مقدمه: کندروسارکوما، تومور مزانشیمال بدخیم با تمایز غضروفی می باشد. کندروسارکوما در ناحیه ماگزیلوفاشیال ضایعه بسیار نادری است و تقریبا 1 درصد کندروسارکوماهای کل بدن را شامل می شود.در اکثر موارد، تومور به صورت یک تورم یا توده بدون درد به همراه لقی دندان های مجاور تظاهر پیدا می کند. تشخیص نهایی این ضایعه بر اساس یافته های بافت / آسیب شناسی است.معرفی مورد: در این گزارش، یک مورد کندروسارکومای ناحیه قدامی مندیبل در یک مرد با سن 30 سال ارائه شده است. بیمار در سمت لینگوال مندیبل تورمی بدون هر گونه درد و حساسیت در لمس داشت و آزمایشات آسیب شناسی تشخیص کندروسارکوما را تایید کرد. برای بیمار جراحی توصیه و تومور به طور کامل برداشته شد تا 6 ماه بعد از جراحی شواهدی از عود تومور گزارش نشد.نتیجه گیری: کندروسارکوما از انواع با تمایز خوب شبیه غضروف خوش خیم، تا انواع بدخیم با درجه بالا، رفتار موضعی مهاجم و توانایی متاستاز متفاوت می باشد. درجه و قابلیت برداشت تومور از مهمترین عوامل تعیین پیش آگهی کندروسارکومای سر و گردن می باشد. درمان انتخابی برای این ضایعات برداشت از طریق جراحی وسیع است.

زمینه و هدف: اندازه گیری دقیق استخوان توسط رادیوگرافی برای تعیین ابعاد ایمپلنت ضروری است. رادیولوژیست بایستی برای نیل به موفقیت، از اثر موقعیت سر بر روی ابعاد تصویر در روش های مختلف تصویربرداری آگاهی کافی داشته باشد. هدف از این مطالعه بررسی میزان اثر تغییر زاویه پلن مندیبل بر روی دقت ابعادی تصاویر توموگرافی خطی مندیبل بود.روش بررسی: این مطالعه از نوع بررسی روش ها و in vitro بود. جهت بررسی اثر موقعیت سر روی ابعاد تصاویر توموگرافی خطی، تصاویری با تغییر زاویه پلن مندیبل در جهات طرفی و قدامی خلفی از 3 مندیبل خشک تهیه و با واقعیت مقایسه شده است. یک سری تصویر در حالت زاویه صفر درجه و 16 سری تصویر با ایجاد شیب 5، 10، 15 و 20 درجه در پلن مندیبل در جهات فوقانی، تحتانی، لترال و مدیال تهیه و فواصل عمودی از راس کرست تا حاشیه فوقانی کانال مندیبل در خلف و از راس کرست تا حاشیه تحتانی مندیبل در قدام در 12 ناحیه از هر مندیبل در هر توموگرام اندازه گیری و با اندازه های واقعی در مندیبل برش خورده در نواحی مشخصی که با نشانگرهای رادیواپک علامت گذاری شده بودند مقایسه شده است. برای تحلیل داده ها از آنالیز Repeated measure ANOVA استفاده گردید.یافته ها: آنالیز نشان داد که بین حالت استاندارد و شیب قدامی خلفی 15 درجه به سمت بالا اختلاف معنی دار وجود داشت (P=0.001). همچنین بین حالت استاندارد و شیب های طرفی 10 درجه (P<0.008)، 15 درجه (P<0.001) و 20 درجه (P<0.001) به سمت بالا اختلاف معنی دار وجود داشت. میانگین قدر مطلق خطا در حالت استاندارد یعنی شیب صفر درجه برای همه نواحی یکسان و به میزان (0.22±0.19mm) بود و بیشترین میانگین قدر مطلق خطا در حالت استاندارد در ناحیه پرمولرها (0.44±0.19mm) دیده شد. بیشترین میانگین قدر مطلق خطا در تغییر شیب قدامی خلفی در شیب 20 درجه به سمت پایین در ناحیه کانین ها (1±0.88mm) مشاهده گردید. بیشترین میانگین قدر مطلق خطا در تغییر شیب طرفی نیز در شیب 20 درجه به سمت بالا در ناحیه کانین ها(2.9±2mm) به دست آمد.نتیجه گیری: در تصاویر توموگرافی مندیبل، به طور کلی بدون در نظر گرفتن ناحیه کانین ها در بیشتر موارد میانگین قدر مطلق خطا در شیب های 5 تا 20 درجه در جهت قدامی خلفی و طرفی در حد یک میلی متر یا کمتر یعنی در محدوده قابل قبول قرار داشته است. هر چند این اثر در شیب طرفی بیشتر از شیب فوقانی تحتانی، در خلف مندیبل بیشتر از قدام آن و در شیب به سمت پایین بیش از شیب به سمت بالا بوده است.

