زمینه: موفقیت درمان ریشه دندان در وهله نخست وابسته به تخمین صحیح طول کانال است. روش متداول اندازه گیری طول کانال بهره گیری از تصاویر رادیوگرافی است که به علت محدودیت های آن یک روش ایده آل محسوب نمی شود و برای حل این مشکل از اپکس یاب های الکترونیکی استفاده می شود.هدف: مطالعه به منظور مقایسه آزمایشگاهی دقت اپکس یاب های Foramatron و Raypex5 در تعیین طول کانال دندان انجام شد.مواد و روش ها: در این مطالعه تحلیلی که در سال 1384 در دانشکده دندان پزشکی قزوین انجام شد، 30دندان تک کانال کشیده انسان انتخاب و حفره دسترسی استاندارد برای آن ها تهیه شد. طول کانال ابتدا توسط استریومیکروسکوپ تعیین و با اندازه گیری های انجام شده توسط دو اپکس یاب در کانال خشک و مرطوب مقایسه شد. داده ها با آزمون آماری تی جفت شده تحلیل شدند.یافته ها: میزان دقت Raypex5 درتعیین طول کانال در محدوده -0.5 تا صفر میلی متری اپکس در شرایط خشک و مرطوب به ترتیب 86.7% و 76.7% بود. این میزان برای Foramatron به ترتیب 73.4% و 63.4% گزارش شد که این اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود.نتیجه گیری: اگرچه Foramatron در مقایسه با Raypex5 دقت کم تری دارند، لیکن هر دو دستگاه می توانند در کنار رادیوگرافی به تخمین دقیق تر طول کانال دندان کمک کنند.

1سابقه و هدف: تعیین طول کارکرد دقیق، یکی از مهمترین مراحل در درمان ریشه دندان می باشد. روش ها و دستگاه های متنوعی از جمله اپکس لوکیتورهای الکترونیک، به جهت تعیین طول کارکرد معرفی شده اند. هدف از مطالعه ی حاضر، مقایسه دقت اپس لوکیتورهای الکترونیک از جمله DTE، Denjoy، Woodpecker و Coxo در تعیین طول کارکرد واقعی بود. مواد و روش ها: در این مطالعه ی توصیفی، 40 دندان پرمولر مندیبل تک کانال، طبق معیارهای ورود انتخاب شده و بررسی شدند. ابتدا، طول کارکرد کانال هر دندان توسط 4 اپکس لوکیتور اندازه گیری شد. اندازه گیری الکترونیک، طبق دستور شرکت سازنده با فاصله بین 0/5 تا 1 میلیمتری تنگه اپیکال انجام شد. جهت اندازه گیری طول کارکرد واقعی، 4 میلی متر از انتهای کانال در جهت باکولینگوالی از سمت باکال برش داده شد و فاصله میان نقطه مرجع و تنگه اپیکال زیر میکروسکوپ اندازه گیری شد. سپس، داده های توسط آزمون Paired T test، آنالیز شد. یافته ها: در فاصله 5/0 میلیمتری تنگه اپیکال و تنگه اپیکال، دقت اپکس لوکیتورهای DTE، Woodpecker، Coxo و Denjoy به ترتیب 87% و 45%، 85% و 37% در مقابل  85% و 45% و 82% و 42% بود. تمام نمونه ها با 4 دستگاه اپکس لوکیتور در محدوده ی 1-تا 1+ میلیمتری اپکس با دقت 97/5% اندازه گیری شدند. نتیجه گیری:   هیچ کدام از 4 اپکس لوکیتور، دقت 100%  را در تنگه اپیکال گزارش ندادند. هیچ تفاوت آماری معناداری میان طول کارکرد گزارش شده توسط 4 اپکس لوکیتور و طول کارکرد واقعی وجود نداشت.

