همزمان با آغاز زوال اقتدار سیاسی اقتصادی دولت عثمانی طی قرن نوزدهم، ظهور اولین نشانه های بیداری ملی در میان اقلیت های درون امپراطوری عثمانی که خواستار استقلال و خودمختاری بودند، دولتمردان نظام را با چالشی جدی و در عین حال جدید و بی سابقه مواجه ساخت. چگونه می توان تمامیت ارضی عثمانی را حفظ کرد و آن را از خطر تجزیه رهانید؟ مهمترین و در عین حال اولین ایدئولوژی سیاسی که تلاش کرد به این سوال پاسخ دهد و راه حلی برای مساله فوق بیابد، اندیشه «عثمانی گرایی» بود. رویکرد این سیاست که محور عمده اصلاحات سیاسی اجتماعی سراسر قرن نوزدهم عثمانی از تنظیمات تا پایان مشروطه دوم به شمار می رود، ایجاد وحدت و همبستگی میان اتباع ساکن امپراطوری از طریق اعطای تساوی حقوقی به آنها و مشارکت دادنشان در اداره امور کشور بود. هدف مقاله حاضر بررسی ماهیت و ابعاد این سیاست و در عین حال میزان کارایی آن در حل مسایل امپراطوری می باشد.

نحوۀ تأثیرگذاری امپراتوری عثمانی بر انقلاب مشروطه در ایران، از ابعاد گوناگونی بررسی‏‏ شدنی است؛ نخست از بُعد رجال سیاسی و مذهبی دوران قاجار، که به نحوی از وضعیت داخلی امپراتوری عثمانی متأثر بودند و‏ در پی اصلاح و ایجاد تحول در ساخت سیاسی-اداری کشور برآمدند. دوم، فعالیت روشنفکران و بازرگانانی که حضورشان در امپراتوری عثمانی، به تأثیرپذیری آنها از آن امپراتوری منتج شد و همین امر الهام‏بخش آنان برای ایجاد تحولاتی در ایران گردید. بعد سوم، در این بررسی، بر تأثیرگذاری مستقیم امپراتوری عثمانی در انقلاب مشروطه مبتنی است و بعد چهارم، مر بوط به فعالیت روزنامه‏‏ های ایرانی مقیم استانبول است. در این پژوهش، به روش کتابخانه‎ای و با رویکرد توصیفی ابعاد مختلف این تأثیرگذاری‏‏ ها واکاوی و تحلیل شده است، که هریک مستقیم یا غیرمستقیم با تأسی از امپراتوری عثمانی، به نحوی به دنبال ایجاد تحول در ایران بودند.

سگبانی، از مشاغل درباری دولت های مسلمان ایرانی و عثمانی، جایگاه ویژه ای در امور مربوط به شکار داشته است. این شغل در نظام دیوان سالاری عثمانی – نسبت به تشکیلات اداری سایر حکومت ها- برجسته تر شده و از جهت وظایف و اهمیت دگرگونی های بسیاری است. شرایط حاکم بر دیوانسالاری عثمانی، سگبانان را ناگزیر می کرد که به صورت فرعی به نظامی گری نیز بپردازند. به مرور زمان، وظایف درباری سگبانان به فراموشی سپرده شد و آنان صرفا در امور نظامی به کار گرفته شدند. استمرار نظامی گری سگبانان موجب شد که در آثار دوره عثمانی واژه سگبان با واژه جنگجو مترادف شود.

مولویه یکی از طریقت های قدرتمند و پراهمیت در قلمرو عثمانی بود که با تکیه بر آداب و اصول تصوف فعالیت می کرد. مولویه از طریق سازگاری با اصول سیاسی و مذهبی امپراتوری عثمانی، پیوند عمیقی با عثمانی ها برقرار نمود و بانفوذ در دستگاه حکومتی عثمانی، گسترش بسیاری یافت و مدت ها در عرصه های مختلف جامعه عثمانی فعالیت نمود. خواست بنیادی مقاله حاضر، واکاوی مناسبات سیاسی، اجتماعی و مذهبی مولویه با حکومت عثمانی از اوایل قرن یازدهم هجری قمری/ هفدهم میلادی تا پایان دوره عثمانی ها می باشد. رویکردها و فعالیت های مولویه در قلمرو عثمانی، مناسبات مولویه با حکمرانان عثمانی و عملکرد مولویان در دوره اصلاحات، مهم ترین مباحث موردبررسی می باشند. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه ای است. بر اساس یافته های این پژوهش، مولویه همواره با دولت عثمانی روابط پایدار و تنگاتنگی داشته است و مولویان بزرگی نیز بانفوذ در دستگاه حکومتی عثمانی، خدمات ارزنده ای به دولت عثمانی کرده و منجر به حمایت عثمانی ها از مولویه گشته اند، به طوری که حتی مولویه جایگزین بکتاشیه شده است. بدین ترتیب مولویه غیر از مواقع بسیار نادر، در امور سیاسی حکومت عثمانی دخالت ننموده و مورد سختگیری واقع نگردید.

