شکست یک سد خاکی می تواند موجب بروز بحرآن های شدید در ناحیه سیلاب زده پایین دست گردد. لذا تعیین دقیق ویژگی های شکافت و جریان در ارزیابی خطرهای حاصل از خرابی سد از اهمیت به سزایی برخوردار است. در این تحقیق از مدل های آزمایشگاهی با مصالح دآنه ای در اندازه و خصوصیت های مکانیکی مختلف برای مطالعه فرسایش و نقش آن در گسترش هندسی شکافت استفاده شده است. از رگرسیون چندمتغیره در توسعه رابطه جدید برای تعیین دبی اوج (Qp) بهره گیری شده که در آن پراسنجه های بدنه سد در کنار پراسنجه های هیدرولیکی به کار رفته اند. نتیجه ها نشان می دهد مشارکت این ویژگی ها توانسته کارآیی را در تعیین Qp حاصل از شکست سد خاکی ارتقا دهد. از آنجائی که نرخ تکامل عرض متوسط شکافت (Bave) و عمق آن (Hb) نقش اثرگذاری بر آب نمود خروجی دارد، علاوه بر ارائه رابطه های جدید برای این دو پراسنجه، با مشارکت منابع مختلف داده ای و استفاده از برنامه ریزی بیان ژن (GEP) در تعیین آن، محدوده تغییرات جدیدی برای نسبت های بی بعد Hb بر ارتفاع سد (Hd) و نیز Bave بر عرض بالایی (Bt) و پایینی آن (Bb) معرفی و خروجی آن به سدهای لغزشی نیز بسط داده شده است. بر مبنای شاخص های عملکردی و آماری در رابطه ها، مقدارهای ضریب R2 برای Qp معادل با 91/0، برای Bave معادل با 99/0 و برای Hb برابر با 97/0 به دست آمده است.

انجام عملیات استخراج در معادن روباز مستلزم شناخت خواص هیدرولیکی توده سنگ به ویژه هدایت هیدرولیکی است. هدایت هیدرولیکی، میزان توانایی توده سنگ برای انتقال سیالات است که در بررسی مشکلات نشت، زهکشی و پایداری دیواره های کاواک معادن روباز اهمیت زیادی دارد. از این رو، محققان در جستجوی روش مناسبی برای تعیین هدایت هیدرولیکی توده سنگ تشکیل دهنده مناطق معدنی اند. در این مطالعه، برای تعیین رابطه تجربی هدایت هیدرولیکی بر اساس پارامترهای حاصل از گمانه های اکتشافی و ژئوتکنیکی شامل شاخص کیفی توده سنگ (RQD)، فاصله داری درزه ها و مقاومت فشاری، ابتدا تصویر مغزه های گمانه های ژئوتکنیکی حفر شده در آنومالی A کانسار غربی معدن سنگ آهن سنگان بررسی و با نمودارنگاری مجدد مقدار RQD برای هر نوبت حفاری محاسبه شد و با بررسی تصاویر مغزه های حفاری، هدایت هیدرولیکی هر ران حفاری در طول گمانه با متغیرهای کیفی ارزیابی شد. سپس با استفاده از روابط تجربی با شرایط زمین شناسی مشابه و ضرایب هدایت هیدرولیکی ارایه شده بر اساس جنس سنگ متغیرهای کیفی به کمی تبدیل شدند. در نهایت نمودار پراکندگی تغییرات هدایت هیدرولیکی نسبت به هر یک از فاکتورهای RQD، عمق، فاصله داری درزه ها و مقاومت فشاری سنگ رسم و منحنی رگرسیون بر هر یک از نمودارها برازش شده و مشخص شد با افزایش هر یک از فاکتورهای عمق، فاصله داری درزه ها و مقاومت فشاری سنگ، هدایت هیدرولیکی کاهش می یابد اما همبستگی بالایی بین تغییرات هدایت هیدرولیکی با هر یک از این فاکتورها وجود ندارد. نتایج نشان می دهد که رابطه هدایت هیدرولیکی بر اساس RQD ضریب تعیین بسیار بالایی دارد (R2=0.8247)، بنابراین این رابطه تجربی می تواند برای تخمین هدایت هیدرولیکی محدوده مورد مطالعه بسیار مفید واقع شود.

