در مجاورت توده پلوتونیکی الوند، انواع سنگ های دگرگونی ناحیه ای و مجاورتی درجه پایین تا بالا وجود دارد. نفوذ توده مافیک باتولیت الوند در سنگ های رسی دگرگون شده (شیست ها) سبب ایجاد هورنفلس های رسی و میگماتیت های آناتکسی در هاله دگرگونی خود شده است. پدیده ذوب بخشی در هاله همبری الوند فقط در سنگ های با ترکیب رسی رخ داده است. مشاهده های صحرایی، بررسی های میکروسکوپی و داده های ژیوشیمیایی نشان می دهد که در منطقه مورد بررسی میگماتیت ها از ذوب بخشی هورنفلس ها حاصل شده اند. اختلاف قابل توجه در مقادیر عناصر نادر خاکی و الگوی REE گرانیت های لوکوکرات و لوکوسوم های میگماتیت نشان می دهد که ارتباط ژنتیکی بین میگماتیت ها و گرانیت های هم جوار وجود ندارد و نفوذ گرانیت های لوکوکرات بعد از حادثه میگماتیتی شدن رخ داده است. این نشان دهنده آن است که آناتکسی و ذوب بخشی به دلیل حرارت ناشی از توده های گرانیتی نیست؛ بلکه گرمای حاصل از توده های مافیک قدیمی تر (گابرودیویت ها) عامل اصلی پدیده ذوب بخشی و میگماتیتی شدن در منطقه است. این یافته ها با داده های سن سنجی توده پلوتونیکی الوند و سنگ های میگماتیتی پیرامون آنها همخوانی دارد.

میگماتیت­ ها بخشی از دگرگونی­ های درجه­ های بالا هاله دگرگونی بروجرد را تشکیل داده­ اند. بر اساس بررسی­ های سنگ نگاری، بخش روشن میگماتیت­ ها بیشتر از کانی­ های کوارتز، پلاژیوکلاز، فلدسپار پتاسیم و بیوتیت و بخش نیمه روشن میگماتیت­ ها بیشتر از کانی­ های پلاژیوکلاز، کوارتز، فلدسپار پتاسیم، بیوتیت، گارنت، آندالوزیت، سیلیمانیت، کردیریت، اسپینل و کروندم تشکیل شده­ اند. بررسی­ های زمین شیمیایی میگماتیت­ ها نشان می­ دهد که ترکیب سنگ رسوبی اولیه میگماتیت­ ها پیش از دگرگونی شیل و پلیتی بوده است. محیط زمین ساختی تشکیل رسوب اولیه بر اساس نمودارهای تفکیک کننده مربوط به کرانه فعال قاره است. سنگ خاستگاه میگماتیت­ های بروجرد بر اساس شیمی عناصر غیرمتحرک، سنگ­ های آذرین حدواسط مانند آندزیت تا ریوداسیت تشخیص داده شد. مشاهده­ های صحرایی، بررسی­ های میکروسکوپی و داده­ های زمین شیمیایی نشان می­ دهد که در منطقه مورد بررسی میگماتیت­ ها از ذوب بخشی هورنفلس­ ها شکل گرفته­ اند. پایداری و ناپایداری کانی­ ها طی فرآیند میگماتیتی شدن متاپلیت­ ها سبب کاهش یا افزایش عناصر خاکی نادر و کمیاب در متاپلیت­ ها و میگماتیت­ ها شده است. بر اساس ضریب توزیع عناصر نسبت به کانی­ های مختلف، عناصر خاکی نادر سبک و سنگین به ترتیب (LREE و HREE) طی ذوب بخشی متاپلیت­ ها بیشتر به وسیله کانی گارنت کنترل شده­ اند. عناصر با قدرت یونی بالا (HFSE) مانند Th، Zr، Nb و Ta به وسیله بیوتیت و ایلمنیت کنترل و توزیع شده­ اند. بررسی عناصر سنگ دوست مانند Sr، Ba و Rb نشان داد که پلاژیوکلازها و بیوتیت عامل اصلی کنترل و توزیع این عناصر هستند. بر اساس نمودار شبه مقطع P-T و مجموعه کانی­ های کردیریت، فلدسپار پتاسیم، اسپینل و کروندم بیشینه دما 750 درجه سانتی گراد و فشار 7/2 کیلوبار برآورد شد. بنابراین نفوذ توده مافیک در سنگ­ های رسی دگرگون شده (متاپلیت­ ها) سبب ایجاد هورنفلس­ های رسی و میگماتیت­ های ذوب بخشی در هاله دگرگونی خود شده است.

