پژوهشنامه حمل و نقل
سال:1400 | دوره:18 | شماره:3 (پیاپی 68) |تعداد مقالات:17

امروزه با پیشرفت چشمگیر و پر شتاب حمل و نقل هوایی در سراسر دنیا، فرودگاه ها شاهد رشد ترافیک مسافری که منتج به ناکافی بودن ظرفیت آن ها به منظور پاسخگویی به ترافیک در وضع موجود و سال های آتی می باشد، هستند در این بین فرودگاه های مهرآباد تهران و امام خمینی با توجه به سیاست گذاری های کلان و همچنین موقعیت استراتژیک خود می بایست توانایی پاسخگویی به بیشترین حجم از ترافیک هوایی را دارا باشند و این در شرایطی است که فرودگاه مهرآباد به دلیل قدمت ساخت دچار محدودیت شدید به منظور تملک و توسعه عوامل پروازی می باشد و فرودگاه امام خمینی نیز نیازمند برنامه ریزی جهت توسعه در سال های طرح می باشد. در این تحقیق با پیش بینی ترافیک هوایی در سال های 1394، 1404 و 1414، تعداد جایگاه مورد نیاز فرودگاه مهرآباد در سال های طرح به ترتیب برابر با 44، 61 و 81 جایگاه و تعداد جایگاه مورد نیاز فرودگاه امام خمینی به ترتیب برابر با 21، 38 و 63 جایگاه بدست آمد؛ و سپس با بررسی عوامل تاثیرگذار بر ظرفیت توقفگاه فرودگاه ها، ظرفیت فرودگاه مهرآباد و امام خمینی در سال 1404 به ترتیب 3 و 4 هواپیمای با رده عملیاتی C و در سال 1414نیز به ترتیب 4 و 6 هواپیمای با رده عملیاتی C در ساعت اوج افزایش یافت. همچنین میزان توسعه مورد نیاز فرودگاه مهرآباد و امام خمینی در سال های 1404 به ترتیب برابر با 10700 و 42800 مترمربع و نیز در سال 1414 به ترتیب برابر با 95000 و 267300 مترمربع پیش بینی گردید.

خرابی شیار شدگی یکی از خرابی های مهم در روسازی های آسفالتی است که در آب وهوای گرم به شدت تحت تاثیر مشخصات مخلوط آسفالتی قرار دارد. روش های مختلفی برای تعیین مقاومت مخلوط های آسفالتی در برابر شیار شدگی (تغییر شکل دایمی) وجود دارد که یکی از این روش ها، تعیین عدد جریان مخلوط آسفالتی با استفاده از آزمایش خزش دینامیکی است. تعیین عدد جریان مخلوط های آسفالتی نیازمند تجهیزات دینامیکی پیشرفته و همچنین صرف هزینه و زمان قابل توجه است. در این مقاله از روش رگرسیون چندجمله ای تکاملی (EPR) به منظور ارایه مدلی جهت پیش بینی عدد جریان مخلوط های آسفالتی بر اساس مشخصات طرح اختلاط مارشال، استفاده شده است. با بهره گیری از مدل توسعه داده شده می توان عدد جریان مخلوط های آسفالتی را با داشتن پارامترهای طرح اختلاط مارشال شامل درصد مصالح درشت دانه، درصد مصالح ریزدانه، درصد فیلر، درصد قیر، درصد فضای خالی مخلوط آسفالتی، درصد فضای خالی مصالح سنگی، استقامت مارشال و نرمی پیش بینی نمود. مدل توسعه داده شده دارای ضریب تعیین (R2) برابر با 9714/0 برای داده های آموزش و 9661/0 برای داده های آزمون است که نشان دهنده دقت بالای مدل توسعه داده شده است. بررسی انجام شده نشان می دهد که دقت مدل توسعه در مقایسه با مدل های توسعه داده شده توسط سایر محققین بیشتر است. به علاوه تحلیل حساسیت نشان دهنده انتطباق مناسب مدل توسعه داده شده با رفتار فیزیکی مخلوط های آسفالتی است.

