علوم و فنون شیلات
سال:1401 | دوره:11 | شماره:4 |تعداد مقالات:7

هدف از مطالعه حاضر بررسی تغییرات ترکیب اسیدهای چرب در ریزجلبک Nannochloropsis oculata تحت تنش های فیزیکوشیمیایی (شدت نور و شوری) می باشد. در همین راستا میزان رشد، میزان کلروفیل و کاروتنوئید، آنالیز تقریبی و پروفایل تغییرات اسیدهای چرب ریزجلبک دریایی N. oculata تحت دو تنش متقابل شوری (15، 25 و g/l40) و شدت نور (Lux 1500و Lux 10000) که در انتهای فاز لگاریتمی اعمال شدند مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که با توجه به اعمال تنش ها پس از تکمیل رشد، میزان رشد در تیمارهای مختلف اختلاف معنی داری نداشت (P > 0. 01). همچنین با وجود اینکه بیشترین میزان لیپید تحت تیمار شوری g/l 40 و شدت نور Lux 1500 حاصل شده است، بیشترین میزان اسیدهای چرب اشباع (SFA) تحت تیمار شوری g/l 15 و شدت نور Lux 10000، بیشترین میزان اسیدهای چرب تک غیراشباع (MUFA) تحت تیمار g/l25 و شدت نور Lux 10000 و بیشترین میزان اسیدهای چرب چندغیراشباع (PUFA) تحت تیمار g/l15 و شدت نور Lux 10000 هر سه بعد از گذشت 4 روز از اعمال تنش حاصل شده. با توجه به تأثیرپذیری ترکیبات اسیدهای چرب در ریزجلبک N. oculata می توان با تحت کنترل قرار دادن شرایط کشت، به بیشترین میزان از انواع اسیدهای چرب دلخواه مطابق با اهداف مورد نظر دست یافت.

پژوهش حاضر با هدف تولید پروتئین ایزوله از بافت ماهی کپور علفخوار ((Ctenopharyngodon idella و بررسی اثر pH استخراج بر خواص مختلف پروتئین انجام شد. پروتئین­ها با روش تغییر pH در دو تیمار شامل انحلال در pH قلیایی (5/11) و pH اسیدی (3) تولید گردیدند و سپس از نظر ارزش غذایی، خواص کارکردی و تغییرات ساختاری مورد بررسی قرار گرفتند. با توجه به نتایج، بازده تولید پروتئین­ها به طور معنی­داری در شرایط قلیایی بالاتر از شرایط اسیدی بود. بررسی خاصیت امولسیفایری و ظرفیت کف­کنندگی نشان داد پروتئین ایزوله شده در pH قلیایی نسبت به تیمار اسیدی برتری داشت. همچنین پروتئین­های استخراج شده حاوی تمامی آمینواسیدهای ضروری در حد توصیه شده برای مصرف روزانه افراد بالغ بودند. پروتئین­ تولید شده در شرایط قلیایی ظرفیت جذب آب بالاتری نیز در مقایسه با تیمار اسیدی نشان داد. بررسی شاخص­های رنگ نشان داد که پروتئین­ حاصل از pH اسیدی رنگ روشن­تر و سفید­تری نسبت به پروتئین­ استخراج شده در pH قلیایی داشت. بررسی ریزساختار پروتئین­ها با میکروسکوپ الکترونی روبشی و همچنین بررسی طیف­های FTIR نشان داد که روش تغییر pH منجر به تخریب گسترده ساختار پروتئین نگردید و هر دو ایزوله پروتئینی دارای تمامی پیک­های جذبی مرتبط با پیوندهای اصلی ساختار پروتئین­ها بودند. در مجموع می­توان بیان نمود که روش تغییر pH یک روش کارآمد جهت استخراج پروتئین با کیفیت بالا از بافت ماهی کپور علفخوار بوده و ­شرایط متفاوت قلیایی و اسیدی منجر به تولید پروتئین­هایی با خصوصیات متفاوت می­گردند که بر اساس نوع کاربرد مورد نظر برای محصول نهایی می­توانند استفاده شوند.