سابقه و هدف: اطلاع دقیق از توپوگرافی آپکس دندان و محل تنگه اپیکال جهت انجام درمان کانال ریشه دندان و پیش آگهی طولانی مدت درمان ضروری است. از آن جا که یکی از رایج ترین معیارهای تشخیص محل ختم درمان نمای رادیوگرافی می باشد، تعیین محل تنگه اپیکال بر مبنای رادیوگرافی ضروری است. هدف از این مطالعه بررسی فاصله تنگه اپیکالی تا اپکس آناتومیک و رادیوگرافیک در دندان های خارج شده پره مولر دوم ماگزیلا به کمک روش شفاف سازی بوده، روایی نتایج رادیوگرافی نسبت به هیستولوژی نیز مورد بررسی قرار گرفت.مواد و روشها: در بررسی تجربی آزمایشگاهی حاضر، 50 دندان پره مولر دوم دائمی ماگزیلا کشیده شده از بیماران مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر تهران انتخاب شدند. پس از پاکسازی وضدعفونی سطح ریشه ها و تهیه حفره دسترسی، متیلن بلو 2% با استفاده از فشار منفی به داخل کانال ها تزریق گردید. سپس پروسه دمینرالیزاسیون و شفاف سازی دندان ها با استفاده از اسید نیتریک 5% و متیل سالیسیلات انجام شد. نمونه ها در زیراستریومیکروسکوپ با بزرگنمایی 16 بررسی گردیدند. جهت تعیین فاصله تنگه تا آپکس رادیوگرافی، پس از ثابت کردن یک فایل شماره 10 در محل تنگه اپیکالی در زیر استریومیکروسکوپ و آغشته کردن آپکس دندان ها به سیلر، از تمامی نمونه ها رادیوگرافی تهیه شد. نتایج بدست آمده از قسمت هیستولوژی با رادیوگرافی مقایسه و روایی (صحت) نتایج رادیوگرافی نسبت به هیستولوژی مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: در بررسی انجام شده میانگین فاصله تنگه اپیکال تا اپکس آناتومیک و اپکس رادیوگرافیک به ترتیب 0.9 و 1.05 میلی متر و انحراف معیار به ترتیب 0.2 و 0.2 میلی متر بدست آمد. حساسیت و ویژگی نتایج رادیوگرافی به ترتیب 87.8% و 88.8% بوده، ارزش اخباری مثبت و منفی آن به ترتیب 93% و 62% محاسبه گردید. نسبت درست نمایی نتایج مثبت و منفی رادیوگرافی به ترتیب 7.9 و 0.1 بدست آمد و در نهایت نسبت نتایج واقعی به کاذب نیز برابر با 57.6 بود که نشان دهنده صحت و روایی قابل قبول نتایج رادیوگرافی در بررسی فاصله تنگه اپیکالی تا اپکس آناتومیک می باشد.نتیجه گیری: با توجه به تحقیق حاضر، مشخص شد که فاصله تنگه اپیکال تا اپکس آناتومیک و رادیوگرافیک در دندان های پره مولر دوم ماگزیلا حدود 1 میلی متر می باشد و تمام مراحل و درمان ریشه دندان باید به این ناحیه ختم گردد. به این ترتیب صحت نتایج رادیوگرافی و اهمیت آگاهی از دانش آناتومی در دستیابی به درمان مناسب در کلینیک مورد تایید قرار می گیرد.

سابقه و هدف: داشتن دانش کافی در مورد آناتومی انتهای ریشه دندان برای درمان موفق کانال ریشه ضروری است. فورامن اپیکالی، ناحیه ای است که کانال، سطح ریشه را به سوی لیگامنت پریودنتال ترک می کند و لزوما بر اپکس آناتومیک منطبق نیست. رایج ترین روش موجود برای شناسایی این نقطه رادیوگرافی است. این تحقیق با هدف بررسی ارزش تشخیصی دو روش رادیوگرافی موازی (Parallel) و رادیوگرافی با قانون شی باکالی (BOR, Buccal Object Rule) در تعیین انحراف فورامن اپیکالی از اپکس اناتومیک در مقایسه با روش استاندارد طلایی انجام پذیرفت.مواد و روشها: در این مطالعه توصیفی تشخیصی که بصورت invitro انجام شد، 68 دندان مولر اول و دوم فک بالا و پایین حائز شرایط، انتخاب و حفره دسترسی استاندارد روی آنها آماده شد. سپس بر حسب قطر کانال فایلهای شماره 10، 15 یا 20 به نحوی استفاده شدند که نوک فایل در ناحیه اپیکال فورامن در تماس با سطح ریشه دیده شد. از دندانهای فک بالا با روش موازی و از دندانهای فک پائین با روش BOR با زاویه 20 درجه رادیوگرافی تهیه شد. سپس فیلم ها ظاهر و کدبندی شدند. رادیوگرافی ها در شرایط استاندارد توسط یک ذره بین با بزرگنمایی 5 برابر بررسی شدند و موارد انحراف نوک فایل از اپکس رادیوگرافیک مشخص و در فرم اطلاعاتی ثبت شد. همچنین تمام دندانها زیر یک استریومیکروسکوپ از نظر محل خروج نوک فایل (باکال، لینگوال، مزیال و دیستال) بررسی شدند. وضعیت محل خروج فایل نسبت به اپکس آناتومیک با این روش به عنوان استاندارد طلایی در نظر گرفته شد. برای تعیین ارزش تشخیصی دو روش از 5 معیار تشخیصی استفاده شد. یافته ها: در 52 درصد کل نمونه ها اپیکال فورامن بر اپکس منطبق نبود. نتایج 5 معیار تشخیصی به ترتیب برای روش موازی و BOR  عبارت بودند از: حساسیت 93.9 و 90.6، ویژگی و PPV برای هر دو روش 100 درصد،NPV  برابر 96.6 و 88.4 و صحت برابر با 97.4 و 94.5.نتیجه گیری: با وجود عدم تطابق اپیکال فورامن بر اپکس آناتومیک، رادیوگرافی در اغلب موارد روش تشخیصی مفیدی برای تعیین موقعیت اپیکال فورامن می باشد. البته بهتر است برای بالا بردن دقت کار از روشهای کمکی مانند اپکس یاب های الکترونیکی و مرطوب شدن انتهای کن کاغذی استفاده نمود.

