مهندسی عمران امیرکبیر
سال:1400 | دوره:53 | شماره:1 |تعداد مقالات:25

ترک خوردگی ناشی از جمع شدگی خمیری در روسازی بتنی، محلی برای ورود آب و مواد خورنده به داخل روسازی بوده و باعث کاهش دوام و در نهایت شکست دال روسازی می گردد. استفاده از الیاف، یکی از راه های کنترل و کاهش این ترک ها است. این پژوهش، به بررسی اثر افزودن الیاف پلیمری ماکرو در مقایسه با الیاف پلیمری میکرو بر ترک خوردگی ناشی از جمع شدگی خمیری بتن، می پردازد. بدین منظور از یک نوع الیاف میکرو پلی پروپیلن و دو نوع الیاف ماکرو پلی پروپیلن در درصد حجمی 0. 1% در ساخت نمونه ها استفاده شد. آزمایش های مکانیکی شامل مقاومت فشاری، کششی و خمشی و آزمایش ارزیابی ترک خوردگی ناشی از جمع شدگی خمیری بر اساس ASTM C 1579 در شرایط محیطی شامل رطوبت نسبی هوا 20%، سرعت جریان باد 30 کیلومتر بر ساعت و در دو دمای 35 و 40 درجه سانتی گراد انجام شد. نتایج نشان داد نمونه های بتن حاوی هر دو نوع الیاف ماکرو و میکرو در کنترل ترک خوردگی ها عملکرد مناسب تری نسبت به نمونه های شاهد داشتند. در این میان، الیاف میکرو در کنترل عرض ترک خوردگی در هر دو دمای آزمایش شده، عملکرد بهتری داشتند. در مقابل، الیاف ماکرو در کاهش طول ترک خوردگی، به ویژه در دماهای بالاتر، اثر بهتری از خود نشان دادند. استفاده از الیاف ماکرو می تواند تا حد قابل توجهی منجر به کاهش ابعاد و مساحت ترک خوردگی ناشی از جمع شدگی خمیری در روسازی های بتنی گردد.

با بهره گیری از ایدهی مهار سازه ها با استفاده از ابزارهای میراکنندهی انرژی زلزله، میراگر نوینی به نام میراگر پوستهای تودرتوی ناهمراستا توسط نگارندگان این پژوهش پیشنهاد شده است. ساختمان این میراگر از یک پوستهی استوانهای بزرگ فلزی که سه پوستهی استوانهای کوچک را در برگرفته است، ساخته شده است. برای ساخت این میراگر از روش های جوشکاری یا ریختهگری فلز میتوان بهره برد. چیدمان عضوهای پوستهای این میراگر در فرایند بارگذاری لرزهای میتوانند بهسان فنرهای فرابازگشتی با ترکیب سری و موازی سبب بالارفتن عملکرد دستگاه شوند. برای ارزیابی عملکرد دستگاه، مدلهایی از این میراگر به روش آنالیز عددی (اجزا محدود) آنالیز و داده های بدست آمده با دو نمونهی آزمایشگاهی همسنجی شده است. نمودارهای چرخه ای بدست آمده از آزمایش در هم سنجی نتایج عددی به کارگرفته شده است تا داده های مهم مکانیکی مانند میرایی، سختی موثر و نیروی تسلیم که برای استفاده از میراگرها در سازه ها مورد نیاز است از آنالیز عددی معتبر بدست آید. دراین پژوهش برای ارتقا در عملکرد دستگاه و اندرکنش بیشتر عضوهای داخلی این میراگر، نسبتی برای ضخامت پوسته ها پیشنهاد شده است و با تحلیل های عددی، سودمندی درنظر گرفتن این نسبت در ضخامت عضوهای داخلی میراگر با ارزیابی داده های مکانیکی بدست آمده و مقایسه آنها با نمونه های ابتدایی به اثبات رسیده است. همچنین در نمودارهای چرخهای بارگذاری که از تحلیل های عددی بر روی این میراگر ارتقا یافته حاصل شده است، نتایج مناسب تری در میرایی انرژی و سایر ویژگی های مکانیکی برای این میراگر به دست آمده است.

در این مقاله مقاومت چسبندگی و نحوه گسیختگی بتن تقویت شده با ورق CFRP تحت تنش های کششی و برشی با استفاده از روش المان محدود غیرخطی و روش آزمایشگاهی بررسی می گردد. با توجه به اینکه در بررسی رفتار مکانیکی بتن تقویت شده با ورق CFRP فرض همگن بودن بتن منجر به نتایج غیرواقعی می شود، لذا در مقاله حاضر از مدل میان مقیاس برای مدلسازی بتن استفاده شده است. در مدل میان مقیاس بتن به عنوان یک ماده غیرهمگن سه فازه مشتمل بر سه فاز سنگدانه، ملات و ناحیه انتقال (ITZ) در نظر گرفته می شود. در مدل عددی برای شبیه سازی چسب در ناحیه اتصال ورق CFRP به بتن از مدل ناحیه چسبنده (CZM) موجود در نرم افزار آباکوس استفاده شده و نتایج بدست آمده از روش المان محدود با نتایج آزمایشگاهی مقایسه شده است. آزمایش های انجام شده شامل آزمایش "کشش از سطح" و "پیچش" می باشد. نتایج ارایه شده نشان می دهد مقاومت چسبندگی کششی و برشی در مدل المان محدود به ترتیب 18% و 13% بیشتر از نتایج مربوط به آزمایش "کشش از سطح" و "پیچش" بدست آمده است. همچنین مقاومت چسبندگی کششی حاصل از مدل عددی و آزمایشگاهی به ترتیب 34% و 33% کمتر از مقاومت چسبندگی برشی بدست آمده است. مطابق نتایج بدست آمده، جداشدگی در نمونه بتنی تقویت شده با ورق CFRP از بتن بستر بوده است. نتایج حاکی از آن است که ریزترک ها و به دنبال آن گسیختگی در فاز های ملات و ITZ بتن به دلیل تخلخل بالا و مقاومت کمتر نسبت به فاز سنگدانه، به راحتی گسترش می یابد.