هدف از مطالعه حاضر، ارزیابی رسوب­دهی پله­ای فوکوئیدان استخراج شده از جلبک Nizamuddinia zanardinii و بررسی رابطه محتوای سولفات و وزن مولکولی با فعالیت ضداکسایشی آن بود. پس از حذف رنگدانه­ها و ترکیبات با وزن مولکولی پایین، فوکوئیدان استخراج شده با حلال آبی، در سه مرحله با سطوح متفاوت اتانول (30، 50 و 70 درصد) رسوب­دهی شدند. سه فراکسیون Fuc30، Fuc50 و Fuc70 به ترتیب با وزن مولکولی 62/731، 76/655، 41/10 ×103 گرم/ مول به دست آمدند. محتوای استرهای سولفات در فراکسیون­های به دست آمده بین 03/25-49/6 درصد اندازه­گیری شد. سنجش رنگ فوکوئیدان­های تولید شده توسط دستگاه رنگ­سنج دیجیتال حاکی از بیشترین شاخص سفیدی در فراکسیون Fuc50 بود. نتایج فعالیت ضد­اکسایشی فراکسیون­ها در مهار رادیکال آزاد DPPH(93/43 تا 40/89 درصد)، رادیکال ABTS (05/25 تا 10/96 درصد) و احیای یون Fe3+ (جذب 142/0 تا 259/0) متغییر بود. به­ طور کلی نتایج مطالعه حاضر نشان داد، رسوب­دهی پله­ای فوکوئیدان گونه N. zanardinii منجر به تولید فراکسیون­هایی با ترکیب مولکولی و شیمیایی و فعالیت ضداکسایشی مختلف می­شود. همچنین، اگرچه تمامی فراکسیون­های فوکوئیدان استخراج شده به عنوان ترکیباتی واجد فعالیت ضداکسایشی معرفی می­شوند اما در مهار رادیکال آزاد ABTS و احیای یون Fe3+، پلیمرهای با وزن مولکولی بالاتر (Fuc30)، فعالیت ضداکسایشی بیشتری را از خود نشان می دهند.

بدلیل گسترش استفاده از نانوذرات در زمینه های مختلف و امکان ورود این نانوذرات به اکوسیستم های آبی لازم است تحقیقاتی در مورد اثرات این نانوذرات بر محیط اطراف صورت پذیرد. ناپلی آرتمیا Artemia salina بعنوان یک مدل زیستی مناسب در بوم آلاینده شناسی، در معرض غلظت­های مختلف ppm0001/0، 001/0، 005/0، 01/0 و 1/0 یون جیوه بطور جداگانه و همچنین بطور همزمان با غلظت ثابتppm 1/0 و ppm1 نا­نوذرات تیتانیوم دی اکساید قرار گرفت. تلفات آرتمیا پس از 48 ساعت و همچنین اثرات این آلاینده­ها بر پروفایل اسید چرب آرتمیا بررسی شد. تلفات آرتمیا در رویارویی همزمان جیوه و نانوذرات تیتانیوم دی اکساید یک اثر دوگانه نشان داد. تلفات در رویارویی همزمان جیوه و نانوذرات تیتانیوم دی اکساید با غلظت ثابت ppm1/0 در مقایسه با تیمار جداگانه جیوه افزایش یافت اما تلفات در رویارویی همزمان جیوه و نانوذرات تیتانیوم دی اکساید با غلظت ثابت ppm1 در مقایسه با تیمار جداگانه جیوه کاهش یافت و اثر سمیت جیوه کم شد. همچنین کاهش اسیدهای چرب اشباع در رویارویی هم­زمان جیوه و نانوذرات تیتانیوم دی اکساید با غلظت ثابت ppm1 در مقایسه با تیمار جداگانه جیوه مشاهده شد. مقدار اسید های چرب غیراشباع تک زنجیره و چند زنجیره در رویارویی هم­زمان جیوه و نانوذرات تیتانیوم دی اکساید با غلظت ثابت ppm1 برابر با شاهد بود و نسبت به تیمار جداگانه جیوه افزایش داشت. یافته ها لزوم توجه بیشتر به پتانسیل برهمکنش آلاینده ها در اکوسیستمهای آبی و اثرات این برهمکنش ها را بر سمیت آلاینده ها با توجه به غلظت آنها آشکار می سازد.

در این تحقیق تاثیر پودر و عصاره برگ مورینگا Moringa oleifera بر فاکتورهای همولنف میگوی سفید غربی Litopenaeus vannamei در مواجهه با استرس شوری ارزیابی شد. بعد از 8 هفته غذادهی با پودر (25، 50 و 100g/kg ) و عصاره (25/0، 5/0 و 0/1 g/kg) برگ مورینگا و تیمار شاهد بدون مورینگا، کلیه تیمارها تحت استرس شوری کوتاه مدت به میزان 5 و 55 ppt قرار گرفتند. در شمارش کل و افتراقی هموسیت ها در تیمارهای مختلف در هر سه حالت نرمال و استرس شوری 5 و 55 ppt اختلاف معنی دار مشاهده شد (p<0. 05). در شرایط عادی و شوری بالا میگوهای تغذیه شده با عصاره برگ مورینگا تعداد هموسیت های بیشتری نسبت به سایر تیمارها داشتند. در شرایط بدون استرس تعداد سلول های سمی گرانولار در تیمارهای پودر و عصاره بیشتر از گروه شاهد بود. در شوری 5 ppt تیمارهای پودر مورینگا میزان سمی گرانولارهای بیشتری داشتند و در شوری 55 ppt گروه پودر برگ 100g/kg و عصاره برگ 25/0g/kg به ترتیب بالاترین مقدار این سلول ها را داشتند. در مجموع نتایج این تحقیق اثرات مثبت استفاده از پودر و عصاره برگ گیاه مورینگا بر عمکرد سیستم ایمنی و مواجهه با استرس شوری در میگو را نشان داد.