زمینه و هدف: دندان نهفته دندانی است که به واسطه سد فیزیکی در مسیر رویش، از رویش باز مانده است. وجود دندان مولر سوم نهفته مندیبل از آنجا که با سطح دیستال دندان مولر دوم در تماس است، موجب ریسک پوسیدگی در دیستال دندان مولر دوم می گردد.روش بررسی: مطالعه حاضر مطالعه مقطعی و اپیدمیولوژیک تحلیلی بود که در سال 1393 برروی 50 بیمار با نهفتگی مولر سوم مندیبل صورت گرفت.رادیوگرافی های پانورامیک جهت تعیین نوع نهفتگی و رادیوگرافی بایت وینگ برای تعیین وجود یا عدم وجود پوسیدگی تهیه گردید. با استفاده ازآزمون کای دو به بررسی ارتباط پوسیدگی مولر دوم مندیبل و نوع نهفتگی مولر سوم پرداخته شد.تجزیه و تحلیل داده ها با سطح معنی داری (P<0.05) در نظر گرفته شد.یافته ها: بیشترین نوع نهفتگی متعلق به نهفتگی مزیوانگولار با (34%) و نهفتگی های دیستوانگولار و افقی با (24%) و نهفتگی عمودی (18%) بود. درجه نهفتگی کلاس II، (80%) و کلاس III، (20%) گزارش گردید. بر اساس Pell and Gregory، اکثر نهفتگی ها جزو کلاس B و کلاس A کمترین بود. میزان فراوانی پوسیدگی در این مطالعه (52%) دیده شد. 38.48% از موارد پوسیدگی در نهفتگی نوع مزیوانگولار (P>0.05) و 38.48%در نوع هوریزنتال (p=0.04) دیده شد که به طور معنی داری بیشتر از سایر انواع نهفتگی ها بود.نتیجه گیری: در این مطالعه بین زاویه نهفتگی (مزیوانگولار و هوریزنتال) و عمق نهفتگی (کلاس 2) با پوسیدگی ارتباط معنی داری وجود دارد.

زمینه و هدف: کانال رترومولر یک ساختار آناتومیکی در مندیبل و یک نوع از کانال آلوئولار تحتانی دوشاخه است. کانال رترومولر ممکن است حاوی عروق تغذیه ای فرعی به مولرهای مندیبل و یا حاوی اعصاب باکال نابجا باشد و از این نظر در جراحیهای مندیبل بسیار حائز اهمیت است. هدف از این مطالعه تعیین شیوع کانال رترومولر بر روی تصاویر CBCT می باشد.روش بررسی: در این مطالعه توصیفی تحلیلی 151 کانال مندیبولار در تصاویر سی تی اسکن با اشعه مخروطی از آرشیو یک رادیولوژی خصوصی در شهر اصفهان مربوط به 102بیمار (50 مرد و 52 زن) مراجعه کننده به این مرکز که جهت کشیدن دندان عقل برای گرفتن سی تی اسکن با اشعه مخروطی ارجاع داده شده بودند مورد ارزیابی قرار گرفت.رادیوگرافیها برای وجود کانال رترومولر بررسی شدند و اندازه گیریهای خطی (فاصله تا مولر دوم، ارتفاع و عرض) انجام شد. تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS ویرایش 20 و نتایج با استفاده از انجام آزمونهای آماری t-test (برای میانگین اندازه گیریهای خطی کانال رترومولر)، Chi Square (برای اندازه گیریهای فراوانی کانال رترومولر) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت در قالب جدول ارائه گردید.یافته ها: شیوع کانال رترومولر 7.3% معادل 11 مورد بود. اندازه گیریهای خطی شامل میانگین فاصله کانال رترومولر تا مولر دوم (12.7±4.3) میلی متر میانگین ارتفاع کانال (6.66±2.1) میلی متر و میانگین عرض کانال (1.7±0.6) میلی متر بود و رابطه معناداری بین شیوع کانال رترومولر، سمت، جنس و سن وجود نداشت. (p=0.146) نتیجه گیری: شیوع کانال رترومولر در تصاویر CBCT، 7.3% می باشد.

