This research endeavors to introduce a novel concept in ethics, namely ethics based on the primacy of existence, drawing upon Aṣālat al-wujūd, the theory of the primacy of existence in ontology. Mullā Sadrā's philosophy, which has three basic tenets—the primacy of existence, substantial MOTION (Ḥarakat-i Juharī), and gradation in existence (Tashkīk-i wujūd)—is the basis for this doctrine. The primacy of existence holds that quiddity is a mental construct and that existence is fundamental. The writers distinguished between two conceptions of ethics in this regard: one based on existence and the other on quiddity. Human quiddity is fixed and does not grade, hence ethics based on quiddity's primacy will always be fixed and the same for every individual. Moral obligations are universal and shared by all individuals. On the other hand, moral obligations for humans might vary depending on their EXISTENTIAL status, according to ethics grounded in the primacy of existence. Moral oughts and ought nots are established by human EXISTENTIAL grades in this ethics. This ethical model is flexible and dynamic.

زمینه و هدف: مرگ و میر ناشی از همه گیری بیماری ویروس کووید-19 و مواجهه با یکی از حقایق مسلم هستی یعنی مرگ، موجب شیوع افسردگی وجودی شده است. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی روان درمانی وجودی بر تنهایی وجودی و نگرش نسبت به مرگ در مراجعان با افسردگی وجودی بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف در گروه پژوهش های کاربردی و از لحاظ روش شناسی، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون – پس آزمون – پیگیری 3 ماهه و همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان و مردان با افسردگی وجودی بودند که در 6 ماه نخست سال 1401 به مراکز مشاوره و خدمات روان شناختی شهر اصفهان مراجعه کرده بودند. 24 مراجع (13 زن و 11 مرد) با نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (12 نفر) و گواه (12 نفر) گمارده شدند. پروتکل روان درمانی وجودی می و یالوم (1989) تنها برای گروه آزمایش طی 10 جلسه 120 دقیقه ای به صورت هفتگی انجام شد و گروه گواه در لیست انتظار قرار گرفتند و پس از پایان پژوهش، جلسات مشاوره روان شناختی رایگان دریافت کردند. آزمودنی ها در 3 مرحله (پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری 3 ماهه) با پرسشنامه تنهایی وجودی مایرز، خو و اسواتبرگ (2002) و نسخه تجدیدنظر شده پرسشنامه نیم رخ نگرش نسبت به مرگ وونگ، پیکر و گیسر (1994) ارزیابی شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری های مکرر از طریق نرم افزار 28SPSS-انجام شد.

در بیشتر متون فلسفه وجودی روابط میان فردی و صمیمی موردبررسی بوده است، لذا آزمودن روان درمانی های برگرفته از این فلسفه در راستای بهبود رابطه زناشویی حایز اهمیت است، ولی پرسش این است که کدام روش در این زمینه موثرتر است؟ این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی روان درمانی گروهی وجودی، شناختی-وجودی و انسان گرا-وجودی بر خودتنظیمی زناشویی زنان دچار دیابت نوع دو و چاقی انجام گرفته است. روش پژوهش آزمایشی است و طرح آزمایشی آن پیش آزمون-پس آزمون و آزمون پیگیری دوماهه با گروه های موازی آزمایشی و گواه بود. جامعه هدف این پژوهش زنان دچار همبودی دیابت نوع دو و چاقی مراجعه کننده به کلینیک تخصصی دیابت بیمارستان توحید سنندج در سه ماه اول سال 1398 بود. پس از غربالگری سطح خودتنظیمی زناشویی، 32 آزمودنی به روش تصادفی ساده از این جامعه انتخاب و با استفاده از روش تصادفی جایگزینی در سه گروه آزمایشی و یک گروه گواه گمارده شدند. داده ها با مقیاس خودتنظیمی زناشویی ویلسون، چارکر، لیزیو، هالفورد و کیملین (2005) گردآوری شد. پس از پیش آزمون گروه های آزمایشی در نه جلسه هفتگی 120 دقیقه ای شرکت کردند. داده ها با آزمون آماری اندازه گیری های مکرر مدل خطی عمومی و با به کارگیری نرم افزار SPSS تحلیل شد. نتایج تحلیل اندازه گیری های مکرر نشان داد که تاثیر مداخله شناختی-وجودی بر خودتنظیمی زناشویی زنان در مقایسه با گروه گواه معنی دار و باثبات است (001/0= P value). مداخله شناختی-وجودی می تواند به شکلی معنی دار و باثبات بر خودتنظیمی زناشویی زنان مبتلابه همبودی دیابت نوع دو و چاقی موثر باشد. یافته ها نشانگر فایده به کارگیری روش شناختی-وجودی در حرفه مشاوره و روان درمانی است، ولی فعلا ابهاماتی باقی است که در این مقاله موردبررسی قرارگرفته است.

