مقدمه: هدف اصلی از درمانهای اندودنتیک، پاکسازی و شکل دهی کامل کانال تا ناحیه تنگ شدن اپیکالی و پرکردن سه بعدی آن می باشد. جهت اندازه گیری طول دندان از روشهای متعددی استفاده می شود که رایج ترین آنها رادیوگرافی (معمولی-دیجیتال) است. رادیوگرافی دیجیتال در بسیاری از موارد مانند کاهش دوز دریافتی توسط بیمار و بهداشت اشعه، امکان تغییر کنتراست و کیفیت تصاویر، توانایی ذخیره تصویر در کامپیوتر و انتقال آن به سایر مراکز، عدم نیاز به فیلم، مراحل ظهور و ثبوت، و آماده شدن سریع تصویر نسبت به رادیوگرافی معمولی ارجحیت دارد. در این مطالعه دقت رادیوگرافی دیجیتال و معمولی در ارزیابی طول کانال های دارای انحنان دندان های مولر اول پایین بررسی و مقایسه شده است.مواد و روشها: 40 دندان مولر اول فک پایین کشیده شده انسان که انحنا ریشه داشتند انتخاب شدند. نمونه ها به دو گروه با انحنای کمتر از 25 درجه و بیشتر از 25 درجه تقسیم شدند. سپس همه نمونه ها در بلوک های گچی ثابت شده، طول کانالها با استفاده از سیستم رادیوگرافی دیجیتال و رادیوگرافی معمولی اندازه گیری شد. اطلاعات به دست آمده با استفاده از تحلیل رگرسیون و ضریب همبستگی مورد ارزیابی قرار گرفتند.نتایج: با وجود اینکه در کانالهای با انحنای کمتر از 25 درجه دقت رادیوگرافی معمولی بهتر از رادیوگرافی دیجیتال و در کانالهای با انحنای بیشتر از 25 درجه دقت رادیوگرافی دیجیتال بهتر از رادیوگرافی معمولی بود، ولی تفاوتها از نظر آماری معنی دار نبود.بحث: امروزه کیفیت تصاویر تهیه شده با استفاده از رادیوگرافی های دیجیتال برای تخمین طول کانال های انحنادار از نظر میزان دقت با رادیوگرافی های معمولی قابل مقایسه است.

سابقه و هدف: نظر به اینکه تا کنون تحقیقی در مورد کیفیت تصاویر حاصل از دستگاه های رادیوگرافی دندانی پرتابل انجام نشده است، هدف از این مطالعه مقایسه کیفیت کلیشه های حاصل از دستگاه رادیوگرافی پرتابل Diox 602 و ثابت Min Ray با یکدیگر می باشد.مواد و روش ها: این مطالعه تجربی بر روی 10 بیمار که درخواست رادیوگرافی بیش از 10 کلیشه داخل دهانی تقریبا قرینه از دو سمت فکین را داشتند، انجام شد. نیمی از رادیوگرافی های هر بیمار با استفاده ازدستگاه پرتابل و نیمی دیگر با دستگاه ثابت توسط فیلم های داخل دهانی کداک تهیه و سپس توسط دستگاه ظهور و ثبوت اتوماتیک در شرایط یکسان، ظاهر و ثابت شدند. پس از کدگذاری، رادیوگرافی ها توسط سه متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت از نظر چهار شاخص تعریف شده دانسیته، کنتراست، رزولوشن و نویز بررسی گردید و به هر یک از شاخص های کیفی مورد نظر، رتبه قابل قبول یا غیر قابل قبول داده شد. ضریب کاپا وزنی برای تکرار پذیری بین مشاهده گرها 90 درصد گزارش گردید. سپس نتایج با آزمون Chi-squared مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته ها: از مجموع 109 کلیشه رادیوگرافی، 58 کلیشه با دستگاه ثابت (Min Ray) و 51 کلیشه با دستگاه پرتابل (Diox 602) تهیه گردید. اکثر رادیوگرافی ها از نظر رتبه در هر یک از شاخص های کیفی در سطح قابل قبول ارزیابی شدند و اختلاف آماری معناداری بین دو گروه در مورد هیچ یک از شاخص ها مشاهده نشد. (0.9> P)نتیجه گیری : کیفیت تصاویر حاصل از دستگاه رادیوگرافی پرتابل (Diox 602) در مقایسه با دستگاه رادیوگرافی ثابت (Min Ray) تفاوت معنی داری نداشتند.