سابقه و هدف: استئوسارکومای فکین، تومور بدخیم اولیه استخوان با منشا سلول های مزانشیمال است که توانایی تولید استئوئید و استخوان نابالغ را دارند. این بدخیمی نسبت به استئوسارکومای سایر استخوان های بدن، نادر و شیوع آن %8-7 تمام استئوسارکوماهاست. معمولا در دهه سنی سوم و چهارم دیده می شود که در مقایسه با استئوسارکومای استخوانهای دراز، 15-10 سال دیرتر بروز می کند. در مردان به مقدار کمی از زنان شایعتر است و در مندیبل و ماگزیلا به یک نسبت بروز می کند. در مندیبل، بیشتر در خلف بادی و راموس افقی و در ماگزیلا، بیشتر در ریج آلوئولر، کف سینوس و کام دیده می شود. این مقاله گزارش یک مورد استئوسارکومای نوع فیبروبلاستیک در مندیبل مربوط به یک آقای 35 ساله می باشد که به بخش پاتولوژی دانشکده دندانپزشکی شهید بهشتی مراجعه کرده است. مشخصه این نمونه مربوط به نمای هیستولوژیک آن است، از این نظر که استئوسارکومای نوع فیبروبلاستیک در استخوان فکین نادر است و اکثر نمونه ها از نوع کندروبلاستیک هستند.

علت کراودینگی که غالبا بعد از رویش مولرهای دوم و سوم در قوس دندانی تحتانی رخ می دهد همچنان مورد تناقص می باشد. واضح است که این امر مولتی فاکتوریال بوده، بیش از یک عامل در ایجاد آن موثر می باشد. به اضافه اینکه این دلایل از فردی به فرد دیگر نیز متفاوت هستند. نشان دادن یک رابطه علت و معلولی میان افزایش کراودینگ و هر یک از این عوامل مشکل بوده و متاسفانه هنوز امکان پیشگویی اینکه در هر فردی کدام عامل عمل می نماید وجود ندارد. این مقاله به بررسی عوامل مختلف ذکر شده در ایجاد کراودینگ تاخیری اشاره می نماید.

مقدمه: ملانومای مخاط دهان، بدخیمی نادر با تمایل به متاستاز و تهاجم موضعی بافتی با سرعت بالاتری نسبت به سایر تومورهای بدخیم حفره دهان می باشد. ملانومای بدخیم حفره دهان، 8%-2/0 از همه موارد ملانوماهای گزارش شده را شامل می شود. تومور تقریباً در مخاط دهانی ماگزیلا 4 برابر شایعتر بوده و محل درگیری معمولا در کام یا لثه آلوئولار می باشد. توده در مراحل اولیه بدون علامت بوده و با تأخیر در تشخیص، علائمی همچون تورم، زخم، خونریزی و یا لقی دندان مشاهده می شود. پروگنوز تومور در مراحل پیشرفته بسیار ضعیف می باشد. گزارش مورد: بیمار خانم 35 ساله با شکایت از ضایعه در قسمت خلف سمت راست مندیبل از 4 ماه قبل مراجعه کرده بود. در معاینه داخل دهانی یک توده اگزوفیتیک باکولینگوالی بدون پایه به رنگ سیاه تا خاکستری دیده می شد. در بیوپسی انسیژنال از ضایعه تشخیص هیستوپاتولوژی، ملانومای بدخیم دهانی بود. نتیجه گیری: اغلب ملانوماهای دهانی بدون علامت و بزرگ بوده و تشخیص تا تظاهر علائم به تأخیر می افتد. با توجه به موارد ذکر شده در تشخیص افتراقی ملانومای بدخیم دهانی، در ضایعات مشکوک تاریخچه دقیق و معاینه بالینی کامل و پیگیری ضایعه از سوی دندانپزشک ضرورت می یابد. تشخیص زودهنگام شامل معاینه داخل دهانی دقیق، بیوپسی زود هنگام از توده های پیگمانته و غیرپیگمانته مشکوک می باشد تکنیکهای پیشرفته جراحی و مداخلات کموتراپی، رادیوتراپی، ایمونوتراپی و درمان ترکیبی می تواند در کمک به بیماران مبتلا به ملانوم دهانی مفید واقع گردد.