مقدمه: تعیین دقیق طول کارکرد، یکی از مهم ترین مراحل انجام درمان های ریشه می باشد که به صورت مستقیم در موفقیت درمان مؤثر است. وسایل و روش های گوناگونی برای تعیین طول کارکرد کانال ریشه معرفی شده اند که از این میان می توان به دستگاه های آپکس یاب الکترونیکی اشاره نمود. این مطالعه با هدف بررسی مقایسه ای دقت سه آپکس لوکیتور الکترونیکی Woodpecker، Root zx و Coxo با طول واقعی انجام گرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه ی تجربی از نوع آزمایشگاهی، تعداد 30 دندان تک کانال سانترال ماگزیلا که دارای شرایط ورود به مطالعه بودند، انتخاب شد و طول کارکرد هر دندان با سه آپکس لوکیتور الکترونیکی Root zx، Woodpecker و Coxo اندازه گیری شد. اندازه گیری های الکترونیکی، طبق دستور شرکت سازنده، با استفاده از k فایل 15 و بعد از شستشو با هیپوکلریت 6 درصد و نرمال سالین 0/9 درصد، در محدوده ی 0/5 ± و 1 ± میلی متری و منطبق بر تنگه ی اپیکالی، انجام پذیرفت. طول کارکرد حقیقی با سایش 4 میلی متر انتهای ریشه و اندازه گیری فاصله ی بین نقطه ی مرجع کرونالی تا تنگه ی اپیکالی در زیر میکروسکوپ محاسبه گردید و سپس داده ها با استفاده از آزمون های آماری کای اسکوئر و فیشر با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ی 16، بررسی گردید و سطح معنی داری (p value < 0/05) در نظر گرفته شد. یافته ها: در محدوده ی 0/5 ± میلی متر و 1 ± میلی متر، دقت آپکس لوکیتورهای Root zx برابر با 76/7 درصد و 100 درصد، Woodpecker برابر با 90 درصد و 100 درصد و Coxo برابر با 93/3 درصد و 100 درصد می باشد. تفاوت معنی داری بین اندازه گیری های Root zx، Woodpecker و Coxo با طول کارکرد حقیقی مشاهده نشد (p value = 0/738، 0/687، 0/090). نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده از مطالعه ی حاضر، هیچ کدام از سه آپکس لوکیتور مورد آزمایش، دقت 100 درصد را در موارد منطبق بر تنگه ی اپیکالی گزارش نکردند. اختلاف اندازه ی طول کارکرد به دست آمده توسط سه آپکس لوکیتور با طول واقعی، تفاوت آماری معنی داری نداشت.

