تا سده هیجدهم کولی ها هم از لحاظ نژاد و هم از لحاظ زبانشان تا اندازه ای اسرارآمیز به نظر می رسیدند. این حقیقت که عموما گمان می رفت از مصر آمده اند (واژه gypsy تحریفی از کلمه Egyptian است) کافی بود تا زبان آنها اسرارآمیز جلوه گر شود. اکنون روشن است که کولی ها (roma نام ملی و قومی است) از هند به صورت گروه گروه در پایان هزاره اول میلادی مهاجرت کرده اند. یکی از این گروهها از طریق ایران به طرف آسیای صغیر، جنوب روسیه و کشورهای بالکان پیش رفته، تا در سده پانزدهم به اروپای غربی و در سده شانزدهم به بریتانیا رسیده است. ظاهرا گروه بعدی خط سیری جنوبی تر را یعنی از طریق ایران، سوریه، و مدیترانه به سوی آفریقا و شبه جزیره ایبری در پیش گرفته است. تا قرن بیستم گروههایی از کولی ها با گرایش به نوعی زندگی کم و بیش چادرنشینی در همه کشورهای اروپایی و در بسیاری از بخش های دیگر جهان حضور داشتند. و زبان رمانی، که اصلا گونه ای ویژه از زبان هند و آریایی نو می باشد، اساسا با دو یا سه دوجین لهجه تشخیص داده شده – فرایندی که در آن ارتباط با زبان های ملل میزبان نقشی قاطع بازی می کند ...

در این جستار، نخست بر پایه گزارش هایی در منابع فارسی و عربی، درباره منشا کولی ها و نام های گوناگون آنها از جمله لوری، لولی، قرشمال، فیج، زط، سوزمانی، غربتی، قراچی بحث شده و ریشه لغوی آنها کاویده شده است. سپس تاریخچه ای از ورود کولی ها از هند به ایران در زمان بهرام پنجم یا بهرام گور، از پادشاهان نامدار ساسانی تا زمان حاضر به دست داده شده است. در بخش دیگری از این جستار، ضمن بررسی کارها و رفتارهای متفاوت کولیان در نواحی مختلف ایران بر اساس آثار منظوم و منثور فارسی، نظرگاه های مثبت یا منفی نویسندگان و شاعران ایرانی به این گروه اجتماعی نیز مطرح و تحلیل شده اند.

پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته کولی ها از طرد اجتماعی انجام شده است و تلاش شده زیست جهان و نظام معنایی کولی های شهر خرم آباد از طرد و زیست حاشیه ای توصیف و تفسیر شود. بر همین اساس از پارادایم تفسیری و رویکرد روش شناختی پدیدارشناسی، برای اجرای این تحقیق استفاده شد تا از این طریق با رجوع به تاریخچه زندگی اجتماع حاشیه نشین کولی ها به فهم میان ذهنیت های آنها پرداخت. جمع آوری داده ها با مشارکت-کنندگان از طریق ابزارهای مصاحبه نیمه ساختاریافته و بحث گروهی انجام شد. در این مطالعه با انجام مصاحبه با 18 نفر و برگزاری دو بحث گروهی اشباع نظری حاصل شد. برای انتخاب مشارکت کنندگان روش نمونه گیری نظری مبنا قرار گرفت و نمونه گیری گلوله برفی به کار گرفته شد. محور اصلی یافته های این مطالعه، چندوجهی بودن محرومیت و طرد کولی های حاشیه نشین را نشان می دهد که مفهوم پایه «زیست در حاشیه کولی ها» را به تصویر کشیده است. چرخه محرومیت زا زندگی کولی ها در قالب مقولاتی از قبیل «زیستن در حاشیه اقتصاد رسمی، معضل معیشت و ناامنی شغلی، بی پناهی و فروافتادن در چرخه محرومیت، تقلای نافرجام در پذیرش اجتماعی، احساس غریبگی و ناکامی از دوران کودکی، دغدغه روزمرگی و تنزل پیوندهای گروهی، محرومیت مضاعف، پناه گرفتن درفضاهای بی دفاع شهری» توصیف و تفسیر شده است.