عموما معرفی رفتار مصالح بتن مسلح، بعنوان یکی از بخش های پیچیده مدلسازی در نرم افزارهای اجزا محدود بحساب می آید. از طرفی، وارد کردن اطلاعات دقیق مصالح نقش موثری در نتایج خروجی نرم افزار دارد. در نرم افزار آباکوس برای تحلیل غیر خطی بتن روش های مختلفی وجود دارد که یکی از این روش ها استفاده از مدل پلاستیک آسیب دیده بتن می باشد. در این روش وارد نمودن مشخصات مکانیکی بتن از اهمیت ویژه ای برخوردار است بطوری که در صورت ورود داده های ناکافی خطاهای زیادی در نتایج ایجاد میشود و گاهی باعث عدم همگرایی علیرغم صرف زمان زیاد تحلیل میگردد. در اکثر مدلسازی های عددی در آباکوس این نکته وجود دارد که با حذف تعداد نقاط در منحنی های تنش-کرنش غیر الاستیک و در پارامتر آسیب کششی، علیرغم کاهش زمان اجرای تحلیل، چه خطاهایی برای خروجی های نرم افزار رخ می دهد. در این تحقیق با توجه به شرایط نرم افزار آباکوس در ورود مقادیر عددی که بایستی کرنش های پلاستیک مثبت و با افزایش کرنش، مقدار کرنش پلاستیک نیز صعودی باشد که این دو شرط موجب حذف و کاهش برخی نقاط در اطلاعات ورودی مصالح در روش بتن آسیب دیده پلاستیک میگردد. لذا در ابتدا تحلیل سازه با وارد کردن نقاط تنش و کرنش فشاری بتن، پارامتر خسارت فشاری و پارامتر خسارت کششی بطور کامل انجام و سپس با تغییر تعداد نقاط تنش و کرنش کششی و پارامتر خسارت کششی این تحلیل مجددا صورت گرفته و نتایج منحنی های نیرو-جابجایی درخروجی مورد بررسی و مقایسه قرار میگیرد.

مطالعه گزارشات خرابی لرزه ای مخازن در زلزله های گذشته نشان می دهد که یکی از آسیب های عمده در مخازن بتنی که معمولا برای ذخیره آب استفاده می شوند، ترک خوردگی و نشت مایع درون آن می باشد. از این رو، در مقاله حاضر، تحلیل و ارزیابی مخازن بتنی روزمینی، به منظور توسعه منحنی آسیب پذیری برای این مخازن تحت بررسی قرارگرفته است. بدین منظور، تحلیل های عددی غیرخطی با لحاظ کردن ترک خوردگی بتن، برای سه تیپ مخزن استوانه ای بتنی با نسبت ارتفاع به قطر متغیر انجام شده است. سپس، منحنی های شکنندگی مخازن برای عرض ترک بحرانی بر اساس توصیه نشریه 123 استخراج گردیده است. این منحنی ها با نتایج تحقیقات قبلی که در حالت خطی و بدون لحاظ کردن ترک بدنه مخزن انجام شده است، مقایسه شده و در خصوص اثرات اعمال عرض ترک در آنالیزها بحث شده است. نتایج حاکی از لزوم اعمال شرایط ترک خوردگی مخزن در انجام آنالیزهای دینامیکی فزاینده و استخراج منحنی های شکنندگی دارد. در مخازن بلند در نظر گرفتن رفتار غیرخطی بتن در تحلیل ها حیاتی بوده و منحنی های شکنندگی بدست آمده با تحلیل خطی از اعتبار کمی برخوردار است. . به طور کلی با افزایش نسبت ارتفاع به قطر مخازن مورد بررسی پژوهش از مخزن کوتاه به متوسط 25% و از مخزن متوسط به بلند 50% احتمال آسیب پذیری مخازن بر اساس منحنی شکنندگی افزایش می یابد.

عبور از چراغ قرمز یکی از شایع ترین انواع تخلفات در تقاطعات چراغ دار است که در آن وسایل نقلیه بدون توجه به چراغ از تقاطع عبور می کنند و ایمنی خود و سایر کاربران را در معرض خطر قرار می دهند. پژوهش حاضر به بررسی ویژگی های راننده و وسیله نقلیه که در ریسک وقوع تصادفات عبور از چراغ در کشور ایران موثر است می پردازد. روش مطالعه بر اساس مفهوم مواجهه شبه القایی و مدل رگرسیون لوجستیک برای 10 متغیر مستقل و یک متغیر وابسته ی دوگانه ی "وضعیت تقصیر راننده" در تصادف می باشد. جامعه ی آماری مورد استفاده شامل 12445 تصادف عبور از چراغ قرمز طی سال های 1390 تا 1395 می باشد. نتایج نشان داد عوامل نوع وسیله نقلیه، بومی بودن، نوع گواهینامه و تحصیلات راننده بر ریسک مقصر بودن رانندگان در این نوع تصادفات تاثیر می گذارند. بر اساس مدل رگرسیون لوجستیک، وسایل نقلیه کامیون و امدادی، غیربومی بودن رانندگان و گواهینامه ی پایه 2 موجب افزایش ریسک مقصر بودن می شود، اما تحصیلات دانشگاهی رانندگان ریسک مقصر بودن آنان را کاهش می دهد. درانتها نیز بر اساس نتایج بدست آمده از مطالعه برخی اقدامات پیش گیرانه به منظور کاهش ریسک تصادفات عبور از چراغ پیشنهاد شده است.

