شهر ندوشن واقع در 105 کیلومتری شهر یزد به عنوان مفصل ارتباطی بین دو حوزۀ یزد و اصفهان مطرح بوده است. در دورۀ صفویه، شارستان ندوشن و برج و باروی شهر گسترش یافته و ساخت وساز خانه‎ها نیز افزایش پیدا کرده است. در دوران معاصر، بسیاری از بافت و خانه های صفوی ندوشن تخریب و دچار تغییر شده است؛ لذا بازشناسی خانه های صفوی ندوشن امری مسجل و ضروری است. هدف این پژوهش بررسی و مطالعۀ گونه های معماری خانه های دورۀ صفوی شهر ندوشن است که تاکنون کسی به آن مبادرت نورزیده است. رویکرد این پژوهش کیفی بوده و برای جمع‎آوری داده‎ها از دو روش میدانی و اسنادی و در بخش تحلیل داده‎ها نیز از روش توصیفی تحلیلی استفاده شده است. این تحقیق با مطالعات بستر و زمینۀ خانه ها شروع شده و در ادامه، فضاهای مشترک خانه‎های صفوی بررسی شده و خانه ها از جنبۀ فضاهای معماری و ویژگی های سازه ای مورد مقایسۀ تطبیقی قرار گرفته و درنهایت، تجزیه وتحلیل نهایی براساس ویژگی های کیفی و کمی بین این خانه ها صورت پذیرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که در دورۀ صفوی دو گونه خانه به صورت های چهارصفه و حیاط دار در ندوشن به کار می رفته است. خانه های چهارصفۀ صفوی ندوشن وامدار و تداوم الگوی کهن خانه سازی چهارصفه در منطقۀ یزد و میبد بوده که با تغییراتی کالبدی به حیات خود ادامه داده است. خانه های حیاط دار دارای دو زیرگونه به صورت خانه هایی با تقسیمات سه قسمتی و پنج قسمتی است. خانه های یک جبهه ساخت با تقسیمات سه قسمتی بیشترین تعداد خانه های صفوی ندوشن را تشکیل می دهند و پس از آن، خانه های اعیانی با تقسیمات پنج قسمتی را شامل می گردد. درنهایت می توان اذعان نمود خانه های صفوی ندوشن دارای رگه هایی از معماری صفوی اصفهان و معماری محلی و بومی هستند.

کاشی از مهم ترین مصالح تزئینی وابسته به معماری است که از ادوار مختلف تاریخی همواره موردتوجه بوده است. در دورۀ قاجار، گوناگونی بسیاری در فن ساخت و نقوش کاشی قابل پی جویی است. کاشی های تابلویی گونه ای از کاشی با ابعاد بزرگ و برجسته بوده که در این دوره متداول شد. نقش پردازی و تصاویر منحصر به فرد این کاشی ها بازتاب دهندۀ تحولات اجتماعی است. در این راستا، کاشی خانه‎های (عمارت های اعیانی) تهران به سبب منحصربه فرد بودن به عنوان نمونه انتخاب شدند. هدف پژوهش، مطالعۀ بصری و فنی و محتوایی کاشی های تابلویی ازارۀ سرداب خانه های قاجاری تهران (خانه های قوام الدوله، اعلم السلطنه، مشیرالدوله، فاضل عراقی، قوام السلطنه و تیمورتاش) است؛ از این رو شناسایی فن ساخت، فرم و نقش و مضامین آن ها موردنظر است. این نوشتار به دنبال پاسخ بدین پرسش است که، ویژگی های فنی، هنری و محتوایی کاشی های ازارۀ سرداب در خانه‎ های قاجاری تهران چیست؟ روش تحقیق، توصیفی و تحلیلی بوده و جمع آوری اطلاعات بر داده های کتابخانه ای و پیمایش های میدانی استوار است. یافته ها نشان می دهد مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر نقوش و مضامین اصلی کاشی ها عبارتنداز: تأثیر و تلفیق خلاقانه از فرهنگ و هنر و نوآوری های اروپایی (ثبت مناظر مختلف به مثابه یک عکس و استفاده از صحنه های نمادین اروپایی)؛ باستان گرایی(تأثیر کتاب نامه خسروان؛ نقش برجسته های ایران باستان)؛ و به ندرت هنر ایرانی- اسلامی (اسلیمی و گل و مرغ) هستند که با نمادپردازی و ترکیب بندی بدیع نقاشان (ایجاد بیان های نمادین با حیوانات و تصویر شاهان و رجال قاجاری) همراه شده اند. دامنۀ تصویری کاشی ها شامل: طبقۀ عوام تا طبقۀ اشراف، نقوش باستان تا نقوش معاصر، تصاویر واقع گرایانه تا تصاویر خیالی است. نقوش جملگی به شیوۀ نقاشی زیررنگی با هاشورهای مشکی و رنگ های محدود برروی کاشی های قالبی پوشیده شده با گلابۀ سفید ایجاد شده اند.