منطقه بروجرد در زون سنندج – سیرجان، متشکل از سنگ های دگرگونی ناحیه ای است که توسط توده های نفوذی ژوراسیک میانی تحت تاثیر قرار گرفته و دگرگونی مجاورتی در آنها ایجاد شده است. میگماتیت ها بالاترین درجه دگرگونی در هاله مجاورتی هستند. در ناحیه آب بخشان، سنگ های کرندوم دار بصورت بخش های کوچکی در داخل آلبتیتیت ها یا همبری آلبیتیت – میگماتیت دیده می شوند. سنگ های کرندوم دار شامل کرندوم، کردیریت، کلریت، آلبیت، ایلمنیت، روتیل، میکای سفید و آپاتیت هستند. بر اساس محاسبات پزودوسکشن برای سنگ کل، دما و فشار تشکیل این سنگ ها 605 درجه سانتیگراد در 3/3 کیلوبار برآورد شده است. روابط صحرایی بین سنگ های متاسوماتیک (آلبیتیت ها) و سنگ های کرندوم دار، نشان می دهد که متاسوماتیسم در طی تشکیل کرندوم موثر بوده است. در طی متاسوماتیسم Na و تشکیل آلبیتیت، سیالات غنی از Mg-Al تشکیل شده و منجر به متاسوماتیسم Mg و تشکیل کرندوم در میگماتیت ها یا آلبیتیت ها شده اند.

میگماتیت های قره ناز در نتیجه ذوب بخشی آمفیبولیت ها تحت شرایط رخساره گرانولیت تشکیل شده اند. شواهد ساختی، بافتی، کانی شناسی و ژیوشیمیایی در میگماتیت های منطقه بیانگر تشکیل میگماتیت ها در طی ذوب بخشی می باشد. میگماتیت های مورد مطالعه دارای انواع متنوعی از ساختارها شامل لکه ای، شولن، افتالمیتیک، استروماتیک، دیکتیونیتیک، پتیگماتیت، فلبیتیک، شلیرن، پگماتیتوییدی و نبولیتیک می باشند. وجود پلاژیوکلازهای شکل دار و کوارتزهای بی شکل به صورت بین دانه ای به همراه تشکیل بافت گرانولار، میرمکیت و پرتیت در بخش های لوکوسوم و همچنین وجود زونینگ، ماکل پلی سنتتیک در پلاژیوکلازها بیانگر نقش ذوب بخشی در تشکیل میگماتیت ها بوده است. بر اساس محاسبات تعادل جرمی در میگماتیت های قره ناز ترکیبات اجزای میگماتیتی لوکوسوم، ملانوسوم و مزوسوم در راستای خطی مستقیم قرار می گیرند که نشانه ای بر منشا ذوب بخشی میگماتیت های مورد مطالعه باشد. درصد ذوب بخشی برای میگماتیت های مطالعه شده به روش تعادل جرمی در حدود f≈ 36. 5% و f≈ 43. 6% محاسبه شده است. تفاوت در درصدهای ذوب بخشی ممکن است وابسته به روابط بین نرخ و خروج مذاب از ناحیه ذوب و به مقدار اندک وابسته به میزان واتنش در منطقه می باشد. دمای تشکیل این میگماتیت ها در حدود 870-850 درجه سانتی گراد و فشار در حدود 7-6 کیلوبار تعیین شده است.