زمینه و هدف: هدف اصلی درمان ریشه پاکسازی و شکل دهی کامل کانال تا ناحیه تنگ شدگی اپیکالی و پر کردن سه بعدی آن می باشد. برای اندازه گیری طول دندان از روشهای متعددی استفاده می شود که رایجترین آنها رادیوگرافی (معمولی و دیجیتال) است. رادیوگرافی دیجیتال در بسیاری موارد از جمله کاهش دوز دریافتی توسط بیمار و بهداشت اشعه، امکان تغییر کنتراست و کیفیت تصاویر، توانایی ذخیره تصویر در رایانه و انتقال آن به سایر مراکز، عدم نیاز به فیلم، مراحل ظهور و ثبوت و آماده شدن سریع تصویر، نسبت به رادیوگرافی معمولی ارجح است. مطالعه حاضر با هدف مقایسه دقت رادیوگرافی دیجیتال و معمولی در ارزیابی طول کانال های انحنادار در دندانهای مولر اول فک پایین انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه که به روش بررسی تست ها انجام شد، 40 دندان مولر اول فک پایین کشیده شده انسان که انحنای ریشه داشتند، انتخاب شدند. نمونه ها به دو گروه با انحنای کمتر از 25 درجه و بیشتر از 25 درجه تقسیم شدند؛ سپس همه نمونه ها در بلوک های گچی ثابت شدند و طول کانال با استفاده از سیستم رادیوگرافی دیجیتال و رادیوگرافی معمولی اندازه گیری شد. اطلاعات به دست آمده با استفاده از تحلیل رگرسیون و ضریب همبستگی مورد ارزیابی قرار گرفت و P<0.05 به عنوان سطح معنی داری در نظر گرفته شد.یافته ها: دقت رادیوگرافی معمولی در کانال های با انحنای کمتر از 25 درجه، بیشتر از رادیوگرافی دیجیتال و در کانال های با انحنای بیشتر از 25 درجه، کمتر از رادیوگرافی دیجیتال بود؛ اما از نظر آماری هیچ گونه اختلاف معنی داری بین دو روش رادیوگرافی دیجیتال و معمولی در تخمین طول کانال های انحنا دار وجود نداشت. نتیجه گیری: امروزه کیفیت تصاویر تهیه شده با استفاده از رادیوگرافی دیجیتال برای تخمین طول کانال های انحنادار از نظر میزان دقت با رادیوگرافی معمولی قابل مقایسه است.

سابقه و هدف: تشخیص تحلیل خارجی ریشه دندان در رادیوگرافی از مشکلات اساسی در اندودانتیکس می باشد. این ضایعه منجر به از دست رفتن نسوج دندانی می شود و تشخیص آن در مراحل اولیه باعث افزایش امکان نگهداری دندان می گردد. هدف از این مطالعه مقایسه قدرت تشخیصی رادیوگرافی معمولی و دیجیتال در تشخیص تحلیل خارجی ریشه دندان در شرایط آزمایشگاهی بود.مواد و روش ها: در این تحقیق تشخیصی 40 دندان قدامی فک بالا و پایین که در بررسی رادیوگرافیک اولیه بدون تحلیل خارجی بودند در داخل فانتوم هایی که دارای معادل بافت سخت و نرم بودند قرار گرفتند و تصاویر رادیوگرافی معمولی و دیجیتال از آنها تهیه شد. سپس با استفاده از دستورالعمل ایزو در این دندان ها حفراتی به عمق 0.9 میلیمتر و قطر 0.9 میلیمتر در یک سوم کرونال ایجاد شد. تصاویر رادیوگرافی معمولی و دیجیتال از هر دندان از سه زاویه اورتورادیال، مزیورادیال و دیستورادیال گرفته شد. قدرت تشخیصی رادیوگرافی های دیجیتال و معمولی توسط نرم افزار16 SPSS و با استفاده از آزمون آماری Chi-Square ارزیابی گردید.یافته ها: آزمون های پنج گانه نشان داد که حساسیت، ویژگی، ارزش پیش بینی مثبت، ارزش پیش بینی منفی و دقت در رادیوگرافی دیجیتال به ترتیب 84%، 93%، 97%، 65%، 86% و در رادیوگرافی معمولی 66%، 73%، 88%، 42%، 68% بود و غیر از ارزش پیش بینی مثبت نسبت به رادیوگرافی معمولی تفاوت معنی دار دیده شد (P<0.05). در خصوص نمونه های بدون تحلیل و دارای تحلیل با زاویه تابش ارتورادیال و دیستورادیال و مزیورادیال تفاوت آماری بین رادیوگرافی معمولی و دیجیتال رادیوگرافی مشاهده شد (P<0.05).نتیجه گیری: قدرت تشخیصی رادیوگرافی دیجیتال نسبت به رادیوگرافی معمولی در تشخیص تحلیل خارجی بیشتر است.