با توجه به پیشرفت های گسترده تکنولوژی در زمینه هوشمند سازی سیستم های حمل ونقل، پیش بینی می شود که خودروهای خودران1 بزودی به صورت گسترده ای وارد صنعت می شود و مولفه های مختلف تقاضا در حمل ونقل شامل زمان سفر، مد سفر2، ارزش زمان، وسیله-مسافت پیموده شده، هزینه پارکینگ3، هزینه بهره برداری4، استفاده کنندگان و غیره را تحت تاثیر قرار بدهند. لذا در این پژوهش، تلاش بر این است که تاثیرات این خودروها بر روی انتخاب مد سفر در شهر قم تعیین شود. برای انجام این کار، داده های مربوط به جمعیت مصنوعی، اشخاص، خانوار، نواحی ترافیکی، اطلاعات کاربری زمین و ماتریس های مقاومت بین نواحی مربوط به شهر قم، جهت پیش بینی تقاضا به صورت فعالیت مبنا وارد نرم افزار اکتیویتیسیم5 شد. در گام بعد جهت مشخص کردن تاثیرات خودروهای خودران بر روی انتخاب مد، برای سه متغیر زمان سفر، هزینه پارکینگ و هزینه بهره برداری که طبق پیش بینی ها و با استناد به مقالات معتبر، تغییرات گسترده ای را در زمان حضور این خودروها تجربه می کنند، بازه ای از تغییرات طی 10 مرحله در نظر گرفته شد و تغییرات حاصله در انتخاب مد سفر برای هر مرحله و هر هدف سفر به صورت جداگانه تجزیه وتحلیل شده اند. نتایج نشان می دهند که از بین سه متغیر ذکرشده، تغییرات هزینه پارکینگ بیشترین تاثیر را بر روی سهم مد خودروی خودران شخصی و تغییرات زمان سفر بیشترین تاثیر را بر روی مد خودروی خودران اشتراکی6 دارند

در این پژوهش به منظور ارزیابی عملکرد شبکه عصبی، از دو مدل شبکه عصبی MLP و شبکه عصبی RBF در راستای پیش بینی مقاومت های خمشی، کششی و فشاری استفاده شد. داده های مورد استفاده، از نتایج مدل های برازش شده بر نتایج آزمایشات انجام شده بر روی نمونه های بتن غلتکی حاوی مقادیر مختلف خرده لاستیک بازیافتی، خاکستر بادی و نانوسیلیس بر اساس آزمایشات مقاومت فشاری، خمشی و کششی گرفته شده است. انواع مختلفی از شبکه های عصبی مصنوعی برای پیش بینی انواع مقاومت بتن استفاده شده اند. در هر قسمت ساختار شبکه عصبی مورد استفاده به همراه جدول اطلاعات ورودی و نتایج خروجی آن شبکه آورده شده است. در هر نوع شبکه عصبی از تعداد لایه ها و تعداد نرون های مختلفی برای مدلسازی استفاده شده است. در جداول، ردیف های سبزرنگ نشان دهنده ی بهترین ساختاری است که توانسته به خوبی مقاومت های بتن را پیش بینی کند. همچنین بهترین نتیجه (کمترین خطا و بالاترین ضریب همبستگی) با درنظرگرفتن عملکرد شبکه در پیش بینی همزمان انواع مقاومت انتخاب شده است. نتایج مقاومت های فشاری و کششی، در یک راستا بوده و عموما هم راستا می باشد ولی مقاومت خمشی معمولا نتایج متفاوتی را از خود نشان داده است.

در شهر تهران به منظور کاهش تردد به محدوده مرکزی شهر و در نتیجه کاهش آلودگی هوا، طرح مدیریتی قیمت گذاری عوارض در این منطقه از شهر اجرا می شود. در پژوهش حاضر، انتخاب وسیله افراد در محدوده طرح ترافیک، با توجه به سناریوهای ساعت مبنا بررسی شده است. جامعه آماری شامل 1388 پاسخ دهنده است که به دلیل پاسخ دادن هر شخص به سه سناریوی قیمتی 4164 مشاهده برای تحلیل موضوع مورد نظر فراهم شد. همچنین به منظور بررسی ناهمگنی در رفتار مسافران و تاثیر هزینه طرح ترافیک بر انتخاب وسیله گروه های مختلف، از مدل کلاس پنهان استفاده شده است. براساس نتایج مدل کلاس پنهان حساسیت گروه های مختلف نسبت به قیمت متفاوت است به گونه ای که در کلاسی که احتمال عضویت شاغلین بیشتر است، حساسیت نسبت به قیمت طرح ترافیک نیز کمتر است. محاسبه اثرحاشیه ای متغیر هزینه طرح ترافیک نشان می دهد، درصورتی که هزینه طرح ترافیک 1000 تومان زیاد شود، احتمال انتخاب گزینه خودرو شخصی به طور متوسط در سه کلاس 1984/0 درصد کاهش می یابد.

