فقیه پس از احراز صدور روایت از معصوم† دلالت آن را بررسی می کند. گاهی مفاد روایت، مطلبی است که با اصول پذیرفته شده سازگار به نظر نمی رسد و باید راه حل علمی در این باره ارائه داد. یکی از راه حل ها که در فقه جزایی بیشتر به چشم می خورد، اینکه روایت خاص است و عمومیتی ندارد که بتوان از آن حکم کلی فقهی استنباط کرد، در واقع از شان قضایی معصوم صادر شده است. اکنون این پرسش مطرح است که آیا روایات غیرقابل استناد در فقه جزا، به روایاتی منحصر می باشد که از شان قضایی معصوم صادر شده است؟در نوشتار حاضر، این پرسش در پرتو شئون گوناگون پیامبر… و ائمه‰ بررسی می گردد و در نهایت به دست می آید که روایات را می توان به سه دسته تقسیم کرد:الف) روایاتی که در استنباط مسائل فقهی باید به آنها استناد کرد، یعنی روایتی که از شئونی همچون شان ابلاغ، تفسیر و تشریع صادر شده است.ب) روایاتی که در استنباط مسائل فقهی نمی توان به آنها استناد کرد، یعنی روایتی که از شئونی همچون شان عرفی و ارشادی معصوم صادر شده است.ج) روایاتی که در استنباط مسائل فقهی، به صورت مشروط می توان بدان استناد کرد، یعنی روایتی که از شئونی همچون شان قضاوت و حکومت صادر شده است.

مقدمه: اعتبارسنجی مقالات دسترسی آزاد، همواره از جمله دغدغه های جامعه علمی بوده است. از آن جا که تحلیل استنادی کمی در ارزیابی مقالات علمی با چالش روبه رو است، تحلیل استنادی محتوامحور از جمله عقیده کاوی بافتار استناد، می تواند تصویر روشن تری از اعتبار آن ها ارایه دهد. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی عقاید استنادگران درباره مقالات پزشکی دسترسی آزاد و مقایسه آن ها با مقالات دسترسی غیر آزاد مشابه بود. روش بررسی: این مطالعه به روش تحلیل محتوای کمی با رویکرد تحلیل استنادی عقیده کاوانه انجام شد. اطلاعات مقالات از پایگاه های PubMed، بافتارهای استناد از پایگاه Colil و نمره عقیده ای بافتارهای استناد از SentiWords استخراج گردید. پس از پردازش زبان طبیعی متن چکیده ها، عناوین و بافتارهای استناد، شباهت کسینوسی مقادیر TF-IDF (Term Frequency-Inverse Document Frequency) محاسبه و مقالات دسترسی آزاد و غیر آزاد مشابه زوج شدند. داده ها با استفاده از آزمون Friedman و همبستگی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: اختلاف معنی داری در نمره میانگین عقیده مقالات دسترسی آزاد با مقالات دسترسی غیر آزاد مشابه وجود نداشت؛ اگرچه اختلاف استنادات آن ها معنی دار بود. همچنین، همبستگی معنی داری بین فاصله عقیده ای مقالات دسترسی آزاد و غیر آزاد با شباهت متنی و بافتار استناد آن ها مشاهده نشد. نتیجه گیری: اگرچه مقالات دسترسی آزاد بیشتر از مقالات دسترسی غیر آزاد، استناد دریافت کرده اند، اما عقاید استنادگران درباره این دو گروه مقاله تفاوت معنی داری ندارد. همچنین، آثاری که به لحاظ موضوعی با هم شباهت دارند، لزوما وضعیت عقیده ای مشابهی را نشان نمی دهند. از این رو، لزوم تحلیل های محتوامحور برای تکمیل نتایج تحلیل استنادی کمی تایید می شود.

استنادها یکی از عناصر شاخص نگارش های علمی محسوب می شوند و نقش بارزی در تولید و نشر اطلاعات دارند. در واقع, امر استناد پدیده جدیدی نیست و نویسندگان از قدیم ترین ایام به اهمیت آن واقف بوده و در آثار خود به منابع پیشین استناد می کرده اند. این نوشته بر آن است که با ارائه نمونه استنادهای نویسندگان متقدم و نیز با ارائه نتایج چند بررسی نوین در زمینه دلایل و کاربردهای استناد در نگارش های علمی اهمیت و ضرورت کاربرد دقیق آن را نشان دهد. از بررسی مطالعات مربوط به چگونگی کاربرد استناد و با توجه به وضعیت امر استناد در برخی نگارش های فارسی, چند نکته شاخص در این زمینه به دست می آید. که عبارتند از: 1) اثبات مستدل و مستند مدعاها، 2) تجلیل از پیشکسوتان, 3) استناد به منابع اصیل و معتبر, 4) ویژگی نقل قول ها, 5) چگونگی کاربرد استنادها, 6) آسیب شناسی استنادها و 7) ویژگی های فهرست منابع, به نظر می رسد که رعایت ضوابط مربوط به نکات فوق در نگارش های علمی به میزان قابل ملاحظه ای در ارتقا اصالت و اعتبار این نوع آثار موثر خواهد بود.

