مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران
سال:1401 | دوره:32 | شماره:216 |تعداد مقالات:15

سابقه و هدف: سلول های بنیادی پرتوان انسانی(hPSCs) با قابلیت تمایز به سلول های فرد بالغ چشم انداز جدیدی را در درمان انواع بیماری ها فراهم کرده است. با این حال، بازدهی روش های تمایز، برای تولید سلول های پیش ساز خونی (HPCs) با چالش های مختلفی روبرو است. در مطالعه حاضر ما تشکیل ساختارهای شبه هماتو-اندوتلیال و پیش سازهای خونی از hPSCs را مورد بررسی قرار دادیم. مواد و روش ها: برای تولید ساختارهای شبه هماتو-اندوتلیال و HPCs، در روش اول، از هم کشتی تجمعات سه بعدی hPSCs با سلول OP9 استفاده شد. در روش دوم و سوم، اجسام شبه جنینی (EBs) به صورت خود به خودی یا به صورت هدفمند در محیط کشت حاوی BMP4، bFGF، SCF و VEGF تمایز داده شدند. در فرآیند تمایز، مورفولوژی سلولی با مشاهده میکروسکوپی و بیان شاخص های CD34 و CD45 با فلوسایتومتری مورد ارزیابی قرار گرفت. علاوه بر این، توانایی تمایز HPCs به انواع سلول های خونی با آزمون تشکیل کلونی، رنگ آمیزی رایت-گیمسا و رنگ آمیزی ایمونوفلورسنت شاخص CD86 بررسی شد. یافته ها: نتایج نشان داد از هر سه روش نام برده شده، سلول های با مورفولوژی شبه اندوتلیالی و HPCs حاصل شدند. این سلول ها با بازدهی متفاوت قابلیت تکثیر و تشکیل دستجات سلولی را داشتند و هم چنین سلول های اریتروییدی، ماکروفاژ و سلول های دندریتیک از تمایز آن ها حاصل شدند. استنتاج: استفاده از سلول های کشت داده شده در شرایط کشت با ترکیبات مشخص و بدون لایه تغذیه رسان در سلول درمانی ترجیح داده می شود. بنابراین، به رغم قابلیت تولید HPCs با هر سه روش استفاده شده، روش تمایز EBs به صورت هدفمند و در شرایط کشت با ترکیبات مشخص، گزینه بهتری برای تولید HPCs از hPSCs است.

سابقه و هدف: استرس پس از سانحه، اختلالی است که در برخی از افراد پس از مواجهه با واقعه تکان دهنده بروز می کند. در این بیماری عملکرد برخی سیستم های هورمونی و نوروترانسمیتری دچار اختلال می گردد. فعالیت جسمانی با القای اثرات مفید بر ساختار مغز باعث بهبود رفتارهای اضطرابی و افزایش میزان BDNF شده و اثرات مخرب برخی از بیماری های عصبی را کاهش می دهد. همواره موثرترین نوع ورزش که قادر به ایجاد تاثیر مثبتی بر سلامت جسم و روان باشد مورد بحث بوده است. این مطالعه با هدف بررسی اثر ورزش شدید و متوسط بر رت های نر و ماده سالم و مبتلا به PTSD، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی، از روش SPS برای القا PTSD، در رت های نر و ماده نژاد ویستار (250-200 گرم) استفاده شد. مداخله به صورت ورزش تردمیل باشدت متوسط و شدید انجام شده و پس از4 هفته تست اضطراب در EPM گرفته شد و سپس اندازه گیری میزان کورتیکوسترون در سرم و BDNFدر بافت هیپوکمپ و سرم به روش الایزا انجام گردید. یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که SPS منجر به افزایش اضطراب و کورتیکوسترون سرم و کاهش میزان BDNF هیپوکمپ در رت های نر و ماده می شود. ورزش با شدت متوسط قادر است فاکتورهای فوق را در رت های نر و ماده سالم و SPS بهبود بخشد، اما ورزش شدید تاثیر معناداری بر فاکتورهای فوق نداشت (0/999=P)، (0/999=P)، (0/996=P). هم چنین نتایج به دست آمده از دو جنس اختلاف معناداری نشان نداد (1/000=P)، (0/998=P)، (0/984=P). استنتاج: ورزش با شدت متوسط می تواند یک نوع فعالیت فیزیکی مناسب برای کاهش اضطراب و افزایش BDNF هیپوکمپ باشد.