فرونشست ناشی از ازدیاد بهره برداری از منابع آب زیرزمینی نسبت به توان ترمیمی آن در برخی نواحی داخلی ایران، سابقه طولانی دارد. در سال های اخیر، فرونشست زمین باعث بروز مخاطره جدی محیطی در دشت ها و مناطق مختلف ایران شده است. فرونشینی سطح زمین از جمله مخاطرات محیطی است که بشر در دهه های اخیر به دلیل برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی با آن مواجه شده است. این پدیده همانند سایر مخاطرات مانند زلزله، خشک سالی، سیل، طوفان، لغزش و غیره. . . از جمله موانع توسعه اقتصادی-اجتماعی و عمرانی به شمار می رود. پدیده فرونشست به طور معمول با مخاطرات فراوانی همراه است. این پدیده می تواند سبب آسیب های زیربنایی، طبیعی و در نهایت منجر به افزایش خطرپذیری جامعه و اقتصاد گردد. در سال های اخیر با افزایش میزان فرونشست به پی ساختمان ها، باند فرودگاه ها، پل ها، تونل ها، خیابان ها، خطوط حمل و نقل ریلی و جاده ای آسیب زیادی وارد شده است. بدین منظور در این پژوهش، میزان فرونشست زمین در منطقه صنعتی غرب شهر کرمان با استفاده از تصاویر راداری ماهواره Sentinel-1 از سال 2014 تا 2020 در نرم افزار Snap با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت که نتایج نشان داد میزان فرونشست این محدوده از سال 2014 تا 2017 حداقل 3/3 سانتی متر و حداکثر 6 سانتی متر، از سال 2017 تا 2020 حداقل 6/3 سانتی متر و حداکثر 13/2 سانتی متر و از ژانویه سال 2020 تا آوریل سال 2020 حداقل 1/03 سانتی متر و حداکثر 2/13 سانتی متر بوده است که افزایش قابل توجهی را نشان می دهد. ازدیاد بهره برداری از منابع آب زیرزمینی، فشردگی به علت زهکشی زمین و فشردگی به علت تحمیل بارهای سنگین (بار گذاری سازه ها و غیره. . . ) را می توان از عوامل فرونشست در این محدوده نام برد. که می تواند منجر به ایجاد خسارات هنگفتی در این محدوده گردد.

معمولا تخطی از سرعت مجاز یکی از عوامل اصلی حوادث رانندگی در راه های برون شهری است. در این مطالعه سعی شده با ثبت سرعت و تکمیل پرسشنامه از خودروهای در حال تردد در محورهای دوخطه-دوطرفه برونشهری استان زنجان به بررسی عوامل موثر بر انتخاب سرعت توسط رانندگان پرداخته شود. به این منظور متغیرهای متعددی در 5 گروه، متغیرهای مربوط به راننده، وسیله نقلیه، راه و محیط اطراف، سفر و سرنشینان تعریف شده و داده های مربوط به آن ها جمع آوری شده است. به منظور تحلیل داده ها از مدل رگرسیون لجستیک استفاده شده که احتمال انتخاب سرعت غیرمجاز از سوی رانندگان را محاسبه می کند. نتایج انجام این مطالعه نشان داد که با افزایش سن رانندگان، احتمال انتخاب سرعت غیرمجاز از سوی آن ها کاسته میشود و بر عکس با کاهش سن رانندگان، احتمال انتخاب سرعت غیرمجاز افزایش می یابد. همچنین نتایج حاصل از مدل ساخته شده بیان می کند که با افزایش حجم موتور خودروها بر احتمال انتخاب سرعت غیرمجاز توسط رانندگان افزوده شده است. نتایج مدل نشان می دهد، احتمال ارتکاب تخلف سرعت در راه هایی با سرعت مجاز 60 و 80 کیلومتر بر ساعت بیشتر از راه هایی با سرعت مجاز 95 کیلومتر بر ساعت است.

