یکی از یافته های بااهمیت در جریان فعالیت های باستان شناسی بندر سیراف گچ بری های تزئینی آن است که کاربرد این گچ بری ها را می توان در مسجد، خانه ها و روی سنگ قبرهای سیراف ملاحظه کرد. نقش های به کار رفته در گچ بری های سیراف نقش های گیاهی و هندسی است که متأثر از هنر گچ بری دوره ساسانی است. غنای تزئینی این گچ بری ها و پژوهش های اندک در رابطه با تأثیر هنر گچ بری ساسانی بر گچ بری های سیراف ازجمله دلایل پرداختن به این موضوع است. هدف این پژوهش شناسایی گونه های تزئینی نقش های گیاهی و هندسی گچ بری های سیراف و بررسی شباهت ها و تفاوت های آن با نقوش گچ بری های دوره ساسانی از چال ترخان و تیسفون است. بر این اساس سؤال اصلی پژوهش این است که نقش های گیاهی و هندسی متأثر از گچ بری های چال ترخان و تیسفون در گچ بری های سیراف کدام است و دارای چه مؤلفه های ساختاری در شباهت و تفاوت است؟ این تحقیق با بهره گیری از مطالعه کتابخانه ای و به شیوه توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد نقش های گیاهی گچ بری های سیراف مانند نقش گل نیلوفر آبی، برگ کنگر، برگ تاک، درخت نخل، میوه انگور و همچنین کادربندی و حاشیه سازی با نقش های هندسی متأثر از نمونه های دوره ساسانی است. با وجود تشابه نقش های سیراف با نقش های استفاده شده در دوره ساسانی هنرمند سیراف از خلاقیت خود بهره برده و به تقلید صرف نپرداخته است.

پژوهش و شناخت آثار تاریخی گچی در ایران دو مشکل فنی و واژه شناسی دارد. مشکل فنی موضوع این مقاله، عموما ناشی از شناخت خصوصیات بلور گچ، هم چون تغییرات حلالیت یا شکل بلوری در اثر حضور مواد افزودنی یا تغییرات محیطی است. در این مقاله 3 نمونه ی تاریخی جمع آوری شده از کوه خواجه ی سیستان، قلعه الموت قزوین و شادیاخ نیشابور، و 3 نمونه ی مدلسازی شده ی جدید با توجه به ریزساختار بلوری آن ها بررسی می شود. آزمایش XRD حضور فاز غالب انیدریت (CaSO4) را برای هر دو لایه ی گچ بری کوه خواجه نشان می دهد، در حالی که ملات مربوط به شادیاخ دارای فاز غالب ژیپس (CaSO4.2H2O) است. پس از تشخیص عدم حضور ماده ی افزودنی آلی در نمونه های تاریخی با روش سوختن تر، از هر نمونه تصاویر SEM تهیه شد. این تصاویر در تشخیص کیفی شکل بلورهای گچ، کنارهم نشینی آ ن ها در ریزساختار نمونه های مختلف و سنجش فشردگی ریزساختار بلوری آن ها به کمک نرم افزار پردازش تصویر به صورت کمی کمک می کنند. در تصاویر SEM تهیه شده از دو لایه ی گچ بری کوه خواجه، بلورهای منوکلنیک ژیپس دیده نمی شوند و ملات های گچ شادیاخ و قلعه الموت نیز فقط ساختاری فشرده را نشان می دهند؛ در حالی که در نمونه های مدلسازی شده، بلورهای گچ به وضوح قابل شناسایی هستند. نتیجه ی این مشاهدات بیان می کند که هرچند استفاده از تصاویر SEM و تحلیل بصری یا پردازش تصویری آن ها، نتایج ارزشمندی در بررسی و شناسایی ریزساختار مواد تاریخی گچی دارند، اما نتایج آن ها باید در کنار آزمایش XRD و پس از تشخیص حضور یا عدم حضور ماده ی افزودنی آلی، تفسیر و بررسی شوند.

