زمینه و هدف سبک، شیوه بیان یک نویسنده یا شاعر است. سبکشناسی از دیرباز مورد توجه ادیبان و منتقدان بوده است. بررسی دقیق یک اثر ادبی علاوه بر تبیین سبک خالق آن اثر، ما را با اوضاع اجتماعی، سیاسی، فرهنگی زمانها آشنا میکند. سبک زنانه، نوشتن از ذهن و زبان زنان است. فرشته ساری فارغ التحصیل رشته کامپیوتر و ادبیات روسی است. او در دهه های گذشته آثار مختلفی در حوزه شعر، داستان و ترجمه به چاپ رسانده است. در این تحقیق به این پرسشها پاسخ داده میشود: ویژگیهای زبانی آثار فرشته ساری چیست؟ ویژگیهای ادبی داستانهای ساری چگونه است؟ چه رابطه ای میان افکار و اندیشه های ساری و خلق آثار او دیده میشود؟ چرا حضور زنان در آثار فرشته ساری پررنگتر است؟ نقاط ضعف و قوت آثار ساری کدام است؟ روش مطالعه پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده و روش تحقیق آن توصیفی-تحلیلی است. شیوه گردآوری مطالب با روش کتابخانه ای انجام شده است. روش کار به این صورت بود که ابتدا منابع و کتابهای مهم سبکشناسی، مقالات، پایان نامه ها و رساله های سبکشناسی مورد مطالعه قرار گرفت. پس از آن بر اساس شاخصهای سبکشناسی شمیسا در سه سطح زبان، ادب و تفکر آثار داستانی فرشته ساری ارزیابی گردید. برای بیان بسامد سبکی داستانهای بلند ساری مروارید خاتون، جزیره نیلی، آرامگاه عاشقان، میترا، پریسا و عطر رازیانه (1307 صفحه) بررسی شد. یافته ها زنان در سالهای اخیر همزمان با دستیابی به جایگاهی غیرقابل انکار در ادبیات ایران، توانسته اند در شناساندن عواطف، نیازها، تواناییها و حقوق زندگی همجنسان خود به جامعه کمک کنند. نویسندگان زن معاصر بویژه نسلهای جدیدتر آنها، با دانش و بینش وسیع خود به دفاع آگاهانه از حقوق خود پرداخته و مختصات ارکان شهر خود را در مقابل دیدگان مخاطبان به نمایش گذاشته اند. نتیجه گیری با مطالعه آثار داستانی فرشته ساری از دیدگاه زبانی و تحلیل آوایی بیشترین درصد کلمات را در همه رمانها اسمها، صفاتها و قیدها تشکیل میدهند. در تحلیل واژگانی بیشترین بسامد کلمات را واژه رنگها تشکیل میدهند. در تحلیل نحوی بسامد میان آوری فعلها در یک حد و به میزان کم است. از دیدگاه ادبی کنایه بیشترین بسامد را دارد. کنایات او از نوع ایما است و بیشتر آنها کنایه های رایجی هستند که همه به آن آشنا هستند. از دیدگاه فکری اکثر آثار نویسنده رویکردی اجتماعی دارند و نویسنده برای نزدیک شدن به متن جامعه تلاش کرده است.

زمینه ادبیات، شیوه معرفت شناختی خاصی برای فهم و بیان حقایق هستی است که از دیرباز توانسته است، نقش بی بدیلی در دانایی بشر ایفا نماید. اگرچه آثار معرفتی متون ادبی، در هر دو بعد شناختی و هیجانی روی می دهند، کارکرد هیجانی ادبیات به مراتب چشم گیرتر است. ادبیات داستانی، از طریق تخییل ذهن خواننده، ضمن کمک به شکل گیری هیجان های اخلاقی نظیر همدلی، همدردی و شفقت، به ایجاد توازن هیجانی، از طریق تخلیه هیجان های زیان بار می انجامد. آثار تربیتی ادبیات داستانی، در انطباق با نظریه عاطفه گرای اخلاق است که بر اساس آن ممانعت از گسست بین قضاوت اخلاقی و اقدام اخلاقی، مستلزم درک هیجانی از احساس ها و باورهای خود و دیگران و نیز ماهیت روابط اجتماعی در ورای گروه های اجتماعی است. در این مقاله از اخلاقمندی مبتنی بر معرفت هیجانی، تحت عنوان اخلاق هیجان مدار یاد می شود و تلاش می گردد، ضمن تبیین جایگاه عاطفه و هیجان در سوق دادن افراد به سمت خیر اخلاقی، نقش آفرینی معرفت شناختی ادبیات در این راستا مورد ارزیابی و تحلیل قرار گیرد. نتیجه گیری حضور و اثرگذاری مثبت ادبیات داستانی در یک بافت فرهنگی، به عنوان ابزار خیر اخلاقی، مستلزم بررسی های دقیق روانشناختی و جامعه شناختی است. در این راستا، ماهیت و آثار هیجانی متون ادبی در حوزه ادبیات کودک و آثار ادبی ترجمه شده، از اهمیت مضاعفی برخوردار است. در صورت لحاظ نمودن مختصات فرهنگی نظام عاطفی جامعه مخاطب، توسعه گنجینه ای غنی و متوازن از هیجان های آشنا و متعارف از یک سو و هیجان های پیچیده و نوپدید از سوی دیگر، نقشی است که ادبیات داستانی قادر است در توسعه اخلاق هیجان مدار ایفا نماید.

