توسعه کارآفرینی
سال:1400 | دوره:14 | شماره:3 |تعداد مقالات:10

کسب وکارهای زوجی، نوع خاصی از کسب وکارهای خانوادگی هستند که علیرغم نقش موثری که در دهه های اخیر در اقتصاد کشورها داشته اند، مطالعات محدودی درباره آن ها انجام شده است. در این راستا، شناسایی عوامل موثر بر موفقیت زوج های کارآفرین می تواند راه حل های مفید و موثری در بهبود و توسعه این نوع کارآفرینی ارایه دهد. لذا این پژوهش با هدف شناسایی عوامل محیط درونی موثر بر موفقیت زوج های کارآفرین در یک تحقیق کاربردی با استفاده از روش تحقیق کیفی روایتی انجام شده است. نمونه های مورد مطالعه از میان زوج های کارآفرین موفقی انتخاب شدند که کسب وکار زوجی خدماتی کوچک و نوپایی را در شهر تهران ایجاد کرده اند. تحلیل مضمون روایت های چهارده مصاحبه نیمه ساختار یافته انجام شده با زنان در این کسب وکارهای زوجی به شناسایی سه تم اصلی "تعاملات زوجین" شامل چهار تم فرعی روابط عاطفی زوجین، ارتباطات شفاف، احترام و اعتماد متقابل و توانایی برقراری تعامل؛ "مدیریت و برنامه ریزی" با سه تم فرعی روابط کاری، تعادل کار و خانواده و رهبری مشارکتی و در نهایت "منابع" با دو تم فرعی منابع مالی و منابع غیرمالی انجامید. این یافته ها به سیاست گذاران و برنامه ریزان توسعه کارآفرینی کمک می کند اقدامات حمایتی مناسبی برای توسعه کارآفرینی زوجی در کشور طراحی و پیاده سازی کنند. در پایان نیز پیشنهادهایی جهت انجام پژوهش های آتی ارایه شده است.

یکی از فلسفه های وجودی بنگاه های مادر، ارزش افزایی در شرکت های تابعه است که این نقش در توابع بحران زده به شکل حمایت در فرایند احیا و کمک به خروج از بحران جلوه می کند. در این مقاله هدف آن است تا تاثیر هوشمندی راهبردی بنگاه مادر بر اثربخشی راهبردهای احیا در توابع بحران زده را موردبررسی قرارگرفت. این پژوهش بر اساس هدف، پژوهشی کاربردی و بر حسب گردآوری اطلاعات، پژوهشی توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش در بخش توابع بحران زده شامل شرکت های ایرانی در بازه زمانی سال های 1370 تا 1390 است که حداقل طی دو سال متوالی شاهد افول شاخص های مالی بوده اند که 42 هلدینگ به عنوان نمونه انتخاب شدند و در هریک به تناسب شرکت های دچار بحران تعداد 126 شرکت به عنوان نمونه توزیع شد. در انتخاب نمونه ها از روش نمونه گیری غیر احتمالی هدفمند استفاده گردید. پایایی و روایی ابزار پژوهش با استفاده از آزمون های ضریب بار عاملی، پایایی ترکیبی، آلفاکرونباخ، روایی همگرا و روایی واگرا اندازه گیری شدند. داده های حاصل با استفاده از روش حداقل مربعات جزیی (smart-PLS2) و SPSS24 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. نتایج آزمون فرضیه اصلی آشکار ساخت که هوش راهبردی بنگاه مادر بر اثربخشی راهبردهای احیا و در نتیجه آن در عملکرد کسب و کار به صورت کلی تاثیر معناداری دارد. به علاوه نتایج آزمون فرضیه های فرعی تحقیق نیز، تاثیر معنادار هوش مادری بر کلیه راهبردهای احیا یعنی راهبرد سازمان دهی مجدد دارایی ها، راهبرد سازمان دهی مجدد دیون، راهبرد کارایی عملیات و راهبرد تمرکز مجدد بازار-محصول را مورد تایید قرار داد.

