فیلترها/جستجو در نتایج    

فیلترها

سال

بانک‌ها


گروه تخصصی


متن کامل


نشریه: 

اکوهیدرولوژی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1402
  • دوره: 

    9
  • شماره: 

    4
  • صفحات: 

    705-718
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    79
  • دانلود: 

    42
چکیده: 

اطلاعات دقیق در مورد منابع رسوب معلق در سامانه های رودخانه ای ضروری است، زیرا افزایش عرضه ی رسوبات ریزدانه به یک سامانه ی رودخانه ای از طریق فعالیت های انسانی منجر به بارگذاری بیش از حد رسوب معلق در رودخانه ها می شود که بر کیفیت آب و سلامت بوم سازگان تأثیر منفی می گذارد. همچنین، کمی سازی سهم نسبی منابع مختلف رسوبات معلق به منظور تعیین بهترین شیوه های مدیریت کنترل رسوب معلق اهمیت زیادی دارد. بنابراین، نیاز فزاینده ای به اطلاعات قابل اعتماد در مورد منشأ رسوبات ریزدانه ی حمل شده توسط رودخانه ها وجود دارد. هدف از این مطالعه، منشأیابی رسوبات معلق با استفاده از ویژگی های ژئوشیمیایی با استفاده از بسته Fingerpro نرم افزار R در کاربری/ پوشش های مختلف اراضی حوضه ی آبخیز واز در استان مازندران است. در پژوهش حاضر 30 نمونه خاک از کاربری های مختلف اراضی شامل جنگل، مرتع، اراضی کشاورزی و همچنین، اراضی کناره های آبراهه به عنوان منابع تولید رسوب و یک نمونه رسوب معلق در خروجی حوضه برداشت شده و ویژگی های ژئوشیمیایی نمونه های خاک و رسوب شامل 59 عنصر با استفاده از دستگاه ICP-OES GBC Integra اندازه گیری شد. سپس، ردیاب های پایا و مناسب از بین 59 عنصر، برای منشأیابی رسوبات معلق با استفاده آزمون های آماری دامنه، کروسکال والیس و تحلیل تابع تفکیک، در بسته ی Fingerpro نرم افزار R شامل K، Li، P، V، Cr، Fe، Cu، Ga، Ge، Rb، Sb، Ba، Nd، Ta و Wانتخاب شد. همچنین، نتایج تفکیک سهم کاربری ها/پوشش های اراضی در تولید رسوب معلق با شاخص نکویی برازش 68/80 نشان داد سهم اراضی کشاورزی، مرتع، جنگل و کناره های آبراهه به ترتیب 18/0، 90/7، 69/5 و 21/86 درصد است. در نهایت، سهم ویژه ی هر منبع در تولید رسوب معلق به ازای هر هکتار نیز محاسبه شد و نتایج نشان داد کناره های آبراهه و جنگل با سهم ویژه 513/0 و 0007/0 درصد به ازای هر هکتار به ترتیب بیشترین و کمترین مشارکت را در تولید رسوب معلق در هر هکتار دارند. نتایج همچنین نشان داد سهم ویژه ی اراضی کنار آبراهه به ترتیب 62/320، 61/394 و 85/732 برابر سهم ویژه ی کاربری های کشاورزی، مرتع و جنگل است. نتایج منشأیابی با روش ژئوشیمیایی در این بررسی، اطلاعات ارزشمندی درباره ی سهم منابع تولید رسوب معلق به منظور اجرای برنامه های مدیریتی برای حفاظت خاک و آب در اختیار مدیران و برنامه ریزان قرار می دهد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 79

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 42 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1402
  • دوره: 

    27
  • شماره: 

    2
  • صفحات: 

    299-311
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    45
  • دانلود: 

    2
چکیده: 

فرسایش خاک و به دنبال آن تولید رسوب مهم ترین پدیده ای است که باعث تخریب خاک و محیط زیست در بسیاری از مناطق شده و در حال افزایش است. انگشت نگاری رسوبات روشی برای شناسایی منابع رسوب و تعیین سهم مشارکت هر یک از منابع در تولید رسوب است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی حساسیت به فرسایش نسبی واحد های سنگ شناسی و تعیین سهم هریک از واحدها در تولید رسوب بستر با بهره گیری از ویژگی های ژئوشیمیایی در رودخانه واز واقع در استان مازندران انجام گرفت. برای این منظور تعداد 33 نمونه خاک از سطح حوزه آبخیز و یک نمونه رسوب بستر در خروجی حوزه آبخیز برداشت شد. سپس با استفاده از سه آزمون آماری دامنه، کروسکال والیس و تحلیل تابع تفکیک، پنج ردیاب B، Al، Sc،Mo ، Sn به عنوان ترکیب بهینه انتخاب شدند. در نهایت با استفاده از ردیاب ها ی بهینه و مدل ترکیبی چندمتغیره سهم واحد های سنگ شناسی با طبقات حساسیت خیلی شدید (A)، شدید (B)، متوسط تا شدید (C) و متوسط (D) در تولید رسوب بستر با استفاده از بسته FingerPro در نرم افزار R به دست آمد. نتایج نشان داد که سهم طبقات حساسیت خیلی شدید (A)، شدید (B)، متوسط تا شدید (C) و متوسط (D) در تولید رسوب بستر به ترتیب برابر با 24/23، 50/77 ، 15/62 و 9/36 درصد است. در ادامه به منظور حذف اثر مساحت در نتایج، سهم ویژه هر یک از طبقات حساسیت نیز محاسبه شد. واحد سنگ شناسی Qal شامل رسوبات کواترنری بستر و کناره های رودخانه با حساسیت خیلی شدید نسبت به فرسایش (A) و سهم ویژه 0/0807 درصد در هر هکتار بیشترین مشارکت را در تولید رسوب بستر حوزه آبخیز واز دارد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 45

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 2 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
litScript
telegram sharing button
whatsapp sharing button
linkedin sharing button
twitter sharing button
email sharing button
email sharing button
email sharing button
sharethis sharing button