هدف از نگارش این مقاله توصیف شهر و تجربه مدرنیته در ایران پس از انقلاب از دریچه سینماست. در واقع قصد داریم با میانجی گری سینما و تصویری که از شهر ارایه کرده، تاملی انتقادی داشته باشیم بر تجربه مدرنیته در ایران بعد از انقلاب، چرا که شهر تهران در آثار سینمایی همواره نماد امری مدرن و در تقابل با سنت قرار گرفته است.آرای تنی چند از اندیشمندان انتقادی همچون تضاد و تناقض درونی مدرنیسم در اندیشه برمن، تراژدی فرهنگ مدرن، فرهنگ عینی و فرهنگ ذهنی در اندیشه زیمل، چهارچوب نظری این مقاله را تشکیل داده است. علاوه بر آن مفاهیمی همچون ازخودبیگانگی و بت وارگی در آرای مارکس برای تحلیل فیلم ها به کار گرفته شده است. هدف این است که با کمک گرفتن از این چهارچوب نظری و مفاهیم مرتبط با آن در قاب سینما به درکی انتقادی از مدرنیته شهری در ایران پس از انقلاب دست یابیم. بدین منظور فیلم هایی را مطالعه کردیم که شهر در کانون آن قرار داشتند. در هر دهه چند فیلم نمایا انتخاب شدند و سپس با کمک روش تفسیر انتقادی به نقد و تحلیل تصویر شهر تهران در سینمای بعد از انقلاب پرداختیم.

نوع نگاه به جنگ و نیز درونمایه ها، شخصیت های اصلی و... چهار رویکرد؛ یعنی رویکرد ارزش محور، جامعه محور، انتقاد محور و انسان محور را در حوزه ادبیات داستانی جنگ پدید آورده است. در رویکرد ارزش محور ستایش از پایداری، مقاومت و دفاع از میهن و اثر مثبت فرهنگی و اعتقادی دفاع در مرکز توجه داستان نویسان بوده است. هدف نویسندگان این آثار تهییج و تقویت روح سلحشوری و ارتقا روحیه استقلال خواهی، انجام دادن رسالت عقیدتی و دفاع از ارزش های انقلابی و اسلامی است. در رویکرد جامعه محور به بازتاب مصائب جنگ و جنبه های منفی و تاثیر تخریب های آن بر زندگی مردم و جامعه پرداخته شده است. مسایل جانبی و اجتماعی جنگ و تصویر ویرانگرانه آن در این رویکرد بارزتر است و در آن اثر جنگ بر آن دسته از مردمان شهرها و روستاهایی که بنیاد خانواده و روابط اجتماعی شان دگرگون شده بررسی می شود. در رویکرد انتقاد محور نویسندگان به رد یا تشکیک در جنگ و انتقاد از آن می پردازند. نوع نگاه نویسندگان این رویکرد به جنگ بدبینانه است و اغلب به جنگ شهرها نظر دارند. در رویکرد انسان محور نیز توجه به ارزش های والای انسانی مطرح است و به انسان در جنگ و انسان برآمده از آن پرداخته می شود.

هدف از این مقاله بررسی ویژگی ترجمه ادبیات داستانی و تجزیه و تحلیل تاثیر رویکرد نشانه شناسی اجتماعی بر این نوع ترجمه است. کاربرد رویکرد نشانه شناسی اجتماعی بر ترجمه ادبیات داستانی از دو جنبه بررسی می شود: نظری و عملی. چهار استاد فرهیخته با مدرک دکترا در گرایشهای آموزش زبان انگلیسی، زبانشناسی و ادبیات زبان انگلیسی با سابقه کار در امر ترجمه در این تحقیق شرکت جسته اند. از آنها خواسته شد تا سه ترجمه از داستان کوتاه «بازار»، اثر جیمز جویس، را با در نظر گرفتن عوامل زیر بررسی نمایند. عنوان داستان، نوع ادبی، موقعیت داستان، زاویه دید، لحن، نمادگرایی، تجلی، تلمیح، صور خیال و بینامتنیت. یافته های تحقیق تاثیرات مهمی را نشان داد. می توان این گونه نتیجه گرفت که این نوع روش ترجمه در راستای پیشرفت در سایر علوم درخور توجه چشمگیری است.