در این تحقیق خصوصیات روانی، مکانیکی (مقاومت فشاری، کششی و خمشی)، اقتصادی و محیط زیستی نمونه های ساخته شده از 28 طرح اختلاط مختلف بررسی شد. در این طرح های اختلاط 0، 15 و 30 درصد از سیمان با پودر بازیافتی از نخاله های بتنی و میکروسیلیس و 0، 50 و 100 درصد از سنگدانه های طبیعی با سنگدانه های بازیافتی از نخاله های بتنی جایگزین شدند. نخاله های بتنی با مقاومت های اولیه 20، 40 و 80 مگاپاسکال در تهیه سنگدانه های بازیافتی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که استفاده از سنگدانه های بازیافتی بعنوان جایگزین سنگدانه های طبیعی و استفاده از پودر بازیافتی بعنوان جایگزین سیمان بر خصوصیات روانی و مکانیکی تاثیر منفی و بر خصوصیات محیط زیستی و اقتصادی تاثیر مثبت دارد. بررسی نتایج نشان داد که تاثیر منفی ناشی از سنگدانه های بازیافتی با افزایش مقاومت اولیه نخاله های بتنی مورد استفاه در تولید آن و تاثیر منفی ناشی از پودر بازیافتی با استفاده از میکروسیلیس برطرف می گردد. در نهایت، با انجام بهینه یابی چند متغیره بین طرح های اختلاط این نتیجه حاصل شد که جایگزینی50 درصد از سنگدانه های طبیعی با سنگدانه های بازیافتی با مقاومت های اولیه 40 و 80 مگاپاسکال و جایگزینی 30 درصد از سیمان با پودر بازیافتی و میکروسیلیس از لحاظ خصوصیات روانی، مکانیکی، اقتصادی و محیط زیستی توجیه دارد.

دوباره کاری یکی از مشکلات مهم در صنعت ساخت وساز می باشد. با وجود مطالعات فراوانی که در حیطه دوباره کاری در جهان صورت گرفته است، فقدان بررسی جامع عوامل ایجاد دوباره کاری در ایران، احساس می شود. علاوه بر این، روشی کارآمد و اثرگذار برای بهبود اساسی مسایل مربوط به دوباره کاری، نه تنها در ایران بلکه در سایر کشورها نیز مورد نیاز است. بنابراین، در این پژوهش سعی شد با استفاده از روش پیمایش از طریق پرسشنامه، عوامل اصلی ایجاد دوباره کاری در ایران شناسایی شده و بر اساس معیارهای هزینه، زمان، کیفیت، ایمنی و رضایت تیم پروژه با روش فازی-تاپسیس رتبه بندی شوند. سپس، تکنیک های ساخت وساز ناب به عنوان راهکاری برای پیشگیری از رخداد دوباره کاری مورد بررسی قرارگرفتند و اثرگذاری این تکنیک ها بر اهمیت عوامل دوباره کاری مورد آزمایش قرارگرفت. نتایج حاصل از 52 پرسشنامه نشان دادند که عوامل مربوط به کارفرما، فاز ساخت و فاز طراحی به ترتیب سه عامل اصلی دوباره کاری در ایران هستند. عوامل تخصیص ناکارآمد منابع، تغییر سفارشات کارفرما، تاخیر در تامین مالی و ارایه تحویل دادنی های قرارداد، سطح مهارت ناکافی، و مدیریت ناکارآمد نیز به ترتیب با اهمیت ترین عوامل جزیی دوباره کاری می باشند. از طرفی، میزان ناب سازی پروژه ها از طریق سیستم نمره دهی ناب و با 14 فاکتور بررسی شد. نتایج نشان دادند که با وجود اینکه تکنیک های ناب بصورت تخصصی در پروژه ها اجرا نمی شوند، برخی فاکتورهای ساخت وساز ناب مورد بررسی در این پژوهش (از جمله تمرکز بر وضعیت ارتباطات و همکاری، استفاده از IT و RFI، ) بصورت معناداری دوباره کاری و اهمیت دلایل ایجاد آن را تحت تاثیر قرار می دهند.

آسیب دیدگی پوشش بتنی کانالهای انتقال آب یکی از مشکلات رایج در پروژه های شبکه های آبیاری و زهکشی می باشد. بررسیهای انجام شده حاکی از این واقعیت می باشد که تورم خاکهای رسی غیراشباع واقع در بستر کانالها علت اصلی این آسیبها میباشد. در مقاله حاضر به مدلسازی فیزیکی این پدیده جهت بررسی رفتار اندرکنشی رویه بتنی و خاک بستر بمنظور ارایه روش های اجرایی برای کاهش آسیبها پرداخته شده است. در مدلسازیهای انجام شده دو راهکار برای کاهش اثر تورم بر روی رویه بررسی شده است: بهینه کردن تعداد و آرایش درزها و اثر شیب دیواره بر رفتار اندرکنشی خاک و رویه. بدین منظور مشخصات هندسی کانال انتقال آب دشت تبریز بعنوان مبنا انتخاب گردیده و از مقیاس1: 10در مدلسازیها استفاده شده است. در آزمایشات انجام شده از دو روش سرعت سنجی تصویری (PIV) و سیستم ابزار دقیق برای ارزیابی رفتار استفاده گردیده است. به کمک نتایج حاصله از آزمایشات، بردارها، کنتورهای جابجایی و همچنین کرنشهای حجمی رسم گردیده است. از طرفی نتایج مربوط به قرایت کرنش سنج ها، توزیع لنگر خمشی ایجاد شده در طول رویه در اثر فشار تورم را نشان می دهد. بر اساس نتایج با قرار دادن ردیف درزها در محلهای مناسب در مقطع کانال که شامل محل تمرکز جابجاییها می باشد می توان به نحو بسیار چشمگیری از جابجایی نسبی پانلها ممانعت کرده و لنگرهای مخرب ایجاد شده در رویه را کاهش داد. همچنین نتایج نشان می دهند که تغییر شیب دیواره کانال نمی تواند بعنوان راهکار موثر در کنترل آسیب دیدگی رویه ها مطرح باشد.

