ازدواج مقدس ترین و پیچیده ترین رابطه میان دو انسان از دو جنس مخالف است که ابعاد وسیع و عمیق و هدف های متعددی دارد و پرداختن به روابط زناشویی و ارتقای سازگاری و رضایت میان زوجین را می توان یکی از رسالت های مهم از سطح فردی تا اجتماعی دانست. لذا، هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا بر سازگاری زناشویی و رضایت زناشویی زوجین در آستانه طلاق بود. پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع کاربردی و از لحاظ روش بر اساس طرح پژوهش و شیوه انجام، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون (با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل و دوره پیگیری سه ماهه) بود. جامعه آماری به کار رفته در پژوهش حاضر شامل کلیه زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده و زوج درمانی منطقه 5 تهران در سال 1401 بود و از بین این افراد با استفاده از شیوه نمونه گیری هدفمند تعداد 40 نفر (20 زوج) انتخاب شده و به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش (20 نفر یا 10 زوج) و یک گروه کنترل (20 نفر یا 10 زوج) گمارده شدند. سپس، روی گروه آزمایش بسته درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا بر اساس پروتکل Afshari et al. (2022) اجرا شد. به منظور گردآوری داده ها، ابزار پژوهش شامل پرسشنامه رضایت زناشویی (ENRICH) و پرسشنامه سازگاری زناشویی (DAS) بود. به منظور تجزیه و تحلیل آماری داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر و آزمون تعقیبی توکی و نسخه 26 نرم افزار SPSS استفاده شد. با توجه به مقدار F و سطح معناداری به دست آمده در متغیر رضایت زناشویی (76/7 = F و 002/0 = P) و سازگاری زناشویی (11/7 = F و 002/0 = P) می توان نتیجه گرفت که متغیر مستقل (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا) به شکل معناداری باعث تغییر در متغیرهای وابسته (رضایت زناشویی و سازگاری زناشویی) شده است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که تغییرات ایجاد شده در متغیرهای وابسته ناشی از اجرای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا بر گروه آزمایش بود. همچنین نتایج آزمون تعقیبی توکی نشان داد که این تأثیرات پایدار بود. بر اساس یافته های موجود می توان نتیجه گیری نمود که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد واقعیت گرا بر رضایت زناشویی و سازگاری زناشویی زوجین در آستانه طلاق مؤثر بود. از این رو، پیشنهاد می شود متخصصین از فنون این رویکرد در کار خود بهره مند شوند.

1مقدمه: رضایت از روابط زناشویی به عنوان یکی از شاخص های مهم و تعیین کننده در سلامت و استحکام خانواده تحت تأثیر عوامل متعددی است؛ بنابراین مطالعه حاضر باهدف بررسی نقش تعارضات زناشویی و انتظارات زناشویی در پیش بینی رضایت از روابط زناشویی انجام شد. روش کار: روش پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی بود. جامعه پژوهش شامل تمامی زنان متاهل مراجعه کننده به سراهای محلات شهر تهران در شش ماه دوم سال 1400 بودند که تعداد 120 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه تعارضات زناشویی ثنایی (1379)، انتظارات زناشویی بخشوده و بهرامی احسان (1391) و رضایت زناشویی اینریچ فاورز و السون (1993) بودند. جهت تحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با کمک نرم افزار SPSS نسخه 21 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد همبستگی بین تعارضات زناشویی و انتظارات زناشویی با رضایت از روابط زناشویی منفی بود (01/0>p). همچنین مؤلفه های تعارضات زناشویی و انتظارات زناشویی درمجموع 37 درصد توانایی پیش بینی رضایت از روابط زناشویی را داشتند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش اهمیت تعارضات زناشویی و انتظارات زناشویی را در مشاوره‏های زناشویی بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

مقدمه: بخشودگی زناشویی یکی از عوامل مرتبط با صمیمیت، تعهد و کاهش تعارضات زناشویی و بطور کلی یکی از مهّم ترین عوامل موثر در رضایت زناشویی محسوب می شود،؛ بنابراین، هدف اصلی این پژوهش، تعیین میزان اثربخشی پروتکل مستخرج از مدل علی بخشودگی زناشویی بر صمیمیت زوجین، تعهد زناشویی و تعارضات زناشویی بوده است. روش کار: پژوهش حاضر آزمایشی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل می باشد که 40 نفر با روش نمونه گیری در دسترس، براساس معیارهای ورود پژوهش از بین کلیه زنان مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر همدان در سال 1400 انتخاب شدند که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند و گروه آزمایش مداخله ی بخشودگی طراحی شده مستخرج از مدل علی را به شیوه ی گروهی در 8 جلسه ی 120 دقیقه ای دریافت کردند. داده های جمع-آوری از طریق پرسشنامه های صمیمیت ادراک شده آسوده و تیموری (1387)، پرسش نامه تعارض زناشویی ثنایی ذاکر و براتی (1387)، تعهد زناشویی آدامز و جونز (1997)، واحدهای مورد پژوهش قبل و بعد از مداخله با استفاده از نرم افزار آماری SPSS22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: یافته ها نشان داد که پروتکل مستخرج از مدل علی بخشودگی بر افزایش تعهد و صمیمیت زنان در زندگی به ترتیب به میزان (18/0، 16/0) و بر کاهش تعارضات زناشویی (56/0) اثرگذار بوده است. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده می توان گفت که رویکرد آموزش گروهی پروتکل بخشودگی در کاهش تعارضات زناشویی و افزایش تعهد و صمیمیت زنان در زندگی اثربخش بوده است.

