علوم باغبانی ایران
سال:1401 | دوره:53 | شماره:3 |تعداد مقالات:20

به منظور تعیین مطلوبیت بر مبنای صفات کیفی و کمّی میوه از 11 رقم سیب اسپور تایپ به همراه رقم شاهد گلدن دلیشز استفاده شد. این ارقام در ایستگاه تحقیقاتی باغبانی کمالشهر کرج طی دوسال باغی (1390-1391) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. صفات مورد مطالعه شامل وزن میوه، طول میوه، قطر میوه، سفتی بافت میوه، درصد اسیدیته، TSS، عملکرد میوه، درصد تشکیل میوه و تعداد میوه بود. تجزیه واریانس مرکب نشان داد اثر سال تنها برای صفات قطر میوه و وزن میوه در سطح احتمال پنج درصد (05/0P≤) معنی دار است. اثر رقم در مورد تمام صفات به جز درصد تشکیل میوه در سطح احتمال یک درصد (01/0P≤) معنی دار شد. بیشترین عملکرد میوه در رقم یلواسپور با مقدار 39/23 کیلوگرم در درخت مشاهده شد. با استفاده از نمرات اختصاصی به عنوان وزن صفات، شاخص ژنوتیپ ایده­آل تعدیل یافته (ASIIG) محاسبه گردید و مشاهده شد رقم یلواسپور با مقدار شاخص 16/78 درصد شباهت به ژنوتیپ ایده آل بالاترین مطلوبیت را در میان ارقام مورد مطالعه در آزمایش دارا می باشد و رقم یلو اسپور به همراه ارقام گلدن اسموتی و دلیشز اسپور از مطلوبیت بالاتری نسبت به رقم شاهد گلدن دلیشز برخوردار بودند. نمودارهای حاصل از شاخص ژنوتیپ ایده آل تعدیل یافته با گروه بندی مناسب ارقام آزمایشی، تنها رقم یلو اسپور را به عنوان رقم کاملاً مطلوب معرفی نمودند.

به تازگی ا ستفاده ا ز بیوچار و هیدروچار به دلیل پتانسیل بهبو د حا صلخیز ی خا ک، غیر متحرک کردن آلودگی ها و همچنین یک روش مناسب بر ای ذ خیره و ترسیب کربن مورد تو جه قر ا ر گر فته ا ست. در این پژوهش تأ ثیر منابع اصلاح کننده خاک با پنج سطح (بیوچار 1 و 2 درصد وزنی، هید روچار 1 و 2 درصد وزنی و بدون ما د ه اصلاحی) و اسید سالیسیلیک با سه سطح (صفر، 200 و 400 میلی گرم بر لیتر) بر گیا ه همیشه بهار بررسی گردید. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. نتایج نشان داد بیوچار و هیدروچار 2 درصد وزنی سبب افز ا یش 39 و 36 درصدی طول عمر گل و کاهش 22 و 21 درصدی نشت یونی و 36 و 29 درصدی مالون دی آلدهید نسبت به تیمار شاهد گردید. غلظت 200 میلی گرم بر لیتر اسید سا لیسیلیک نیز سبب افزایش 21 درصدی طول عمر گل و کاهش 19 درصدی میز ا ن نشت یو نی و مالو ن دی آلدهید نسبت به تیمار شاهد شد. همچنین بیشترین درصد وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، کلروفیل کل، فعا لیت آنز یم پراکسیداز و آنز یم آسکوربا ت پراکسیداز با کاربرد بیوچار یا هیدروچا ر 2 درصد وزنی و اسید سالیسیلیک 200 میلی گرم بر لیتر حاصل گر د ید. این نتایج حاکی از نقش مثبت مواد اصلاح کننده خاک بود.

کمبود آب یکی از عوامل مهم در محدودیت عملکرد و تولید برخی محصولات در مناطق خشک و نیمه خشکی مثل ایران می­باشد. گیاهان پیوند شده روی پایه­های مقاوم می­توانند در مواجهه با کمبود آب پاسخ مناسب­تری داشته باشند. به منظور مطالعه پاسخ هندوانه پیوندی "کریمسون سوئیت" روی پایه های هندوانه ابوجهل و کدوی شینتوزا، در شرایط کم آبی آزمایشی به صورت کرت­های خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرارانجام شد. رژیم آبیاری به عنوان کرت اصلی در چهار سطح (100، 80، 60 و 40 درصد آب قابل دسترس) و پیوند به عنوان کرت فرعی در سه سطح (پیوند هندوانه کریمسون سوئیت روی کدو شینتوزا، روی هندوانه ابوجهل و هندوانه کریمسون سوئیت غیرپیوندی (شاهد) بود. بر اساس نتایج، برخی از صفات مانند سفتی گوشت میوه، مواد جامد محلول، عملکرد کل، طول و تعداد ریشه، میزان ترکیبات فلاونوئیدی، ظرفیت آنتی اکسیدانی و ترکیبات فنلی کل، تحت تاثیر تیمار کم آبیاری درگیاهان پیوند شده روی پایه هندوانه ابوجهل نسبت به سایر گیاهان به طور معنی­داری، افزایش یافت. بر اساس این تحقیق، هندوانه ابوجهل درمقایسه با شینتوزا برای شرایط کم آبیاری با حفظ عملکرد قابل قبول و ویژگی­های کیفی میوه بعنوان پایه مناسب پیشنهاد می شود.