تادالافیل به دلیل داشتن پنجره درمانی طولانی و پتانسیل کمتر در ایجاد اختلال بینایی، پذیرش بالینی گسترده ای برای درمان اختلالات نعوذ کسب نموده است. دارورسانی پوستی از حذف سیستمیک و تداخل دارو-دارو و غذا-دارو جلوگیری می کند و با کاهش دوز دارو عوارض جانبی را کاهش می دهد. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر فرمولاسیون میکروامولسیونی بر دارو رسانی پوستی تادالافیل از پوست موش صحرایی صورت گرفت. میکروامولسیون های تادالافیل با استفاده از روش دیاگرام فازی با نسبت مناسب مخلوط روغن و آب انتخاب و تهیه شد. طراحی فاکتوریل با سه متغیر در دو سطح برای آماده سازی هشت فرمولاسیون انجام شد. میکروامولسیون های حاوی 05/0 تادالافیل با مقدار مناسبی فاز روغنی (اولییک اسید، ترانسکوتول پی)، سورفکتانت (تویین80 و اسپن 20) و کوسورفکتانت (پروپیلن گلیکول) تهیه شدند. ماده دارویی در فاز روغن حل شد. خصوصیات فیزیکوشیمیایی این میکروامولسیون ها مانند اندازه ذره ای، ویسکوزیته، آزادسازی، عبور پذیری پوستی میکرو امولسیون از پوست موش صحرایی با استفاده از سلول های فرانز ارزیابی شدند. اندازه قطره ای میکرو امولسیون ها در محدوده کمتر از 100 نانومتر، ویسکوزیته در محدوده ی 2/114 تا 2/239 سانتی پواز بود. در مطالعات انجام شده پارامترهای اسیدیته، درصد آزادسازی دارو در ساعت دوم، درصد آزادسازی دارو در ساعت 24 ام، ویسکوزیته، Tlag و Dapp با متغییرهای مستقل ارتباط معنادار داشتند. کینتیک انتشار داروها در میکروامولسیون های انتخاب شده نشان داد که در مقایسه با محلول تادالافیل، آزادسازی در طول زمان صورت می گیرد. تمام میکروامولسیون ها باعث افزایش معنی دار ضریب شار و نفوذ پذیری پوست می شود.

سابقه و هدف: یکی از دلایل مهم ایجاد کننده ناباروری استرس اکسیداتیو است. پراکسیدهیدروژن به دلیل داشتن رادیکال آزاد تاثیر نامطلوبی بر دستگاه تولیدمثلی مردانه دارد. از آن جاکه اسپیرولینا و فایکوسیانین دارای خاصیت آنتی اکسیدانی هستند، می توانند استرس اکسیداتیو را تعدیل نمایند. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی 36 سر موش صحرایی نر بالغ به صورت تصادفی به شش گروه شامل گروه آب و غذای معمولی، گروه محلول mg/kg300 فایکوسیانین، گروهmg/kg 500 اسپیرولینا، گروه محلول 0/5 درصد پراکسید هیدروژن، گروه پراکسیدهیدروژن در آب آشامیدنی (0/5درصد) و mg/kg300 فایکوسیانین، گروه پراکسید هیدروژن در آب آشامیدنی (0/5درصد) و mg/kg 500 اسپیرولینا تقسیم شدند. توزین و تشریح بیضه ها جهت مطالعه بافت شناسی و ارزیابی اسپرم انجام شد. یافته ها: تجویز پراکسید هیدروژن دارای اثرات منفی بر بافت بیضه بود به طوری که منجر به کاهش معنی دار (0/05