 از آنجائیکه در یک بخش رادیولوژی بهای فیلم، مواد شیمیایی و استهلاک دستگاهها، 80% از کل هزینه آن بخش را تشکیل می دهند، عدم موفقیت در تهیه کلیشه های مطلوب رادیوگرافی از نظر اقتصادی، هزینه سنگینی را به سیستم بهداشتی و درمانی تحمیل می کند، تجزیه و تحلیل کلیشه های کنار گذاشته شده رادیوگرافی در حقیقت مقدمه ای جهت اجرای برنامه کنترل کیفی محسوب می گردد. بنابراین با بررسی نحوه فعالیت بخشهای رادیوگرافی به منظور ارزیابی کیفی این واحدها، نقاط ضعف سیستم نمایان شده و می توان در رفع آنها کوشش نمود. در این طرح سعی شد تا ضمن بررسی علل کنارگذاشتن فیلم، عوامل موثر بر آن نیز شناسایی گردد تا با به حداقل رساندن این عوامل، علاوه بر صرفه جویی در هزینه بیمارستانها، حفاظت بیشتری در برابر تابش گیری بیماران و پرسنل انجام شود. به منظور کاهش نقش تکنسینها به عنوان یک عامل مخدوش کننده در نمونه گیری از فیلمهای کنار گذاشته شده و تکراری، تعدادی از دانشجویان ترم آخر رادیولوژی تحت آموزش قرار گرفتند و نحوه بررسی فیلمها برای آنهاشرح داده شد. سپس تمام فیلمهایی که از بیماران مراجعه کننده به بخشهای رادیوگرافی تهیه شده بود در شیفت صبح 3 بیمارستان آموزشی شهر سمنان بلافاصله پس از خروج از دستگاه ظهور مورد بررسی قرار گرفت. در مدت جمع آوری نمونه ها، 3067 کلیشه از 1670 بیمار تهیه و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون K2 و نسبت استفاده شد. نتایج به دست آمده از این آزمایش نشان داد که 17/1% از کل تصاویری که تهیه شده بودند تکرار شدند در حالی که میزان کل فیلمهایی که کنار گذاشته شده بودند، 5% و مقدار واقعی فیلمهای خراب شده که کیفیت پایین داشتند 98/7% بوده است. در این آزمایش مشخص شد که بین تصاویر کنار گذاشته شده توسط مردان (7/3%) و زنان (2/6%) اختلاف معنی داری وجود دارد(PV=0.0024) مهمترین عامل کنار گذاشتن کلیشه های رادیوگرافی، حالت گماری نامناسب بیمار (3/29%) و دومین عامل، خطای اکسپوژر(4/24%) بوده است. یافته ها حاکی از این نکته است که 9/2% از تصاویر تهیه شده فاقد کیفیت مطلوب هستند اما بدون کنار گذاشتن یا تکرار، به عنوان کلیشه های سالم در اختیار بیمار قرار داده می شوند که در بیمارستان دارای بخش اورژانس این نکته چشمگیرتر می باشد.

مقدمه: رایج ترین روش ها برای تعیین طول کارکرد کانال دندان، رادیوگرافی دیجیتال و بر پایه ی فیلم هستند. هدف این مطالعه، مقایسه ی تعیین طول کارکرد کانال های دارای انحنا با استفاده از رادیوگرافی دیجیتال و بر پایه ی فیلم بود. مواد و روش ها: این مطالعه ی مداخله ای تجربی، شامل 40 دندان با کانال های انحنادار بود که در دانشکده ی دندان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد. پس از تهیه ی حفره ی دسترسی، مشاهده ی مستقیم نوک فایل در آپکس دندان، طول واقعی را تعیین کرد. دندان ها در آکریل مانت شدند. انحنای کانال بر اساس روش اشنایدر و با استفاده از نرم افزار رادیوگرافی دیجیتال محاسبه شد. تصاویر با استفاده از فیلم E-speed و سنسورهای دیجیتال تهیه شدند. تعیین طول در فیلم رادیوگرافی با استفاده از فایل از پیش انحنا داده شده، انجام شد. در رادیوگرافی دیجیتال، خط کش دیجیتال با سه و شش کلیک استفاده گردید. داده ها با استفاده از Repeated Measure Analysis، Paired t-test و Intraclass Correlation Coefficient آنالیز شدند. سطح معنی داری همه ی آزمون ها، 0/001 در نظر گرفته شد. یافته ها: تمام روش ها، مقادیری بالاتر از طول واقعی داشتند، اما این تفاوت ها معنی دار نبودند (0/001 < p value). آزمون Paired t-test نشان داد که روش های مورد مطالعه با یکدیگر تفاوت چشمگیری ندارند (0/001 < p value). نتیجه گیری: با توجه به مزایای متعدد سیستم دیجیتال نسبت به رادیوگرافی بر پایه ی فیلم، سیستم دیجیتال برای تعیین طول کارکرد کانال های انحنادار ارجح است.