مسجد تاریخی فریومد یکی از مساجد مهم ایرانی-اسلامی، مربوط به دوران سلجوقی-خوارزمشاهی است؛ از نظر تاریخی-هنری و غنی بودن تزئینات گچ بری جزو آثار مطرح و مهم در این زمینه محسوب می شود. این مسجد، در روستایی به همین نام، در استان سمنان و نزدیکی شهر شاهرود قرار دارد. وجود تزیینات گچ بری غنی و کم نظیر در محراب، ایوان و دیواره های صحن، از ویژگی مهم این مسجد است. لذا باید دانسته شود که ویژگی های زیبایی شناختی انواع نقوش به کار رفته در این مسجد، چگونه است. البته درباره این مسجد، بیش تر پژوهش هایی که تاکنون صورت گرفته اند، با رویکرد معماری بوده است؛ اما در زمینه تزئینات و نقوش گچ بری آن، با کمبود مطالعات و منابع لازم، مواجه می شویم. لذا انتخاب این موضوع در راستای برطرف کردن آن کمبودها، شناخت بیش تر و در صورت لزوم، کاربردی کردن آن ها، صورت گرفته است. حاصل این مطالعات منجر به شناخت، طبقه بندی و تحلیل زیبایی شناختی نقوش به کار رفته در این بنا شده، و با کمک نرم افزار رایانه ای به نام وکتور تکمیل و ارائه گردیده است. مطالعات نیز حاکی است که فراوانی تنوع در این نقوش چنان است که، نیازمند بررسی های جداگانه و دقیق تری باشد. تحقیق از نظر نوع، کاربردی محسوب می شود؛ با استفاده از روش توصیفی– تحلیلی و با به کارگیری مطالعات کتابخانه ای– اسنادی، و هم چنین مطالعات میدانی، مطالب آن تهیه و تنظیم گردیده است.

تخته الیاف- گچ کامپوزیتی است که از الیاف بعنوان تقویت کننده در زمینه گچی استفاده شده است. هدف این مقاله بررسی تاثیر مقادیر مختلف الیاف کاغذباطله براستحکام، مقاومت ونحوه شکست تخته الیاف – گچ بوده است. برای این منظور از مقادیر صفر، 5، 10، 15، 20، 25 و35 درصد الیاف کاغذباطله استفاده شده است. نتایج حاصل از اندازه گیری مقاومت خمشی، چسبندگی داخلی و جذب رطوبت درطی یک ماه قرار گرفتن در رطوبت نسبی 100درصد نشان می دهد که افزایش مقدار الیاف تا 20 درصد باعث افزایش خواص مکانیکی شده است. به طورکلی استفاده 20 درصدی از الیاف باعث دو برابر و نیم شدن چسبندگی داخلی و افزایش 50 درصدی مقاومت خمشی درمقایسه با نمونه شاهد شده است. منحنی نیرو- جابجایی گویای این است که افزایش 5 الی 15 درصد الیاف در رفتارشکست تخته الیاف- گچ تغییری ایجاد نمی کند و همانند شاهد حالت ترد و شکننده دارد. درحالی که درمقادیر بیشتر جایگزینی انعطاف پذیری افزایش یافته و شکست حالت نرم پیدا می کند. بنابراین بهترین شرایط از نظراستحکام، مقاومت و انعطاف پذیری در20 درصد جایگزینی زمینه گچی با الیاف کاغذ باطله بدست آمده است.

پیش زمینه: شکستگی دیستال رادیوس از شایع ترین شکستگی های استخوان های بلند است که در سنین مختلف دیده می شود و علی رغم روش های درمانی متعدد، چالش ها و اختلاف نظرهای زیادی در درمان آن وجود دارد. هدف از این مطالعه مقایسه نتایج درمان جااندازی بسته با گچ کوتاه و گچ بلند ساعد در نوع A2 شکستگی دیستال رادیوس بود.مواد و روش ها: در یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی، نتایج درمان 50 مورد جااندازی بسته با گچ کوتاه ساعد با 50 مورد جااندازی بسته با گچ بلند ساعد در شکستگی با ثبات و خارج مفصلی انتهای رادیوس در طی یک سال در سه مرکز آموزشی مشهد مقایسه شدند. پس از جااندازی، پرتونگاری کنترل انجام شد. گچ بلند در هفته 4 کوتاه گردید و هر دو نوع گچ در هفته 6 باز شدند. بیماران از نظر دامنه حرکات ساعد، آرنج، وضعیت جوش خوردگی، عوارض شکستگی، رضایت از نوع گچ و پایداری مفصل رادیو اولنار تحتانی در هفته های 6 و 18 بررسی شدند.یافته ها: شدت شکستگی در هر دو گروه مشابه بود. هیچ مورد جوش نخوردگی، بدجوش خوردگی غیرقابل قبول، آتروفی سودک، سندرم کمپارتمان و کارپال تونل دیده نشد. رضایت مندی در گچ کوتاه وجود داشت و بیماران گچ بلند تمایل به کوتاه کردن گچ داشتند. حرکات ساعد و آرنج در بیماران با گچ کوتاه بهتر بود.نتیجه گیری: جااندازی با گچ کوتاه ساعد به اندازه گچ بلند موثر و عوارض آن کمتر است، از سوی بیماران بهتر تحمل می شود و نتایج آن در کوتاه مدت ارجح می باشد. بنابراین استفاده از جااندازی بسته با گچ کوتاه ساعد در موارد شکستگی پایدار پیشنهاد می گردد.