سابقه و هدف: آلیسین دارای طیف گسترده ای از عملکردهای دارویی است که همه آن ها را می توان در فعالیت های ضد التهابی، آنتی اکسیدانی، ضدقارچی و ضدتومور نشان داد، لذا در این مطالعه نقش محافظت نورونی آلیسین در فرایند ضربه مغزی منتشر در موش صحرایی و هم چنین تاثیر آن بر روی میزان اینترلوکین ها و تغییرات هیستولوژیکی مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه مداخله ای تجربی، 56 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار پس از القای بیهوشی و کانول گذاری در نای، تحت ضربه مغزی کنترل شده منتشر به روش مار مارو قرار گرفتند و 30 دقیقه بعد به رت ها داروی آلیسین با دوزهای مختلف به صورت داخل صفاقی تزریق شد. در زمان های قبل از ضربه، بلافاصله پس از به هوش آمدن پس از القای ضربه، 24، 48 و 72 ساعت بعد از ضربه Veterinary Coma Scale و تست های حرکتی و تعادلی Beam Walk و Beam Balance از رت ها گرفته و ثبت شد. یافته ها: آلیسین در دوزهای 25 و 50 mg/kg می تواند اختلاف موارد ذکرشده را نسبت به گروه کنترل (Sham و Intact) کم تر کند (0/001>P). لازم به ذکر است آلیسین در دوز 25 mg/kg موثرتر بوده است (0/0001>P). استنتاج: براساس این مطالعه می توان دریافت که آلیسین دارای اثرات محافظت نورونی در مغز بود و توانسته بر روی پیامدهای ناشی از ضربه مغزی اثر بگذارد و هم چنین می تواند موجب کاهش ادم مغزی، تسریع در بهبود وضعیت سد خونی-مغزی و نمرات نورولوژیکی و تعادلی شود.

سابقه و هدف: با وجود پیشرفت در صنعت بهداشت دهان و دندان، مشکل پوسیدگی دندان به عنوان یکی از شایع ترین بیماری های دهان به قوت خود باقی است. یکی از روش های جدید مبارزه با پلاک دندان که عامل اصلی پوسیدگی است، استفاده از باکتریوفاژ لیتیک خاص است. از این رو هدف مطالعه حاضر بررسی تاثیر فاژ لیتیک اختصاصی بر رشد و مهار بیوفیلم S. mutans و S. sanguinis جدا شده از پلاک دندانی پوسیده بود. مواد و روش ها: در این مطالعه مقطعی-توصیفی نمونه های پلاک دندان جهت جداسازی S. mutans و S. sanguinis جمع آوری و کشت در محیط MSA صورت پذیرفت. جدایه های مشکوک با تست های بیوشیمیایی بررسی و در نهایت با PCR تایید شدند. توانایی تشکیل بیوفیلم با رنگ سنجی کریستال ویوله در پلیت میکروتیتر سنجیده شد. باکتریوفاژ لیتیک با روش double layer agar از فاضلاب خام شهری جداسازی و مورفولوژی فاژ با میکروسکوپ الکترونی TEM بررسی شد. اثر فاژ لیتیک بر رشد S. mutans و S. sanguinis به روش لکه گذاری در آگار و انتشار در چاهک و بر مهار بیوفیلم سنجیده شد. یافته ها: از 150 پلاک مورد بررسی، 65 جدایه (43/33 درصد) S. mutans و 40 مورد (26/67درصد) S. sanguinis جداسازی شد. جدایه های S. mutans (0/43=OD)، بیوفیلم قوی تری به نمایش گذاشتند. نتایج بررسی TEM، باکتریوفاژ لیتیک متعلق به خانواده Siphoviridae را نشان داد که اثر مهاری خوبی بر رشد S. mutans و S. sanguinis داشت و تا 96 درصد قادر به مهار تشکیل بیوفیلم بود. استنتاج: باتوجه به اندازه ریز ذرات فاژ که می توانند قدرت نفوذ خوبی برای ورود به لایه های بیوفیلم داشته باشند، می توان به توانایی فاژ به عنوان روشی برای مبارزه با پلاک دندان اشاره نمود.