به منظور بررسی تاثیر نسبت نیترات به آمونیوم و بسترکشت بر کیفیت گل ارکیده فالانوپسیس آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. عامل اول رقم در دو سطح (Kobe و Memphi)، عامل دوم نیتروژن در چهار سطح (نسبت های نیترات کلسیم به نیترات آمونیوم به ترتیب بصورت 90/10، 75/25، 50/50 و 25/75) و عامل سوم بستر کشت در سه سطح (دو قسمت کمپوست پوست درختان سوزنی برگ(عمدتاً کاج) و یک قسمت پرلیت، دو قسمت کمپوست برگ چنار و یک قسمت پرلیت، دو قسمت پیت ماس و یک قسمت پرلیت (به عنوان شاهد) بود. نتایج نشان داد در نسبت 75/25 نیترات کلسیم به نیترات آمونیوم، بیشترین میزان کلسیم، وزن تر و خشک اندام هوایی و زیرزمینی و همچنین بیشترین عمر پس از برداشت گل به مدت 62/12 روز بدست آمد. در بستر کشت با ترکیب دو قسمت پیت و یک قسمت پرلیت بالاترین وزن تر و خشک اندام هوایی حاصل شد که از نظر آماری هم­سطح با برگ چنار بود. در مجموع نتایج نشان داد که نسبت آمونیوم برای تغذیه ارکیده در هر دو رقم نباید بیش 25 درصد باشد. دو قسمت کمپوست برگ چنار با یک قسمت از مواد تهویه ای مانند پرلیت می تواند بستر مناسبی برای تولید ارکیده باشد.

کاربرد تنظیم کننده ها در تولید گیاهان گلدانی با هدف کاهش رشد، بهبود شاخه زایی و افزایش تعداد گل روبه افزایش است. به منظور مطالعه­ی اثر سطوح و نحوه­ی کاربرد تنظیم کننده ترینگزاپک اتیل بر کنترل ارتفاع و ویژگی های مورفوفیزیولوژیک و گل دهی آهار پابلند، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا شد. نشاهای آهار در گلدان های پلی اتیلنی کشت و با مشاهده اولین جوانه گل، هر 21 روز با سطوح صفر، 4-10×5/2، 4-10×5/0، 3-10×1 و 3-10×2 گرم ترینگزاپک­اتیل تیمار شدند. ترینگزاپک اتیل به دو شکل محلول پاشی و کاربرد خاکی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد تیمار­های 3-10×1 و 3-10×2 گرم ترینگزاپک­اتیل ارتفاع را به طور معنی داری کاهش دادند. محلول پاشی ترینگزاپک­اتیل باعث کاهش 42/16 درصدی ارتفاع نسبت به شاهد شد. تعداد انشعاب و گل با افزایش غلظت ترینگزاپک­اتیل، افزایش یافت و بیشترین آن ها در تیمار 3-10×2 گرم ترینگزاپک­اتیل مشاهده شد. تعداد برگ و طول انشعاب تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. غلظت های 3-10×1 و 3-10×2 گرم ترینگزاپک­اتیل میزان کلروفیل و قند اندام هوایی را به طور معنی دار افزایش دادند. در این پژوهش، کاربرد خاکی ترینگزاپک اتیل اثر معنی داری بر صفات مورد بررسی نشان نداد. با توجه به نتایج به دست آمده، محلول پاشی ترینگزاپک اتیل ممکن است به عنوان یک روش مناسب برای تولید گیاه پاکوتاه و گلدانی آهار رقم State Fair mix استفاده شود. براساس نتایج به دست آمده کاربرد ترینگزاپک اتیل به صورت محلول پاشی می تواند باعث کنترل و کاهش ارتفاع آهار رقم State Fair mix شود.