رقابتی بودن و سرعت بالای تولید و بهره برداری از دانش در دنیای امروز، چگونگی تبدیل آن به جریان بازده اقتصادی را برای پژوهشگران و سرمایه گذاران به عنوان یکی از چالش های اصلی سیاستگذاری بدل ساخته است. تجاری سازی علم و فناوری، فعالیتی چندبعدی است، ابعادی نظیر حقوقی، مالی و بازاریابی. لذا مستلزم نگرشی نظام مند است تا ذ ی نفعان، کارکردها، شرایط محیطی و سایر عوامل تاثیرگذار در فرایند تجاری سازی مورد توجه واقع شود. این مطالعه درصدد است تا با رویکرد فراترکیب، چارچوبی برای تحلیل تجاری سازی علم و فناوری ارایه دهد. از این رو، روش پژوهش برحسب هدف کاربردی و برحسب گردآوری اطلاعات فراترکیب است. برای انتخاب مقاله ها با جست وجو در پایگاه های معتبر تعداد 47 سندکه درفاصله زمانی 2015-2021 منتشر شده است، به عنوان اسناد مرتبط و معتبر شناسایی و در ادامه نیز با رویکرد فراترکیب، اسناد منتخب بررسی و کدگذاری شده اند. در نهایت، تحلیل تم منجر به شناسایی سه مقوله، ابعاد تحلیل: مالی، سیاسی، فرهنگی، انسانی، زیرساخت ها، شبکه و تعاملات، بازیگران: نیروی انسانی متخصص، موسسات آموزش عالی و پژوهشی، نهادهای مالی، کارگزاران فناوری، نهادهای اریه دهندگان خدمات تخصصی، نهادهای ترویجی، نهادهای تنظیم گر و سیاست گذار و کارکردها: سیاستگذاری و تنظیم گری، کارآفرینی فناورانه، تامین مالی و سرمایه گذاری، رصد و پایش علم و فناوری، تسهیلگری، تحقیق و توسعه و آموزش و توسعه دیپلماسی علم و فناوری شده است.

رشد شرط لازم برای بقاء کسب وکارنوپا بوده و مقیاس پذیری[1] ابزاری به منظور تسهیل رشد و تضمین بقاء کسب وکارهای نوپا می باشد. مقیاس پذیری کسب وکار نوپا تحت تاثیر عوامل متعددی مانند تیم های کارآفرینانه است. با وجود نقش قابل توجه تیم های کارآفرینانه در رشد و مقیاس پذیری کسب وکارهای نوپا، در پژوهش های پیشین به این عامل توجه چندانی نشده است. بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی تاثیر تیم های کارآفرینانه بر اساس متفیرهای تنوع و روند تیمی می پردازد. متغیرهای مرتبط با تنوع تیم، عوامل جمعیت شناختی را شامل می شود که عبارتند از سن، جنسیت و پیشینه عملکردی و متغیرهای روند تیمی، جامعیت شناختی در سطح تیم، تعهد تیم، سایز تیم و تمامیت تیم را در بر می گیرند. این پژوهش از منظر هدف کاربردی بوده و روش گردآوری داده ها توصیفی-همبستگی است. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته می باشد که میان مدیران 90 کسب و کار نوپا واقع در استان تهران با روش نمونه گیری تصادفی از اردیبهشت لغایت تیر 1399 توزیع شد. داده های با استفاده از نرم افزارSmartPLS3 تجزیه و تحلیل گردید. آلفای کرونباخ برای تمامی سازه ها بالاتر از 7/0 و مقدار میانگین واریانس استخراج شده بالاتر از 5/0 بوده و روایی و پایایی سازه ها تایید شد. بر اساس یافته ها تیم کارآفرینانه با ابعاد پنجگانه بر مقیاس پذیری کسب وکار نوپا موثر است و نتایج نشان می دهد که ویژگی های جمعیت شناختی و جامعیت شناختی به ترتیب بالاترین و تمامیت تیم کمترین ضریب مسیر تاثیرگذاری را بر مقیاس پذیری کسب وکارنوپا دارند. [1] scalability

هدف از انجام پژوهش، شناسایی مولفه ها و سنجش روابط بین ابعاد زیست بوم کارآفرینی دانشجویی در دانشگاه فردوسی مشهد است. این پژوهش از نظر نوع هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها آمیخته-اکتشافی است. در بخش کیفی، ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساخت یافته با 13 نفر از اساتید و خبرگان زیست بوم کارآفرینی بود که با روش گلوله برفی انتخاب شدند و در بخش کمی با استفاده از پرسشنامه مقایسه های زوجی و با روش DEMATEL، روابط بین ابعاد زیست بوم کارآفرینی دانشجویی با توجه به نظرات خبرگان، تعیین و شبکه روابط به صورتی یکپارچه طراحی و در قالب الگویی ارایه گردید که بیانگر شدت اثر ابعاد بر هم می باشد. این پژوهش در بازه زمانی تابستان 1399 انجام شده است و بر اساس یافته ها، 74 مولفه در 9 بعد حمایت و پشتیبانی، آموزش و یادگیری، پژوهش و فناوری، رویدادها و اجتماعات، فرهنگی و اجتماعی، قوانین و مقررات، سیاست گذاری، منابع مالی و نهادها، شبکه ها و تعاملات شناسایی شد؛ همچنین بر اساس نتایج به دست آمده از روش دیمتل مشخص شد که 5 بعد آموزش و یادگیری، پژوهش و فناوری، سیاست گذاری، قوانین و مقررات و منابع مالی به عنوان ابعاد اثرگذار یا علت ها و 4 بعد حمایت و پشتیبانی، رویدادها و اجتماعات، فرهنگی و اجتماعی و نهادها، شبکه ها و تعاملات به عنوان ابعاد اثرپذیر یا معلول ها در زیست بوم کارآفرینی دانشجویی دانشگاه فردوسی مشهد شناخته می شوند.

