حکماء و اطبای گذشته با شناخت طبیعت افعال بدن انسان، برای تشخیص و درمان بیماری ها به شیوه های گوناگونی متوسل شده اند. در منابع کهن طب سنتی ایران، مکانیسم جابه جایی و انتقال امراض بر اساس قوانین طبیعی از طریق عروق غلاظ برای توجیه گروهی از بیماری ها مورد بحث قرار گرفته است.این مطالعه با بررسی برخی کتب طبی ایران از جمله طبیعت الانسان بقراط و شرح تشریح قانون ابن نفیس قصد در تبیین عروق غلاظ دارد.عروق غلاظ یکی از موارد مهمی است که در منابع قدما در مبحث طبیعت و تشریح بدن انسان، برای توجیه گروهی از مکانیسم های تشخیصی و درمانی بیماری ها مورد استفاده قرار گرفته، ولی جابه جایی امراض و تبدیل آن ها به بیماری دیگر، خود از مواردی است که هنوز طب نوین در مباحث پایه و بالینی به آن نپرداخته است.با توجه به توسعه فناوری در پزشکی و پیشرفت های جدید، هنوز علل بسیاری از بیماری های مزمن ناشناخته باقی مانده است؛ بنابراین شناخت اصطلاحات و زبان علمی مکاتب طبی مختلف به ویژه ایران برای بهره مندی از منابع طبی مکتوب، امری ضروری به نظر می رسد، تا در آینده راه حل های تازه ای جهت تشخیص و درمان سریع تر بیماری ها پیشنهاد و از طرفی جایگاه مبانی طب کهن ایران در مباحث علمی روز روشن شود.

زمینه: تشخیص زودرس بیماری های عروق کرونر می تواند به انجام اقدام های درمانی موثرتر منجر شود. کلسیفیکاسیون عروق کرونر به عنوان یکی از شاخص های غیرتهاجمی مطرح است.هدف: مطالعه به منظور تعیین ارتباط بین کلسیفیکاسیون عروق کرونر با تنگی عروق کرونر در بیماران با درد تیپیک قلبی انجام شد.مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی در سال 1383 در بیمارستان چمران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد. 760 بیمار کاندید آنژیوگرافی عروق کرونر به دنبال درد تیپیک قفسه سینه از نظر وجود کلسیفیکاسیون این عروق با فلوروسکوپی بررسی شدند. پس از اخذ رضایت نامه کتبی، روی تخت آنژیوگرافی (پس از expose و پیش از قراردادن کاتتر آنژیوگرافی) از بیماران یک فیلم فلوروسکوپی گرفته شد و بعد با روش judkins آنژیوگرافی شدند. نتایج آنژیوگرافی و فلوروسکوپی به صورت مجزا و توسط دو پزشک متخصص قلب که پزشک معالج بیمار نبودند، ثبت شد. در صورت وجود تنگی بیش از 75 درصد در هر کدام از عروق کرونر اصلی، بیمار در گروه با درگیری عروق کرونر قرار می گرفت. داده ها با آزمون آماری مجذور کای تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: 402 بیمار (52.9%) آنژیوگرافی غیرطبیعی داشتند. ارزش اخباری مثبت کلسیفیکاسیون عروق کرونر 81.8% و ارزش اخباری منفی آن 26% بود. در این بررسی ارزش اخباری مثبت و منفی در زنان به ترتیب 87.1% و 63.4% و در مردان 79.7% و 47.3% بود. همچنین بالاترین ارزش اخباری آزمون (100 درصد) در جمعیت زیر 40 سال دیده شد. در این بررسی کلسیفیکاسیون عروق کرونر در بیماران با درگیری عروق کرونر 5.4 برابر بیش تر از افراد با آنژیوگرافی طبیعی بود.نتیجه گیری: با توجه به ارزش اخباری بالای کلسیفیکاسیون عروق کرونر در فلوروسکوپی جهت تعیین درگیری عروق کرونر، می توان از آن به عنوان یک شاخص جایگزین در غربال گری با روش های غیرتهاجمی بهره جست.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید. متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد. لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقدمه: بیماری دیابت، پرفشاری خون، هیپرلیپیدمی و کشیدن سیگار عوامل خطرزای اصلی بیماری عروق کرونر می باشند. این مطالعه جهت بررسی رابطه این عوامل خطرزا با تعداد عروق گرفتار در آنژیوگرافی در بیمارانی که مبتلا به تنگی عروق کرونر بودند، انجام شد.