این مقاله می کوشد تا به این پرسش پاسخ دهد که اگر معنویت به مثابه استعلای وجودی است، چگونه می توان بر مبنای فلسفه یاسپرس نگرش انسان شناسانه ای تبیین کرد که آن نگرش به منزله بنیاد معنویت قلمداد شود؟ نگارنده با ارائه تقریر وجودی از معنویت، نشان می دهد که ساحت های چهارگانه دازاین، آگاهی کلی، روح و اگزیستانز که در انسان شناسی یاسپرس مبنا و امکان جهش فرارونده آدمی را مهیا می سازد؛ به گونه تطبیقی امکان بیان قرائت جدید و بنیادین از «معنویت به مثابه استعلای وجودی» را فراهم می کند. بر این اساس، معنویت به منزله جهش درونی است که با درک وجودی از هستی خاص آدمی-اگزیستانز-معنا می یابد و قوام معنویت نیز به فعل از خود فراشدن برای تقرب به اگزیستانز است. از طرف دیگر، یاسپرس فلسفه را به سان فعل درونی می داند که انسان را به فراروی وجودی برای کسب آگاهی معتبر از خود و واقعیت رهنمون می کند. بر همین اساس، انسان معنوی که به استعلای وجودی اقدام کرده است، به خود اصیل خویش آگاهی می یابد. این آگاهی از جنس تعلق آگاهی فاعل شناسا به امور ابژکتیو نیست؛ چرا که این نحوه از آگاهی که به زعم یاسپرس در ساحت «آگاهی کلی» رخ می دهد قابل جایگزینی با هر ادراک دیگر بوده و یافته ای بین الاذهانی است؛ بلکه این آگاهی، درکی معنوی و یافته ای سوبژکتیو-اگزیستانسیال است که حیات فردی را معنا می بخشد.

زمینه و هدف اگزیستانسیالیسم از جمله مکاتب سنتی است که در فلسفه معاصر مطرح میشود و توانسته در بسیاری از حوزه های علوم انسانی مثل ادبیات، هنر و بویژه روانشناسی، جایی برای خود باز کند. نظریه پردازان و اندیشمندان روانشناسی دیدگاه ها و رویکردهای متفاوتی در این خصوص ارایه داده اند. یالوم یکی از روان درمانگران اگزیستانسیال معاصر است که به افراد در مواجهه با مسایل زندگی از قبیل انزوا، بیگانگی، بی معنایی (پوچی)، ترس از مرگ، درد و رنج کمک میکند. در نظریه روان درمانگری وی پرسش درباره معنای زندگی، مهمترین و ضروریترین مولفه است که اساس روان درمانگری او بشمار میرود. در این پژوهش سعی میشود معنای وجودی و راه های دستیابی به مفهوم معنای زندگی و همچنین ارایه راهکارهایی برای مقابله با معضل بی معنایی در بوستان و گلستان سعدی بررسی شود. روش مطالعه روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و روش تنظیم آن توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش از کتابها و مقاله ها و پژوهشهای موجود درخصوص سعدی و یالوم و دیگر منابع مکتوب موجود در این زمینه استفاده شده است. محدوده و جامعه مورد مطالعه، بوستان و گلستان سعدی به تصحیح غلامحسین یوسفی و آثار ترجمه شده (سپیده حبیب) از اروین یالوم روان درمانگر معاصر است. یافته ها یافته های پژوهش گویای آن است که با وجود تفاوت فرهنگی، زمانی و بعد مکانی، هر دو اندیشمند به زبان و شیوه ای تقریبا یکسان در صدد ارایه راهکارهایی برای دستیابی به معنای واقعی زندگی و رهایی از پوچی و بی معنایی هستند. یکی از این راهکارها ارزشهای اخلاقی است. از نظر سعدی زندگی ذاتا پوچ و بی معناست، اما ارزش قابل ملاحظه ای دارد که خود بشر مبدع آن است و آن منوط به رعایت یک سری اصول اخلاقی است. نتیجه گیری سعدی سعی میکند تفکر در مورد معنای زندگی را بیاموزد. هدف او، هدایت انسان بسوی فضایل اخلاقی و ایجاد معنا در زندگانی است؛ بشرطی که آماده پذیرش سختیها و رنج بردن دربرابر مشکلات بعنوان بخشی از فرایند یافتن معنی باشیم. واژه هایی که از دل سعدی برمیخیزد، صادقانه و عمیقتر از آن است که انسان کوچکترین رنگی از فریب در آن ببیند. سخنهای او با گذار چندین قرن هنوز کاربردی و ارزشمند است، همانطورکه هنرجو برای فعالیتی که درگیر آن است، به آموزگار رجوع میکند، بیمارانی (مخاطبان) که درگیر زندگی و مشکلات آن و روان نژندی هستند میتوانند برای حل مشکلات و رفع نقصها و آشفتگیهای وجودی به آثار سعدی مراجعه کنند و با تامل در گفته ها و شعرهای او و بکارگیری این نکته ها در خود حالتی را بدست آورند که برای بهبود زندگی و رهایی از پوچی مفید باشد. بنابراین هرچه انسان بیشتر به کیفیت زندگی خود و ارزشهای اخلاقی از قبیل فداکاری، نیکی، احسان، گذشت و نوع دوستی توجه داشته باشد، زندگی برایش معنادارتر خواهد شد.