رئالیسم، در مفهوم عام به معنی علاقه و تمایلی بنیادین به عین موضوع خارج از ذهن است و از دیرباز فکر بشر را به خود مشغول داشته است. ارسطو در هنر شاعری، آثار هنری را محاکات از طبیعت دانسته است و پس از او همواره این اندیشه با فراز و فرودهایی تداوم یافت، تا آنکه در سده نوزدهم، نخست در فرانسه و سپس در دیگر کشورها مکتب و جنبشی پدید آمد که در پی تثبیت اصول و مبانی رئالیسم بود. نویسنده رئالیست در قلمرو ادبیات داستانی همواره با ترفندهای روان شناختی مجاب کننده ای، انگیزه های درونی و بیرونی کنش شخصیت های داستان را در عرصه زندگی فردی و اجتماعی به تصویر می کشد. در این پژوهش پس از توضیح و تبیین رئالیسم، چه در مفهوم عام آن، و چه به مثابه مکتبی معروف در سده نوزدهم، مبانی و ساختار رئالیسم و انواع مهم آن در ادبیات داستانی نقد و بررسی شده است.

اعتقاد به عالم مثال، یا وجود عالم واسط، بین عالم محسوس و عالم معقول، در ایران قبل از اسلام آغاز شده و به دوره اسلامی رسیده و توسط حکمای نامی ایران، از جمله: شیخ شهاب الدین سهروردی، صدرالمتالهین شیرازی، ملا هادی سبزواری و... پرورانده شده است. و عرفایی چون ابن عربی، مولانا جلال الدین محمد بلخی، سید حیدر آملی، شیخ محمود شبستری، لاهیجی، عبدالرحمن جامی، میرفندرسکی و... نیز بر لزوم وجود این عالم در سیر و سلوک عرفانی صحه گذاشته اند.عرفا، به سلسله مراتب عوالم وجودی با اندک اختلافی اعتقاد داشته و همه ی آنها به وجود عالم واسط که همان عالم مثال (برزخ) باشد، معترفند. ایشان «عالم خیال» را به «خیال متصل مقید» و «خیال منفصل مستقل» تقسیم کرده اند. «محیی الدین ابن عربی به عنوان پدر عرفان نظری پس از سهروردی به طراحی عالم خیال همت گماشت و اصول عرفان او بر حکمت متعالیه تاثیر فراوانی گذاشت.

زمینه و هدف: شهر یکی از عناصر مهم داستان است که گاهی به اندازۀ شخصیتها، بلکه بیشتر اهمیت پیدا میکند. شخصیتها می آیند و میروند، اما شهر عنصری پایدار و قطعی است که میتوان هر چیز معلقی را که میان آسمان و زمین دست و پا میزند به آن بند کرد. گزارش زندگی روزمرۀ مردم در شهر به ابزارهایی نیاز دارد که توان بازتاب این تغییرات را داشته باشد. یکی از این ابزارها، ادبیات داستانی است. ادبیات علاوه بر آنکه به شهرها هویت و اعتبار میبخشد، ابزار شناختشان نیز است. ادبیات داستانی فارسی در دهه های پیش به روستا ها بیشتر از شهرها پرداخته است؛ اما در یکی دو دهۀ اخیر، شهرها اهمیت بیشتری در داستانها پیدا کرده اند. در حال حاضر بسیاری از ادیبان و نویسندگان معاصر بعنوان شاعر و نویسندۀ شهری شناخته میشوند و وجه شهرتشان مرهون خلق موقعیتهای ادبی در بستر شهرهای امروزی است. هدف اصلی این مقاله بررسی نمودهای شهری در برخی از مهمترین داستانهای فارسی معاصر است. روش مطالعه: در این پژوهش که به روش توصیفی – تحلیلی انجام شده است، نمودهای شهری، براساس تقسیم بندی کوهن، در دو بخش فضای مصنوع و فضای اجتماعی در داستانهایی از چهارده نویسندۀ معاصر بررسی شده است. یافته ها: در گروه اول، معماری خانۀ شهری، ادارات، سازمانها و نهادهای شهری و عمومی شامل مساجد و مکانهای مذهبی، بیمارستان، میدان، دانشگاه، رستوران، چاپخانه، مراکز نظامی و اشاره به محله های شهری مورد بررسی قرار گرفت و شواهدی ارائه شد. در گروه دوم نیز به موضوعات خانوادۀ شهری، ازدواج در شهر، وضعیت سیاسی شهر، غربزدگی و جنگ پرداخته شد. نتیجه گیری: شهر در هر دورۀ تاریخی بنوعی خاص در داستانهای معاصر فارسی تجلی یافته است. این امر در دوران پهلوی بگونه ای دیگر رخ مینمایاند و داستانهایی که در این دوران نوشته میشوند بیشتر به مسائلی مانند ورود ناگهانی مدرنیته به شهرها و بخصوص کلانشهرها از جمله پایتخت ایران و تهران میپردازند و مسئلۀ تجدد را در آن دوران به تصویر میکشند. در زمان پهلوی دوم هم دیگرباره به مسئلۀ مدرنیته و مسائل سیاسی کشور پرداخته میشود. سپس داستانهایی که در بستر ناآرام و بیقرار شهر در انقلاب 57 نوشته شد، گاه توصیفات دقیقی از شهر در زمان انقلاب را گزارش میکنند.