گیاه پنیرباد یکی از گونه­های گیاهی با ارزش اقتصادی بالا است وکاربرد آن در فضای سبز، صنایع دارو سازی، تثبیت شن های روان درمناطق کویری می­باشد. با هدف بررسی اثر تنش خشکی و محلول­پاشی اسیدسالیسیلیک بر خصوصیات مورفولوژیک و فیزیولوژیک پنیرباد در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی در شرایط گلخانه­ای انجام شد. از آزمایش فاکتوریل در دو عامل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار استفاده شد. عامل اول محلول­پاشی اسیدسالیسیلیک در چهار سطح (صفر، 1، 5/1 و 2 میلی­مولار) و عامل دوم تنش خشکی در چهار سطح (100، 80، 60 و 40 درصد ظرفیت زراعی) بودند. نتایج نشان داد اثر تنش خشکی و اسیدسالیسیلیک بر صفات فیزیولوژیک (میزان پرولین، درصد نشت یونی، درجه سبزینگی و میزان فلورسانس کلروفیل) و صفات مورفولوژیک (ارتفاع بوته و سطح برگ) در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود. مقایسه میانگین­ها نشان داد بیشترین محتوای پرولین برگ (99/3 میکرو­مول بر گرم وزن­تر) در تیمار اسیدسالیسیلیک 5/1 میلی­مولار و تنش خشکی60 درصد ظرفیت زراعی به ­دست آمد. بیشترین درصد نشت یونی در تیمار شاهد و تنش خشکی40 درصد ظرفیت زراعی به دست آمد. نتایج این تحقیق نشان داد پنیرباد متحمل به خشکی بوده و اعمال تنش تا 60 درصد ظرفیت زراعی را می­تواند تحمل نماید. با توجه به ارزش اقتصادی این گیاه کاربرد اسیدسالیسیلیک نیز می­تواند میزان تحمل به خشکی را افزایش دهد.

هدف از این تحقیق بررسی اثر کودهای زیستی و تغذیه از طریق محلول غذایی (هوگلند پایه) بر خصوصیات کمی و کیفی دو رقم بگونیا همیشه گلدار (Senator deeprose و Sprint rose) صورت گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی در بیست تیمار با سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل، محلول غذایی (هوگلند پایه)، سودوموناس (Pseudomonas fluorescens Strain 169)، ازتوباکتر (Azotobacter chroococcum Strain 12) و تلفیق سودوموناس و ازتوباکتر و غلظت های مختلف محلول غذایی و دو رقم بگونیا بودند. عدم استفاده از کود زیستی و محلول غذایی، به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که بیشترین سطح برگ (69/36 میلی متر مربع) در کاربرد سودوموناس و ازتوباکتر و 75 درصد نیتروژن مشاهده شد. بیشترین وزن تر شاخساره (18/117 گرم) و بیشترین وزن خشک شاخساره (12/4 گرم)، با کاربرد سودوموناس و ازتوباکتر و 75 درصد نیتروژن و فسفر بود. همچنین بیشترین فسفر شاخساره (34/0 درصد) مربوط به تیمار سودوموناس و ازتوباکتر و 100درصد فسفر بود و بیشترین کلروفیل های برگ ها (12/13 میلی گرم درگرم وزن تر) مربوط به تیمار ازتوباکتر و 100 درصد نیتروژن بود. تیمار سودوموناس و ازتوباکتر و 75 درصد فسفر با 38/41 میلی گرم درگرم وزن تر بیشترین میزان آنتوسیانین های گلبرگ ها را داشت. در مجموع تیمار سودوموناس و ازتوباکتر و 75 درصد نیتروژن و سپس تیمار هوگلند پایه بهترین تیمار بودند. بر این اساس استفاده توأم باکتری سودوموناس و ازتوباکتر به همراه غلظت های کمتر عناصر غذایی منجر به بهبود معنی دار برخی صفات کمی و کیفی در بگونیا شد. ضمن اینکه دو رقم گل بگونیا Senator deeprose و Sprint rose در پاسخ به تیمارهای مشابه، واکنش متفاوتی از خود نشان دادند.

بررسی­های فنوتیپی و عملکردی 93 رقم و نژادگان سیب پس از وقوع تنش خشکی شدید منجر به شناسایی 14 رقم تجاری و دو نژادگان گردید که از توانایی حفظ محصول تا زمان رسیدن برخوردار بودند. مطالعات تکمیلی پساتنش با ارزیابی 14 مولفه مورفولوژیک و ویژگی­های رشدی مانند ارتفاع درخت، سطح سایه­گستر، محیط تنه و شدت تظاهر صفات عادت رشد با هدف شناسایی ساز­و­کارهای دفاعی ثابت تکوینی انجام شد. میزان پرولین و کربوهیدرات محلول کل نمونه­های برگی ارقام و دو نژادگان متحمل در مقایسه با دو شاهد حساس 'گلدن دلیشز' و 'عسلی' مورد اندازه­گیری قرار گرفت. بین کاهش سطح کل فتوسنتز­کننده و تحمل به خشکی همبستگی مثبتی وجود داشت. قدرت رشد در 12 رقم و نژادگان کم، 2 رقم متوسط و تنها 2 رقم در سطح بالا بود. در ارقام و نژادگان های متحمل ارتفاع، سطح سایه گستر، محیط تنه، سطح پهنک، طول و عرض برگ کم­تر و طول میانگره کوتاه­تر بود و شاخه­های یک­ساله دارای طول و قطر دمبرگ، ضخامت شاخه، کرک سطح پایینی پهنک و کرک نیمه انتهایی شاخه بیشتر بود. ارقام متحمل با میانگین طول میانگره 91/9 میلی­متر رشد کمتری نسبت به ارقام حساس با 31/19 میلی­متر داشتند. میزان پرولین و کلروفیل کل نمونه های برگی در ارقام متحمل با 55/1 میلی­گرم در لیتر و 48/27 بیشتر از ارقام حساس با 35/1 میلی گرم در لیتر و 56/22 بود. میزان کربوهیدرات محلول کل برگ در ارقام حساس با 57/162 میلی گرم در لیتر نسبت به ارقام مقاوم با 7/125 میلی گرم در لیتر بیشتر بود.