این مقاله مرور تاریخی مختصری است در دوره های پیش از عثمانی و عثمانی به منظور کاوش و ارایه مجموعه ای از واژگان/ مفاهیم ترکی ترجمه که برای اولین بار صورت می گیرد. بررسی منابع گوناگون دست اول و دوم و گفتمانهای خارج از متن مرتبط با ترجمه در اینجا تاریخچه ای مختصر عرضه می دارد و همچنین پس زمینه ای مناسب برای مشاهده و درک رفتار های چند گانه ترجمه ای در فرهنگ عثمانی فراهم می کند. بحث من در این مقاله این است که واژگان/ مفاهیم ترکی ترجمه متنوع هستند و اینکه ترجمه در فرهنگ عثمانی باید در مقیاسی گسترده مد نظر قرار گیرد. بدون اینکه چند گانگی و رفتارها و جنبه های خاص فرهنگی آن نادیده گرفته شود. این نظر، با نگاهی به گذشته، به اتخاذ دیدگاهی وسیع در شناخت رفتارهای گوناگون ترجمه می انجامد.در این مقاله، نخست بر واژگان/مفاهیم ترجمه در ترکی شرقی یا ترکی باستان، به خصوص بر ترکی ایغوری (Uyghur Turkish) توجه می کنم، که به خط الفبایی (runiform script) ثبت شده و در دست نوشته های غالبا مذهبی که در آسیای مرکزی تولید می شد به صورت مستند در آمده است. سپس گونه هایی را که در ترکی غربی (ترکی اوغوز- (Oghuz Turkish وجود دارد، یعنی ترکی آناتولی باستان (Old Anatolian Turkish)، که بعدها در آسیای صغیر به ترکی عثمانی تبدیل شد، بررسی خواهم کرد. سرانجام، تعاریف ترجمه موجود در مجموعه واژگان ترکی عثمانی که در اواخر قرن نوزدهم استفاده می شد تجزیه و تحلیل خواهم کرد.

این مقاله مرور تاریخی مختصری است در دوره های پیش از عثمانی و عثمانی به منظور کاوش و ارایه مجموعه ای از واژگان / مفاهیم ترکی ترجمه که برای اولین بار صورت می گیرد. بررسی منابع گوناگون دست اول و دوم و گفتمانهای خارج از متن مرتبط با ترجمه در اینجا تاریخچه ای مختصر عرضه می دارد و همچنین پس زمینه ای مناسب برای مشاهده و درک رفتارهای چندگانه ترجمه ای در فرهنگ عثمانی فراهم می کند. بحث من در این مقاله این است که واژگان / مفاهیم ترکی ترجمه متنوع هستند و اینکه ترجمه در فرهنگ عثمانی باید در مقیاسی گسترده مدنظر قرار گیرد بدون اینکه چندگانگی و رفتارها و جنبه های خاص فرهنگی آن نادیده گرفته شود. این نظر، با نگاهی به گذشته، به اتخاذ دیدگاهی وسیع در شناخت رفتارهای گوناگون ترجمه می انجامد.در این مقاله، نخست بر واژگان / مفاهیم ترجمه در ترکی شرقی یا ترکی باستان، به خصوص بر ترکی ایغوری (Uyghur Turkish) توجه می کنم، که به خط الفبایی (runiform script) ثبت شده و در دست نوشته های غالبا مذهبی که در آسیای مرکزی تولید می شد به صورت مستند در آمده است. سپس گونه هایی را که در ترکی غربی (ترکی اوغوز - (Oghuz Turkish وجود دارد، یعنی ترکی آناتولی باستان (Old Anatolian Turkish)، که بعدها در آسیای صغیر به ترکی عثمانی تبدیل شد، بررسی خواهم کرد. سرانجام، تعاریف ترجمه موجود در مجموعه واژگان ترکی عثمانی که در اواخر قرن نوزدهم استفاده می شد تجزیه و تحلیل خواهم کرد.