با توجه به اهمیت پل های سه دهانه و پیچیدگی های تحلیل سازه های چند درجه آزادی به روش دستی، بکارگیری روش های دقیق عددی در تخمین نیروهای این گروه از پل ها بسیار حایز اهمیت می باشد. در این مطالعه روشی تحلیلی معرفی خواهد شد که برای ارزیابی پل های سه دهانه پیوسته با پایه های جداسازی نشده و عرشه با مقطع ثابت و گشتاور ماند نسبتا بالا در جهت عرضی می تواند کارآمد باشد. روش معرفی شده در این مطالعه براساس به کارگیری تابع شکل سینوسی برای تغییرشکل عرشه پل و همچنین نیروهای وارده متناظر با آن تغییرشکل خواهد بود. این روش با فرض مدل ساده تیر بر روی تکیه گاه های الاستیک میسر شده است و با تشکیل و به حداقل رساندن تابع پتانسیل ناشی از کلیه پارامترهای محرک و مقاوم در شکل گیری تغییرشکل، ایجاد شده است. با توجه به اینکه روش پیشنهادی آشتو در محاسبه نیروهای پل ها با بیش از دو دهانه روشی سه بعدی و نیازمند به کارگیری نرم افزارهای خاص در این رابطه می باشد، طرح روش دستی مناسب و دقیق برای ارزیابی نیروهای عرضی پل های سه دهانه می تواند ایده مقایسه ای بسیار مناسبی محسوب گردد. در نظر گرفتن 5 نمونه حالت مختلف برای یک نمونه مثال و تحلیل آنها، و بدست آوردن نتایج حاصل از روش پیشنهادی با اختلاف کمتر از 10% نسبت به روش دقیق، نشان از دقت بالای روش پیشنهادی و کارآمدی آن در کنترل محاسبات برای گروه پل های مذکور خواهد بود.

سرریز پلکانی یک طرح هیدرولیکی مقرون بصرفه جهت مستهلک نمودن انرژی جریان آب عبوری از روی سرریز است. بدلیل وجود برخی محدودیت ها در سرریزهای پلکانی، در این تحقیق برای افزایش و بهبود اثربخشی استهلاک انرژی طرحی درنظر گرفته شده است. بدین منظور تاثیر وجود المان های گوه ای شکل برتغییرات سرعت و فشار روی پله، ارتفاع آب پایین دست سرریز و در نتیجه استهلاک انرژی روی سرریز پلکانی مورد بررسی قرار گرفته است. در این راستا ابتدا با استفاده از مدل عددی Flow-3D چندین شکل از المان های گوه ای شکل با تغییر در چیدمان گوه ها و تغییر در میزان دبی مورد بررسی قرار گرفته و مدل مناسب ازجنبه بیشترین استهلاک انرژی در آزمایشگاه ساخته و مورد مطالعه قرار گرفته است. در آزمایشگاه 25 آزمایش بر روی 5 مدل فیزیکی، با تغییر در چیدمان گوه ها و دبی های متفاوت انجام گردید و با سرریز پلکانی ساده (بدون المان گوه ای) مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج عددی و آزمایشگاهی نشان می دهدکه افزودن المان های گوه ای بر روی سرریز پلکانی موجب کاهش سرعت و کاهش ارتفاع آب در پایین دست سرریز به ترتیب تا حدود 80% و 30% و استهلاک انرژی روی سرریز پلکانی تا حدود 7/2 برابر افزایش یافته است. با ترسیم پروفیل های توزیع فشار در لبه قایم پله و روی کف پله ملاحظه شد که فشار منفی روی کف پله به فشار مثبت تبدیل شده و فشار منفی در مقطع قایم تا حدود 96% کاهش و فشار مثبت در مقطع قایم تا حدود 2 برابر افزایش می یابد. همچنین با افزایش تراکم المان ها نتایجی که موجب افزایش استهلاک انرژی می شود چشمگیرتر است.

گرایش مسافران به حمل ونقل عمومی می تواند باعث کاهش استفاده از خودرو در شهرها شود و کاهش ترافیک، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلودگی هوا را به دنبال داشته باشد. اولویت دهی به حمل ونقل همگانی در تقاطع های چراغ دار شلوغ به کاهش تاخیر ناشی از ترافیک و برخورد با چراغ قرمز در این تقاطع ها کمک می کند و باعث افزایش اطمینان پذیری این سامانه می شود. در این مقاله، روشی برای اولویت دهی فعال به حمل-ونقل همگانی در یک تقاطع شامل اتوبوس های عادی و خط ویژه اتوبوس های تندرو (BRT) ارایه شده است. اهداف مورد توجه شامل کاهش تاخیر مسافران اتوبوس، افزایش قابلیت اعتماد سامانه حمل ونقل همگانی و کاهش تاثیر منفی بر خودروهای شخصی است. امکان اجرای TSP در یک تقاطع برای هر رویکرد در هر لحظه، بر اساس میزان تاخیر مسافران اتوبوس عبورکننده از تقاطع تعیین شد و با استفاده از ضرایب جداگانه برای وزن دهی به اتوبوسهای عادی، اتوبوسهای تندرو و خودروهای شخصی، تاثیر حضور اتوبوس و حجم تردد خودرو در هر رویکرد بصورت کمی در نظر گرفته شد. برای افزایش مزایای مسافرین، یازده حالت مختلف از رسیدن اتوبوس به تقاطع بررسی شد. با نوشتن الگوریتم متناسب، تقاطع سهروردی در شهر اصفهان در نرم افزار VISSIM شبیه سازی شد. نتایج نشان میدهدتاخیر مسافران سامانه تندرو حدود 65 درصد و مسافران اتوبوس عادی حدود 7 درصد کاهش یافته است. هم چنین زمان سفر اتوبوس تندرو در این تقاطع 37 درصد و این مقدار برای اتوبوس عادی 11 درصد کاهش می یابد.