هدف این نوشتار تبیین «رویکرد انسان شناختی» به آموزش علوم تجربی و توضیح در خصوص کمک و تاثیر بالقوه ای است که این رویکرد می تواند برای نگریستن به مسائل و چالش های پیش روی یادگیری و تدریس علوم تجربی داشته باشد. این رویکرد با اتخاذ نگاهی کل گرا و درونی زاویه دید و منظری جدیدی در پژوهش های علوم تربیتی را موجب می شود. برای تبیین رویکرد انسان شناختی به آموزش علوم و نشان دادن وجوه تمایز آن از دیدگاه های ساخت و سازگرایی شخصی (دیدگاه روان شناسانه) و ساخت و سازگرایی اجتماعی (دیدگاه جامعه شناسانه) خطوط کلی بحث در قالب ابعاد معرفت شناختی، پداگوژی و روش شناسی توضیح داده شده است. در تبیین وجوه فرهنگی یادگیری علوم از ایده «گذار از مرزهای فرهنگی» ژیرو بهره گرفته شده است. این ایده، به همراه تعریفی که از یادگیری مبتنی بر رویکرد انسان شناختی ارائه شده، ابعاد تازه ای از مساله پیچیده یادگیری علوم را روشن می کند. بر اساس این رویکرد، می توان گفت یادگیری علوم منحصر به قابلیت های ذهنی و شناختی دانش آموزان نیست. تفاوت های فرهنگی که دانش آموزان میان دنیای زندگی روزمره و کلاس ادراک می کنند، در فهم بسیاری از مسائل و مشکلات مرتبط با یاددهی-یادگیری علوم تجربی بصیرت آفرین و مهم است. با داشتن نگاه کل گرا، متاثر از رویکرد انسان شناختی، می توان یادگیری علوم تجربی مدرسه ای را حاصل تعامل پویا، پیچیده و پیوسته وجوه روان شناختی و شخصی یادگیری؛ زیست بوم اجتماعی کلاس درس؛ خرده فرهنگ خانواده، اجتماع محلی و مدرسه دانش آموز؛ فرهنگ ملی دانش آموز؛ و خرده فرهنگ علم و علوم مدرسه ای دانست.

در این نوشته پس از بررسی مختصری در باب وجوه مختلف پدیده استعاره و مروری کوتاه بر سیر تحول این مفهوم، به دو رویکرد قرن بیستمی به استعاره (متعلق به بلک و دیویدسن) اشاره خواهد شد. آن گاه به بررسی نقش استعاره در فلسفه علم می پردازیم. ابتدا نشان خواهیم داد که استعاره چگونه نقش پر کردن خلاهای زبانی علم را بر عهده دارد: زبان علم بدون استعاره نمی تواند هم پای محتوای رو به توسعه آن پیش رود. آن گاه به مقوله مهم تر جایگاه استعاره در توسعه نظریه های علمی و نقش استعاره در پیشرفت علم خواهیم پرداخت. استدلال اصلی این نوشته آن است که نه الگوی بلک و نه الگوی دیویدسن نمی توانند به تنهایی از عهده نشان دادن نقش استعاره در علم برآیند. پیشنهاد نگارنده آن است که تلفیقی از این دو دیدگاه لازم است تا بتوان دو مرحله مهم پیشرفت علم را توضیح داد. الگوی دیویدسن برای توضیح نقش راهنما و سرنخ بودن استعاره مناسب است و الگوی بلک برای توضیح نقش شناختی استعاره در علم کارآمد خواهد بود.

همان طور که در سخن سردبیری شماره قبل ذکر گردید [1]، مطالعات مداخله ای، مطالعات استاندارد برای سنجش میزان کارآیی یک مداخله در وضعیت سلامت مردم می باشند. با این وجود، در برخی از موارد نکته طلایی این مطالعات، یعنی تقسیم تصادفی افراد یا جوامع مورد بررسی، به دو گروه مداخله و شاهد غیر ممکن می گردد. برای مثال، برای ارزیابی میزان کارآیی یک برنامه بهداشت عمومی، نظیر کمپین آموزشی ترک قلیان که در یک شهر انجام می گیرد، امکان تقسیم تصادفی افراد به دو گروه مداخله و شاهد امکان پذیر نیست. در چنین حالتی می توان از طراحی مطالعات مداخله ای استفاده کرد، منتهی به دلیل محدودیت پیش آمده، طراحی این مطالعات به صورت نیمه تجربی (Quasi-experiment) صورت می پذیرد. برای طراحی مطالعات نیمه تجربی، معمولا چهار حالت زیر را می توان در نظر گرفت [2]: طراحی قبل و بعد (Before-after Design): در این قبیل مطالعات فقط یک گروه وجود دارد که مداخله را دریافت می نماید. بنابراین، محققین، خصوصیات افراد یا جامعه شرکت کننده را قبل از مداخله اندازه گرفته و پس از انجام مداخله، این خصوصیات را دو مرتبه اندازه می گیرند. تفاوت حاصل در این دو اندازه گیری است که میزان کارآیی مداخله را تعیین می نماید. طراحی سری زمانی منقطع (Interrupted time-series Design): این مطالعه درست مانند طراحی قبل و بعد است، با این تفاوت که اندازه گیری های قبل و بعد از مطالعه در چندین مقطع زمانی قبل و پس از انجام مداخله صورت می پذیرد. طراحی گروه های نامتعادلGroups Design) (Nonequivalent: در این طراحی، افرادی که مداخله های متفاوت را دریافت کرده اند، با هم مقایسه می گردند. با این وجود، نکته مهم در این مطالعه آن است که این افراد به شکلی غیر تصادفی به گروه های درمانی اختصاص یافته اند. برای مثال اگر این امکان وجود داشته باشد که افراد شیوه ی درمان خود را بر اساس تمایلات شخصی (Personal Preferences) انتخاب نمایند، می توان از طراحی گروه نابرابر استفاده نمود. طراحی رگرسیون گسستهRegression-discontinuity Design) ) در این نوع طراحی، افراد بر اساس مقادیر یک متغیر تخصیص کمی Qualitative Assignment Variable (QAV) نظیر شمارش CD4 در مبتلایان به ایدز به درمان خاصی تخصیص داده می شوند. برای مثال، در یک مطالعه کوهورت در آفریقای جنوبی، نشان داده شد که بیماران مبتلا به ایدزی که اولین شمارش CD4 آنها با آستانه کمتر ازcells/μ L 200 به درمان اختصاص داده می شوند، نسبت خطر مرگ آنها به مقدار 35 درصد کمتر از بیماران مبتلا به ایدزی است که با آستانه بالاتر از cells/μ L 200 به درمان اختصاص داده می شوند [3]. با این وجود، باید به این نکته اساسی توجه نمود که تمامی این طراحی ها به خاطر نداشتن تخصیص تصادفی، به اندازه ی مطالعات کارآزمایی نمی توانند تاثیر یک مداخله را با شفافیت هرچه تمام تر بیان نمایند [4].