این پژوهش به منظور بررسی فراوانی، زی توده و تغذیه شکم پای Platevindex aff. tigrinus در ذخیره­گاه زیست ­کره حرا در خلیج فارس انجام شد. به همین جهت، نمونه­برداری به طور فصلی در دو فصل تابستان (خرداد 1398) و زمستان (بهمن 1397) انجام شد. نمونه­ از شش ایستگاه در منطقه قشم و خمیر جمع­آوری شدند. به منظور بررسی اثرات پارامترهای محیطی بر پراکنش این گونه، در هر ایستگاه، پارامترهای محیطی شامل دما، شوری و اسیدیته دانه­بندی رسوبات، نیتروژن کل و کربن آلی نیز اندازه گیری شد. نتایج نشان داد فراوانی این گونه شکم پا در فصل زمستان به طور معنی داری از فصل زمستان بیشتر است. ولی زی توده این گونه در دو فصل با هم تفاوت معنی داری ندارند. برای مقایسه داده های محیطی بین فصل­های مختلف از آزمون تحلیل مولفه­های اصلی استفاده شد. نتایج نشان داد که دما، شوری و دانه­بندی رسوبات عامل­های مهم تفکیک فصل تابستان و زمستان هستند. میانگین اسیدیته و نیتروژن کل در دو فصل تابستان و زمستان و همچنین در ایستگاه­های مختلف شبیه هم بود. ولی سایر پارامترهای محیطی بین دو فصل با هم تفاوت مشخصی داشتند. دما و شوری دو عامل مهم تاثیرگذار بر پراکنش این گونه در هر دو فصل تابستان و زمستان بودند. نتایج نشان داد که این گونه شکم پا در تابستان به طور عمده از جلبک های میکروسکوپی و مواد آلی رسوب و در زمستان به طور عمده از ذرات آلی رسوب و جلبک های میکروسکوپی تغذیه می کند. با این وجود نقش مشارکتی گیاه حرا در تغذیه گونه در هر دو فصل بسیار کم بود.

تجمع نانوذرات در محیط و آب به دلیل کاربرد وسیع آنها در صنایع، کشاورزی، پزشکی و داروسازی نگرانی روزافزونی را درباره محیط زیست و افزایش مواجهه با نانوذرات در اکوسیستم ها و انسان ایجاد کرده است. ﻧﺎﻧﻮذرات اکسیدآهن ﺑﻪ راﺣﺘﯽ وارد ﺟﺮیﺎن ﺧﻮن شده و در بافت های مختلف تجمع یافته و باعث بروز صدماتی در این بافت ها می شوند. لذا در این پژوهش به بررسی تغییرات بافت روده ماهی کفال خاکستری (M. cephalus) و تجمع بافتی در مواجهه خوراکی با نانوذرات اکسید آهن پرداخته شد. تعداد 110 قطعه ماهی جوان کفال خاکستری پس از 2هفته سازگاری در چهار گروه زمانی 1، 7، 14 و 28 روزه تیماربندی شدند و یک گروه نیز به عنوان شاهد درنظر گرفته شد. کفال ماهیان دوبار در روز نانوذرات اکسیدآهن را به میزان 15 میلی گرم بر کیلوگرم بصورت متصل به غذا دریافت کردند. نتایج نشان داد اگرچه میزان آهن بافتی تنها در گروه 28روزه افزایش معنادار داشت، اما مصرف نانوذرات اکسیدآهن تقریبا در تمام گروهها باعث افزایش تجمع بافتی آهن در روده می گردد. مطالعه بافتی روده نشان دهنده تغییراتی از قبیل افزایش تعداد و اندازه سلولهای جامی، تخریب ساختار ریز پرزها، خونریزی و درجاتی از نکروز بود که شدت و گستردگی تغییرات ایجاد شده در بافت روده با بیشتر شدن زمان مواجهه افزایش یافت. این مشاهدات نشان داد که مصرف نانوذرات اکسیدآهن بر عملکرد روده تأثیر منفی گذاشته و باعث تجمع آهن و بروز صدمات وابسته به زمان می گردد.