به منظور ارزیابی تحمل گیاهان پیوندشده هندوانه روی پایه کدو به شرایط کمبود اکسیژن، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سطل­های پلاستیکی 5 لیتری حاوی محلول غذایی با فرمول هوگلند و آرنون اجرا شد. عامل اول میزان هوادهی محلول غذایی در چهار سطح (شاهد، کاهش هوادهی، عدم هوادهی و تزریق نیتروژن) و عامل دوم پیوند در دو سطح (عدم پیوند و پیوند) بودند. ارزیابی ها براساس غلظت عناصر غذایی در برگ و شاخص­های رویشی و فیزیولوژیکی صورت گرفت. نتایج نشان داد هرچند با کاهش اکسیژن محلول غذایی یا تزریق نیتروژن به محلول غذایی، ویژگی­های رشدی گیاه نظیر ارتفاع گیاه، قطر ساقه، وزن تر و خشک شاخساره و وزن تر و خشک ریشه به طور معنی داری کاهش یافت، ولی گیاهان پیوندی، به جز قطر ساقه، در سایر صفات ذکر شده به­طور معنی داری از ویژگی­های رشدی بهتری نسبت به گیاهان غیرپیوندی برخوردار بودند. با کاهش مقدار اکسیژن محلول غذایی مقدار پرولین و قندهای محلول در شاخساره و ریشه گیاهان پیوندی و غیرپیوندی افزایش یافت، ولی غلظت پرولین و قندهای محلول در گیاهان پیوندی بالاتر از گیاهان غیرپیوندی بود. تنش کمبود اکسیژن باعث کاهش مقدار کلروفیل کل، کارتنوئید و عنصرهای غذایی پتاسیم، کلسیم، منیزیم و فسفر اندام هوایی و ریشه گردید، ولی غلظت پرولین، قندهای محلول و عنصرها در گیاهان پیوندی بیشتر از گیاهان غیرپیوندی بود. به طور خلاصه، با توجه به نتایج این پژوهش پیوند هندوانه روی پایه کدو سبب افزایش تحمل گیاه هندوانه به شرایط کمبود اکسیژن گردید.

جنس Lippia بیش از 200 گونه دارد که Lippia citriodora L. به دلیل داشتن خواص دارویی دارای اهمیت ویژه ای می باشد. به منظور ارزیابی ویژگی های کمی و کیفی و عناصر گیاه به لیمو تحت تاثیر ورمی کمپوست، بیوچار و ریزوباکتری های محرک رشد (Plant Growth Promoting Rhizobacteria-PGPR)، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار، در موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، ایستگاه تحقیقات البرز در شرایط مزرعه، در سال 1396 روی نهال های یک ساله اجرا شد. عامل اول ورمی کمپوست در سه سطح (0، 6 و 12 تن در هکتار)، عامل دوم بیوچار در سه سطح (صفر، 5 و 10 تن در هکتار) و عامل سوم باکتری های محرک رشد در دو سطح (بدون تلقیح و تلقیح با تلفیقی از 3 سویه ازتوباکتر (Azotobacter chroococcum strain 5)، آزوسپیریلوم (Azospirillum lipoferum strain OF) و سودوموناس (Pseudomonas putida)) بود. مقایسه میانگین ها نشان داد بیشترین درصد اسانس با 86/0 درصد از تیمار شاهد و حداکثر عملکرد اسانس با 74/3کیلوگرم بر هکتار از تیمار 12 تن ورمی کمپوست به همراه 10 تن بیوچار و تلقیح کود زیستی بدست آمد. بیشترین آهن (06/377 پی پی ام) در تیمار 6 تن ورمی کمپوست به همراه 10 تن بیوچار در هکتار و تلقیح با کود زیستی وجود داشت. به طور کلی کاربرد 6 تن ورمی کمپوست در هکتار، 10 تن بیوچار در هکتار و تلقیح گیاهان به لیمو با باکتری های محرک رشد از طریق افزایش رشد و توسعه ریشه و در نتیجه جذب بهتر آب و مواد غذایی از خاک می تواند سبب افزایش عملکرد و بهبود صفات کمی گیاه گردد.