با توجه به افزایش روزافزون زباله های پلاستیکی، تجزیه ناپذیر بودن و همچنین مشکلات مربوط به دفن بهداشتی این مواد، مصرف دوباره زباله های پلاستیکی پس از فرآوری در راه ها می تواند مزایای اقتصادی و محیط زیستی فراوانی داشته باشد. طبق گزارشات سالانه مرکز اطلاعات صنعتی و تکنولوژیکی وزارت صنایع و معادن در سال 1396 برای ضایعات بطری های پلاستیکی حاصل از مصرف نوشیدنی ها و سایر انواع پلاستیک های از جنس PET، مجموعا به میزان قابل توجه 3/509 هزار تن می باشد. همچنین در روسازی های بتنی، مقاومت سایشی از جمله فاکتورهای مهم دوام است که همواره مشکل ساز بوده و موجب هزینه-های سنگین تعمیر و نگهداری می شود و اکثر روش های بهبود آن نیز پرهزینه می باشد. در این پژوهش PET بازیافتی در درصدهای جایگزینی 5، 10، 15، 20، 25 و 30 به صورت حجمی جایگزین ریزدانه طبیعی گردید و در مجموع 7 طرح کلی ساخته شد و مشخصات بتن تازه و بتن سخت شده از قبیل: مشخصت مکانیکی و مقاومت سایشی نمونه های ساخته شده با درصدهای جایگزینی ذکر شده مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدین قرار است که: جایگزینی PET بازیافتی با مصالح سنگی طبیعی هم اندازه موجب کاهش اسلامپ و وزن مخصوص بتن تازه شد، افزایش درصد جایگزینی PET زوال بیشتر مشخصات مکانیکی را بهمراه داشت بطوریکه جایگزینی تا 30 درصد موجب کاهش مقاومت فشاری، کششی غیر مستقیم و خمشی به ترتیب تا 36، 42 و 22 درصد نسبت به نمونه شاهد شد، PET بازیافتی ریزدانه موجب بهبود مقاومت سایشی بتن شد که با افزایش درصد جایگزینی مقاومت سایشی بطور کلی افزایش یافت. با توجه به بررسی مشخصات مکانیکی و مقایسه با حداقل-های پیشنهادی آیین نامه های مختلف و همچنین نظر به مقاومت سایشی نمونه ها، لذا در این پژوهش جایگزینی 20 درصد PET بازیافتی با ریزدانه به عنوان محتمل ترین درصد جایگزینی بهینه معرفی شده است.

در سالهای اخیر استفاده از سرباره ذوب فلز که یکی از مواد زاید و غیر قابل استفاده کارخانجات ذوب فلز می باشد، به عنوان جایگزینی برای بخشی یا تمام مصالح سنگی در لایه های مختلف روسازی مورد توجه قرار گرفته است. لذا در این تحقیق به بررسی استفاده از درصدهای مختلف سرباره فولاد به به صورت درصدی از مصالح سنگی درشت دانه در دانه بندی طرح اختلاط (0٪, ، 50٪,و 100درصد سرباره فولاد جایگزین مصالح سنگی درشت دانه) پرداخته شده است. همچنین جهت بررسی تاثیر استفاده از الیاف پلی پروپیلن بر عملکرد روسازی بتن غلتکی حاوی سرباره، از درصدهای مختلف 1/0و 2/0 و 3/0 درصد استفاده شد. برای دستیابی به این هدف، 12 طرح اختلاط متفاوت برای سنین 7 و 28 روزه طراحی و برای آزمایش هر طرح بتن غلتکی (6 عدد نمونه برای مقاومت فشاری 7 و 28 روزه، 3 عدد نمونه برای مقاومت کششی 28 روزه و 3 عدد نمونه برای وزن مخصوص و جذب آب 28 روزه) ساخته شد. نتایج آزمایش ها نشان می دهد که مقاومت فشاری بتن غلتکی در سن 28 روز با جایگزینی سنگدانه های سرباره کنورتور به میزان 50 و 100 درصد به عنوان درشت دانه، به ترتیب حدود 9 و 21 درصد کاهش یافت. افزودن الیاف به میزان تا 2/0 درصد روند افزایشی در مقاومت فشاری نمونه ها را به همراه داشته و با افزودن 3/0 درصد الیاف مقاومت فشاری شروع به کاهش کرد. همچنین مقاومت کششی نمونه ها در سن 28 روز با جایگزینی سنگدانه های سرباره کنورتور به میزان 50 و 100 درصد به عنوان درشت دانه، به ترتیب حدود 5/1 و 3 درصد کاهش یافت. افزودن الیاف به میزان تا 2/0 درصد روند افزایشی در مقاومت کششی نمونه ها را به همراه داشته و با افزودن 3/0 درصد الیاف مقاومت کششی شروع به کاهش کرد. در صورتی که وزن مخصوص نمونه ها با جایگزینی سرباره به میزان 50 و 100 درصد به ترتیب افزایش 5 و 11درصدی به همراه داشت. در حالیکه افزودن الیاف سبب کاهش وزن مخصوص نمونه ها شده است. نتایج جذب آب نمونه ها نشان می دهد تمامی نمونه های بتن غلتکی در سن 28 روزه در مقایسه با نمونه شاهد جذب آب بیشتری داشتند. جذب آب نمونه ها با افزایش مقادیر سرباره کنورتور جایگزین شده با مصالح طبیعی افزایش می یابد. برای نمونه هایی با مقادیر بیشتر سنگدانه های سرباره کنورتور، روند افزایشی جذب آب دیده می شود. نمونه های طرح حاوی 100 درصد سرباره و 3/0 درصد الیاف در سن 28 روز با جذب آب 48/7 درصد بیشترین جذب آب نسبت به نمونه شاهد را بدست آورد.