روش کار: این مطالعه توصیفی بر روی 196 بیمار مبتلا به تنگی عروق کرونر که در طی یک دوره شش ماهه در بیمارستان شفا کرمان تحت آنژیوگرافی عروق کرونر قرار گرفتند، انجام شد. جمع آوری اطلاعات بیماران با تکمیل پرسشنامه از نظر وجود عوامل خطرساز در بیماران و نیز تعداد عروق گرفتار در آنژیوگرافی صورت گرفت. تنگی بیش از 50% در لومن یک رگ به عنوان تنگی قابل توجه لحاظ شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمونهای آماری T-test، مجذور کای و آزمونهای غیرپارامتری من ویتنی و کروسکال والیس استفاده شد.نتایج: گروه مورد مطالعه شامل 142 مرد (72%) و 54 زن (28%) با میانگین 55.1 سال بود. شیوع گرفتاری یک رگ، دو رگ و سه رگ به ترتیب 42.3%، 23% و 43.7% بود. بیماران با گرفتاری سه رگ نسبت به بیماران با گرفتاری یک رگ و دورگ بیشتر مبتلا به دیابت و پرفشاری خون بودند (P<0.05). سطح کلسترول و تری گلیسیرید پلاسما و کشیدن سیگار رابطه آماری مشخصی با تعداد عروق گرفتار نداشت. در بیماران دیابتی احتمال گرفتاری دویاسه رگ بیشتر از افراد غیردیابتی بود (Odds Ratio=2).نتیجه گیری: پرفشاری خون و بیماری دیابت، عوامل خطرساز اصلی برای درگیری سه رگ قلبی می باشند. بیماران دیابتی در رابطه با تعداد عروق گرفتار به عنوان گروه پرخطر محسوب می شوند که این می تواند ناشی از تسریع روند اترواسکلروزیس در بیماران دیابتی باشد.

زمینه و هدف: برخی از مطالعات قبلی نشان داده اند که نمره کلسیم عروق کرونر (Coronary Artery Calcium Scoring, CACS) می تواند یکی از روش های تشخیص بیماری کرونر باشد. با توجه به وابستگی کلسیم عروق کرونر با جذب و دفع کلسیم در بدن، در این مطالعه، ارتباط هورمون پاراتیرویید (PTH) با بیماری های قلبی و عروقی مورد بررسی قرار گرفته است.روش بررسی: در یک مطالعه مقطعی در سال1390 در بیمارستان امام خمینی (ره) تهران، بیماران مشکوک به بیماری عروق کرونر و کاندید آنژیوگرافی کرونر ابتدا تحت سی تی اسکن جستجوگر چند جانبه بدون تزریق non-enhanced (Multidetector Computed Tomography, MDCT)، قلب قرار گرفتند و CACS آن ها تعیین شد. سپس بیماران تحت آنژیوگرافی کرونر قرار گرفتند و تنگی بیش از 50% معنی دار در نظر گرفته شد و بر اساس نمره جنسیتی (Gensini score) شدت درگیری عروق کرونر مشخص گردید. هم زمان سطح سرمی هورمون پاراتورمون، کلسیم و فسفر سرم تعیین و رابطه میان کلسیم عروق کرونر و بیماری عروق کرونر با PTH و شاخص های متابولیسم کلسیم تعیین گردید.یافته ها: 178 بیمار شامل 50 زن و 128 مرد وارد مطالعه شدند. میانگین سن بیماران 56.2±11.8 سال با دامنه 25 الی 87 سال بوده است. ضریب همبستگی CACS با Gensini score معادل 0.507 (P<0.001)، با هورمون پاراتورمون سرم معادل -0.037 (P=0.693)، با کلسیم سرم معادل 0.062 (P=0.499) و با فسفر سرم -0.061 (P=0.506) به دست آمد. هورمون پاراتورمون سرم در بیماران دارا و فاقد بیماری کرونر (CAD) به ترتیب 21.8±11.6 و 23.2±11.5 پیکوگرم در دسی لیتر بود (P=0.427). نتیجه گیری: نتایج حاصل نشان می دهند که CACS شاخص مناسبی برای ارزیابی درگیری کرونر و شدت آن می باشد ولی رابطه ای بین PTH با شدت درگیری کرونر و میزان CACS یافت نشد.