تزئینات هندسی، از جمله تزئینات پرکاربرد در هنر اسلامی بوده که به تنهایی و گاه در تلفیق با سایر نقوش یا کتیبه ها استفاده شده اند. محراب های گچ بری قرن ششم تا اواسط قرن هشتم هجری مقارن با عصر سلجوقی و ایلخانی نیز از جمله آثاری بوده که علاوه بر تزئینات متنوع گیاهی و انواع کتیبه ها، با تزئینات هندسی متنوع و زیبایی آراسته شده اند. این پژوهش، با هدف معرفی و مقایسه انواع تزئینات هندسی به کار رفته در محراب های گچ بری قرون مذکور؛ از حیث تنوع، تداوم یا تکرار آنها و محل کاربرد آنها در بخش های مختلف محراب ها، شکل گرفته است. در راستای دست یابی به این هدف، پرسش اصلی این پژوهش چنین است؛ تزئینات هندسی موجود در محراب های گچ بری اوایل قرن ششم تا اواسط قرن هشتم هجری کدام بوده و چه شباهت ها و تفاوت هایی در این گروه از تزئینات به لحاظ نوع نقوش و محل کاربرد آنها در اجزای مختلف محراب های عصر سلجوقی و ایلخانی وجود دارند؟ روش یافته اندوزی، بر اساس پژوهشی میدانی (عکاسی-طرح خطی1) و با استناد به منابع مکتوب انجام شده که به روش تاریخی-تطبیقی، به تحلیل داده های به دست آمده از نمونه های مطالعاتی می پردازند. نتایج حاصله، که از بررسی 40 محراب گچ بری تاریخ دار یا منسوب به اوایل قرن ششم تا اواسط قرن هشتم هجری (دارای تزئینات هندسی) به دست آمده، حاکی از آن هستند که در هر دو دوره، بیشترین درصد را گره هایی بر پایه عدد مبنای2 شش از قبیل؛ گره های "شش و شمسه"، "شش و سه پری گردان" و. . . به خود اختصاص داده که غالباً در نیم ستون ها و دیوارهای روبرو یا جانبی محراب های گچ بری قرار دارند. استفاده از طرح های هندسی3؛ زیگزاگی، زنجیرمانند و حصیری نیز به دفعات در حاشیه های باریک تکرار شده است؛ اما از جمله بارزترین تفاوت های موجود در تزئینات هندسی محراب های دوره ایلخانی، می توان به کاربرد بیشتر گره ها به لحاظ کمیت، تلفیق نقش مایه های گره با نقوش (گل، برگ) و شکل های هندسی ساده و استفاده از طرح های هندسی پُرکارتر و متنوع تر در حاشیه های باریک، اشاره نمود.

واکنش گیرش گچ یا تبدیل کلسیم سولفات نیم آبه به دوآبه در مجاورت آب می تواند تحت تاثیر مواد شیمیایی قرار گیرد. در این مقاله اثر افزایش نمکهای سولفات سدیم، پتاسیم، منیزیم، روی، آلومینیم، مس و کلسیم بر زمان گیرش، ضریب نفوذ و استحکام فشاری در سه نوع گچ متفاوت بررسی شد و نتیجه ها نشان دادند که زمان گیرش و استحکام فشاری در اثر آبپوشی، کاهش و ضریب نفوذ، افزایش می یابد. کلسیم سولفات دوآبه با افزایش عده هسته ها و سایر نمکها با افزایش سرعت حلال زدایی و رشد بلورها گیرش را تسریع می کنند. همچنین رفتار بلوری سوزنیهای دوآبه در پلاستر گیرش یافته تغییر می کند و پیوندهای درون بلوری و استحکام فشاری کاهش می یابد. از طرفی به علت افزایش تخلخل و پوکی گچ، ضریب نفوذ مولکولهای آب در گچ سخت شده زیاد می شود. در میان نمکهای به کار رفته نمکهای سولفات پتاسیم و سدیم بیشترین تاثیر را روی درمان گیرش دارند.