در تحقیق حاضر به بررسی حذف فلزات سنگین (به صورت موردی حذف کبالت) از آب آلوده با استفاده از نانو ذرات مغناطیسی Fe3O4 و بررسی تاثیر فاکتورهای pH، زمان ماند، غلظت اولیه کبالت و دما بر روی حذف کبالت پرداخته شده و برای توصیف داده های حاصل از آزمایشات جذب از ایزوترم های تعادلی لانگمویر و فروندلیچ استفاده شده است. آزمایش ها با روش تاگوچی در نرم افزار کوآلیتک که از روش فاکتوریل جزیی استفاده می کند طراحی گردید. نانو ذرات با روش هم رسوبی در آزمایشگاه سنتز شده و سپس آزمایش ها برای چهار سطح از هر فاکتور بر روی محلول شبیه سازی شده حاوی کبالت انجام می گردد و نتایج با کمک نرم افزار کوآلیتک به روش تحلیل استاندارد تاگوچی مورد آنالیز قرار گرفته می شوند. بالاترین میزان جذب کبالت برابر با 81 درصد، در حالت pH برابر با 9، زمان ماند 15 دقیقه، غلظت اولیه کبالت برابر با 7 میلی گرم بر لیتر و دمای °, C 60 می باشد. همچنین با توجه به تحلیل، شرایط بهینه در حالت pH برابر با 9، زمان ماند 10 دقیقه، غلظت اولیه کبالت برابر با 25 میلی گرم بر لیتر و دمای °, C 20 می باشد. میزان بازدهی در جذب کبالت 383/86 درصد پیش بینی می شود. در انتها نتیجه آزمایش در شرایط بهینه بر روی پساب صنعتی واقعی حاوی 36 میلی گرم بر لیتر کبالت 60 با درصد جذب 6/71 همراه می باشد که با توجه به تغییر در شرایط آزمایشگاهی و واقعی دارای اختلاف 11/17 درصدی می باشد. داده های حاصل از بررسی ایزوترهای جذب با دو مدل فوق مطابقت داشته و برازش بیشتری نسبت به مدل فروندلیچ دارد.

به علت بوجود آمدن آسیب در اتصالات بال جوش شده تقویت نشده در زلزله 1994 نورتریج، اتصالات خمشی مقطع تیر کاهش یافته و در بعد از آن اتصالات بال سوراخ شده برای جلوگیری از گسیختگی ترد در اتصالات جوشی رایج شد. دراین مقاله، عملکرد لرزه ای اتصالات مقاوم خمشی با بال سوراخ شده با سوراخ لوبیایی در نواحی لرزه ای، مورد بررسی قرار می دهد. اتصالات بال سوراخ شده با بوجود آوردن سوراخ بوسیله مته بروی بالهای بالا و پایین، در امتداد محور اصلی تیر برای ایجاد یک منطقه ضعیف کنترل شده مفصل پلاستیک جهت کمتر شدن تمرکزهای تنش در لبه های اتصال، ایجاد می شوند. در این بررسی، بوسیله تعدادی از مطالعات تحلیلی، بر اساس تحقیقات قبلی، برای ارزیابی اثر استفاده از سوراخ لوبیایی در اتصالات بال سوراخ شده بر پتانسیل شکست در اتصالات جوش شده نفوذی در مقایسه با اتصالات بال سوراخ شده انجام می شود. سوراخهای لوبیایی با نسبتهای متفاوت هندسی و نسبتهای مقاومت برشی چشمه اتصال استفاده گردید تا بهینه ترین طرح بدست آید که از شکست زودرس در جوش های شیاری با نفوذ کامل جلوگیری شود. نتایج نشان داد که طول بهینه سوراخهای لوبیایی در نسبت طول لوبیایی به قطر سوراخ تقریبابرابرعدد 2 می باشد که این نسبت با توجه به الگوی ثابت قطر سوراخها که بوسیله مطالعات قبلی بدست آمده است می تواند سبب کاهش کرنش پلاستیک در جوش نفوذی اتصال مستقیم تیر به ستون به طور متوسط به اندازه 28% وکاهش کرنش پلاستیک در کنار سوراخها به اندازه 70% شود.

جهت طراحی سیستم های حمل ونقل ایمن، شناخت کامل از رفتار پیچیده پل ها تحت زمین لرزه امری اجتناب ناپذیر است. زمین لرزه های گذشته نشان دادند که پل های دارای قوس افقی به دلیل نامنظمی هندسی بسیار متاثر از زمین لرزه ها، به ویژه در حوزه نزدیک گسل می باشند. تحقیقات پیشین نشان دادند که سه پارامتر بزرگا، PGV و TP تاثیرگذارترین پارامترهای زلزله نزدیک گسل می باشند. در این تحقیق با ساخت یک مدل نرم افزاری صحت سنجی شده به وسیله آزمون میدانی و با بررسی دو پل دارای قوس افقی تلاش شد تاثیر پارامترهای زلزله نزدیک گسل بر پاسخ این نوع از پل ها به دست آید. جهت تحلیل تاریخچه زمانی سه دسته رکورد نزدیک گسل بدست آمد که در هر یک از آن ها دو پارامتر از بزرگا، PGV و TP تقریبا ثابت باقی ماند تا تاثیر پارامتر سوم را بتوان در نتایج مشاهده نمود. نتایج نشان داد که تغییر پارامتر PGV بیشترین تاثیر را بر پاسخ این نوع از پل ها خواهد داشت. با افزایش طول پل و به عبارت دیگر دوره تناوب پل، تاثیر پارامتر TP بر پاسخ بدست آمده افزایش می یابد. چنانچه تفاوت حداکثر تغییر مکان ابتدا و انتهای عرشه به عنوان معیاری جهت ارزیابی پتانسیل دوران عرشه درنظر گرفته شود، افزایش طول پل و قرارگیری در حوزه نزدیک گسل می توانند سبب افزایش پاسخ دوران عرشه به ترتیب تا 2. 37 و 2. 47 برابر شوند.