پیش زمینه و هدف: بیماری عروق کرونر عامل 30% مرگ و میر زنان می باشد گرچه پیشرفته های درمانی و تشخیصی در مردان موجب کاهش مرگ و میر شده است اما متاسفانه در زنان این گونه روش های تداخلی، بهبودی کمتری داشته است به نظر می رسد اختلافات آناتومیک یا ریسک فاکتورهای کرونری مسوول این پدیده باشد. هدف این مطالعه بررسی ریسک فاکتورهای کرونری در زنان با بیماری ثابت شده کرونری می باشد.مواد و روش: این مطالعه به صورت آینده نگر در 250 زن که با تشخیص اولیه انفارکتوس حاد میوکارد یا آنژین ناپایدار در طی سال های 1379-1380 بستری بودند انجام گرفت. انتخاب بیماران به طور تصادفی و با مصاحبه حضوری با ثبت فاکتورهای خطر و قد و وزن بیماران و اندازه گیری پروفیل چربی های خون و نتایج آنژیوگرافی کرونر بود. یافت ها با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و از T-test استفاده شد.یافته ها: در این مطالعه 250 زن مبتلا به بیماری عروق کرونر به طور تصادفی انتخاب شدند و اهمیت عوامل مختلف خطر را در 114 بیمار با آنژیوگرافی غیرطبیعی و نیز در کل بیماران مورد بررسی قرار گرفت. تشخیص اولیه شامل 11.5 درصد انفارکتوس میوکاردو 88.5% آنژین ناپایدار بود. تمام بیماران دارای عامل خطر بودند. دیابت در 38.5%، هیپرتانسیون در 78% سیگار در 27%، کلسترول بالای 150 میلی گرم در 98%، مصرف قرص ضدحاملگی خوراکی در 57%، سابقه فامیلی در 28% و فعالیت فیزیکی محدود در 2.6% بیماران مشاهده شد.  59.6%بیماران ایندکس توده بدنی مساوی با بیش از 27 کیلوگرم به ازا مترمربع بدن داشتند. 66.7 درصد بیماران یائسه بودند و سابقه هیسترکتومی زودرس در 9.6% بیماران وجود داشت. بحث و نتیجه گیری: در این بررسی شایع ترین تظاهر بیماری عروق کرونر به صورت آنژین ناپایدار بود. اکثر بیماران 3 یا چند ریسک فاکتور برای بیماری عروق کرونر داشتند. از بین فاکتورهای خطر شناخته شده در زنان دیس لیپدمی، منوپوز زودرس، هیپرتانسیون، داروهای ضدبارداری خوراکی و دیابت و سیگار به ترتیب بیشترین مقادیر را به خود اختصاص دادند.