سابقه و هدف: شایع ترین روش بیهوشی در سزارین انتخابی، بیهوشی نخاعی است. از عوارض تاخیری پس از بیهوشی نخاعی، سردرد به دنبال پانکچر دورا می باشد. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر تزریق وریدی ترکیب آتروپین و نیوستیگمین در پیشگیری از سردرد پس از بیهوشی نخاعی بود. مواد و روش ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی دوسوکور شاهددار تصادفی شده روی 62 زن باردار کاندید سزارین الکتیو با بیهوشی نخاعی در بیمارستان شهیدبهشتی اصفهان انجام شد. بیماران به صورت تصادفی با Random allocation software در دو گروه مساوی تقسیم شدند. بعد از کلامپ بند ناف، در گروه اول ترکیب mg 5/0 نیوستیگمین و mg 5/0 آتروپین (که با نرمال سالین به حجم 10 ml رسانده شد) و در گروه دوم ml10 نرمال سالین، تزریق وریدی شد. سپس بروز و شدت سردرد در 48 ساعت اول وتا یک هفته بعد از عمل در دو گروه تعیین و مقایسه شد. یافته ها: طی این مطالعه، 1بیمار از گروه آتروپین نیوستیگمن (A-N) و 5 بیمار از گروه نرمال سالین (S) دچار سردرد بعد از عمل شدند (2/3 در مقابل 1/16درصد) که می تواند از نظر بالینی مهم باشد (195/0=P). فراوانی بروز سردرد در ریکاوری در2 بیمار(1 نفر از هر گروه) و دربخش 4 نفرازگروه (S) بود (11/0=P). میانگین شدت سردرد در تنها بیمار گروه (A-N) 5 و در بیماران گروه (S) (45/0±, 2/4) بود (18/0=P). فاصله زمانی بین پانکچر دورا تا اولین بروز سردرد در بیمار گروه (A-N) یک ساعت و در بیماران گروه (S) (1/11±, 8/20) ساعت بود (18/0=P). استنتاج: استفاده ازتک دوز ترکیب نیوستیگیمن و آتروپین (هرکدام 5/0 میلی گرم) با کاهش بروز سردرد و شدت آن بعد از پانکچر دورا همراه است، که می تواند از نظر بالینی مهم باشد.

سابقه و هدف: گل بنفشه گیاهی است که به دلیل اثرات ضد تب، ضدالتهابی و ضد میکروبی مورد توجه طب مکمل بوده است. از آن جا که تب یکی از مهم ترین علایم بیماری کووید-19 است، این مطالعه با هدف تعیین تاثیر عصاره آبی گل بنفشه به صورت شربت بر میزان تب بیماران کووید-19 انجام شد. مواد و روش ها: در این کارآزمایی بالینی تصادفی، تعداد 52 بیمار مبتلا به کووید-19 از بین بیماران بستری در بخش مراقبت ویژه بیمارستان امام خمینی آمل در سال 1400 انتخاب شدند. در گروه مداخله علاوه بر آمپول استامینوفن، 5 سی سی از شربت بنفشه باریج تهیه شده از عصاره آبی گل بنفشه نیز استفاده شد. سپس دقیقه 30 و60 و پایان 4 ساعت درجه حرارت درج گردید. تا سه روز پیگیری بیماران ادامه داشت و روند درجه حرارت بیمار هر 6 ساعت ثبت شد. یافته ها: اختلاف میانگین درجه حرارت نوبت دوم از روز دوم پیگیری در گروه مداخله (37/0±,84/36) و در گروه کنترل (0/62±,37/13) درجه سانتی گراد، معنی دار بود (0/04=P). هم چنین میانگین درجه حرارت، 30 دقیقه (0/001=P) و 60 دقیقه (0/005=P) بعد از مداخله نیز تفاوت معنی داری نشان داد. در سایر گروه ها اختلاف آماری معنی داری بین دو گروه مداخله و کنترل وجود نداشت. استنتاج: مصرف عصاره آبی گل بنفشه به صورت شربت موجب کاهش تب بیماران کووید-19 می شود و هیچ گونه عارضه ای در بیماران مشاهده نشد. با توجه به سهولت دسترسی به این فراورده گیاهی، می توان جهت پیشگیری از مشکلات ناشی از تب، تجویز گردد.

