مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

72
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

23
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

ارزیابی مدل های پیشنهادیFAO برای برآورد تبخیر-تعرق گیاه مرجع در آبخیز حاجی آباد هرمزگان

صفحات

 صفحه شروع 121 | صفحه پایان 133

چکیده

 مقدمه و هدفدر چند سال اخیر بروز خشکسالی ­ها موجب شده است تا منابع آب در دسترس دشت­ ها و آبخیزهای جنوبی کشور, به­ ویژه آبخیزهای استان هرمزگان, به ­طور فزاینده ­ای کاهش یابد و افزون بر تغییر بوم ­شناسی (زیست بوم) آن­ها, امنیت غذایی کشور را با خطر جدی مواجه نماید. هم زمان با تلاش برای یافتن منابع آب جدید, اصولی ­ترین راه مقابله با کمبود آب, استفاده ­ی مناسب و مؤثر از منابع آب موجود است که به نوبه ی خود مستلزم آگاهی از تبخیر-تعرق یا نیاز آبی گیاهان است. تبخیر-تعرق گیاهان معمولاً به دو روش مستقیم و غیرمستقیم محاسبه می ­شود. در روش غیرمستقیم تبخیر-تعرق گیاه مرجع (ET0) که بیانگر اثر آب و هوا بر تبخیر-تعرق است با استفاده از مدل ­هایی که از یک یا چند ویژگی آب و هوایی استفاده می ­کنند تخمین زده می ­شود, سپس (ET0) در ضریبی به ­نام ضریب گیاهی که منعکس ­کننده ­ی ویژگی های گیاه است ضرب می شود تا تبخیر-تعرق به ­دست آید. نتایج پژوهش ­های گذشته نشان ­دهنده ­ی تفاوت اندازه ی دقت و همخوانی مدل ­های برآورد (ET0) در آبخیزها و مناطق مختلف است. بنابراین, اگر از هر یک از این مدل ­ها بدون ارزیابی اندازه ی هم سنجی و دقت آن ­ها در هر آبخیز استفاده شود امکان بروز خطا در برآورد اندازه ی ((ET0  و به­ دنبال آن نیاز آبی گیاهان افزایش می ­یابد که این امر هرگونه برنامه ­ریزی برای آینده ­ی آبخیز را با مشکل مواجه می ­کند. بنابراین, هدف این پژوهش ارزیابی دقت و کارایی مدل ­های پیشنهادی FAO در آبخیز حاجی ­آباد هرمزگان می باشد.مواد و روش هااین پژوهش به ­مدت چهار سال در آبخیز حاجی ­آباد هرمزگان انجام شد. تبخیر-تعرق گیاه مرجع (چمن) با استفاده از یک دستگاه لایسیمتر زهکش ­دار به ­طور هفتگی اندازه ­گیری شد. به این منظور, در سال اول آزمایش, در مرکز زمینی به مساحت 2 هکتار با کاربری کشاورزی که نماینده ­ی این آبخیز بود یک دستگاه لایسیمتر زهکش دار مربع شکل به ابعاد 3×3 متر و عمق 190سانتی ­متر نصب شد. سپس به مدت سه سال, در پیرامون و درون لایسیمتر با مساحت 900 متر, چمن رقم برموداگراس (Cynodon dactylon L.) کشت شد و پس از این­ که پوشش کاملی روی زمین ایجاد شد و بلندی چمن حدود هشت سانتی متر شد, تبخیر-تعرق آن به ­طور هفتگی و به ­روش بیلان آبی اندازه گیری شد. همچنین تبخیر-تعرق گیاه مرجع با استفاده از مدل های پیشنهادشده ی فائو شامل پنمن اصلاح شده, بلینی-کریدل اصلاح شده, تشعشع, تشتک تبخیر و پنمن- مانتیث برآورد شد و با داده های اندازه ­گیری شده به وسیله ی لایسیمتر مقایسه شد و با استفاده از وایازی خطی, درصد خطای برآورد فصلی (سالانه) تبخیر-تعرق و جذر میانگین مربعات خطا, بهترین مدل­ ها برای آبخیز حاجی ­آباد هرمزگان تعیین و پیشنهاد شد.نتایج و بحثاندازه ی فصلی (ET0) اندازه ­گیری شده با لایسیمتر 2729/8 میلی ­متر بود. اندازه ی  (ET0)برآوردشده با روش مدل­ های پنمن اصلاح شده, بلینی-کریدل اصلاح شده, پنمن- مانتیث, تشعشع و تشتک تبخیر به­ ترتیب 3405/0, 2695/2, 2868/0, 2789/2 و 2054/6 میلی­ متر بود. مقایسه ­ی داده های برآوردشده با مدل ­های مزبور با داده های اندازه­ گیری شده ی لایسیمتر (2729/8 میلی ­متر) نشان ­داد که مدل­ های پنمن اصلاح شده, پنمن- مانتیث و تشعشع, اندازه ی تبخیر-تعرق گیاه مرجع را به ­ترتیب 24/7, 5/1 و 2/2 % بیش از اندازه گیری های لایسیمتر برآورد کرده اند. مدل های تشتک تبخیر و بلینی-کریدل اصلاح شده اندازه ی تبخیر-تعرق گیاه مرجع را به­ ترتیب 27/7 و 1/3 % کمتر از اندازه گیری های لایسیمتر برآورد کرده ­اند. در بیشتر دوره ­ها مقایسه ی داده های هفتگی نشان داد میانگین روزانه ی (ET0) با استفاده از مدل پنمن اصلاح شده و تشتک تبخیر فائو به ترتیب بیشتر و کمتر از اندازه ­گیری های لایسیمتر برآورد شده اند. در دوره­ هایی که اندازه های (ET0) کوچک تر از 7 میلی­ متر در روز متر بوده است (بیشتر در فصل ­های پاییز و زمستان), مدل تشعشع, اندازه ی تبخیر-تعرق را بیشتر از اندازه ­گیری های لایسیمتر برآورد کرد و در ماه ­های گرم سال که اندازه های  (ET0)بزرگ­تر از 10 میلی­ متر در روز متر بوده است (تابستان) تبخیر-تعرق را کمتر از اندازه ی واقعی برآورد کرد. نتیجه­ گیری و پیشنهادهانتایج این پژوهش نشان داد, مدل های بلینی-کریدل و پنمن- مانتیث فائو, به ­ترتیب (ET0) را با دقت بیشتری برآورد کردند و به ­عنوان مناسب ترین مدل ها برای آبخیز حاجی ­آباد و مناطق با شرایط اقلیمی مشابه پیشنهاد شدند. البته مدل بلینی-کریدل در مقایسه با مدل پنمن-مانتیث به اطلاعات و ویژگی های اقلیمی کمتری نیاز داشت که در مناطق با داده­ های اقلیمی محدود نیز می­ تواند استفاده شود.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.

    • استنادها

  • ثبت نشده است.

    • ارجاعات

  • ثبت نشده است.

    • استناددهی

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.

    • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.

    • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.

    • کارگاه های پیشنهادی






    بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button