بحتری (206-284)، شاعر عرب دوره عباسی، شیفتگی شگفت انگیزی به مظاهر تمدن ساسانی نشان داده است. وی در سفری که از شام به بغداد داشته، پس از ویرانی «ایوان مداین» به دست اعراب، از آن دیدن کرده، در ضمن قصیده ای 56 بیتی، آن ایوان را به زیبایی به تصویر کشیده و سوز درونی خود را نمایان ساخته است. این قصیده، برترین چکامه ای است که در وصف ایوان مداین و فضیلت شهریاران ساسانی به زبان عربی سروده شده است. ناصح الدین ارجانی (460-544) نیز برترین شاعر عربی سرای ایرانی دوره سلجوقیان در خوزستان است که در توصیف اماکن باستانی و عبرت آموزی از حوادث روزگار و زوال حکومت های پیشین، سخت چیره دست بوده است. او نیز در شرایطی مشابه، در گذری که به منطقه «طاق بستان» کرمانشاه داشته، به تقلید از سینیه بحتری، در قصیده ای 65 بیتی، با نگاهی تاملی و حکمت آمیز به توصیف آن طاق باستانی پرداخته است. هدف نوشتار پیش رو بررسی تطبیقی میزان ادبیت سبک در شعر بحتری و ارجانی است که با تکیه بر نظریه بوزیمان، دانشمند معروف آلمانی نوشته شده است تا نشان دهد که اندیشه، ایدیولوژی و سبک شاعران فارس و عرب، در توصیف این دو مکان آرکاییک، چگونه بوده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که سبک بحتری از سبک ارجانی ادبیت بیشتری دارد؛ زیرا ارجانی، افزون بر نگرش عبرت آموز و حکیمانه، با استعمال تشبیه های مختلف، درراستای ملموس و نزدیک به واقع نشان دادن سنگ نگاره های طاق بستان، از میزان (ن ف ص) و ادبیت شعر خود کاسته است.