قابلیت استناد قرارداد نهادی حقوقی است که نویسندگان حقوقی فرانسه جهت تبیین قلمرو قاعده اثر نسبی قرارداد و به عنوان قاعده ای مکمل از آن بهره می گیرند. اصطلاح مزبور از قدمت زیاد برخوردار نیست و هنوز مبانی آن مورد بحث و مناقشه است. از آنجا که قاعده اثر نسبی قرارداد با اقتباس از قانون مدنی فرانسه به قانون مدنی ایران راه یافته است لذا آشکار شدن مفهوم و مبانی قاعده قابلیت استناد قرارداد هم به تبیین قاعده اثر نسبی قرارداد کمک می نماید و هم چگونگی متاثر شدن اشخاص ثالث از قرارداد را به نمایش می گذارد. در این مقاله سعی در تبیین مفهوم قابلیت  استناد قرارداد و تحلیل مبانی آن در حقوق ایران و فرانسه نموده ایم.

مقدمه: علم طب دارای سلسله صورت مساله هایی است که باید پاسخ به آنها کشف شود. طب رایج با همه حرف و حدیث هایی که درباره آن وجود دارد، دارای متدولوژی و مبانی برای پاسخ به سئوال های خود است و طبق آنها پیش می رود. در باب طب اسلامی به عنوان جایگزین طب رایج با متدولوژی و مبانی متقن مواجه نیستیم. امروزه گرچه شاید استناد به حدیث و روایات برای رسیدن به طب جدید پدیده ای نو باشد اما اصل استناد به روایت، پدیده ای جدید نیست بلکه در طول قرن ها از سوی مکاتب گوناگون مورد توجه بوده و مکتب ها و مسلک هایی از جمله اخباریون و اصولیون به وجود آمده اند که هر یک حرفی برای گفتن دارند. هدف پژوهش حاضر، تبیین گستره تحلیل "محتوی" و "استناد" در حوزه روایات طبی بود. نتیجه گیری: رویکرد مواجهه با روایات طبی، می بایست همراه با یک مواجهه علمی باشد؛ در نحوه جمع آوری روایت، در تحلیل محتوی و نیز در مرحله آزمایش و نتیجه گیری. افراط و تفریطی که نوعاً در مواجهه با روایات طبی دیده می شود، هر دو آسیب زننده خواهند بود. این که به تمامی این روایات به چشم سنت قطعی نگریسته شود یا این که بدون هر گونه بررسی کارشناسانه، به تمامی آنها با دیدی خالی از اعتماد بنگرند، هر دو آسیب زاست.

احراز رابطه استناد، نقش مهمی در تحمیل مسئولیت کیفری یا مدنی بر مرتکب دارد. از این جهت، علیرغم این که بررسی ماهوی و شکلی این رابطه در ابعاد ثبوتی و اثباتی، از اهمیت بسزایی برخوردار است لیکن تبیین این موضوع در موارد تسلسل علل و اسباب با صعوبت بیشتری مواجه است. این نوشتار با بررسی ماهوی رابطه استناد، آن را در ارتباط با عنصر مادی جرم و به تبع آن دارای ماهیتی مادی و علمی دانسته و در پی اثبات این مهم است که رابطه استناد، به عنوان یک مجرا، جهت سریان تاثیر مادی افعال، دخیل در اضرار محسوب می شود. با فقدان عناصر موثر در این رابطه-یعنی علل و اسباب عدوانی و نتیجه-بحث انتفای رابطه استناد و در نهایت عدم مسئولیت مرتکب مطرح می گردد. در بعد شکلی و اثباتی نیز بایستی اذعان نمود که این رابطه از طریق مادی و علمی اثبات می شود و در آن ارتکازات ذهنی یا عرفی که مبتنی بر تسامح اند، جایی نداشته و فقط این موارد در خصوص رابطه استناد در حدی قابل اعتناست که منطبق با واقعیات موجود و برگرفته از طرق علمی و عقلی باشد.

امامان معصوم )ع(، با نگاه واقع گرایانه به انسان، به مفاهیم سامتی، بیماری و درمان او توجه کامل داشته اند. روایات طب اسامی به جای مانده از آنان، از دیرباز تا به امروزه از مباحث جدی و پرچالش بوده است. امروزه با گسترش گرایش دانشمندان حوزه های مختلف علوم پزشکی به طب سنتی و اسامی، افراط و تفریط هایی در زمینه ه منوایی علوم تجربی، به ویژه طب با روایات مشاهده می شود. گاهی این باور به وجود می آید که باید به روایات و احادیث طبی نیز همانند احادیث فقهی با ایمان و تعبد عمل کرد، زیرا این سخنان از زبان یک معصوم صادر شده است. معصوم یعنی کسی که از آبشخور وحی، مستقیما سیراب شده و به عمق حقیقت راه یافته و خطا و لغزش در گفتار و کردار او راه ندارد. با نگاهی عمیق و ژرف تر، چالش هایی در روایات پزشکی مشاهده می شود که دقت در آن، انسان را از خطا در اندیشه بازمی دارد. در این پژوهش برخی از چالش های روایات طبی و افق های آینده در زمینه حل این چالش ها بررسی می گردد. این پژوهش با مراجعه به برخی منابع حدیثی مرتبط با موضوع، در پی شناخت و بیان چالش های موجود در استناد به این دسته از روایات بوده و چالش های مربوط به سند، مخاطب، دلالت و معنای واژه های به کار رفته در این احادیث مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که مراجعه به احادیث پزشکی همچون دیگر احادیث صادره از معصومین )ع(، کاری تخصصی بوده و در این زمینه ضمن پرهیز از هر نوع پیش داوری و اجتناب از تفسیر به رای، نیازمند آگاهی تخصصی نزدیک به 15 دانش از علوم پایه حوزی است، تا بتوان به روایتی استناد نمود. این استناد در صورت داشتن شرایط لازم، تنها به عنوان یک شاهد می تواند مفید واقع شود.