امروزه صنعت حمل ونقل هوایی نقش بسیار مهمی در روابط کشورهای مختلف جهان، نمایش قدرت های اقتصادی و نظامی و تسریع امور حیاتی یک کشور بر عهده دارد. بهبود عملکرد صنعت حمل ونقل هوایی با استفاده از تحلیل داده های عظیم موجود در این صنعت توسط روش های هوشمند، باعث افزایش بهره وری این سیستم می شود. طبق بررسی های انجام گرفته باوجود اهمیت این صنعت و وجود داده های عظیم در آن، در مطالعات گذشته به استفاده از روش های مبتنی بر داده برای کشف دانش در این صنعت توجه کم تری شده است. فرآیندکاوی یکی از این روش های هوشمند است که اجازه استخراج خودکار اطلاعات از داده های تاریخچه رخدادها و تجزیه وتحلیل فرآیندهای سیستم را می دهد. این تحقیق برای بررسی چگونگی پیش بینی هوشمند زمان وقوع رویدادهای کلیدی پرواز، به اجرای روش کشف فرآیند از منظرهای کنترل جریان (فرآیندی) و زمانی به کمک نرم افزار پروم می پردازد. در این تحقیق بعد از استخراج داده های اولیه پروازها از شرکت هواپیمایی زاگرس و تبدیل داده ها به گزارش رویداد، گزارش رویداد پروازها وارد پروم می شوند و به استخراج مدل سیستم گذار و پیش بینی زمان وقایع کلیدی پرواز پرداخته می شود. از جمله نوآوری های این تحقیق استفاده از روش پیش بینی زمان رویکرد فرآیندکاوی روی داده های واقعی، پیش بینی زمان و تحلیل رفتار زمانی وقایع کلیدی پروازهای آتی به صورت پویا و مبتنی بر رفتار گذشته هر پرواز است. بکارگیری نتایج این تحقیق باعث کاهش زمان انتظار، جلوگیری از ازدحام مسافران و افزایش رضایت آن ها با اطلاع رسانی به روز پروازها و درنتیجه افزایش تقاضای حمل ونقل هوایی می شود. همچنین به ایجاد برنامه ریزی هوشمند در سیستم حمل ونقل هوایی و بهبود زمان بندی تسهیلات فرودگاهی کمک شایانی می کند.