به منظور ارزیابی اثر سالیسیلیک­اسید و هیومیک­اسید بر برخی از ویژگی های مورفوفیتوشیمیایی سرخارگل، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اول سالیسیلیک­ اسید در چهار سطح (صفر، 100، 200 و400 میلی گرم برلیتر) و عامل دوم هیومیک­اسید در چهار سطح (صفر، 100، 200 و400 میلی گرم برلیتر) بودند. نتایج نشان داد مصرف سالیسیلیک اسید به طور معنی­داری ارتفاع گیاه، تعداد شاخه جانبی، محتوای نسبی آب برگ، فنول و فلاونونید را افزایش و باعث کاهش نشت یونی برگ شد. مصرف هیومیک اسید به طور معنی­داری در سطح آماری 1 درصد باعث افزایش ارتفاع گیاه، تعداد شاخه های­جانبی، کلروفیل کل، محتوای نسبی آب برگ، فنل و فلاونوئید و کاهش نشت یونی برگ شد. نتایج پژوهش نشان داد که تیمار 400 میلی گرم بر لیتر سالیسیلیک اسید به همراه 100 میلی گرم بر لیتر هیومیک اسید موجب بهبود صفات اندازه­گیری­شده گردید.

به منظور مطالعه تاثیر ماده آلی و نوع محیط کشت بر خصوصیات رویشی، فعالیت آنزیمی و میزان اسانس گیاه دارویی بادرنجبویه در شرایط تنش شوری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شهرستان جهرم استان فارس انجام شد. فاکتور اول بستر کشت در سه سطح (ترکیب کمپوست+ خاک زراعی، ورمی­کمپوست+ خاک زراعی و کمپوست+ ورمی­کمپوست+ خاک زراعی (همگی به نسبت های مساوی))، فاکتور دوم ماده­آلی در دو سطح (اسید هیومیک و میکروارگانیسم­های موثر ((EM (با غلظت 5 در هزار)) و فاکتور سوم شوری در سه سطح (515، 3656­ و7312 میکروموس بر سانتی­متر) بود. نتایج نشان داد با افزایش شوری، میزان پرولین و فعالیت آنزیم های کاتالاز و پراکسیداز افزایش و ارتفاع گیاه، تعداد برگ، کلرفیل و درصداسانس کاهش یافت. اثر افزودن توام ورمی کمپوست و کمپوست به خاک بر صفات رشدی و فیزیولوژیکی، موثرتر از هر یک از این دو ماده به تنهایی بود. به­طوری کلی کاربرد ماده آلی و میکروارگانیزم های موثر در بستر کشت حاوی خاک+ کمپوست+ ورمی­کمپوست اثرات منفی شوری بر بادرنجبویه را کاهش داد و کاربرد ماده آلی و میکروارگانیزم های موثر می تواند در شرایط تنش شوری باعث بهبود تحمل و افزایش خصوصیات رشدی و افزایش محتوی درصد اسانس این گیاه دارویی گردد.

استفاده از ضایعات آلی کشاورزی در راستای تولید ورمی کمپوست و کمپوست روشی پایدار برای بهره­گیری مجدد از این ضایعات است. به­منظور بررسی اثر انواع مختلف ورمی کمپوست و کمپوست غنی شده با روی بر عملکرد، کیفیت و محتوای عناصر غذایی کاهو آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی انجام گرفت. عامل اول بقایای مواد آلی در سه سطح (ورمی کمپوست ضایعات هویج و چغندرقند و کمپوست خرما)، عامل دوم غنی سازی با روی در سه سطح (صفر، 1000 و 2000 میلی گرم در کیلوگرم) و عامل سوم اختلاط با خاک ضعیف در چهار سطح (صفر، 2، 4 و 6 درصد به صورت وزنی) بودند. نتایج نشان داد اثر غنی سازی بقایای مواد آلی بر رشد و عملکرد کاهو مثبت بود و گیاهان رشد یافته در ورمی کمپوست حاصل از ضایعات هویج نتایج بهتری نسبت به ضایعات چغندر و کمپوست خرما داشتند. ضایعات هویج بیشترین میزان عناصر کم مصرف (Fe, Mn, Zn, Cu) را در بین سه ضایعات استفاده شده داشتند و بالاترین غلظت این عناصر در حالت غنی سازی این ضایعات با روی در غلظت 2000 میلی گرم در کیلوگرم مشاهده شد. بیشترین میزان فسفر (82/0 درصد) و سطح برگ (157 سانتی­متر مربع) در ضایعات هویج غنی­شده با روی 2000 میلی گرم بر کیلوگرم بدست آمد. بین مقادیر مختلف بقایای آلی نیز، مقادیر 4 و 6 درصد بیشترین تأثیر را در رشد و عملکرد کاهو داشتند. به طور کلی غنی سازی بقایای مواد آلی با عناصر معدنی می­تواند نیاز غذایی کاهو را در شرایط گلخانه­ای تامین کند.

