: در این مقاله، خوردگی بشکه های دفن پسمان های با پرتوزایی کم از جنس فولاد AISI st37 با تحلیل ویژگی های فیزیکی-شیمیایی محیط خاکی بررسی شده است. ترکیب شیمیایی خاک آثار خوردگی مهمی بر بشکه های فولادی دارد. عوامل اصلی که خوردگی خارجی بشکه های دفن پسمان را تحت تأثیر قرار می دهند، عبارتند از: رطوبت خاک، مقاومت الکتریکی خاک، نمک های محلول، کلریدها، قدرت اسیدی، پتانسیل اکسایش-کاهش و مقدار آنیون ها و کاتیون ها. در این پژوهش، میزان خورندگی خاک در مناطق کویر مرکزی ایران با استفاده از استاندارد AWWA C105 مطالعه شد. در این مناطق، چهار نمونه خاک از نقاط پیرامون محل های دفن پسمان جمع آوری و به صورت 1CR، 2CR، 3CR و 4CR نام گذاری شدند. در ابتدا به منظور ارزیابی بهتر خورندگی خاک ها، آنالیزهای فیزیکی و شیمیایی روی خاک ها و محلول های آماده شده با خاک ها انجام گرفت. سپس، نرخ خوردگی بشکه های فولادی با آزمایش های کاهش وزنی و پلاریزاسیون پتانسیودینامیک اندازه گیری شد. نتایج به دست آمده نشان می دهد که در تمام روش ها، نمونه ی خاک 4CR، با کم ترین هدایت الکتریکی نسبت به خاک های دیگر، دارای نرخ خوردگی پایین تر است. سرعت خوردگی نمونه ها در این منطقه در روش کاهش وزنی 180-روزه و در روش الکتروشیمیایی به ترتیب برابر با 0625/0 و mm/y 029/0 است.

در این مطالعه برای امکان سنجی تولید گرافیت از سه نمونه چوب صنوبر، تایر و کاه در دماهای 500، 600، 700 و 800 درجه سلسیوس با زمان ماندگاری 20 دقیقه و سرعت گرمادهی °C/min 5 تف­کافت شدند و اثرهای دمای تف­کافت بر چارهای تولیدشده بررسی شد. نتیجه­ها نشان داد که افزایش دمای تف­کافت منجر به کاهش بازده چار شد و چار هر سه نمونه در دمای 500 درجه سلسیوس بیشترین بازده را داشت که به­دلیل تجزیه بیشتر واکنشگرها در دماهای بالاتر است. برپایه نتیجه­های تجزیه عنصری غلظت کربن با افزایش دما در همه نمونه ها افزایش، ولی غلظت هیدروژن، نیتروژن، گوگرد و اکسیژن کاهش یافت. در طیف­های فروسرخ تبدیل فوریه (FTIR) هر سه نمونه به­دست­آمده از چوب صنوبر، تایر و کاه، گروه های عاملی -OH، C-H، C=O و C-O مشاهده شدند و در دماهای بالاتر نسب ترکیب­های آروماتیک به آلیفاتیک افزایش یافت. در الگوهای پراش پرتو ایکس (XRD) قله (002) مربوط به صفحه­های گرافیت در نمونه ها مشاهده شد. با افزایش دما، قله (002) در الگوهای چارهای به­دست­آمده از چوب صنوبر، تایر و کاه در دمای 800 درجه سلسیوس، تیزتر و باریک تر با شدت بالا بودند که نشان دادند نمونه­های تهیه­شده در این دما نسبت به سایر دماها به گرافیت تجاری شبیه­تر بودند. مقایسه نمودارهای TGA نمونه­ها نشان دادند که چارهای تولیدشده از هر سه نمونه در دمای 800 درجه سلسیوس، کاهش وزن کمتری را نسبت به سایر نمونه ها نشان دادند و از پایداری گرمایی بالاتری برخوردار بودند.

