درآغاز، چیزی وجودنداشت فقط اهورامزدا خدای خردوفرزانگی، که درنوربی پایان میزیست و برادردوقلویش، اهریمن آن روح شیطان که درتاریکی مطلق بود، وجودداشتندومیان آنها فقط خلاء و پوچی بود. اگراین دونیروی متضاددرمقابل یکدیگر نبودند زندگی بشرتنوعی نداشت. همچنین اگر جهان فقط برمبنای یکی از این نیروها (خیر یا شر) خلق شده بود، بازهم زندگی معنایی نداشت. لذا تقابل این دو نیروی متضاد با یکدیگرمواضع بشررا معلوم کرده. بطوریکه این دو نیرو یکی بعنوان محور نیکی ها ودیگری بعنوان محوربدی ها ظاهرگشته، ودرنهایت، نبرد میان خیروشر با درایت وآگاهی انسان به پایان می رسد. و نیروی خیردراین نبرد پیروز می گردد. بدین ترتیب پژوهش حاضر به بحث وبررسی درباره چرایی اهمیت نیروهای خیروشر درکیهان شناسی وانسانی شناسی زرتشتی می پردازد.

کهن الگوها، عناصرِ ساختاری اسطوره سازی هستند که در روانِ ناهشیار، وجود دارند و زمینه ای برای نشان دادنِ واکنش های مشابه به محرک های معیّن اند. کهن الگو در هر متن ادبی، سبب دسترس پذیرشدنِ پنداره های ازلی به شیوه ای هنرمندانه می شود. دنیای امروز، نیازمند روایتی منسجم برای پاسخ به سؤالات بی جواب است. زبان اسطوره، با رهاکردن راوی از تنگناهای زبانی-عقیدتی، تأثیر به سزایی در انسجام و غنای رمان های معاصر دارد و رمان اساطیری، بستری است برای دستیابی به هویتِ انسان که در پیرنگ حذفی، نهفته است. مقالۀ حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، به تحلیل و کارکرد اسطوره در چهار رمان گاوخونی، یکلیا و تنهایی او، طوبا و معنای شب و داستان جاوید می پردازد. در نتیجه، ضمن بهره گرفتن از پیرنگ اصلی و حذفی و نشان دادن آشفتگی درونی و رفتار شخصیت ها؛ از اساطیر آب و پدرکشی، هبوط، مار، خیروشر، عناصر اربعه و خرد، استفاده شده است. مدرس صادقی و پارسی پور، با اعتراض بر سنت­ها و قوانین حاکم و مدرسی و فصیح، با اساطیر باستان، کهن الگوهای مادینه را احیا کرده، جایگاه ایرانیان را یادآور شده اند.

از جمله مسایلی که از دیر زمان، توجه پژوهشگران و صاحب نظران در مسایل اعتقادی را به خود جلب کرده است، مساله «خیر و شر» می باشد. درباره جهان به طور کلی و نیز درباره انسان و جامعه بشریت به طور خاص، از نظر این که آیا هستی جهان خیر و حق است و یا شر و باطل و یا آن که مرکب از هر دو است، و اگر به هر دو قایل شدیم، اصالت از آن کدام است، نظرهای گوناگونی بیان شده است که سبب تردید یا اشکال بعضی در عدالت یا حکمت آفریدگار شده و حتی با اعتقاد به ترکیب دو گانه عالم از «خیر و شر» اصل وجود آفریدگار مورد تردید قرار گرفته است.در حال حاضر سخن از ناسازگاری مقومات دینی است و در راس سیستم های دینی، سخن از خدایی است که جامع جمیع صفات کمالیه است، خدایی که ذات و صفاتش را حدی نیست و قادر مطلق و خیرخواه مطلق است. اضافه شدن قضیه «شر وجود دارد» به این سیستم ها آنها را با مشکلی جدی روبرو کند.در این مقاله پس از ارایه پاسخ هایی که حکمای اسلامی بدین پرسش ها داده اند، رهیافت برخی از متفکران معاصر را مطرح می کنیم و با تبیین و تطبیق تعدادی از آرا و عقاید مشهور در این زمینه، به تجزیه و تحلیل دقیق فلسفی مساله خیروشر می پردازیم.