گروه جدیدی از سایه بان های رنگی به نام سایه بان های نورگزین (Photo-Selective Netting) در حال گسترش هستند که می توانند بر کیفیت و کمیت نور دریافتی توسط گیاهان مؤثر باشند و در عین حال حفاظت مطلوبی از آنها نیز به عمل آورند. لذا جهت بررسی کاربرد سایه بان های رنگی (قرمز، سبز و زرد) بر ویژگی های مورفولوژیک و فیزیولوژیک همیشه بهار، بنفشه، کروتون و آگلونما دو آزمایش جدا از هم در دو فصل زمستان و بهار در ایستگاه تحقیقات گل و گیاه زینتی لاهیجان انجام شد. صفات مورفولوژیکی مورد ارزیابی شامل ارتفاع گیاه، وزن تر و خشک شاخساره و صفات فیزیولوژیک شامل کلروفیل، کاروتنوئید، آنتوسیانین، فلاونوئید، ظرفیت آنتی اکسیدانی، آنزیم های کاتالاز و پراکسیداز بودند. نتایج نشان داد سایه بان زرد باعث افزایش قدرت رویشی گیاهان شد. اثرات متقابل سایه بان و گونه گیاه نشان داد بیشترین میزان ارتفاع گیاه، میزان کلروفیل و میزان کاروتنوئید گیاه مربوط به تیمار سایه بان زرد و بنفشه بود. بیشترین میزان آنتوسیانین، کاروتنوئید و کاتالاز تحت سایه بان قرمز و بیشترین میزان کلروفیل کل تحت سایه بان های قرمز و زرد در کروتون و آگلونما به دست آمد. نتایج این تحقیق نشان داد کاربرد سایه بان های رنگی در مقایسه با عدم استفاده از سایه بان، شرایط رشد مطلوب تری را برای گیاهان بوجود آورد. همچنین سایه بان های زرد و قرمز برای رشد گیاهان مورد آزمایش بهتر از سایه بان سبز و بدون سایه بان بود و تاثیر مطلوب تری بر رشد گیاهان داشته است.

به منظور بررسی برخی خصوصیات گیاه دارویی بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla) تحت تنش کم­آبی در شرایط کاربرد قارچ مایکوریزا آربوسکولار، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج انجام شد. عامل اول پتانسیل اسمزی در سه سطح (صفر، 4-و 8-بار)، عامل دوم کاربرد قارچ مایکوریزا آربوسکولار گونهFunneliformis mosseae در دو سطح (با و بدون کاربرد قارچ) و عامل سوم رقم در دو سطح ( Bodegoldو Soroksari) بودند. صفات مورد مطالعه شامل محتوای نسبی آب برگ، قندهای محلول، محتوای پرولین، کلروفیل کل، ارتفاع بوته، تعداد گل در بوته، وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک گل در بوته و شاخص برداشت بود. نتایج نشان داد پتانسیل اسمزی در سطوح 4-و 8-بار سبب کاهش معنی دار کلروفیل کل برگ، محتوای نسبی آب برگ، ارتفاع بوته، تعداد گل در بوته، وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک گل در بوته و شاخص برداشت شد، ولی میزان قندهای محلول برگ و محتوای پرولین برگ افزایش یافت. همچنین، تلقیح گیاهان با مایکوریزا تحت شرایط تنش کم­آبی سبب افزایش معنی داری در محتوای پرولین برگ و قندهای محلول برگ هر دو رقم شد. نتایج نشان داد صفت کلیدی عملکرد گل در بوته و اجزای عملکرد در شرایط تنش کم آبی و کاربرد مایکوریزا در رقم سوروکساری نسبت به رقم بودگلد افزایش بیشتری نشان داد. به­طور کلی، کاربرد قارچ مایکوریزا در هر دو رقم سبب افزایش مقاومت به تنش کم­آبی در گیاه بابونه آلمانی شد.