1سه گونه ماهی سفید، سیاه­کولی و شاه­کولی در زمره ارزشمندترین ماهیانی هستند که به رودخانه­های حوضه جنوبی دریای کاسپین از جمله رودخانه سفیدرود مهاجرت می­کنند. در این مطالعه پراکنش زمانی و مکانی بچه­ماهیان این گونه­ها بر اساس حضور و فراوانی در 8 ایستگاه رودخانه سفیدرود از مصب تا سد سنگر طی یکسال از اسفند 1400 تا دی 1401 مورد بررسی قرار گرفت. برحسب شرایط محیطی، نمونه برداری با الکتروشوکر، تور پرتابی و پره چشمه 6 میلی­متر انجام گرفت. نتایج بررسی نشان داد که فراوانی کلی بچه­ماهیان در ماه­های زمستان حداقل بوده و فراوانی حداکثری آنها با زمان بعد از تولید مثل مولدین آنها منطبق است. فراوانی حداکثری این بچه­ماهیان در زمان­های مختلف در کنار پراکنش مکانی، الگوی مهاجرتی آنها به سمت دریا را نیز نشان می­دهد. فراوانی بچه­ماهی سفید در بستر سنگلاخی و سنگریزه­ای ایستگاه­های بالادست در اردیبهشت ماه و فراوانی بچه­ماهیان شاه­کولی و سیاه­کولی در بسترهای سنگریزه­ای- گلی ایستگاه­های میانی تا مصب در مرداد- شهریور بیشترین بودند. حضور بچه­ماهی سفید در ناحیه مصبی و دهانه سفیدرود طی تابستان مشهود بوده و در مرداد ماه ماهیان با وزن متوسط 2 گرم در 8 کیلومتری مصب فراوانتر بودند، دو گونه دیگر تا آبان ماه در ایستگاه­های میانی با فراوانی بالا حضور داشتند. حضور بچه­ماهی سفید در اوزان بالاتر از 3 گرم در ایستگاه­های مختلف در پائیز و زمستان، سازگاری و ماند­گاری تعدادی از بچه­ماهیان در بخش­های مختلف رودخانه را نشان می­دهد. نتایج بررسی حاضر، می­تواند برخی رهنمودها را برای شیلات ایران مطرح نموده تا در زمانی پیشتر، لارو ماهی سفید را در مناطق بالادست، یا بچه ماهیان با وزن کمتر را در میان دست رودخانه، رهاسازی نمایند. این برنامه می­تواند در قالب یک برنامه راهنما آزمون گردد.

در این تحقیق از طریق تحلیل، روایت هایی از کولی بودن ونحوه حضور اجتماع کولی ها در شهر تهران مطالعه شده است.عمده ترین و مکررترین تعاملاتی که کولی ها با محیط اجتماعی پیرامون خود در دوران اخیر تجربه کرده اند ـ یعنی چهار چرخه گدایی ـ مصرف، اعتیاد ـ پاکی، زندان ـ آزادی و روابط ناپایدار جنسی ـ در پرتو مفهوم آستانگی توضیح داده شده است؛ چگونگی «بودن» کولی ها به عنوان یک اجتماع در حال گذردر بستر های کنونی جامعه ایران به طور عام و در متن های شهری ای چون محله های خاک سفید، دروازه غار و لب خط در تهران به طور خاص توضیح و نشان داده شده است که چگونه کولی ها با گذر از مرحله پیشاآستانگی در مرحله آستانگی باقی مانده و نتوانسته اند از این مرحله خارج شوند و بدین ترتیب دارای هویت های درآستانه ای شده اند که گذار آنها را به مرحله پساآستانگی و جذب ایشان در بسترهای کنونی شهر تهران را با موانع جدی روبه رو ساخته است.