رقابت شدید در بازار داخلی و جهانی شدن تمایل شرکت ها به بین المللی شدن را افزایش داده است. در این بین صادرات یکی از راهبردهایی است که بیشترین کاربرد را برای بین المللی شدن شرکت ها داشته است. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر گرایش بین المللی شدن و دانش صادراتی بر عملکرد صادراتی با نقش تعدیل گری پویایی محیطی است. پژوهش حاضرکاربردی و به لحاظ جمع آوری داده ها توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش شرکت های کوچک و متوسط صادراتی در شهر تبریز هستند که از این میان تعداد 114 نفر از مدیران و معاونان این شرکت ها به روش سرشماری انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد استفاده شد که روایی محتوایی پرسشنامه از دیدگاه صاحب نظران و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. برای آزمون فرضیه ها از مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار PLS3 استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که گرایش بین المللی شدن هم به طور مستقیم و هم از طریق دانش صادراتی تاثیر مثبتی بر عملکرد صادراتی شرکت ها دارد. همچنین پویایی محیطی رابطه بین گرایش بین المللی شدن و عملکرد صادراتی را تعدیل می کند. نتایج نشان داد گرایش بین المللی شدن زمینه لازم را برای ورود شرکت ها به بازارهای بین المللی فراهم می کند تا آنان سریعتر بین المللی شوند و با جبران کمبود منابع باعث گسترش این نوع شرکت ها می شود. نتایج پژوهش می تواند به عنوان یک راهنما برای سیاست گذاران، شرکت ها و مدیران صادراتی مورد استفاده قرار گیرد.

این پژوهش می کوشد تا با شناخت صحیح پارادایم های آموزش آنلاین و استفاده هدفمند از فناوری های نوین دیجیتال، بتواند اهداف آموزش کارآفرینانه را در این بستر محقق ساخته و توسعه دهد. پژوهش حاضر از منظر هدف، کاربردی و روش آمیخته با رویکرد متوالی، در دو مرحله ی کمی و کیفی انجام شده است. بخش کمی به روش مدل یابی معادلات ساختاری، با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته در تابستان 1399 ازمیان جامعه آماری از اساتید دانشگاه های شهر تهران (شهیدبهشتی، علم و صنعت، فرهنگیان، آزاد اسلامی، پیام نور) و کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات، که با استناد به فرمول کوکران از بین آن ها 115 نفر به شیوه نمونه گیری تصادفی ساده و طبقه ای با تخصیص متناسب انتخاب شدند، در بخش کیفی با رویکرد سناریونویسی، شناسایی پیشران ها و حالت های عدم قطعیت با بررسی تاثیرات متقاطع از ماتریس عوامل کلیدی برمبنای اجماع نظر 15 خبره، با تکنیک گلوله برفی در پاییز 1399، انجام شده است. در روش کمی یافته های پژوهش ضمن تایید تاثیر مستقیم 4 مولفه هوشمندسازی، آموزش کارآفرینانه، محیط یادگیری آنلاین و سواد دیجیتال بر تحقق آموزش کارآفرینانه آنلاین در قلمرو مکانی ایران با شناسایی 5 پیشران موثر (شیوه نوین آموزش، شخصی سازی، ربات چت ها، ادغام تدریس و دسترسی همه جانبه به منابع) به شناسایی و نگارش سناریوهای محتمل با استفاده از نرم افزار سناریوویزارد پرداخته است که 4 سناریو با یشترین سازگاری و احتمال وقوع در آینده نتیجه شد.