شناسایی صفات متمایز کننده ارقام گیلاس (Prunus avium L. ) یکی از قدم های ضروری در جلوگیری از تکثیر ارقام مختلف با یک نام می باشد. این پژوهش با هدف مطالعه مورفولوژی، پومولوژی و شناسایی صفات متمایزکننده هفت رقم تجاری و پنج ژنوتیپ گیلاس به مدت دو سال بر اساس دستورالعمل UPOV انجام گردید. براساس نتایج نه رقم/ژنوتیپ گیلاس شیشه­ای مشهد، پیش­رس مشهد، تکدانه مشهد، سفید-90، پیش رس2، شبستر-6، دوم رس مشهد، سیاه دانشکده و سیاه مشهد دارای 19 صفت متمایزکننده مورفولوژی و پومولوژی بودند. رقم تکدانه مشهد با وزن میوه 93/10 و وزن هسته 88/0 گرم، از سایر ارقام و ژنوتیپ ها متمایز گردید. صفات انحصاری ضخامت و طول دم میوه تمایز قابل توجهی را بین ارقام سیاه مشهد و شبستر-6 ایجاد نمود. عادت رشد افراشته نیز تنها در رقم سیاه دانشکده مشاهده گردید. تعداد عدسک در شاخه یکساله با حالت تظاهر خیلی زیاد، رقم شیشه ای مشهد را از سایر ارقام و ژنوتیپ ها متمایز نمود. علاوه بر وزن میوه، آرایش گلبرگ و زمان رسیدن ارقام تک دانه مشهد و سیاه مشهد را از یکدیگر متمایز نمود. در میان صفات مطالعه شده عادت رشد درخت، آرایش گلبرگ، زمان رسیدن، رنگ پوست از نظر تمایز بین ارقام گیلاس از اهمیت بیشتری برخوردار بودند که اغلب آن ها در انطباق با صفات ستاره­دار دستورالعمل UPOV بودند.

به­ منظور مطالعه اثر محرک­های رشد گیاهی بر عملکرد و مشخصات کیفی سیب­زمینی رقم سانته، آزمایشی براساس طرح بلوک­های کامل تصادفی با هشت تیمار و سه تکرار طی سال زراعی (99-1398) در مزرعه تحقیقاتی ایستگاه تحقیقات کشاورزی بهبهان انجام شد. تیمارها عبارت بودند از شاهد (بدون مواد محرک رشد)، اسید هیومیک، اسید آمینه آزاد (L)، اسید آمینه-روی، اسید آمینه-پتاسیم، اسید آمینه-کلسیم، اسید آمینه–پتاسیم–کلسیم، مصرف توأم اسید هیومیک، اسید آمینه–روی و اسید آمینه–پتاسیم–کلسیم. نتایج نشان داد محرک­های رشد گیاهی (به­جز اسید آمینه آزاد) باعث افزایش معنی­دار عملکرد غده کل و قابل فروش نسبت به شاهد شدند. افزایش عملکرد غده کل و قابل فروش در تیمار مصرف توأم به­طور معنی­داری نسبت به کلیه تیمارها بیشتر بود. محرک­های رشد باعث کاهش معنی­دار درصد عملکرد غده غیرقابل فروش و اجزای تشکیل دهنده آن (غده­های ریز، غده­های ترک خورده و رشد ثانویه) نسبت به شاهد شدند. این مواد باعث افزایش معنی­دار درصد پروتئین غده، غلظت­های نیتروژن، فسفر (به­جز اسید آمینه­های پتاسیم و کلسیم­دار) و پتاسیم غده (به­جز اسید آمینه-کلسیم) در سطح احتمال پنج درصد شدند. تیمار اسید آمینه–کلسیم و تیمار مصرف توأم باعث افزایش معنی­دار درصد ماده خشک غده شدند. کاربرد محرک های رشد (به­جز اسید آمینه-پتاسیم و اسید آمینه-کلسیم) سبب کاهش معنی­دار نیترات غده شدند. بر اساس نتایج این پژوهش، کاربرد توأم محرک­های رشد برای کشت رقم سانته توصیه می­شود.

هدف این پژوهش بهینه سازی غلظت های مختلف تنظیم کننده های رشد و معرفی بهترین ریزنمونه مؤثر بر افزایش راندمان کالوس زایی و باززایی گیاه پروانش (Catharanthus roseus L. ) و نیز شناسایی مرحله رشدی تولیدکننده بیشترین مقدار وین کریستین بود. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. عامل اول نوع ریزنمونه در هشت سطح و عامل دوم غلظت های مختلف تنظیم کننده های رشد در نه سطح بود. نتایج نشان داد بیشترین درصد کالوس زایی از محیط حاوی 8 میکرومولار 2, 4-D به همراه 2 میکرومولار بنزیل آمینو پورین (BAP) و به ترتیب در ریزنمونه تک گره (100 درصد)، هیپوکوتیل (100 درصد)، برگ (100 درصد)، ریشه (16/99 درصد)، تخمدان (33/98)، دمبرگ (83/95 درصد)، بساک (16/94) و برگ لپه ای (33/93) دیده شد. کالوس های مشتق شده از هیپوکوتیل، بساک و تخمدان توانایی ایجاد جنین بدنی با راندمان بالا را داشتند. مقدار 8/0گرم در لیتر کازئین هیدرولیزات منجر به بالاترین درصد جنین زایی شد. بالاترین درصد جوانه زنی از ریزنمونه حاصل از هیپوکوتیل (66/53 درصد) ، بساک (00/51 درصد) و تخمدان (00/46 درصد) به دست آمد. همچنین درصد باززایی از ریزنمونه های هیپوکوتیل بساک و تخمدان به ترتیب 78، 73 و 68 درصد بود. بیشترین مقدار وین کریستین در مقایسه انواع کالوس و مراحل مختلف رشد، از گیاهان باززایی شده از کالوس مشتق شده از بساک، تخمدان و هیپوکوتیل به دست آمد و مقدار آن 4/1 میکروگرم در هر گرم وزن خشک و بیشتر از کالوس غیر جنین زای ریزنمونه های مذکور بود.