سابقه و هدف: خروج دبری از اپکس از عوامل بروز flare up می باشد. بنابراین این تحقیق با هدف تعیین میزان خروج دبری در فورامن اپیکال به دنبال آماده سازی با 2 سیستم چرخشی RaCe و Komet F6 SkyTaper در کانال های خمیده مزیوباکال مولرهای اول فک پایین انجام گرفت. هلیکوباکتر پیلوری به عنوان عاملی برای زخم گاستریت و زخم پپتیک مطرح است و یک عامل خطرساز برای سرطان معده محسوب می شود. شیارهای لثه در دندان افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن ممکن است به عنوان یک مخزن برای هلیکوباکتر پیلوری عمل کنند. لذا، هدف از مطالعه حاضر، بررسی ژن های هلیکوباکترپیلوری جدا شده از پلاک های دندانی و ارتباط آن با زخم های گوارشی می باشد. مواد و روش ها: این مطالعه با روش تجربی روی 30 دندان مولر اول فک پایین واجد شرایط با کانال های مزیوباکال با خمیدگی35-25 درجه که به طور تصادفی به 2 گروه تقسیم شدند, انجام شد. در یک گروه از فایل های سیستم چرخشی RaCe و در گروه دوم از سیستم Komet F6 SkyTaperبرای آماده سازی کانال ها استفاده شد. ریشه دندان ها تا ناحیه سرویکال در ویال های شیشه ای که قبلا وزن شده بودند قرار گرفتند بطوریکه دبری خارج شده از فورامن اپیکال در ویالها جمع شده و پس از مراحل خشک نمودن دوباره وزن ویالها اندازه گیری شد. تفاوت وزن اولیه ویالها با وزن ثانویه حاوی دبری به عنوان وزن دبری خارج شده در نظر گرفته شد. یافته ها توسط آزمون T-test آنالیز آماری شدند. مطالعه از نوع توصیفی بوده و از 120 بیمار مبتلا به پریودنتیت مراجعه کننده به مراکز دندان پزشکی تهران 111 نمونه پلاک دندانی جداسازی شد. کشت در محیط بروسلا آگار +1% نشاسته +10-7 % ودر حرارت 37 درجه و رطوبت 95 درصد و فشار 0/5 CO2 در انکوباتورCO2 قرار داده شد. به منظور شناسایی مولکولی استخراج DNA انجام و سپس برای شناسایی دقیق از توالی نواحی JW22 و JW23 استفاده شد. یافته ها: میزان دبری خروجی گروه RaCe برابر با 0/92 ± 1/76 گرم و در گروه Komet F6 SkyTaper برابر با 0/29± 1/73گرم گرم بود. که طبق این نتایج میزان دبری خروجی در بین دو گروه از لحاظ آماری معنادار نبود. (0/2= p) نتیجه گیری: به نظر می رسد سیستم RaCe و Komet F6 در طی مراحل آماده سازی کانال های دندانی از لحاظ دندانی میزان دبری خارج شده تفاوت معنی داری ندارند.

مقدمه: معمولا در حین گذاشتن پلاگ MTA (Mineral trioxide aggregate)، دیواره های کانال با MTA آلوده می شود. در عین حال نیاز به باز بودن توبول های عاجی، گاه جهت نفوذ سیلر دارای اهمیت است. هدف از این پژوهش مقایسه آلودگی توبول های عاجی با MTA در اپکسیفیکاسیون به دو روش یک جلسه ای و دو جلسه ای بود.مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی - آزمایشگاهی، 38 دندان سالم تک کاناله انسانی شامل 2 گروه 17 تایی و یک گروه شاهد 4 تایی به مدت 30 دقیقه در هیپوکلریت سدیم قرار داده شد. تاج دندان ها از ناحیه CEJ و 2 میلی متر انتهای ریشه ها به منظور ایجاد دندان با اپکس باز قطع شد. آماده سازی کانال تا شماره 100 و شکل دهی کانال تا گیتس گلیدن شماره 4 به روش استپ بک انجام شد. لایه اسمیر توسط EDTA و هیپوکلریت سدیم برداشته شد. سپس کانال ها خشک شد و در گروه های 1 و MTA 2به ضخامت 3 میلی متر در انتهای ریشه ها متراکم گردید. در گروه اول (یک جلسه ای) نمونه ها پس از تمیز کردن دیواره های کانال جهت SEM (Scanning electron microscope) آماده شدند. در گروه دوم (دو جلسه ای) نمونه ها 24 ساعت در انکوباتور در 37 درجه سانتی گراد و رطوبت 100 درصد قرار گرفتند. سپس کانال ها با هیپوکلریت سدیم و اولتراسونیک شستشو داده شدند. گروه سوم (شاهد) بدون گذاشتن پلاگ MTA و پس از حذف لایه اسمیر جهت بررسی SEM آماده شد. نتایج بر اساس درجه بندی 4 تایی و توسط سه نفر اندودنتیست به صورت کور خوانده شد. اطلاعات با آنالیزهای Mann-Whitney وKruskal-Wallis  ارزیابی گردید (a=0.05).یافته ها: بین گروه های مورد مطالعه از نظر آلودگی توبولی تفاوت معنی دار وجود داشت (p value<0.001) در گروه یک جلسه ای میزان MTA موجود روی دیواره ها به طور معنی داری بالاتر از گروه دو جلسه ای بود (p value<0.001) و در گروه شاهد توبول های عاجی به طور کامل باز بود.نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، اپکسیفیکاسیون با پلاگ MTA به روش دو جلسه ای بر یک جلسه ای ارجح است.