در این مقاله مساله ی مکان یابی هاب در یک شبکه غیر کامل با ساختار سلسله مراتبی بررسی شده است. تخصیص نقاط به هاب در شبکه به صورت تکی است. گره های هاب و مسیرها ظرفیت دار است. تابع هدف اول مساله از نوع "حداقل حداکثر" بوده و جهت حداقل سازی حداکثر زمان جابجایی در شبکه استفاده می شود و تابع هدف دوم از نوع "حداقل مجموع" بوده و جهت حداقل سازی مجموع هزینه های جابجایی در شبکه استفاده شده است. در نهایت مساله ی مکان یابی هاب چند هدفه با ساختار سلسله مراتبی، با تخصیص تکی و ظرفیت دار با استفاده از برنامه ریزی عدد صحیح مختلط مدل سازی می شود. جهت ارزیابی عددی مدل ایجاد شده ابتدا مساله در ابعاد کوچک جهت بررسی شدنی بودن توسط نرم افزار گمز و روش حل شد. با توجه به بودن مساله ی موجود جهت حل مساله در ابعاد متوسط و بزرگ از روش های فراابتکاری استفاده گردید. در این تحقیق از دو روش فراابتکاری به نام های ژنتیک نامغلوب چند هدفه (نسخه ی دوم) و بهینه ساز شیرمورچه ی چندهدفه استفاده شد. جهت مقایسه ی نتایج از شاخص های مقایسه ای به نام های تعداد جواب پارتو، بیشترین گسترش، فاصله ی متریک و زمان محاسبه استفاده شد. مقایسه ی نتایج توسط یک روش آماری انجام شد. نتایج نشان داد الگوریتم شیرمورچه ی چندهدفه جواب هایی با پراکندگی بیشتر نسبت به الگوریتم ژنتیک نامغلوب تولید کرده و در مقابل الگوریتم ژنتیک نامغلوب سرعت حل بالاتری نسبت به الگوریتم بهینه ساز شیرمورچه داشته است.

سامانه حمل و نقل اتوبوس یکی از مهمترین سامانه های حمل و نقل همگانی به شمار می رود. بهبود این سامانه تاثیر بهسزایی در عملکرد و افزایش کارایی سامانه حمل و نقل شهرها و به تبع آن رضایت بیشتر و جذب مسافران خواهد داشت. یکی از مسایل مهم در این حوزه تخصیص بهینه تعداد وسایل نقیله به خطوط است که تحت عنوان مساله جدول زمانی حمل و نقل شناخته می شود. به طور مشخص تخصیص تعداد بیش از نیاز هر کدام از این وسایل به هر خط باعث ایجاد ظرفیت مازاد برای آن خط و برعکس تخصیص کمتر از نیاز باعث نارضایتی مسافر به عنوان خدمت گیرنده می شود. از اینرو هدف اصلی تحقیق، برآورد دقیق و بهینه تعداد وسیله و تعداد حرکت وسایل به تفکیک هر خط، هر بازه و هر نوع روز می باشد. در این پژوهش از مدل های ریاضی بهینه یابی برای حل مساله مذکور استفاده می شود. مدل پیشنهادی، یک مدل برنامه ریزی عدد صحیح است. برای ساخت مدل از پیشینه تحقیق و مصاحبه با دست اندرکاران، کارشناسان و مدیران سازمان اتوبوسرانی و خبرگان حمل و نقل عمومی استفاده شد. برای ارزیابی مدل طراحی شده علاوه بر حل چند مثال کوچک اقدام به پیاده سازی آزمایشی روی مجموعه خطوط پایانه آزادی شبکه اتوبوسرانی مشهد شد. نتایج حاصل از حل مدل با مقادیر واقعی مقایسه شد. نتایج پاسخ های بدست آمده از مدل نشان داد با تعداد وسیله کمتر نسبت به تعداد واقعی اتوبوس ها در روزهای مورد بررسی، کلیه محدودیت های سیستم به ویژه تقاضا تامین می شود.

بندر به عنوان یک زیرساخت مرکزی و حیاتی در سیستم حمل و نقل دریایی نقشی مهم و اساسی ایفاء می کند. این امکان که منافع بنادر در یک منطقه بزرگتر نسبت به منطقه بندری منتشر می شوند، چندین پرسش پژوهشی را مطرح می سازد که پرسش اصلی مرتبط با سنجش آثار سرریز در مناطق همجوار است. از این رو پژوهش حاضر بر آن است تا اثرات سرریز بنادر بر رشد اقتصادی در ایران با تحلیل اقتصادسنجی فضایی اندازه گیری نماید. داده های مورد استفاده در این پژوهش در بازه زمانی 1384 تا 1392 مجموعه 23 استان غیر ساحلی و 7 استان ساحلی را پوشش می دهند. نتایج این تحقیق نشان می دهد که طی دوره نه ساله مورد بررسی عملکرد بنادر تاثیر مثبتی بر تولید استان های ساحلی ایران داشته است اما اثر سرریز در این دوره منفی بوده است. به عبارت دیگر، یک افزایش در سطح عملکرد بندر در یک ناحیه مشخص تمایل دارد GDP در سایر مناطق را کاهش دهد.