در این بررسی تعداد، نوع کروموزومها و کاریوتایپ ماهی سیاه کولی (Vimba vimba persa) مورد تحقیق قرار گرفت. برای این منظور 200 عدد لارو و 10 عدد بچه ماهی سیاه کولی با میانگین وزنی 30.2 گرم از مرکز تکثیر و پرورش شهید انصاری رشت، جمع آوری و برای توقف تقسیم سلولی در مرحله متافازی از حمام کلشی سین 0.05 درصد (برای لاروها) به مدت 6 ساعت و تزریق کلشی سین 0.01 درصد داخل صفاقی و عضله پشتی برای بچه ماهیان استفاده گردید. جهت هیپوتونیز کردن بافت ها از محلول  KCl(0.075 مولار) و برای تثبیت کردن آنها از محلول کارنوی در سه مرحله استفاده شد. برای رنگ آمیزی لامها از گیمسای 10 درصد به مدت 20 دقیقه برای لاروها و 30 دقیقه برای بچه ماهیان استفاده گردید، سپس کروموزومها در زیر میکروسکوپ بررسی شدند. تعداد 100 گسترش کروموزومی در لاروها و 200 گسترش کروموزومی در بچه ماهیان بررسی و شمارش شد. از مجموع 300 لام شمارش شده در مرحله متافاز 74.67 درصد دارای 2n=50، 14.67 درصد دارای 2n=48 و 4.67 درصد دارای 2n=49 کروموزوم بودند. طبق محاسبه آماری انجام شده تعداد کروموزومهای سیاه کولی (2n=49.54±0.11) 2n=50 و تعداد بازوی کروموزومی آن NF=90 تعیین گردید. به منظور تهیه کاریوتایپ از بهترین پلاکهای متافازی عکس تهیه و اندازه بازوهای بلند و کوتاه کروموزومها، طول نسبی، طول کل کروموزوم و همچنین شاخص سانترومری محاسبه شد. با قرار دادن جفت کروموزومهای همولوگ در کنار همدیگر فرمول کروموزومی این ماهی 7 جفت متاسنتریک، 13 جفت ساب متاسنتریک و 5 جفت ساب تلوسنتریک یا آکروسنتریک (7M+13Sm+5St/A) تعیین گردید. در مقایسه کاریوتایپ سیاه کولی با سایر گونه های متعلق به این جنس، شباهت زیادی از لحاظ تعداد و نوع کروموزوم مشاهده می شود.

توارث مندلی در هیبرید حاصله از ماهی شاه کولی ماده و سیاه کولی خزری نر با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی DNA حاصل از بافت باله مولدین و کل بدن لاروهای حاصله به روش فنل-کلروفرم استخراج گردید و واکنش PCR با استفاده از 10 جفت نشانگرهای ریزماهواره انجام شد که از این بین 7 جفت پلی مورفیسم و 3 جفت دیگر منومورفیسم را نشان دادند. جایگاه ریزماهواره ای پلی مورف با نام های، LCO3, LCO1, Lid11, Rru2, Z1-2, Z7-8, Z9-10 برای بررسی نحوه توزیع شان در هیبرید نسل یک (F1) حاصله از ماهی شاه کولی ماده و سیاه کولی نر استفاده شدند. نتایج نشان دادند مولدین و لاروهای نسل اول در 7 جایگاه مورد نظر از لحاظ توزیع آلل ها تقریبا از قانون توارث مندلی تبعیت می نمایند. هم چنین مشخص شد نشانگرهای ریزماهواره ای برای بررسی توارث، نشانگرهای کارآمدی می باشند.