کارآفرینی دیجیتال بعنوان پدیده نوظهور قادر است تا فرصت های متعددی را برای فعالیت کارآفرینی از طریق دیجیتالی شدن فراهم کند. شیوع کووید-19 ضرورت توسعه این نوع کارآفرینی را تسریع نموده است. هدف این پژوهش، مدلسازی و پیکره بندی عوامل اثرگذار بر توسعه کارآفرینی دیجیتال در شرکت های دانش بنیان کوچک و متوسط، از طریق سطح بندی و تعیین میزان شدت تعاملات آنهاست. روش تحقیق پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از منظر گرد آوری اطلاعات آمیخته-اکتشافی است. این پژوهش دارای دوبخش کیفی برای شناسایی وسطح بندی عوامل موثر در توسعه کارآفرینی دیجیتال و یک بخش کمی برای اندازه گیری تعاملات عوامل است. در بخش کیفی، ابتدا از مصاحبه نیمه ساختار یافته با 17 نفر از خبرگان برای شناسایی عوامل اثرگذاردر توسعه کارآفرینی دیجیتال و در مرحله بعد، برای تعیین سطوح عوامل از مدلسازی ساختاری-تفسیری استفاده شد. در بخش کمی نیز از روش دیمتل استفاده شده، به این منظور پرسشنامه دیمتل در اختیار 12 نفر از خبرگان قرارگرفت و با استفاده از مدلسازی دیمتل میزان تاثیر عوامل محاسبه شد. نتایج تحقیق 7 عامل اثربخش را در توسعه کارآفرینی دیجیتال نشان می دهد، این عوامل در سه دسته زمینه ای، ساختاری و محتوایی طبقه بندی می شوند. عوامل بعد ساختاری با بیشترین تاثیرپذیری و عوامل بعد زمینه ای با بیشترین تاثیرگذاری، نقش مهمی را در توسعه کارآفرینی دیجیتال در شرکت های دانش بنیان کوچک و متوسط دارا هستند.

هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر گرایش به کارآفرینی سبز بر نوآوری بنیادی سبز و نوآوری تدریجی سبز از طریق متغیر میانجی یادگیری زنجیره تامین بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی است که درسال 1399 انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش را شرکت های کوچک و متوسط شهرک صنعتی جی اصفهان تشکیل می دادند. حجم نمونه بر اساس جدول مورگان و به روش تصادفی ساده تعیین گردید. با در نظر گرفتن شهرک صنعتی جی اصفهان به عنوان جامعه آماری، 210 نفر از مدیران ارشد به عنوان نمونه در نظر گرفته شد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد استفاده شد. روایی پرسشنامه با بهره گیری از روایی محتوایی و روایی سازه تایید شد و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ تعیین گردید. برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها، از مدل یابی معادلات ساختاری به کمک نرم افزار7. 4 MPLUS استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که گرایش به کارآفرینی سبز بر یادگیری زنجیره تامین، نوآوری بنیادی سبز و نوآوری تدریجی سبز تاثیر مستقیم و معناداری دارد. همچنین یافته ها نشان داد که تاثیر یادگیری زنجیره تامین بر نوآوری بنیادی سبز و نوآوری تدریجی سبز مثبت و معنادار می باشد. علاوه بر این، یافته ها حاکی از آن است که گرایش به کارآفرینی سبز بر نوآوری بنیادی سبز و نوآوری تدریجی سبز از طریق متغیر میانجی یادگیری زنجیره تامین تاثیرگذار است.

نوآوری فرآیندی، دستاوردهایی نظیر تعریف رویه های جدید، افزایش بهره وری، کاهش هزینه ها و توسعه محصولات را بدنبال دارد. اما شرکت ها همیشه منابع لازم و کافی برای پرداختن به آن را در اختیار ندارند. بنابراین می توانند با بکارگیری دانش و فناوری بیرونی یا همکاری با شرکای بیرونی از نوآوری در سیستم ها و فرآیندهای خود بهره ببرند. هدف این پژوهش مطالعه تاثیر نوآوری باز بر نوآوری فرآیندی در شرکت های کوچک و متوسط صنایع غذایی ایران و بررسی اثر تعدیلگرانه قابلیت های یادگیری و محافظت روی این رابطه است. این پژوهش که در سال 1399 به انجام رسیده است؛ از نظر هدف کاربردی و بر حسب گردآوری اطلاعات، پیمایشی است. داده های لازم بر اساس پرسشنامه محقق ساخته، به روش نمونه گیری تصادفی جمع آوری و برای تحلیل داده ها از مدلسازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزیی در نرم افزار اسمارت پی ال اس نسخه 01/3 استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین همکاری با شرکای بیرونی و نوآوری فرآیندی تدریجی و بنیادی رابطه مثبت معناداری وجود داشته و این رابطه مثبت بین اکتساب دانش و فناوری بیرونی و نوآوری فرآیندی تدریجی و بنیادی نیز تایید شد. همچنین بر اساس نتایج قابلیت یادگیری رابطه همکاری با شرکای بیرونی و نوآوری فرآیند (هم تدریجی و هم بنیادی) را تعدیل کرده و قابلیت محافظت نیز رابطه همکاری با شرکای بیرونی و نوآوری فرآیندی بنیادی را تعدیل می نماید.