پیاده روی جایگاه برجسته ای در سیستم حمل و نقل شهری دارد. زیرا بخش قابل توجه ای از سفرهای درون شهری به صورت پیاده انجام می گیرد. افزایش وسایل نقلیه موتوری و در نتیجه ازدحام معابر، آلودگی هوا، افزایش قیمت سوخت و همچنین توجه روزافزون مردم به کیفیت سلامتی شان، شیوه های حمل و نقل غیر موتوری خصوصا پیاده روی، بیش از گذشته مورد توجه مردم قرار گرفته است. از طرفی با توجه به این مسایل، عدم توجه به مقوله ی ایمنی عابرین پیاده منجر به وقوع حوادث رانندگی متعددی طی سالیان گذشته شده است. تجزیه و تحلیل ایمنی مسیرها به طور متداول، اغلب با سوابق آمار تصادف و بکارگیری مدل های آماری در راستای تعیین نقاط حادثه خیز و ناامن صورت می پذیرد. دلایل متعددی نشان می دهد که این شیوه ابزار چندان مناسب جهت ارزیابی ایمنی نیست. به همین دلیل استفاده از روش های جایگزین یا مکمل مبتنی بر داده های غیرتصادف برای بهبود ایمنی ترافیک، مورد توجه محققین علم ترافیک قرار گرفته است که از مهمترین روش های آن می توان به استفاده از شاخصهای تعامل ترافیکی اشاره کرد. در پژوهش حاضر سعی شده است که موضوع ایمنی عابرین پیاده در تقاطع های کنترل نشده درون شهری با استفاده از روش شبکه عصبی و روش جایگزین مبتنی بر داده های غیرتصادف مورد ارزیابی قرارگیرد. ابتدا با بهره گیری از روش شبکه عصبی، عوامل موثر در وقوع یک تعامل بین خودرو و عابرین پیاده تعیین شدند و در نهایت با استفاده از شاخص های زمان سپری شده از تخطی (PET) و زمان مانده تا برخورد (TTC) آستانه بحرانی احتمال وقوع تعاملات خودرو-عابر در تقاطعات کنترل نشده شهری مشخص گردید.

یکی از مشکلات سیستم های کنترل سرعت لحظه ای این است که سرعت خودروهای عبوری، تنها در نقاط مشخصی از مسیر بررسی شده و رفتار رانندگان در تمام مسیر قابل بررسی نمی باشد. هدف اصلی این تحقیق، اثرسنجی کاهش سرعت دوربین های کنترل سرعت متوسط وسایل نقلیه در راه های برون شهری است. در این پژوهش با استفاده از مدل های آماری آزمون فرض و سری زمانی، میزان کاهش سرعت وسایل نقلیه نسبت به حالت بدون دوربین به دست آمده و تغییرات سرعت در پی نصب و راه اندازی دوربین های کنترل سرعت متوسط بررسی شده است. برای این ارزیابی 9 محور در مناطق مختلف ایران انتخاب شده اند. برای اندازه گیری و تحلیل اثرسنجی از روش های آزمون فرض آماری و سری های زمانی استفاده شده است. محورهای مورد مطالعه در مقطع مورد بررسی دارای دوربین های کنترل سرعت متوسط بوده که اطلاعات و زمان نصب این دوربین ها از سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای گرفته شده است. به طور کلی، میانگین سرعت خودروها قبل از نصب دوربین ها برابر 66/89 کیلومتر بر ساعت و بعد از نصب دوربین ها برابر 08/84 کیلومتر بر ساعت بوده است که کاهش 58/5 کیلومتر بر ساعت را نشان می دهد. میانگین درصد کاهش سرعت متوسط نیز برابر 25/5 درصد بوده که میزان قابل قبولی را نشان می دهد. طبق خروجی های آزمون فرض در سطح اطمینان 95 درصدی، در 6 محور از 9 محور موردبررسی، سرعت متوسط وسایل نقلیه کاهش معناداری پیداکرده است. این نتیجه بدان معنی نیست که در بقیه محورها کاهشی وجود نداشته بلکه کاهش سرعت به میزان قابل توجهی نبوده است. به طور کلی، تاثیر دوربین های کنترل سرعت متوسط در کاهش سرعت خودروها در مسیرهایی که حجم تردد کمتری داشته اند، نسبت به مسیرهای پرتردد بیشتر بوده است.