با توجه به نو بودن بحث بازاریابی تجربی و عدم پژوهش های کافی در این زمینه در ایران، این پژوهش با هدف بررسی تاثیر بازاریابی تجربی بر ارزش تجربی مشتری، با نقش میانجی گری شخصیت برند انجام شد؛ که برند لادن به عنوان مورد مطالعه انتخاب شده است. شرکت های موفق، از بازاریابی تجربی، به منظور خلق تجربه منحصربه فرد و به یادماندنی برای مشتریان؛ و از استراتژی های شخصیت برند، برای شکل دهی به رفتارهای آنان استفاده می نمایند. با تمرکز بر این دو متغیر، شرکت ها می توانند ارزش ویژه ای را برای مشتریان خود خلق نموده و از این طریق می توانند مزیت رقابتی کسب نمایند. بدین منظور، با توجه به جامعه نامحدود (مصرف کنندگان برند لادن)، 286پرسشنامه به صورت نمونه ی در دسترس، توزیع و جمع آوری شد. برای تحلیل داده ها، از نرم افزارهای SPSS و XLSTAT استفاده شد. نتایج تحلیل ها نشان داد که سطح هر سه متغیر: بازاریابی تجربی، ارزش تجربی مشتری و شخصیت برند، از نظر مشتریان بالاتر از حد متوسط است؛ و نیز بازاریابی تجربی و شخصیت برند، بر ارزش تجربی مشتری تاثیر مثبتی دارند. لازم به ذکر است که بازاریابی تجربی، هم به طور مستقیم بر ارزش تجربی مشتری اثر گذار است و هم به طور غیرمستقیم و با میانجی گری شخصیت برند.

پژوهش حاضر به منظور بررسی میزان درک دانشجو-معلمان آموزش علوم تجربی از ماهیت علم تجربی در مراکز تربیت معلم استان تهران انجام شد. روش پژوهش مذکور، توصیفی-زمینه یابی است. جامعة آماری پژوهشی تمامی دانشجو-معلمان زن و مرد رشته آموزش علوم تجربی است که تعداد آن ها 300 نفر بودند. با توجه به تعداد کم حجم جامعه برای نمونه گیری از روش سرشماری استفاده گردید. برای اندازه گیری درک دانشجو-معلمان از ماهیت علم تجربی از پرسشنامه ای محقق ساخته استفاده شد. روایی محتوایی این پرسش نامه توسط متخصصان مورد بررسی قرار گرفت. همچنین روایی سازه آن نیز از طریق تحلیل عاملی اکتشافی تأیید شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از روش آلفای کرونباخ (84/0=) محاسبه شد. داده های پژوهش از طریق آمار توصیفی (مانند فراوانی، درصد فراوانی انحراف معیار) و آمار استنباطی (مانند آزمونتی و همبستگی) با استفاده از نرم افزار spss مورد تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که دانشجو-معلمان آموزش علوم تجربی درک درست و کافی از ماهیت کلی علم تجربی و مؤلفه هایآن (مبانی فلسفی علم تجربی، مراحل مختلف روش علمی و دستاوردهای علم تجربی) ندارند و بین سابقه تدریس دانشجو-معلمان آموزش علوم تجربی و درک آن ها از ماهیت علم تجربی رابطه معنی داری وجود ندارد. همچنین بین عملکرد دانشجو-معلمان با درک ماهیت علم تجربی همبستگی معنی داری وجود داشت و از نظر جنسیت نیز در درک ماهیت علمی تفاوت معنادار مشاهده شد.