مقدمه: در مطالعات قبلی ارتباط بین کلسیفیکاسیون شریان پستان در ماموگرافی و بیماری عروق کرونر و ریسک فاکتورهای آن در زنان مسن و بعد از سن منوپوز نشان داده شده است. هدف از این تحقیق بررسی ارتباط بین کلسیفیکاسیون شریان پستانی و بیماری عروق کرونر و نسبت ضخامت اینتیما به مدیا درشریان کاروتید در زنان جوان قبل از منوپوز بود.روشها: از 250 خانم کمتر از 55 سال که برای بررسی تنگی عروق کرونر در مدت سه سال ارجاع شده بودند 84 نفر با FSH<40 IU/L انتخاب شدند و ماموگرافی و بررسی عروق کرونر کاروتید با سونوگرافی داپلر انجام گرفت و سطح سرمی لیپیدها، قند خون، فیبرینوژن، لیپوپروتئین a و CRP اندازه گیری شد.نتایج: در 40.5% (34 نفر) افراد بررسی شده در آنژیوگرافی عروق کرونر درگیری عروق کرونر دیده شد که در این افراد شیوع دیابت، هیپرتانسیون و هیپرلیپیدمی بیشتر از افراد سالم بود. ولی بین کلسیفیکاسیون شریان پستانی و تنگی عروق کرونر در آنژیوگرافی رابطه ای مشاهد نشد. عدد قند خون ناشتا (ضریب پیرسون= 0.43) و اندکس توده بدن (ضریب پیرسون=0.39) و نسبت ضخامت اینتیما به مدیا درشریان کاروتید مشترک (ضریب پیرسون= 0.41) با کلسیفیکاسیون شریان پستانی ارتباط معنی دار (P<0.05) نشان می داد.بحث: با وجود ارتباط بین نسبت ضخامت اینتیما به مدیا در شریان کاروتید، قند خون ناشتا و اندکس توده بدن با کلسیفیکاسیون شریان پستانی در زنان جوان قبل از منوپوز وجود این کلسیفیکاسیون درماموگرافی نمی تواند نشان دهنده تنگی عروق کرونر در آنژیوگرافی باشد.

با توجه به شیوع روز افزون آسیب دیدگی های شریانی ومطالعات اندک انجام شده در سطح کشور به خصوص ترومای جنگی، این بررسی روی بیماران مراجعه کننده به بیمارستان شهدا طی سال های 1370-1365 صورت گرفته است.پژوهش حاضر با مطالعه داده های موجود (Existing data) روی 269 بیمار مبتلا به آسیب دیدگی عروق (98 ترومای جنگی و 171 ترومای غیر جنگی) صورت گرفت. خصوصیات فردی، فاصله زمانی ما بین وقوع حادثه و عمل جراحی، نوع آسیب شریانی و نیز همراه بودن آن با آسیب وریدی، عصبی، نسوج نرم و استخوان و بالاخره درجه حرارت محیط مورد بررسی قرار گرفتند.در 50 درصد موارد ترومای جنگی، فاصله وقوع تا اقدام جراحی کمتر از 8 ساعت بود. در این شرایط در سه مورد به علت شکست درمان، آمپوتاسیون عضو صورت گرفت و در بقیه موارد نتایح خوب بود. در 18 مورد (22.8) فاطه زمانی بین 12-8 ساعت بود که 8 مورد آمپوتاسیون صورت گرفت و در بقیه موارد (با دبریدمان عضلات نکروزه) عضو حفظ شد. در ترومای غیر جنگی یا شهری در 84.85 درصد موارد، فاصله زمانی کمتر از 8 ساعت و نتایج اقدامات درمانی در حفظ اندام رضایت بخش بود. در 25.15 موارد فاصله زمانی بین وقوع حادثه تا اقدام جراحی بیش از 8 ساعت بود که ده مورد از آنها آمپوتاسیون صورت گرفت و در مابقی با انجام فاشیوتومی و دبریدمان، البته با قبول اختلالات حسی اندام حفظ شد.نتایج حاصل از این تحقیق گویای آن است که اندیکاسیون های ترمیم شریانی در شرایط گذشت بیش از 8 ساعت از وقوع تروما بسیار حایز اهمیت است. اندیکاسیون های مهم عبارتند از: عدم نکروز وسیع پوست، طبیعی بودن عملکرد کلیه و عدم شکستگی یا نکروز عضلانی در محل ترمیم شریانی. به عبارت دیگر وجود بافت کافی برای پوشاندن محل گرافت و بالاخره عدم کریپیتاسیون منجر به حفظ اندام می گردد، در غیر این صورت حفظ اندام با شکست مواجه خواهد شد و آمپوتاسیون را به دنبال دارد. از این رو، کاهش زمان انتقال مجروحین جنگی به مراکز درمانی مجهز منجر به کاهش قطع عضو می گردد.