سابقه و هدف: افسردگی یکی از شایع ترین اختلالات روانپزشکی در بیماران دیابتی است، که علاوه بر اثر در سیر درمان، می تواند پیش آگهی بیماری را نیز تغییر دهد. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی روی امید به زندگی، هراس از مرگ و تنظیم قند خون بیماران دیابتی مبتلا به افسردگی انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل، با جامعه آماری 867 بیمار، انجام شد. معیارهای ورود شامل ابتلا به دیابت نوع 2، سن 65-20 سال، حداقل تحصیلات سیکل و هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) کم تر از 7 درصد بود. برای انتخاب نمونه، پرسشنامه افسردگی بک تکمیل و 30 بیمار مبتلا به افسردگی متوسط تا شدید، به طور تصادفی در دو گروه 15نفری قرار گرفته و وارد مطالعه شدند. ابزار مورد استفاده، پرسشنامه آزمون امید به زندگی میلر و هراس از مرگ تمپلر (1970) و پرسشنامه افسردگی بک (2000) و تعیین HbA1c بود. مداخله شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی طی 8 جلسه و هر جلسه 90 دقیقه انجام پذیرفت. گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکردند. فرضیه ها با تحلیل کوواریانس آزموده شدند. یافته ها: تاثیر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در بیماران دیابتی مبتلا به افسردگی به ترتیب برای متغیر امید به زندگی (0/000=P، 25/21=F)، هراس از مرگ (0/000=P، 157/77=F) و HbA1c (0/000=P، 151/61=F) بود. استنتاج: شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی روی امید به زندگی، هراس از مرگ و HbA1c بیماران دیابتی افسرده تاثیر مثبت دارد. بر این اساس، پیگیری و درمان آن ها به شیوه غیردارویی با روش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در درجه اول و در صورت نیاز مداخله دارویی کمک شایانی به جهت کنترل قندخون، کاهش شدت و سیر عوارض مزمن خواهد کرد.

سابقه و هدف: بی خوابی یک اختلال شایع است که از پیامدهای منفی آن افت کیفیت زندگی است. این مطالعه با هدف، بررسی تاثیر محرومیت از خواب بر حافظه، در مغز افراد جوان و سالمند با استفاده از تصویربرداری fMRI، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه گذشته نگر، داده های 40 فرد سالم (17 نفر جوان و 23 نفر مسن) که در دانشگاه استهلکلم تصویر برداری fMRI شده بودند از سایت OpenNeuro اخذ شد. افراد مورد مطالعه، با یک دوره کم خوابی یک ماهه مواجه بودند (در طول آزمایش 3 ساعت زودتر از زمان معمول بیدار می شدند). پیش پردازش برای حذف آرتیفکت و نویز انجام شد و در نهایت پردازش داده ها به منظور استخراج نقشه فعالیت مغزی با تمرکز بر نواحی مغزی مرتبط با حافظه در افراد مسن و جوان انجام گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که فعالیت اکثر نواحی مغزی مرتبط با حافظه، در اثر بی خوابی کاهش یافت. در گروه جوان تعداد 17 اتصال عملکردی در ابتدای مطالعه به دست آمد، اما این تعداد فقط به یک اتصال، بعد از دوره بی خوابی کاهش یافت. در آغاز مطالعه، در گروه مسن تعداد 7 اتصال عملکردی استخراج شد. این تعداد بعد از دوره بی خوابی به 4 اتصال عملکردی کاهش یافت (سطح معنی داری 0/05

سابقه و هدف: با توجه به اهمیت استرس اکسیداتیو در بیماری زایی استیوآرتریت، این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین ظرفیت تام آنتی اکسیدانی رژیم غذایی (DTAC) با نشانگرهای استرس اکسیداتیو در بیماران مبتلا به استیوآرتریت زانو انجام شد. مواد و روش ها: در این مطالعه مقطعی که از ماه بهمن سال 1400 تا خرداد سال 1401 اجرا شد، دریافت غذایی 152 بیمار مبتلا به استیوآرتریت زانو مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر زابل با استفاده از پرسشنامه نیمه کمی بسامد خوراک (FFQ) مورد ارزیابی قرار گرفت. اطلاعات دموگرافیک و تن سنجی هریک ازشرکت کنندگان جمع آوری و DTAC با روش بررسی توان آنتی اکسیدانی رژیم غذایی در احیای آهن فریک (FRAP) محاسبه شد. سپس غلظت سرمی مالون دی آلدهید (MDA)، وضعیت تام اکسیدان سرم (TOS)، ظرفیت تام آنتی اکسیدانی سرم (TAC) و هم چنین میزان فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، گلوتاتیون پراکسیداز (GPx) و کاتالاز (CAT) درگویچه های سرخ به عنوان نشانگرهای استرس اکسیداتیو اندازه گیری شدند. شاخص استرس اکسیداتیو (OSI) نیز با تقسیم میزان TOS بر TAC محاسبه شد. یافته ها: به موازات افزایش DTAC، روند کاهشی معنی داری در غلظت سرمی MDA (001/0>P-روند)، TOS (001/0>P-روند) و OSI (001/0=P-روند) و روند افزایشی معنی داری در غلظت سرمی TAC (027/0=P-روند) وجود داشت. با این حال، ارتباط آماری معنی داری بین DTAC و میزان فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی SOD، GPx و CAT در گویچه های سرخ مشاهده نشد. استنتاج: بر اساس یافته های مطالعه، DTAC بالاتر به طور مطلوب با نشانگرهای استرس اکسیداتیو در بیماران مبتلا به استیوآرتریت زانو در ارتباط است. با این حال انجام مطالعات آینده نگر برای تایید این یافته ها، ضروری به نظر می رسد.

