Formation and development of innovation clusters for their application in peri-urban spaces based on a systematic literature review

Q: How can I download an article?

To download an article from SID, first log in to the site, search for the article title, and click on the 'Download Article' option.

Q: How can I download an ISI article?

To download an ISI article on SID, enter the keyword or article title in the search bar, view the relevant results, click on the desired article, and select the 'Download Article' option.

Q: How can I access the SID database?

To access the SID database, visit SID.ir, create an account, and log in to access scientific resources.

Q: Is downloading articles from SID free?

Some articles on SID are available for free, while others require payment. Details are specified on the article's page.

Mahdnejad Hafez

Title

Formation and development of innovation clusters for their application in peri-urban spaces based on a systematic literature review

Author(s)

Mahdnejad Hafez | Issue Writer Certificate

Keywords

Knowledge-Based Economy

innovation clusters

peri-urban spaces

Systematic literature review

Abstract

امروزه توسعۀ اکوسیستم های فناورانه و نوآورانه در قالب خوشه های نوآوری به یکی از مهم ترین راهبردهای شهرها جهت توسعۀ پایدار بر مدار اقتصاد دانش بنیان تبدیل شده است. هدف این پژوهش, شناسایی استخراج مراحل تکوین و توسعۀ خوشه-های نوآوری و شناسایی عوامل تأثیرگذار بر موفقیت آنها در فضاهای پیراشهری است. روش پژوهش حاضر, از لحاظ ماهیت, کیفی, از نظر هدف, کاربردی-توسعه ای از نوع مطالعات ثانویه با رویکرد مرور سیستماتیک ادبیات منطبق بر فرآیند هشت مرحله ای اوکلی(2015) است. جامعۀ آماری شامل تمام مقاله ها و کتاب ها و پایان نامه هایی است که از سال 2000 تا 2023 در این زمینه چاپ شده است. حجم نمونه شامل 32 منبع می باشد. این مراحل هشت گانه عبارت اند از: 1) مشخص نمودن هدف پژوهش: خوشه های نوآوری در فضاهای پیراشهری چگونه تکوین و توسعه می یابند؟ عوامل تأثیرگذار بر موفقیت خوشه های نوآوری در فضاهای پیراشهری چیست؟ سیر تطور توسعۀ خوشۀ نوآوری شهری از چه مراحلی تبعیت می کند؟. 2) پیش نویس پروتکل: اقدام به مشخص نمودن محدودۀ زمانی, نحوه و ابزارهای جست و جوی منابع, تعیین کلید واژه ها, معیارهای ورود و خروج مطالعات و شیوۀ استخراج داده ها گردید. 3) غربالگری برای ورود: پنج معیار برای ورود و خروج داده ها تعیین شد: نخست, از منابع اصیل لاتین در رابطه با موضوع خوشه های نوآوری شهری استفاده شود. دوم, صرفاً بر مقاله ها, کتاب ها و پایان -نامه های چاپ شده در انتشارات و پایگاه های داده ای معتبر تمرکز شود. سوم, حوزۀ موضوعی منابع پژوهش مرتبط با تکوین و توسعۀ خوشه های نوآوری و عوامل تأثیرگذار بر موفقیت آنها در فضاهای پیراشهری باشد. چهارم, بازۀ زمانی از سال 2000 تا 2023 انتخاب شد. پنجم, متن منابع قابل دسترس باشد. 4) جست و جوی منابع: فرآیند جست و جو در خرداد ماه 1402 به مدت 31 روز انجام شده از هفت انتشارات و پایگاه داده های دارای اعتبار متشکل از اشپرینگر, جان وایلی, ریسرچ گیت, تیلور و فرانسیس, ساینس دایرکت, امرالد, سیج استفاده گردید. 5) استخراج داده ها: محتوای منابع بر اساس پاسخ گویی به پرسش های پژوهش, مطالعه و تحلیل شد. بر مبنای پرسش های پژوهش, نتایج هر منبع در جدول هایی خلاصه نویسی شد و سپس هر یک از جدول ها, ارزیابی و تحلیل گردید. 6) ارزیابی کیفیت: برای این منظور از نظرات دو خبره و متخصص مرتبط با موضوع جهت ارزیابی مجدد منابع انتخاب شده, استفاده گردید. 7) سنتز داده ها: بر مبنای ادغام و پایش مفاهیم و مضامین, کدهای پژوهش استخراج شد و سپس این کدها به مقوله ها و کدهای محوری تقسیم گردید. 