به منظور مطالعه اثر کودهای مختلف شیمیایی و آلی بر ویژگی­های مورفولوژیکی فیسالیس، آزمایشی به­ صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در گلخانه انجام شد. کرت اصلی شامل کودهای آلی در چهار سطح (شاهد، کود دامی، ورمی کمپوست و ترکیب کود دامی و ورمی کمپوست) و کرت فرعی شامل کودهای مختلف در شش سطح (شاهد، کود شیمیایی NPK، کلات پتاس 28درصد، نانو کلات آهن 15درصد، سوپرهیومیک و نانو کود بیولوژیک بیومیک) بود. نتایج نشان داد بیشترین عملکرد میوه در بوته (29/2 کیلوگرم در هر بوته)، ویتامین ث(53/8 میلی گرم بر گرم وزن تر)، فنل (90/39 میلی گرم گالیک اسید در وزن خشک)و فلاونوئید کل (89/6 میلی گرم کوئرستین در وزن خشک)، خواص آنتی اکسیدانی و مواد جامد محلول (5/16 درجه بریکس) در میوه در تیمار بستر کشت کود دامی + ورمی کمپوست و با کاربرد کود نانو بیولوژیک بیومیک حاصل شد. بیشترین و کمترین غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم اندام هوایی به ترتیب در تیمار بستر کشت ورمی کمپوست+ کود دامی و همراه با نانو کود، کود نانو بیولوژیک بیومیک و تیمار شاهد مشاهده گردید. با توجه به تاثیر مطلوب ورمی کمپوست در بستر کاشت و کودهای بیولوژیک در مقایسه با تیمار شاهد و تیمار کود شیمیایی، می­توان آنها را در برنامه­های کشت و تغذیه­ فیسالیس در نظر گرفت تا علاوه بر حفظ و بهبود صفات مربوط به رشد و عملکرد، محصولی سالم و بدون باقیمانده کودهای شیمیایی را عرضه نمود.

شوری آب و خاک، یکی از دلایل کاهش عملکرد خیار می­باشد. برای امکان­سنجی استفاده از دو پایه غیرتجاری جهت ایجاد مقاومت به شوری در خیار و مقایسه آن با پایه تجاری کبالت، آزمایشی در مرزعه دانشکده کشاورزی دانشگاه اراک بصورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی اجرا شد. عامل اول تنش شوری در سه سطح )بدون تنش، 30 میلی­مولار و 60 میلی­مولار نمک طعام( و عامل دوم پایه در چهار سطح خیار غیرپیوندی، پایه هندوانه ابوجهل(Citrullus colocynthis)، پایه کیوانو (Cucumis metuliferus) و پایه تجاری کبالت (C. maxima×C. moschata) بود. نتایج نشان داد افزایش مقدار شوری منجر به کاهش معنی­دار طول ساقه، درصد وزن خشک ساقه، برگ و میوه شد. پایه تجاری کبالت بیشترین طول ساقه، بیشترین نسبت طول به عرض میوه و کمترین محتوای مالون دی­آلدهید در شرایط تنش شوری را دارا بود. پایه هندوانه ابوجهل از نظر درصد وزن خشک ساقه، کلروفیل کل برگ، کارتنوئید برگ، محتوای نسبی آب برگ و کاهش مقدار سدیم برگ در شرایط شوری نسبت به سایر پایه­ها و خیار غیرپیوندی کارایی بهتری داشت. بیشترین درصد وزن خشک برگ و میوه، فنل کل و پتاسیم برگ در خیار پیوندی روی پایه کیوانو مشاهده شد. نتایج نشان داد پایه­های هندوانه ابوجهل و کیوانو را می­توان به­عنوان پایه­های مناسب و سازگار با شرایط تنش شوری برای پیوند خیار معرفی نمود.