سابقه و هدف: بیماری آنفلوانزا یکی از عفونت های ویروسی دستگاه تنفسی است که هر ساله باعث مرگ در گروه های پر خطر می شود. تغییرات ژنومی ویروس آنفلوانزا آن را مستعد مقاومت دارویی می کند، بنابراین نظارت مداوم به منظور آگاهی از اثربخشی داروهای موجود بسیار احساس می شود. در مطالعه حاضر شناسایی جهش های موجود در ویروس آنفلوآنزای A/H3N2 در نمونه های استان مازندران از سال 1395 لغایت 1397 مورد بررسی قرار گرفته است. مواد و روش ها: از بین نمونه های بیماران مبتلا به آنفلوانزا بستری در بیمارستان های استان مازندران، 20 نمونه تایید شده H3N2 وارد مطالعه شدند. با استفاده از پرایمرهای طراحی شده، تست های PCR و الکتروفورز در ناحیه ای از ژن نورامینیداز که حاوی موتاسیون های مورد نظر بوده است، انجام شد. سپس محصول PCR جهت مشخص شدن موتاسیون ها تعیین سکانس شد. یافته ها: در مجموع 57 جهش در سطح نوکلیوتیدها شناسایی گردید که در این میان 19 جهش در تمام ایزوله ها، 13 جهش در اکثر ایزوله ها و 25 جهش بصورت انفرادی در برخی از ایزوله ها مشاهده گردید. در مجموع 28 جهش در سطح اسیدآمینه شناسایی گردید که در این میان 13 جهش در تمام ایزوله ها، 6 جهش در اکثر ایزوله ها و 9 جهش به صورت انفرادی در برخی از ایزوله ها مشاهده گردید. استنتاج: با وجود حفاظت شده بودن توالی ناحیه اکتیو سایت در ساب تایپ های مختلف از ژن نورامینیداز این ناحیه همچنان دستخوش موتاسیون و تغییرات ژنومی قرار دارد که نشان دهنده تغییرات در ناحیه اکتیو سایت ژن نورامینیداز می باشد.

سابقه و هدف: برنامه مراقبت های بهداشتی اولیه برای مناطق حاشیه نشین بعد از طرح تحول سلامت در حال اجراست و خدمات با اولویت برون سپاری و خرید خدمت از بخش غیردولتی ارایه می شود. در این برنامه در طی سال های مختلف، روش های پرداخت متفاوتی استفاده شده است، بنابراین این مطالعه با هدف بررسی چالش های نظام پرداخت به ارایه دهندگان مراقبت های بهداشتی اولیه شهری ایران در بخش برون سپاری شده، انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل چارچوبی و از طریق مصاحبه نیمه ساختارمند با 30 نفر از صاحب نظران و ارایه دهندگان خدمات انجام شد. پس از پیاده سازی مصاحبه ها، داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA. 10 و روش تحلیل چارچوبی گاله تحلیل شدند. یافته ها: این مطالعه نشان داد، عدم تامین مالی مناسب برنامه، یکی از مهم ترین چالش های نظام پرداخت است. پرداخت های ناکافی و با تاخیر به ارایه دهندگان، عدم امکان ثبت تمامی فعالیت ها و عدم قابلیت تبادل داده ها بین سامانه های الکترونیکی ثبت اطلاعات در سطوح افقی و عمودی، شیوه قراردادبندی نامناسب، عدم تناسب حجم بسته خدمت با میزان پرداختی، عدم امکان اعمال نتیجه پایش بر میزان پرداخت به دلیل پرداخت به میزان حداقل قانون کار، عدم انعطاف پذیری دستورالعمل پرداخت، جزو دیگر چالش های نظام پرداخت هستند. استنتاج: نظام پرداخت به ارایه دهندگان مراقبت های اولیه شهری از سازوکار مناسبی در ابعاد مختلف از جمله در حیطه های تامین مالی، پرداخت، شیوه قراردادبندی، نظام ثبت داده ها و نظام پایش و ارزشیابی، برخوردار نیست و ادامه این روند، موجبات بی انگیزگی و خروج ارایه دهندگان از نظام ارایه خدمت را فراهم آورده و موجب کاهش کمیت و کیفیت خدمات خواهد شد.