8) نوشتن مرور: گزارش فرآیند مرور سیستماتیک ادبیات با جزئیات کافی ارایه شده تا سایر محققان بتوانند به طور مستقل نتایج بررسی را بازتولید نمایند. در نهایت, با در نظر گرفتن موارد, 32 منبع(31 مقاله و 1 کتاب) برای پژوهش نهایی انتخاب گردید بر اساس نتایج پژوهش, 32 منبع به عنوان مبنای تحلیل پژوهش انتخاب شد که 31 مورد از آنها در مجله های معتبر چاپ شده و تنها یک مورد از آنها از نوع کتاب می باشد. مجموع نویسندگان منابع پژوهش, 98 نفر هستند. تحلیل زمانی منابع پژوهش بیانگر آن است که سیر انتشار منابع در حوزۀ خوشه های نوآوری شهری صعودی است به گونه ای که در سال 2018-2023 به اوج خود می رسد و حدود 62 درصد منابع در این بازه زمانی چاپ شده است. در سال های 2018 و 2021, بیشترین مقالات در این رابطه چاپ شده است. چنان چه 34 درصد منابع مربوط به آنها است. همچنین, سال های 2022 و 2023 نیز سهم پررنگی در منابع پژوهش دارند و حدود 19 درصد منابع متعلق به آنها می باشد.تحلیل منابع پژوهش از لحاظ پایگاه داده ای بیانگر آن است که منابع متعلق به شش پایگاه مشتمل بر اشپرینگر, جان وایلی, ریسرچ گیت, تیلور و فرانسیس, ساینس دایرکت, امرالد و سیج هستند. بیشترین منابع مربوط به ساینس دایرکت است که حدود 28 درصد منابع را شامل می شود. پس از آن اشپرینگر قرار دارد که 22 درصد منابع متعلق به آن می باشد. از این رو, 50 درصد مجموع منابع متعلق به دو پایگاه داده ا ی ساینس دایرکت و اشپرینگر, است. افزون بر این, 19 درصد منابع پژوهش متعلق به پایگاه داده ا ی ریسرج گیت است. همچنین, پایگاه داده ا ی سیج, 13 منابع را شامل شده است. پایگاه های داده ای تیلور و فرانسیس, امرالد و جان وایلی به ترتیب 9 درصد, 6 درصد و 3 درصد منابع را تشکیل داده اند. تحلیل منابع پژوهش از لحاظ روش پژوهش بیانگر آن است که بیشتر منابع از نوع کیفی هستند. از روش هایی نظیر تحلیل محتوی, مرور سیستماتیک, پیمایشی(اعم از مشاهده, مصاحبه, پرسش نامه و نظرسنجی), مروری, مطالعه موردی استقرایی, تحلیل فضایی, تحلیل آماری, پنل خبرگان, تجزیه و تحلیل آزمون ناهمگونی, تحلیل خوشه ای, مقایسه ای کیفی از نوع فازی و گرندد تئوری در منابع پژوهش استفاده شده است. بیشترین منابع مربوط به روش های پیمایشی است که 19 درصد منابع را به خود اختصاص داده اند. پس از آن روش تحلیل محتوی قرار دارد که 16 درصد منابع را به خود اختصاص داده است. روش های تحلیل فضایی و مروری نیز سهم قابل توجهی از منابع را به خود اختصاص داده اند به طوری که 26 درصد منابع متعلق به آنها می باشد. روش پنل خبرگان نیز شامل 9 درصد از منابع است. روش های مطالعه موردی استقرایی, مرور سیستماتیک و تحلیل آماری نیز 18 درصد از منابع را شامل شده اند. روش های تجزیه و تحلیل آزمون ناهمگونی, تحلیل خوشه ای, مقایسه ای کیفی از نوع فازی و گرندد تئوری نیز 12 درصد منابع را به خود اختصاص داده اند. در مجموع, از تحلیل منابع پژوهش, 104 کد در خصوص عوامل تأثیرگذار بر توسعۀ خوشه های نوآوری شهری استخراج شده است که در 24 مقوله مشتمل بر برنامه ریزی راهبردی, پیش نیازها, سازمانی, مدیریت, ساختار جمعیت, محیط فرهنگی, خدمات, مدیریت دولت, الزامات فرهنگی, زیرساخت اقتصادی, مالی, ساختار صنعتی, انباشت صنعتی, سطح اقتصادی, نوآوری فناورانه, موقعیت جغرافیایی, ارتباط صنعت-دانشگاه, مقیاس شهر, جاذبه ها, زیرساخت, محیط اکولوژیک, طراحی و محیطی طبقه بندی شده اند. این مقوله ها در شش کد محوری متشکل از نهادی, اجتماعی- فرهنگی, اقتصادی, انباشت جغرافیایی, زیرساخت و فضایی طبقه بندی شده اند.مراحل توسعه و تکوین خوشه های نوآوری مشتمل بر مرحله پیش خوشه و ظهور خوشه, راه اندازی خوشه, فاز رشد خوشۀ پسین, پایداری خوشه, زوال خوشه و در نهایت سازگاری خوشه ای, جهش یا فرسودگی است. تحقق پذیری خوشه های نوآوری شهری مستلزم سه مرحله است. ابتدا پارک های علمی شکل می گیرند, پس از آن تبدیل به تکنوپلیس می شوند و سپس خوشۀ نوآوری شهری شکل می گیرد.

No record.

Scientific Information Database

ISSN: 2588-4824

Journal Paper

Formation and development of innovation clusters for their application in peri-urban spaces based on a systematic literature review