خاطرات وکیل التولیه شرح خاطرات و سفرهای میرزا محمد نواب رضوی (1317-1234)، وکیل التولیه آستان قدس رضوی، از ملاکان و سرشناسان یزد به قلم خود او که به تصحیح علی اکبر تشکری بافقی با مقدمه ای از ایرج افشار در سال 1388 منتشر شد.میرزا محمد رضوی، فرزند بزرگ حسن و بی بی فاطمه، در یزد متولد شد. جد او میرزا محمد عبدالحی از اهالی خراسان بود که در زمان فتحعلی شاه به یزد رفت و با دختر بنیان گذار سلسله خوانین یزد ازدواج کرد. سلسله خوانین یزد، اخلاف محمدتقی خان بافقی، یکی از قدرت های منطقه ای بود که، پس از انقراض دولت صفویه، در یزد پا گرفت و از 1161 تا 1246 در این ناحیه حکومت کرد.

تاریخ گرایی نو یکی از رویکردهای بین رشته ای است که برای نشان دادن لایه های پنهان وقایع، تاریخ را به عنوان متن مورد توجه قرار می دهد. خاطرات عزت شاهی، روایتی از پایداری و مبارزه فردی است که مورد اعتماد بسیاری از گروه های مبارز علیه رژیم پهلوی بود. در این روایت تاریخی، تعامل و تقابل گفتمان حاکمیت و بازتولید شبه گفتمان های رقیب در سه مقطع پیش از زندان، درون زندان و پس از پیروزی انقلاب اسلامی نشان داده شده است. در این پژوهش با رویکرد تاریخ گرایی نو، اثر مذکور را در دو تقسیم بندی کلان و خرد و شش سطح جزیی تر مورد بررسی قرارداده ایم. یافته ها نشان می دهد این اثر در حوزه تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی با نگرشی جزیی نگر ضمن تقسیم بندی گفتمانی، به توصیف کیفیت سیطره و تشتت حاکمیت، قدرت و افول درون گروهی نیروهای معارض و درنهایت چند پارگی جامعه ایرانی در دو دهه چهل و پنجاه می پردازد. راوی برای صورت بندی مناسبات ایدیو لوژیک قدرت به شرح رفتارهای سیاسی خرده گفتمان های متنازع می پردازد. این کتاب با بهره گیری از اسناد تاریخی درون متنی و انضمامی (توضیحات تدوین کننده) نشانه ها وکیفیت شکل گیری قدرت رابیان می کند. در بخش دیگر این پژوهش ضمن مثال هایی تضاد، دوگانه گویی، پوشیده گویی و محدودیت های ایدیولوژیکی قدرت های متنازع در بافت متن نشان داده شده است.

هدف پژوهش حاضر، بازنمود دشمن در متن خاطرات خودنوشته ی یک زن از جنگ عراق با ایران است. با گذشت چند دهه از این جنگ هنوز کسانی که درگیر جنگ بوده اند تصویری از دشمن دارند که با مرزبندی های ذهنی و فرهنگی آن هایی که تجربه ی حضور در جنگ و برخورد با دشمن را نداشته اند، متفاوت است. از طرفی نوع نگاه یک زن به دشمن تصویری متفاوت از آن به دست می دهد. بدین منظور از میان آثاری که در رابطه با جنگ نوشته شده اند و نویسنده ی خانم دارند کتاب من زنده ام اثر معصومه آباد انتخاب شد. این اثر به قلم فردی که در اسارت بوده نگاشته شده و متن تحت تأثیر احتمالی ذهنیت خاطره نگار قرار نگرفته است. به همین دلیل متن مستقیم و دست اول به شمار می آید. با به-کارگیری نظریه ی «سپهر نشانه ای» لوتمان، نظریه ی «خلق دشمن» اکو و «مربع نشانه شناختی» گریماس متن موردنظر تحلیل شد. بررسی متن نشان داد که برای بازنمود دشمن از قطبی سازی، تصویرسازی، و دشمن ایدئولوژیک استفاده شده است. شکل دشمن و میزان دشمنی در این اثر ثابت نیست. نویسنده برای هر دیگری میزان دشمنی متفاوتی قائل است؛ یعنی با پیوستاری از دشمن با درجات دشمنی متفاوت روبه روییم. در برخی موارد بنا به اقتضای شرایط مانند احساس خطر یا درماندگی، دشمن نیز خودی تلقی می شود.