جدایش یون ها از پساب ها و محیط هایی مانند هیدرومتالورژی در سال های اخیر چالش اساسی در روند توسعه فلوتاسیون یونی بوده است. مطالعه های محدودی در زمینه سینتیک حذف یون های فلزی به وسیله فلوتاسیون یونی انجام شده است؛ بنابراین در این مطالعه، مدل جدیدی با روش برنامه ریزی بیان ژن (GEP) برای پیش بینی ثابت سینتیکی حذف یون های روی از پساب سنتزی با کلکتور سدیم دودسیل سولفات ارایه شده است. کارآیی فلوتاسیون یونی علاوه بر میزان حذف یون به میزان حذف آب در طول فرآیند نیز بستگی دارد؛ بدین منظور سینتیک حذف آب نیز بررسی شد. پارامترهای موثر بر حذف یون روی از جمله نسبت مولاریته یون روی به کلکتور، ضریب فعالیت و pH محلول انتخاب و تاثیر آن بر ثابت سرعت حذف یون روی و آب بررسی شد. مقادیر R2، RMSE و VAF به ترتیب برابر با 98/0، 06/0 و 11/98 برای مرحله آزمون برای مدلسازی ثابت سینتیک حذف یون روی و مقادیر 94/0، 004/0 و 03/98 برای مدلسازی سینتیک حذف آب با استفاده از الگوریتم GEP به دست آمد. نتایج نشان داد که مدل های ارایه شده قابلیت استفاده برای پیش بینی ثابت سرعت سینتیکی حذف یون روی و حذف آب در طول فلوتاسیون را دارند. نتایج تجزیه و تحلیل حساسیت نشان داد که pH محلول و نسبت مولاریته یون روی به کلکتور به ترتیب تاثیر معناداری بر ثابت سینتیکی حذف یون روی و حذف آب دارند.

امروزه انبوهی از ساختمان ها وجود دارند که بنا به دلایل مختلفی احساس می شود نتواند حداقل نیاز های لرزه ای مدنظر آیین نامه های جاری را تامین کند. به همین دلیل باید اقدام به بهسازی لرزه ای ساختمانها کرد، مهاربند فولادی برون محور با تیر لینک قایم یک روش بهسازی نوین در ارتقا لرزه ای ساختمانهای موجود می باشد. در این مقاله از این تکنیک بهسازی استفاده شده است. به این منظور در این تحقیق سه تیپ ساختمان بتن آرمه دارای پلان یکسان با طبقات 3، 5، 8 انتخاب و این سازه ها با استفاده از مهاربند فولادی برون محور با پیوند قایم بهسازی می گردد، سپس با مدلسازی در نرم افزار OpenSEES و استفاده از روش تحلیل دینامیکی غیرخطی فزاینده و تشکیل منحنی های شکنندگی، مورد ارزیابی لرزه ای قرار می گیرند. پارامتر تقاضای لرزه ای دریفت طبقات فرض گردید و ضمنا مقادیر ظرفیت دریفت طبقات برای سطوح آسیب مختلف از آیین نامه هازوس بدست آمده اند و بر این اساس منحنی های شکنندگی لرزه ای ترسیم شده اند. نتایج حاکی از تاثیر این روش مقاوم سازی در کاهش آسیب پذیری لرزه ای این ساختمانها دارد. در سطح عملکرد آسیب کامل مقادیر میانه شکنندگی لرزه ای برای مدل های 3 و 5 و 8 طبقه به ترتیب %35، %90 و %146 درصد افزایش داشته است.

امروزه علم تحلیل ریسک و بهسازی لرزه ایی سازه ها از شاخه های مهندسی زلزله می باشند که روند آنها بسیار طولانی، حجیم و هزینه بر می باشد. یکی از مهمترین مشکلات در این زمینه، زمانبر بودن و درصد خطای بالای آنها می باشد لذا دستیابی به یک نتیجه منطقی می توان از سیستم های تصمیم گیر به منظور حل مشکلات استفاده نمود. هدف تهیه روشی است که بتوان به کمک آن تحلیل ریسک زلزله را از طریق مطالعات بهسازی با استفاده از ابزار نروفازی تسریع بخشید. در این روش 400 مدرسه از مدارس شهرکرد و حومه را بصورت رندمی انتخاب و سپس به ارزیابی میزان پذیرش خطر لرزه ایی آنها با استفاده از چک لیست ارزیابی سریع براساس دستورالعمل ارزیابی سریع ساختمان ها، نشریه 364 و روش ATC پرداخته شد. همچنین به کمک از نرم افزار وکا از بین چندین داده مربوط به اطلاعات سازه ایی، موثرترین آنها با توجه به تعداد تکرار و ارزش انتخاب سپس در نرم افزار Anfis به منظور طراحی سیستم نروفازی استفاده شد. برای بررسی دقت مدل طراحی شده ابتدا به مقایسه سطح خطر بدست آمده از سیستم نروفازی و سطح خطر واقعی و در گام بعد به محاسبه میزان پراکندگی خروجی های سیستم و مقایسه با نتایج موجود در داده ها پرداخته شده است. و این حاکی از انطباق نتایج سیستم نروفازی و نتایج حاصل از ارزیابی کیفی و کارایی مناسب این سیستم می باشد. از مهمترین مزایای این روش می توان به مدل کردن عدم قطعیت ها، ورود اطلاعات از سازه به روش کیفی و کمی، سرعت بالای روند تحلیل ریسک اشاره نمود.