هدف از این مقاله بررسی دو رمان کولی کنار آتش نوشتة منیرو روانی پور و خودنگارة سبز اثر ماری ایندیای است. ساختارهای روایی متفاوتی که نویسندگان در این رمان ها به کار گرفته اند موجب تشویش خواننده می شوند و حسی غریب در ذهن او پدید می آورند. از نظر تئوریک این مقاله در چهارچوبی تطبیقی قرار می گیرد و با تکیه بر نظریة تزوتان تودوروف در باب فانتستیک شگرف نشان می دهد چه نوع ساختارهای روایی در متن این حس شگرف و تشویش آور را به وجود می آورند. اگرچه منیرو روانی پور و ماری ایندیای هر یک در قالبی نوآورانه و خاص که متناسب با فرهنگشان است به خلق آثار خود پرداخته اند، مقایسه رمان های آنها منطقی و قابل قبول به نظر می رسد: در این پژوهش سعی داریم نشان دهیم چگونه دو نویسنده که برآمده از دو فرهنگ متفاوت اند مفهوم شگرف را در نوشتار خود به تصویر می کشند و چگونه این حس را به خواننده منتقل می کنند. یکی از عواملی که دو داستان را به هم نزدیک می کتد انتخاب روایی نویسندگان است که فضای شگرف داستان را پررنگ تر می کند، فضایی که درآن تمامی رویدادها در بستری از وهم و رویا به تصویر کشیده شده اند.

به کارگیری تمهیدات داستانی در شعر، غالبا در راستای تقویت سطح شکلی و فرم اشعار و با هدف انتقال لایه های ژرف دلالت های معنایی از طریق عادت زدایی در نگاه و ذهن خواننده صورت می گیرد. این ترفند، از مهمترین مولفه های عینی در اندام وارگی متن و ساختمان سروده های عبدالوهاب بیاتی، شاعر پرآوازه معاصر عربی است. بهره گیری از شگردهای روایت و به کار بستن خلاقانه تمهیدات داستان پردازی، ساختاری مبتکرانه و پیچیدگی ابهام آفرینی را به بافت روایی و ساخت زبانی چکامه «سمفونی کولی» اثر عبدالوهاب بیاتی بخشیده که پتانسیل تفسیر و تاویل پذیری شعر را افزون تر کرده است. ترکیب بندی روایت سمفونی کولی در دو بخش طراحی و مهندسی شده، به گونه ای که بخش دوم، چرایی رخدادها و ابهامات بخش نخست را پاسخگو و روشنگر است. این پژوهش کوششی در بررسی و بازشناسی عناصر روایت، در بافتار داستانی چکامه سمفونی کولی، به هدف دستیابی به زیباشناختی عناصر روایی شعر و چگونگی استفاده شاعر از ابزارها و فضاهای تکنیکی و هنری روایت در این سروده است. نتایج برآمده از پژوهش حاضر نشان می دهد که هرچند تمام سازه های بوطیقای روایت با چکامه سمفونی کولی هم پوشانی ندارد، روایت مندی این سروده، به شکلی درست، کارآمد و بسیار هنرمندانه صورت پذیرفته است. بیاتی در سمفونی کولی، به کمک عناصر زیبایی ساز بوطیقای روایت مانند پیرنگ، شخصیت، صحنه پردازی، گفتگو، زاویه دید و درون مایه کوشیده است با درهم آمیختن عین و ذهن و گذشته و حال در سطحی گسترده، از تصویر سرگردان و آشنای کولی، سمبلی غریب برای بازنمود سیمای انسان رنج دیده در درازنای تاریخ و بازخوانی هویت گم گشته او بسازد و پیام حضوری باژگونه را در پهنه حیات برای انسانیت آواز دهد. بیاتی با فراخوانی اسطوره ها و کهن الگوها و به یاری شخصیت های سمبلیک موجود در شعرش (کولی، باکره و کف بین)، به روایت خود کیفیت رازآلودتر و شمول پذیرتر می بخشد و اندوه کولی را به اندوه همگانی تعمیم می دهد.