روشهای خاک ورزی حفاظتی که با مدیریت مناسب پسمان زراعی همراه باشد یکی از راهکارهای جلوگیری از حذف یا سوزاندن پسمان در کشاورزی پایدار به شمار می رود. به منظور بررسی تاثیر مدیریت پسمان های گندم بر ویژگی های مورفوفیزیولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد ذرت آزمایش مزرعه ای دو ساله در قالب طرح کرت های خرد شده سه فاکتوره که فاکتور اصلی روشهای مختلف خاک ورزی (گاوآهن برگردان دار، 1 بار گاوآهن قلمی و 2 بار گاوآهن قلمی) و فاکتورهای فرعی، شامل مقادیر مختلف پسمان گندم (صفر، 25، 50 و 75%) و مقادیر مختلف نیتروژن (69، 103.5 و 138 کیلوگرم در هکتار) بود، انجام گردید. با افزایش مقادیر پسمان، کاهش نیتروژن و کاهش خاک ورزی، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و تعداد دانه در بلال به ویژه در سال اول کاهش یافت ولی وزن هزار دانه تحت تاثیر تیمارهای مختلف قرار نگرفت. هر چند خاک ورزی اثری معنی دار بر شاخص سطح برگ نداشت، ولی افزایش مقادیر پسمان و کاهش نیتروژن موجب کاهش شاخص سطح برگ گردید. از آنجا که عملکرد دانه ذرت بین دو تیمار خاک ورزی با 2 بار گاوآهن قلمی در 25% پسمان گندم و کاربرد 103.5 کیلوگرم نیتروژن در هکتار، و خاک ورزی با گاوآهن برگردان دار در شرایط بدون پسمان گندم و کاربرد 138 کیلوگرم نیتروژن در هکتار، تفاوت معنی داری وجود نداشت، می توان نتیجه گرفت که مقادیر کم پسمان گندم همراه با اجرای خاک ورزی متوسط به کاهش مصرف کود نیتروژن کمک می کند، که از اهداف اصلی سامانه های مدیریت پسمان در راستای کشاورزی پایدار می باشد.

در عملکرد نیروگاه های اتمی سالانه مقادیر قابل توجهی پسمان پرتوزا تولید می شود. برای حمل و نقل و دفع این پسمان ها لازم است تدابیر خاصی اندیشیده شود. بنابر استانداردهای موجود لازم است محفظه ویژه حمل پسمان ها به گونه ای طراحی شود که مقدار دز معادل بر روی سطح خارجی آن از mSv/hr 2 و در فاصله 2 متری از آن از 0.1 mSv/hr تجاوز نکند. هدف این پژوهش طراحی حفاظ رادیولوژیکی برای محفظه های مخصوص حمل پسمان های گروه II نیروگاه اتمی بوشهر می باشد. محاسبات توزیع دز و طراحی محفظه با استفاده از روش مونت کارلو و با بهره گیری از کد MCNP5 انجام پذیرفته است. برای محاسبات از 8 پردازنده به صورت موازی استفاده شده است. میزان فعالیت کل یک بشکه برای پسمان های نمک تغلیظ شده 4.428×1010 Bq، برآورد شد. هم چنین چگالی ترکیبات بر طبق اسناد موجود 2000 kg/m3 می باشد. این مواد در بشکه های استوانه ای به طول 79.5 cm و شعاع 28.55 cm، با ضخامت پوسته mm 3 و از جنس فولاد قرار دارند. توزیع دز برای یک بشکه حاوی پسمان نمک تغلیظ شده به دست آمد. آهنگ دز در فاصله cm 10 از سطح، برابر 15.67 mSv/hr تعیین گردید که %10 بیش تر از پیش بینی FSAR بود. به منظور کاهش دز، بشکه های حاوی پسمان های پرتوزا در درون بسته بندی های سربی با ظرفیت 4 بشکه قرار داده می شود. ضخامت مناسب برای کاهش آهنگ دز به مقدار توصیه شده در استانداردهای موجود، برای وجوه جانبی 2.2 cm برای وجه پایینی cm 2 و برای وجه بالایی 1.5 cm به دست آمد. با این ضخامت سرب آهنگ دز معادل بر روی سطح و در فاصله 2 متری از محفظه 12 بشکه ای به ترتیب 550 و 94 mSv/hr می باشد.

در این کار پژوهشی، توان ورمیکولیت تولید شده در ایران به عنوان یک جاذب طبیعی، برای حذف سزیوم (137Cs) از پسمان های مایع پرتوزا حاصل از رآکتور تحقیقاتی تهران مورد بررسی و آزمایش قرار گرفته است. آزمایش ها در دو سیستم ناپیوسته و پیوسته انجام شده اند. هدف از انجام دادن آنها، بهینه سازی پارامترهای موثر بر فرایند جذب سزیوم به وسیله ورمیکولیت می باشد. پارامترهای مورد بررسی عبارتند از: زمان اقامت (برای آزمایشهای انجام شده در سیستم ناپیوسته)،pH  محلول، دما و سرعت عبور جریان (برای سیستم ستونی). نتایج حاصل از آزمایش ها نشان می دهند که بیشترین میزان جذب سزیوم در محلول های بازی (0.01mol.L-1NaOH) در دمای 60oC و با در نظر گرفتن 24 ساعت زمان تماس، برای 1 گرم ورمیکولیت در 100ml از پسمان مایع پرتوزا رخ می دهد. در پایان با توجه به داده های به دست آمده از آزمایش های پیوسته نمودار شکست این فرایند جذب رسم شده است. انتظار می رود که نتایج حاصل از این آزمایش ها در رسیدن به روشی کارآمد و ارزان برای آمایش پسمان های مایع پرتوزا موثر باشد.