بی شک سرعت و اهمیت روز افزون الکترونیک در پیشرفت تمام شاخه های علمی بویژه علم پزشکی چشمگیر بوده است و در این بین شاخه رادیولوژی در بین دیگر شاخه های علوم پزشکی بدلیل داشتن زمینه های مساعدتر در جهت قبول تغییرات، بیش از سایر رشته ها در مسیر تحول قرار گرفته است و بیشترین سود و بهره وری را از جریان اپیدمی الکترونیکی شدن داشته است. در این راستا می توان به تحولات چند سال اخیر در رادیولوژی اشاره کرد که در کشورهای پیشرفته اتفاق افتاده است. در این کشورها خروجی تمام دستگاه های رادیولوژی بصورت دیجیتال می باشد بطوریکه تمام اطلاعات الکترونیکی بوده و دیگر نیاز به انبار کردن فیلم ها و سایر اطلاعات نیست. در ضمن این روش از دقت و سرعت زیاد و امنیت فوق العاده برخوردار می باشد.

یکی از موارد کاربرد رادیولوژی در کنار سایر روش های تشخیصی، استفاده صحیح از روش های حالت گماری است تا بتوان به کمک آن به وجود ضایعات در مفصل کارپ پی برد. در این بررسی مقایسه ای، انواع حالت گماری استاندارد مفصل کارپ در دو راس اسب نر، دورگ 8 و 10 ساله در بیمارستان دانشکده دامپزشکی تهران تجربه گردید. در این تجربه مشخص گردید بوسیله این روش های حالت گماری می توان به سادگی ضایعات و شکستگی های احتمالی مفصل کارپ را در اسب شناسایی نمود و اقدامات مناسب درمانی و جراحی را توصیه نمود.

زمینه مطالعه: استئوآرتروز یک بیماری غیرالتهابی و غیرعفونی بوده که باعث تغییرات استحاله ای پیشرونده در مفاصل متحرک می شود و به تدریج ناکارآمدی مفصل را در پی خواهد داشت. هنوز در ایران گزارشی از شیوع بیماری دژنراتیو مفاصل در سگ ارائه نشده است.هدف: هدف از این مطالعه، بررسی رادیو گرافی عارضه استئوآرتروز در مفاصل مختلف و ارزیابی عوامل تاثیرگذار مثل سن، جنس، نژاد و محل مفصل درگیر در سگ بود.روش کار: این بررسی بر اساس کلیشه های رادیوگرافی و پرونده های درمانگاهی سگ های ارجاعی به بخش رادیولوژی بیمارستان دام های کوچک دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران طی سال های 1382 تا1386 انجام شده است. از تعداد 1896 بیمار ارجاعی به بخش رادیولوژی، 232 بیمار به علت مشکلات مفصلی ارجاع شده و تمام این 232 بیمار مورد ارزیابی رادیوگرافی قرار گرفته بودند.نتایج: در نهایت از این میان تعداد 49 قلاده سگ عوارض رادیوگرافی استئوآرتروز را نشان دادند. در 15 مورد از این بیماران (6.46 درصد) عوارض در ستون مهره ها و در 34 مورد دیگر (14.65 درصد) عوارض در اندام های حرکتی مشاهده گردید. در اندام های حرکتی 47 درصد موارد استئوآرتروز در اندام های حرکتی قدامی و 53 درصد در اندام های حرکتی خلفی مشاهده گردید. بالاترین درصد وقوع استئوآرتروز در بین مفاصل در مفصل لگنی–رانی (38.23 درصد) مشاهده گردید. بر اساس نتایج این بررسی عوارض رادیوگرافی استئوآرتروز در سگ های نژاد بزرگ (34.56 درصد) بیش از سگ های نژاد کوچک (13.63 درصد) دیده می شود (p=0.002). در حالی که تفاوت معنی داری در دو جنس نر و ماده وجود ندارد (0.55=). در بررسی حاضر مشاهده گردید که با افزایش سن درصد ابتلا به شکل اولیه بیماری به طور معنی داری بالا می رود (p=0.01).نتیجه گیری نهایی: بنابر یافته های به دست آمده در این بررسی، وزن بالا و افزایش سن دو عامل مهم و تاثیرگذار در بروز تغییرات دژنراتیو در مفصل هستند.