زمینه و هدف: تعیین طول دقیق کانال ریشه و باقی ماندن در محدوده آن در طی معالجه ریشه از اهمیت خاصی برخوردار است. اخیرا اپکس یاب های الکترونیکی برای تعیین طول و کاهش تعداد رادیوگرافی استفاده می شوند. هدف از این مطالعه مقایسه کلینیکی رادیوگرافی و اپکس یاب های الکترونیکیRoot ZX  و Novapex بود.روش بررسی: در این مطالعه تعداد 73 دندان تک کانال مربوط به بیماران مراجعه کننده به بخش اندودنتیکس دانشکده دندانپزشکی یزد مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا بر روی دندان مزبور حفره دسترسی تهیه شد و طول کانال ریشه توسط دستگاه های Apex locator از نوع Novapex،Root ZX  تعیین و سپس با قرار دادن فایل در داخل کانال، رادیوگرافی پری اپیکال به روش موازی گرفته شد. سپس اندازه های به دست آمده از دستگاه های Apex locator و رادیوگرافی پری اپیکال مقایسه شد و با آزمون های آماری ضریب همبستگی پیرسون، ویلکاکسون و T زوج شده آنالیز گردید.یافته ها: نتایج حاصل از این مطالعه پس از تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که دستگاه الکترونیکی Root ZX در 46.6% موارد انطباق صد در صد و با پذیرش 0.5 mm خطا در 91.8% موارد نسبت به رادیوگرافی پری اپیکال قادر به نشان دادن اندازه های قابل قبول بود و اختلاف معنی داری بین میانگین طول های اندازه گیری شده توسط Root ZX و رادیوگرافی پری اپیکال مشاهده نشد (P=0.17). دستگاه Novapex در 20.5% موارد انطباق صد در صد و با پذیرش 0.5 mm خطا در 64.4% موارد نسبت به رادیوگرافی پری اپیکال قادر به نشان دادن اندازه های قابل قبول بود و از لحاظ آماری بین میانگین طول های اندازه گیری شده توسط Novapex و رادیوگرافی پری اپیکال اختلاف معنی دار بود (P=0.017). بین دو دستگاه Apex locator اختلاف معنی داری مشاهده نشد (P=0.061).نتیجه گیری: با توجه به دقت دستگاه های Novapex و Root ZX کاربرد آنها همراه با سایر روش ها و یا به تنهایی در خانم های باردار با وضعیت های خاص آناتومیک و به خصوص بیمارانی که مشکلات عدم تعادل عضلانی دارند بسیار سودمند است و استفاده از آن به عنوان مکملی برای رادیوگرافی پری اپیکال در تعیین طول کانال توصیه می گردد.

مقدمه: برای موفق بودن درمان پالپکتومی در دندان های شیری اندازه گیری دقیق طول کانال ریشه لازم است. تعیین طول با استفاده از پرتونگاری رایج ترین روش مورد استفاده بوده است، اما به دلیل عوارض ﺳﻮء پرتو و همچنین لزوم همکاری کودک معمولا با مشکلاتی همراه است. هدف از مطالعه، مقایسه دقت دستگاه آپکس یاب الکترونیکی  NSKبا پرتونگاری معمولی برای تعیین طول کانال ریشه مولرهای شیری نکروز بود.روش بررسی: تعداد 20 عدد دندان مولر شیری 3 کاناله فک پایین (10 دندان D و 10 دندانE ) در کودکان با رده سنی 7-5 سال با شرط عدم وجود کلسیفیکاسیون در پالپ چمبر و کانال ها، عدم درمان ریشه قبلی و پرفوراسیون کف اتاقک پالپی توسط پوسیدگی انتخاب شدند. حفره دسترسی ایجاد شد و طول کانال به وسیله آپکس یاب الکترونیکی NSK و رادیوگرافی تعیین و مقایسه شدند. پالپکتومی کامل شد و داده ها با استفاده از آزمون Paired Samples T test تجزیه و تحلیل شدند.نتایج: در 56 کانال (%99.3 موارد) طول اندازه گیری شده با آپکس یاب الکترونیکی با طول اندازه گیری شده در رادیوگرافی برابر بود. در 3 کانال (5% موارد) طول اندازه گیری شده با آپکس یاب 1 میلی متر کمتر از طول رادیوگرافی بود و در 1 کانال (%1.7 موارد) طول اندازه گیری شده با آپکس یاب 1 میلی متر بیشتر از طول رادیوگرافی بود. تفاوت معنی داری بین این دو شیوه اندازه گیری دیده نشد (p= 0.85).نتیجه گیری: آپکس یاب NSK در تعیین طول کانال دندان های مولر شیری با دقت عمل می کند.