقاله حاضر نقش معرفتی علت در مباحث مختلف فلسفه ابن سینا را بررسی می کند.

زمینه و هدف: پلیس در شرایط پیچیده امروز برای جلب رضایت مند مردم، ناگزیر به بازبینی شناخت خود از فضای اجتماعی و روانی مردم و انتظار آن ها از پلیس است و نگرش مطلوب مردم از پلیس به مشروعیت سازمان و اقد امات نیروی انتظامی می انجامد. در این پژوهش تلاش شده است مولفه های موثر بر جلب رضایت مند مردم از واحد های اجرایی پلیس در نحوه اجرای ماموریت ها شناسایی شوند و با استفاده از مفهوم مدل شکاف، روش نوینی برای ارزیابی عناصر کیفی رضایت مند مردم از پلیس ارائه شود. روش: روش پژوهش، توصیفی- پیمایشی، با هدف کاربرد است. جامعه آماری پژوهش را مراجعان به کلانتری ها و پاسگاه ها و پلیس های تخصصی فرماندهی انتظامی شهرستان شیراز تشکیل می دهند. در بازه زمانی سه ماهه چهارم سال 1395، اقدامات لازم درخصوص مصاحبه و جمع آوری پرسش نامه در مکان های یاد شده بر اساس نمونه گیری تصادفی، انجام شد. برای تجزیه و تحلیل و یافتن عوامل بحرانی شکست و موفقیت در رضایت مند مردم، از مفهوم مدل شکاف و ترسیم نقشه فازی نوع دوم برای ارزیابی عناصر کیفی استفاده شد.یافته ها: عوامل بحرانی موفقیت و شکست در رضایت مند مردم از پلیس در نحوه اجرای ماموریت ها با رویکرد فازی نوع دوم در شهر شیراز به دست آمد و حاصل آن، تبیین اساسی ترین راه کارها برای جلوگیری از شکست و حرکت به سمت تعالی و ارتقای عملکرد بود.نتایج: نتایج پژوهش نشان داد که روحیه ایثارگری پلیس، قابلیت د سترسی به پلیس، ترجیح دادن منافع عمومی به منافع شخصی، صداقت و خلوص نیت، برخورد قاطع پلیس با مجرمان، توکل و اعتقاد به خدا و کاهش آمار جرائم و مجرمان، از مهم ترین عوامل حیاتی در موفقیت پلیس، و تجهیزات لازم، نقش رسانه های داخلی در پشتیبانی از پلیس، مددکار بودن پلیس، ایجاد مراکز نظارت همگانی، فراهم کردن تسهیلات لازم برای ارباب رجوع، داشتن گشت در شب و روز و آشنایی با حوزه استحفاظی از مهم ترین عوامل شکست پلیس در جلب رضایت مند مردم توسط واحد های اجرایی پلیس در فرماند هی انتظامی شهرستان شیراز هستند. در این راستا آموزش عمومی پیشگیری از جرائم توسط رسانه ها، تقویت مراکز مشاوره و مددکاری، فراهم کردن تجهیزات به روز، تکریم ارباب رجوع و تقویت سامانه های خد مات رسانی می تواندرضایت مند مردم از پلیس را بهبود بخشد.

عنوان فراگیری که پیامبر اسلام (ص) برای دین خود به کار برده، طریقت فطری سهل گیر و مسامحت گزار است. این نامگذاری حاکی از آن است که چنین روحی در سرتاسر کالبد دین اسلام حضور دارد. تسامح را می توان به حرکتی جهت دار و در عین حال ملایم در برخورد با جهتهای مغایر تعریف نمود. مبانی هستی شناختی، انسان شناختی، معرفت شناختی و ارزش شناختی معینی، لایه های زیرساز شیوه تسامح در تربیت نبوی بوده است. مهمترین مبنای هستی شناختی این شیوه آن است که اصالت در هستی با رحمت است و خداوند آدمیان را برای نیل به آن آفریده است. در مبنای انسان شناختی می توان از این موارد نام برد: نخست اینکه آدمی با درونمایه فطری، خود رو به سوی خدا دارد و چونان جسم ثقیل و خاموشی نیست که نیروی عظیمی برای کندن و راندن او به سوی خدا لازم باشد. اگر نیرویی لازم است تنها برای تغییر جهت و سو دادن به موجودی در حال حرکت است. سهل و آسان بودن طریقت نبوی از همین جا ناشی می شود. دوم اینکه آدمی با خطا و افت و خیز ملازم است و نمی توان و نباید با او سخت رویی نمود. سوم اینکه آدمیان به سنتهای اجتماعی خود خو می گیرند و این ضریبی از انعطاف را ایجاب می کند. در مبنای معرفت شناختی، نخست این نکته مطرح است که درست، درست است و نادرست، نادرست. تسامح به معنای آن نیست که با نادرست مجامله شود. دوم اینکه درست و نادرست در نظامهای اندیشه ای در هم می تنند، بی آنکه در هم بیامیزند. از همین جاست که تسامح بر می خیزد و نمی توان و نباید نظامهای اندیشه ای مختلف را بالجمله طرد نمود، بلکه باید به مواجهه ای مرکب از جنبه های استقبال، گزینش و طرد روی آورد. سرانجام، در مبنای ارزش شناختی، این نکته قابل ذکر است که شیوه تسامح، از زیبایی و شکوه ویژه ای برخوردار است و از زشتیها و نفرت برانگیزیهای تصلب سخت گیرانه و نیز بی مبالاتی سهل انگارانه به دور است. از این رو، پیامبر در رویارویی با مخالفان، به زیبایی به چالش بر می خواست و به هنگامی که سخن با آنان به جایی نمی رسید، به زیبایی از آنان فاصله می گرفت و به هنگام تنهایی و در قلب خویش، با خیال آنان نیز تسامح می ورزید و از آنان به زیبایی در می گذشت.

دیدگاه مشهور بین فقیهان و حقوقدانان این است که حق حبس زوجه مطلق است و در ثبوت آن بین ایسار و اعسار زوج تفاوتی نیست، لکن دیدگاه مخالف آنکه حق حبس در فرض اعسار زوج را ساقط می داند نیز در بین فقیهان متاخر طرفداران زیادی دارد. این فقیهان برای اثبات دیدگاه خود به قواعدی همچون لاضرر، نفی عسر و حرج، انصاف، مذاق شریعت و مصلحت فردی و اجتماعی تمسک کرده اند. برخی نیز بین علم و جهل زوجه به اعسار و ایسار زوج به هنگام انعقاد عقد نکاح تفاوت گذاشته و بیان داشته اند علم و جهل می تواند در اسقاط یا بقای حق حبس موثر باشد، این نظر هرچند وجیه است لکن به نظر می رسد علم و جهل به خودی خود تاثیری در سقوط یا عدم سقوط حق حبس ندارد بلکه می تواند اماره ای بر اسقاط ضمنی حق حبس تلقی گردد در این مقاله به تبیین ادله و تقویت دیدگاه فوق پرداخته ایم.