یکی از خواسته های اساسی افراد در جوامع امروزی بی شک بهبود کیفیت خدمات حمل ونقل عمومی است. شرکت های خدمات مسافربری برای رقابت در این فضا نیاز دارند عوامل موثر بر رضایت مسافران و معیارهای کیفیت خدمات از دید آن ها را شناسایی کنند و ضمن ارزیابی وضعیت خود از این دیدگاه، برای بهبود وضعیت خود و کسب رضایت مسافران اقدام نمایند. هدف از پژوهش حاضر اولویت بندی شرکت های مسافربری با استفاده از رویکرد ترکیبی فرایند تحلیل شبکه ای (ANP) و ارزیابی نسبت جمعی (ARAS) است. بدین منظور در ابتدا از طریق مطالعه ادبیات و پیشینه پژوهش موجود، 35 معیار مرتبط شناسایی گردید. سپس با توزیع پرسشنامه بین مدیران و کارشناسان شرکت های تعاونی استان گیلان، 19 عامل مهم تر تعیین و در 6 دسته اصلی، تقسیم شدند. در گام بعدی با استفاده از نظرات خبرگان روابط میان عوامل شناسایی شد. سپس با استفاده ANP، وزن عوامل محاسبه و اهمیت آن ها مشخص گردید؛ و درنهایت برای رتبه بندی شرکت های اتوبوس رانی شاغل در شهرستان رشت از روش ARAS استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که معیارهای خدمات و تضمین کیفیت، هزینه ها و قابلیت اطمینان از اهمیت بیش تری برخوردارند. در میان زیرمعیارها نیز پاسخگویی به نیازها و شکایات مشتریان، قیمت بلیت و احترام کارکنان به ارباب رجوع به عنوان مهم ترین زیرمعیارها شناسایی شدند. همچنین این مطالعه نشان داد شرکت های برتر ازنظر کیفیت خدمات به ترتیب شرکت های رویال سفر ایرانیان، سیروسفر و همسفر راه باران هستند.

این تحقیق برای نخستین بار با هدف شناسایی و رتبه بندی کلیه عوامل موثر در بروز حوادث دریایی شناورهای با تناژ ناخالص کمتر از 500 (مورد مطالعه آبراه های خوزستان)، تهیه و تنظیم شده است. یافته های این پژوهش کاربردی می تواند به اتخاذ راهکارهای موثر عملی در راستای افزایش سطح ایمنی شناورهای با تناژ ناخالص کمتر از 500 متردد در آب های خوزستان کمک شایانی نماید. در این پژوهش، ضمن مطالعه کتابخانه ای و اسنادی، از ابزار پرسش نامه برای گردآوری داده ها استفاده شده است. دو بخش آمار توصیفی و استنباطی داده ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند و برای پردازش اطلاعات، از نرم افزار آماری اس. پی. اس. اس و اکسپرت چویس استفاده گردیده است. بر اساس تجزیه و تحلیل و نتایج حاصله، عوامل انسانی، عوامل محیطی، عوامل نرم افزاری و عوامل سخت افزاری در بروز حوادث دریایی شناورهای با تناژ ناخالص کمتر از500 در آبراه های خوزستان تاثیر دارند که از بین آنها، عامل انسانی با وزن نهایی 0. 534 بیشترین اولویت را نسبت به عوامل دیگر دارد. همچنین از میان زیرعوامل، کمبود و فقدان آموزش پرسنل شناورها در میان زیر عوامل انسانی، عامل ویژگی های طبیعی کانال (جریان شدید آب، عمق و عرض) در میان زیر عوامل محیطی، عامل عدم اجرای صحیح دستورالعمل های موجود فنی و ایمنی از میان زیر عوامل نرم افزاری و عامل شرایط تعمیر و نگه داری بدنه و تجهیزات شناور از میان عوامل سخت افزاری اولویت اول را نسبت به دیگر زیر عوامل به خود اختصاص داده اند.