سابقه و هدف: تشخیص زودهنگام در درمان ضایعات فکی، به خصوص در کودکان تاثیر به سزایی دارد. لذا هدف از مطالعه حاضر تعیین فراوانی ضایعات فکی در رادیوگرافی پانورامیک کودکان 12-5 سال در بخشی از شمال کشور بود. مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی-مقطعی، 1000 تصویر پانورامیک کودکان که از سال 1398-1391، در مراکز رادیولوژی شمال ایران انجام شده بود، طی مدت یک سال مورد ارزیابی قرار گرفت. مواردی مانند سن، جنس و وجود یا عدم وجود ضایعه از تصویر رادیوگرافیک بیماران استخراج شد. با وارد کردن داده ها به نرم افزار SPSS v. 22 و با استفاده از آماره های توصیفی، تعداد و درصد گزارش شد و توسط آزمون مجذور کای تحلیل گردید. یافته ها: از 1000 تصویر پانورامیک مورد بررسی، 188 کودک (18/8 درصد) با میاگین سنی 2 ±,8/64 سال، دارای ضایعات فکی بودند. ضایعات رادیولوسنت فراوانی بالاتری نسبت به رادیواپک داشت، به نحوی که 185 مورد از 188 تصویر، دارای ضایعه رادیولوسنت بودند. استنتاج: در بررسی ضایعات فکی مشاهده شده، اغلب ضایعات رادیولوسنت بودند، که درصد بالایی از آن ها را ضایعات پری اپیکال تشکیل می داد.

سابقه و هدف: اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان شایع ترین نوع اسکولیوز و پیچیده ترین دفورمیتی ستون فقرات و تنه با عوارض قابل توجه است. در این پژوهش، اثربخشی تمرینات ثبات مرکزی در بهبود این اختلال با یک مرور نظام مند بررسی شد. مواد و روش ها: این مطالعه مرور نظام مند بر اساس راهنمای PRISMA انجام شد. واژه های کلیدی (Adolescent Idiopathic Scoliosis، core exercise، Cobb angles وcorrective exercise) در پایگاه های داده PubMed، Scopus، MEDLINE، Cochrane Library CINAHL و Google Scholarو محدود به مقالات فارسی و انگلیسی زبان منتشرشده در سال های 2022-2005 جستجو شد. مطالعات انجام شده بر روی نوجوانان(18-10 سال) دچار اسکولیوز ایدیوپاتیک که در یکی از گروه ها فقط مداخله تمرینات ثبات مرکزی به کار رفته بود و یکی از متغیرهای وابسته اندازه زاویه کاب (نشانگر شدت اسکولیوز) بود، لحاظ شدند. مقیاس PEDro برای ارزیابی کیفیت مقالات از نظر خطر سوگرایی به کار رفت. یافته ها: در جستجوی اولیه 268 مقاله یافت شد. بعد از حذف مقالات نامربوط و فاقد معیارهای ورود و ارزیابی کیفی مقالات باقیمانده، در نهایت 7 مقاله با میانگین 6/2 نمره PEDro (کیفیت متوسط) با مجموع 297 آزمودنی برای مرور نظام مند انتخاب شدند. کاهش معنی دار آماری زاویه کاب در همه مقالات منتخب گزارش شد، اما فقط در چهار مقاله کاهش زاویه کاب از نظر بالینی نیز معنادار بود (میزان کاهش بیش تر از 5). استنتاج: تمرینات ثبات مرکزی روشی ایمن، آسان و در دسترس است که می تواند برای بهبود اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان موثر باشد، اما شواهدی با سطح متوسط از این فرضیه حمایت می کند. انجام مطالعات بیش تر و باکیفیت در آینده برای نتیجه گیری قطعی و تصمیم گیری بالینی در این زمینه ضرورت دارد.