بررسی های کمی و کیفی آب های زیرزمینی اهمیت ویژه ای در مدیریت این منابع دارند. به کارگیری روش های نوین از جمله شبکه های عصبی و الگوریتم های تکاملی در تخمین کیفیت آب به دلیل سرعت، همگرایی و کارآیی بسیار بالای خود، موجب صرفهجویی، کاهش هزینه ها و مدیریت هر چه بهتر می شود. هدف اصلی از انجام این تحقیق بررسی نتایج آنالیز شیمیایی آب های زیرزمینی دشت جلفا با توجه به نمونهبرداری از 14 حلقه چاه، نمودارهای ویلکاکس، شولر و پایپر و همچنین تخمین پارامترهای کیفی آب زیرزمینی با استفاده از شبکه های عصبی مصنوعی و الگوریتم رقابت استعماری میباشد. در همین راستا، پارامترهای کیفی آب زیرزمینی شامل TDS، EC و SAR با استفاده از شبکه های عصبی مصنوعی و الگوریتم رقابت استعماری تخمین زده شد و کیفیت منابع آب زیرزمینی از نظر شرب، کشاورزی و صنعت با استانداردهای ویلکاکس، پایپر و شولر مورد بررسی قرار گرفت. ضریب همبستگی بالای 90 درصد، نشان دهنده ی دقت قابل قبول شبکه عصبی مصنوعی در مقایسه با الگوریتم رقابت استعماری در تخمین پارامترهای کیفی آب زیرزمینی است. همچنین نتایج استفاده از دیاگرامهای مختلف نشان میدهد نمونه ها دارای سختی و خورندگی خیلی زیاد بوده و از نظر استفاده در شرب و صنعت نامناسب نمیباشند. طبق طبقه بندی کلاس ها، اکثر داده ها در کلاس C4S2 قرار دارند که آب این گروه برای مقاصد کشاورزی نامناسب میباشد.

امروزه در شهرهای بزرگ و پرجمعیتی مانند تهران، عدم محدودیت استفاده از موتورسیکلت بنزینی درکنار طرح های محدود کننده تردد خودرو شخصی مانند طرح زوج و فرد باعث رشد استفاده از موتورسیکلت های بنزینی شده است. بر این اساس، استفاده از موتورسیکلت برقی برای کاهش مشکلات ناشی از موتورسیکلت های بنزینی مانند آلودگی هوا و آلودگی صوتی، در تهران مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با کمک اطلاعات حاصل از مصاحبه با 503 موتورسیکلت سوار شاغل در محدوده مرکزی شهر تهران با هدف شناسایی عوامل موثر بر تمایل موتورسیکلت سواران شاغل در محدوده مرکزی تهران به خرید موتورسیکلت برقی با اعطای تسهیلات مشخص در شرایط ممنوعیت تردد موتورسیکلت های بنزینی در این محدوده انجام شده است. در این مطالعه با کمک مدل لوجیت دوگانه نقش متغیرهایی مانند خصوصیات سفر، خصوصیات موتورسیکلت، مشخصات اقتصادی-اجتماعی افراد و پندارهای افراد به استفاده از موتورسیکلت شناسایی شد. نتایج نشان می دهد کسانی که به دلیل قیمت ارزان موتورسیکلت از آن استفاده می کنند، کسانی که مسافت زیادی در روز می پیمایند و آنان که موتورسیکلت قدیمی تری دارند، تمایل کمتری به استفاده از موتورسیکلت برقی دارند. در نهایت، پیشنهاداتی جهت کاربرد این مدل نیز ارایه شده است.

در بخش اول، تیوری طراحی مهاربندهای ضربدری با گریدهای مختلف فولاد ارایه و قابهای مختلف با استفاده از تحلیلهای استاتیکی غیرخطی بررسی گردید. مشخص گردید که استفاده از فولاد نرم در مهاربندهای ضربدری منجر به افزایش سختی، کاهش دریفت سازه، جذب انرژی و میرایی بیشتر و افزایش شکل پذیری سیستم می گردد. به منظور ارزیابی کاملتر رفتار سازه های فولادی با مهاربند ضربدری در طراحی با گریدهای مختلف فولاد و در نظر گرفتن رفتار دینامیکی مهاربندها، قاب های با ارتفاع های مختلف با استفاده از آنالیزهای استاتیکی پیشرفته غیرخطی و نیز آنالیزهای دینامیکی غیرخطی افزایشی (IDA) بررسی گردیده اند و نتایج برای سازه های با ارتفاعات مختلف بصورت مقایسه ای ارایه گردیده اند. در انتخاب شتاب نگاشت ها از زلزله های نزدیک و دور برای ارزیابی کارایی لرزه ای با استفاده از پارامترهای سختی و حداکثر تغییرمکان نسبی طبقات استفاده گردیده اند. بنابراین تحقیق حاضر می تواند منجر به ارایه راهکارهایی برای ارزیابی بهتر پارامترهای لرزه ای سیستم های طراحی شده با گریدهای مختلف گردد. آنچه از تحلیلهای انجام شده و تیوری طراحی مهاربندهای ضربدری نتیجه می شود این است که آیین نامه های طراحی لرزه ای ساختمان های فولادی می توانند اثرات استفاده از انواع مختلف فولادها را در اختصاص پارامترهای لرزه ای سازه ها در نظر بگیرند. نتایج بدست آمده بیانگر بهبود رفتار لرزه ای سیستم های مهاربندی طراحی شده با فولادهای از گریدهای پایین تر تحت تحلیلهای انجام شده می باشد. ضمن اینکه پاسخهای سازه ها تحت زلزله های حوزه نزدیک بزرگتر می باشد. همچنین با افزایش ارتفاع قاب ها و غالب شدن رفتار خمشی بر رفتار برشی و تاثیر بیشتر ستونها بر تغییرمکانهای کلی قاب ها، اثرات استفاده از فولاد نرم در رفتار کلی سازه ها به تدریج کاسته می گردد.

