جمعیت سالمندان (60 و یا 65 ساله و بالاتر) در ایران همانند سایر کشورهای جهان در حال افزایش است به طوری که پیش بینی می شود درصد مردان و زنان بالای 65 سال در سال 2020 به ترتیب به %9.4 و %9.1 افزایش یابد. از طرف دیگر، بیماری دیابت یکی از شایع ترین بیماری های مزمن بوده و شیوع آن با افزایش سن به میزان بارزی افزایش می یابد؛ از این رو بیماری دیابت یکی از معضلات سالمندی محسوب می گردد. معمولا سالمندان دیابتی به چندین بیماری دیگر به طور همزمان مبتلا هستند، لذا در درمان آنان تصمیم گیری فردی توام با در نظر گرفتن تداخلات دارویی، بیماری های همراه، شرایط جسمی و روانی آنان به طور جداگانه ضروری است. همچنین توجه به عوارض دیابت به ویژه هیپوگلیسمی باید مدنظر قرار گیرد. ارایه آموزش های لازم به فرد سالمند و خانواده او به حفظ استقلال وی در درمان و مراقبت از خود کمک کرده و نیز انجام معاینات منظم و دوره ای قلب، چشم و آزمایش های ضروری دیگر، سبب بهبود کیفیت زندگی آنان، کاهش هزینه های درمانی و بار دیابت شده می شود. با توجه به این که رشد جمعیت سالمندان در کشورهای جهان از جمله ایران در حال افزایش است و از آنجایی که توجه و احترام به افراد مسن بر اساس مسایل اعتقادی و اجتماعی ما از اهمیت ویژه ای برخوردار است و از طرفی نبود مطالعات کافی در زمینه دیابت و سالمندی در ایران، به نظر می رسد که مطالعه مشکلات ناشی از دیابت و نیز آموزش و درمان دیابت در سالمندان ایرانی نیاز به توجه ویژه ای دارد.

یکی از گروه های هدف مهم در سیاستگذاری اجتماعی، سالمندان هستند و یکی از قلمروهای رفاهی مهم برای سیاستگذاری اجتماعی سالمندان، نظام مساعدت اجتماعی است. هر کشور متناسب با نظام رفاهی خود سیاست­های اجتماعی متفاوتی برای جامعه سالمندان دارد. پژوهش حاضر یک مطالعه مروری و تطبیقی است. منابع داده­های مورد مطالعه، گزارش­های OECD و همچنین ISSA است. کشورهای مورد مطالعه به شیوه هدفمند و مبتنی بر ویژگی­های نظام­ های رفاهی انتخاب شده ­اند. یافته ­های پژوهش نشان می­ دهد تجربه سالمندی جمعیت زمینه هم­گرایی در سیاست­ های اجتماعی سالمندی را رقم زده است و کشورها فارغ از ایدئولوژی رفاهی خود به سیاستگذاری اجتماعی در امور سالمندان پرداخته­ اند. مرور تجربه این کشورها نشان می­دهد توجه به جنسیت، گروه­ سنی (سالمندان جوان و سالمندان کهنسال)، وضعیت تاهل، موقعیت درآمدی فردی و خانوادگی (سنجش آزمون وسع و استطاعت مالی)، ترکیب خانوادگی و وضعیت سلامتی یا ناتوانی سالمندان در سیاستگذاری اجتماعی سالمندی بسیار ضروری است. همچنین با توجه به نقش انتقالات درآمدی عمومی در کاهش فقر سالمندان، افزایش سهم و نقش دولت در امور سالمندان توصیه می­گردد. ارتقاء کفایت مساعدت­ های اجتماعی سالمندی نیز در بهبود وضعیت رفاهی و کیفیت زندگی و پیشگیری از فقر سالمندان بسیار مؤثر است.

در سالهای اخیر با افزایش رشد جمعیت سالمندی و همچنین افزایش امید به زندگی، نگرش نسبت به سالمندی متحول شده است. طرح الگویی تحت عنوان سالمندی موفق ضمن آنکه حاکی از تغییر در نگرش نسبت به سالمندی است، تلاشی در جهت افزایش کیفیت سالمندی محسوب می شود. از جمله تصورات رایجی که درباره سالمندی متداول بوده است، کاهش عملکردهای شناختی در دوره سالمندی است. اعتقاد به کاهش عملکردهای شناختی در دوره سالمندی که گاهی همراه با شواهدی از یافته های علمی مطرح شده و گاهی نیز مورد نقد و بررسی قرار گرفته است، طی سالهای اخیر استقراری نسبی یافته است. هدف این تحقیق، تحلیل ماهیت هوش در دوره سالمندی و بررسی نقش هوش در سالمندی موفق بوده است. جامعه آماری، سالمندان 60 ساله و بالاتر شهر شهرکرد بودند. نمونه گیری تحقیق طی دو مرحله انجام شد؛ در مرحله نخست، 200 سالمند به روش خوشه ای تصادفی از مناطق مختلف شهر انتخاب و سالمندان موفق و غیرموفق از بین آنها شناسایی شدند. در مرحله بعد عملکرد هوشی 60 نفر از سالمندانی که جزء دو گروه سالمندان موفق و غیر موفق بودند، با استفاده از آزمون کتل اندازه گیری شد. تحلیل داده ها با روشهای مختلف آماری همچون آزمون t، ازمون F به همراه آزمون تعقیبی توکی و رگرسیون چند گانه انجام شد. نتایج نشان داد که عملکرد هوشی سالمندان در گروههای سنی مختلف، تفاوت معنی داری با یکدیگر ندارد و این می تواند بدان معنا باشد که عملکرد هوشی سالمندان پس از 60 سالگی لزوماً کاهش نمی یابد. همچنین تحلیل اطلاعات با استفاده از رگرسیون چندگانه نشاند داد، عملکرد هوشی سالمندان موفق به طور معنی داری بهتر از سالمندان غیر موفق بوده است.

زمینه باورها و کلیشه های منفی نسبت به سالمندی، به سبک زندگی افراد یک جامعه جهت داده و پیامدهای رفتاری و روانشناختی آن در سلامت روانی و جسمانی تاثیرگذار است. بسیاری از مشکلات فردی و اجتماعی ریشه اخلاقی دارد. در سایه اخلاق اجتماعی، امنیت اجتماعی افراد حفظ می شود. مطالعه حاضر، به بررسی نگرش جامعه نسبت به سالمندی و بی اخلاقی هایی که موجب پدید آمدن کلیشه های منفی در جامعه شده است، می پردازد. لذا انتظارات واقع بینانه و کسب دانش درباره مراحل سالمندی از اضطراب پیر شدن کاسته و تبعیض سنی در جامعه را کاهش می دهد. نتیجه گیری با توجه به گسترش هرم جمعیتی سالمندان، پیرستیزی شیوع بیشتری پیدا کرده و توسط جامعه پذیرفته شده است. این پذیرش، سالمندان را در مقابل فشار اجتماعی وکلیشه های منفی قرار داده است. کسب بینش و آگاهی درباره فرایند زندگی و رعایت اخلاق اجتماعی و حمایت و برنامه ریزی دولت و دستگاه های مربوطه از قشر سالمند، موجب کاهش تبعیض سنی و افزایش سلامت روانی در جامعه می شود.