مقدمه و هدف: حفظ کیان خانواده امری است که در جوامع گوناگون به آن اهمیت زیادی داده می شود. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش هوش زناشویی بر رضایت و سازگاری زناشویی زوجینانجام گرفت. مواد و روش ها: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل زوجین 20 تا 45 سال دارای تعارضات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اصفهان در سه ماهه زمستان سال 1398 بود. در این پژوهش تعداد 30 زوج 20 تا 45 سال دارای تعارضات زناشویی با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه های آزمایش و گواه گمارده شدند (در هر گروه 15 زوج). پس از شروع مداخله 3 زوج در گروه آزمایش و 2 زوج در گروه گواه از ادامه حضور در پژوهش انصراف دادند. گروه آزمایش مداخله آموزش هوش زناشویی (محقق ساخته) را طی سه ماه در 12 جلسه 90 دقیقه ای دریافت نمودند. پرسشنامه های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه پرسشنامه تعارض زناشویی (براتی و ثنایی، 1375)؛ پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (اولسون، 2006) و پرسشنامه سازگاری زناشویی (اسپینر، 1976) بود. داده های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر توسط SPSS ویرایش 23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش هوش زناشویی بر رضایت و سازگاری زناشویی زوجین تاثیر معنادار دارد (p<0/001). بدین صورت که این آموزش توانسته بود منجر به بهبود رضایت (64/0) و سازگاری زناشویی (68/0) زوجین شود. نتیجه گیری: یافته های پژوهش حاضر بیانگر آن بودند که آموزش هوش زناشویی با بهره گیری از فنونی همانند آموزش همدلی، ابراز هیجان مثبت، صمیمیت، خودآگاهی، انگیزش در رابطه، همدلی، اصلاح مداوم الگوهای احساسی، جنسی، رفتاری و شناختی مشترک و اقدامات اثربخش می تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت بهبود رضایت و سازگاری زناشویی زوجین مورد استفاده قرار گیرد.

زمینه: مشکل ناباروری به عنوان حادثه ای استرس زا با مشکلات روانشناختی متعددی همراه است. هدف از پژوهش حاضر، مقایسه صمیمیت و خرسندی زناشویی در زنان نابارور و عادی است.روش ها: پژوهش حاضر از نوع علی - مقایسه ای بود که تعداد 50 زن نابارور، و 50 زن بارور به صورت در دسترس و داوطلبانه از بین افرادی که به بیمارستان امام حسین شهر کرمانشاه در سال 1393 مراجعه کرده بودند، انتخاب و مورد مقایسه قرار گرفتند. اطلاعات از طریق دو پرسشنامه انریچ و خرسندی زناشویی جمع آوری شد.یافته ها: نتایج نشان داد صمیمیت زناشویی در زنان بارور به طور معناداری بیش از زنانی است که به هر دلیل هنوز نابارور هستند و همچنین میانگین خرسندی زناشویی ادراک شده در زوج های عادی به مطور معناداری بیش از زوج های نابارور است پژوهش حاضر همچنین دارای یافته های جانبی بود، که نشان داد به طور کلی در افراد بین صمیمیت زناشویی و طول مدت ازدواج رابطه منفی وجود دارد. به عبارت دیگر هر چه قدر از زمان ازدواج و عمر زندگی زناشویی سپری می شود از صمیمیت و گرمی رابطه کاسته می شود.نتیجه گیری: از نتایج پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت باروری و وجود فرزند باعث گرمی و صمیمیت بیشتر رابطه زناشویی می شود، هر چند آسیب ازدواج بر اساس نتایج این پژوهش روزمرگی است و با گذر زمان از صمیمیت رابطه کاسته می شود.

زمینه: تمامی ازدواج ها ممکن است به نوعی، دلزدگی را تجربه کنند؛ به طوری که با افکار و تصورات فراوانی درباره جدایی همراه باشد. لذا توجه به اثرات مخرب این پدیده و درمان به موقع آن حائز اهمیت است. هدف: هدف از پژوهش، تأثیر بسته آموزشی کاهش دلزدگی زناشویی بر اساس تجارب زیسته زوجین بر دلزدگی زناشویی زوجین دلزده از زندگی زناشویی است. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی (پس آزمون-پیش آزمون-پیگیری 6 ماهه) بود. شرکت کنندگان 30 زوج با تشخیص دلزدگی زناشویی در سال 1401 بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و گواه قرار گرفتند. ابزار اندازه گیری متغیرها، پرسشنامه دلزدگی زناشویی 20 ماده ای پاینز (2002) بود. سپس شرکت کنندگان گروه آزمایش در 10 جلسه 90 دقیقه­ای آموزش گروهی بسته آموزشی کاهش دلزدگی زناشویی که با استفاده از شاخص های پیش بینی­کننده دلزدگی زناشویی بر اساس تجارب زیسته زوجین دلزده به روش پدیدارشناسی توسط نویسنده مقاله تدوین شده بود، شرکت کردند. برای تجزیه داده ها از روش تحلیل کوواریانس آمیخته با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 23 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد با توجه به مقدار 48/58 =F برای منبع گروهی در سطح 01/0 P< معنادار و مداخله­ی مبتنی بر بسته آموزشی کاهش دلزدگی زناشویی اثربخش بود و با توجه به ضریب اتا، 68 درصد از تغییرات در کوواریانس دلزدگی زناشویی متأثر از رویکرد مداخله ای بود. نتیجه گیری: با توجه به اثربخشی بسته آموزشی، این بسته مشاوره ای می تواند در مراکز روانشناختی خانواده درمانی و زوج درمانی جهت آموزش زوجین و بهبود تعاملات آنان جهت کاهش دلزدگی زناشویی مورد استفاده قرار گیرد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.