نفت خام یکی از منابع آلودگی خاک و آب می باشد که با فرایندهای فیزیکی و شیمیایی باعث تغییر خصوصیات ژیوتکنیکی خاک می گردد. ماسه کربناته در مناطق نفت خیز و قاره ای یافت می شود که در نتیجه در معرض آلودگی نفتی قرار دارد و مطالعه آلوده شدن این ماسه به نفت و فراورده های نفتی حایز اهمیت می باشد. از طرفی با تزریق محلول سیلیس کلوییدی به تثبیت و بهسازی ماسه آلوده به نفت پرداخته شده است. این پژوهش با انجام آزمایش های سه محوری در حالت غیراشباع به بررسی خصوصیات مقاومت برشی ماسه کربناته آلوده به نفت خام و همچنین ماسه آلوده ی تحت تزریق سیلیس کلوییدی پرداخته است. نتایج نشان داد که آلودگی نفتی منجر به کاهش مقاومت برشی حداکثر و زاویه اصطکاک ماسه کربناته گردیده است و همچنین کاهش چشم گیر مدول الاستیسیته در اثر افزایش نفت مشاهده می شود. با تزریق محلول سیلیس کلوییدی مشاهده شد که مقاومت برشی حداکثر افزایش یافته و چسبندگی به طور قابل ملاحظه ای در نمونه های تزریق شده نسبت به نمونه های آلوده به نفت افزایش یافته است. همچنین تزریق این محلول منجر به افزایش قابل توجه مدول الاستیسیته در نمونه های ماسه ای آلوده به نفت شده است.

تری کلرو اتیلن (TCE) یکی از آلاینده های آب های زیرزمینی در مناطق صنعتی است لذا شبیه سازی انتقال آن ضروری است. این پژوهش با روش حل معکوس به شبیه سازی انتقال TCEپرداخته است. برای شبیه سازی از حل معکوس با نرم افزارهای HYDRUS-1d (حل عددی) و STANMOD (حل تحلیلی) با دو مدل انتقال آلودگی جابجایی-انتشار املاح (CDE) و مدل روان-ساکن (MIM) استفاده شد. در این پژوهش از داده های مقاله Yolcubal and Akyol در سه غلظت 110، 113 و 1300 میلی گرم بر لیتر TCE استفاده گردید که سال 2001 در شهری از آنتالیا روی بافت خاک شنی لومی با متوسط وزن مخصوص ظاهری 3/1 گرم بر سانتی متر مکعب انجام شده بود. آزمایش ها در ستون هایی به طول 15 سانتی متر با جنس فولاد ضدزنگ در شرایط اشباع انجام شدند و تزریق TCE تا زمان برابر شدن غلظت خروجی با غلظت ورودی ادامه داشت. در بازه های زمانی مختلف نمونه هایی از خروجی ستون ها برای تعیین غلظت TCE و رسم منحنی رخنه گرفته شد. نتایج حل معکوس با نرم افزار HYDRUS-1d و STANMOD نشان دادند که مدل MIM ضریب همبستگی بالاتری در برازش منحنی رخنه نسبت به مدل CDE دارد. بیشترین میزان ضریب همبستگی 97/0 در غلظت 1300 میلی گرم بر لیتر با حل معکوس تحلیلی و مدل MIM شد. کمترین میزان خطا در تخمین ضریب انتشار (D) به ترتیب صفر و 5/3 درصد در دو مدل CDE و MIM شد. درصد خطا در تخمین ضرایب ایزوترم جذب (Kd) در حل معکوس عددی و تخمین فاکتور تاخیر (R) در حل معکوس تحلیلی در غلظت 113 میلی گرم بر لیتر بیشتر از دو غلظت دیگر شد.

اندرکنش پی میزلرزه با خاک بر دقت عملکردی میزلرزان و در نتیجه صحت نتایج آزمایش ها برروی میز موثر است. برای شناسایی این رفتار، دانستن پارامترهای دینامیکی این سیستم ارتعاشی لازم بوده و در این راستا استفاده از مطالعات تجربی یک راهکار مناسب تشخیص داده شده است. با استفاده از این روش عدم قطعیت های موجود در عملکرد میزلرزان به سبب وجود اندرکنش های موجود ما بین نمونه تحت آزمایش، میزلرزان و پی این سیستم ارتعاشی در حین بهره برداری کاهش می یابد. در این تحقیق به شرح یک آزمایش ارتعاش اجباری انجام شده برروی پی میزلرزان شش درجه آزادی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله اقدام گردیده است. در این آزمایش داده برداری از ارتعاشات انتقال یافته به محیط اطراف پی نیز صورت پذیرفته و با استفاده از نتایج حاصل از آن چگونگی انتقال ارتعاشات از میز به محیط مجاور ارزیابی شده است. در این ارتباط همچنین داده های ثبت شده بروی پی برای شناسایی پارامترهای دینامیکی خاک نیز مورد استفاده قرار داده شده است. در ادامه از نتایج تجربی حاصله برای کالیبراسیون یک مدل عددی ساده برای میزلرزان استفاده به عمل آمده است. بر مبنای نتایج این تحقیق دامنه ارتعاشات انتقال یافته از پی به محیط اطراف با افزایش فاصله از لبه پی بسرعت کاهش می یابد...

نوع اتصال شمع به کلاهک در پیهای شمعی که به صورت گروهی مورد استفاده قرار میگیرند از جمله موضوعاتی است که در مهندسی ژیوتکنیک همواره مطرح و از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده است. در این مقاله، مقایسه بین رفتار گروه شمع با دو نوع اتصال شمع به کلاهک گیردار و مفصلی صورت گرفته و پاسخ لرزه ای گروه شمع با خروجی هایی از جمله نیروی برشی، نیروی محوری، جابجایی قایم، جابجایی افقی وگشتاور خمشی در طول شمع سنجیده شده است. برای این منظور تحلیل سه بعدی دینامیکی تحت بار دینامیکی زلزله در نرم افزار اجزای محدود انسیس سه بعدی استفاده شده و نتایج حاصله با یکدیگر مقایسه شده است. در نهایت مقایسه رفتار گروه شمع در دو حالت بررسی شده نشان میدهد اتصال مفصلی برای حداقل نمودن تغییرمکان قایم شرایط بهینه را ایجاد کرده و اتصال گیردار برای حداقل نمودن نیروی برشی و محوری و لنگر خمشی مناسب است.