مهندسی عمران امیرکبیر
سال:1401 | دوره:54 | شماره:7 |تعداد مقالات:20

جداسازهای لغزشی-قوسی از انواع شناخته شده این ابزار کنترل لرزه ای می باشند که مشاهده های مختلف نشان از نقش مؤثر آن ها در کاهش خسارت های لرزه ای سازه ها داشته است. هر چند این ابزار در سطوح مختلف لرزه ای عملکرد سازه را به صورت قابل ملاحظه ای ارتقا می دهند، اما وجود عدم قطعیت ها در رفتار حدی این جداساز در زلزله هایی با دوره بازگشت طولانی، توجه محققین را در سال های اخیر به مدل سازی رفتار حدی آن ها جلب نموده است. با رسیدن جداساز به ظرفیت جابجایی خود، قطعه های لغزنده به لبه کناری صفحه های لغزش برخورد نموده و عملکرد سازه تحت تأثیر این شرایط خاص قرار می گیرد. در مطالعه حاضر پس از پیاده سازی معادله های حاکم بر رفتار این جداسازها، اقدام به مدل سازی ریاضی رفتار حدی و بررسی اثر آن بر پاسخ دینامیکی روسازه شده است. در این راستا، با طراحی و مدل سازی یک سازه نمونه، پاسخ دینامیکی آن در سطوح مختلف شتاب چندین زلزله بررسی گردیده است. نتایج نشان داده اند که حالت حدی برخورد تحت شتاب نگاشت های مورد مطالعه به طور میانگین زمانی به وقوع می پیوندد که شتاب زمین به حدود 1/25 برابر شتاب بیشینه زلزله مورد انتظار (MCE) رسیده باشد. در این مرحله و پیش از وقوع برخورد، متوسط نیروی برش پایه حدود 0/48 وزن روسازه و بیشینه تغییر مکان نسبی میان طبقه ای برابر0/38 درصد مشاهده شده است. با افزایش سطح شتاب، میزان برش پایه افزایش می یابد تا سطحی که رفتار روسازه وارد حوزه رفتار غیرخطی می گردد. با انجام تحلیل ها بر روی مدلی بدون رفتار حدی و مقایسه نتایج دو مدل، ضرایبی برای تبدیل نتایج حاصل از مدل غیرحدی به حدی ارائه گردیده است.

این مقاله پژوهشی با هدف شناسایی رابطه معیارهای شایستگی مدیران صنعت ساخت فرودگاهی با معیارهای موفقیت پروژه به اجرا درآمده است. روش تحقیقی اکتشافی بوده و در این راستا از روش توصیفی همبستگی نیز پیروی شده است. جامعه آماری را مدیران دارای تجربه در پروژه های بزرگ عمرانی ایران در صنعت ساخت فرودگاهی تشکیل داده است. حجم نمونه به موجب جدول نمونه گیری مورگان 230 نفر در نظر گرفته شد. ابزار جمع آوری داده ها مصاحبه نیمه ساختار یافته مدیران و پرسشنامه موفقیت پروژه بوده است. روش تجزیه و تحلیل داده ها بهره برداری از شاخص های آزمون های کایزر مایر، اولکین و نیز آزمون تحلیل عاملی و آزمون همبستگی بوده است. تجزیه و تحلیل داده ها حاکی از آن بود که معیارهای شایستگی مدیران از تعداد 30 مورد پیشنهادی اولیه، پس از اعتباریابی از گروه نمونه به 36 مورد افزایش یافت. معیارهای موفقیت پروژه نیز از تعداد 52 مورد اولیه پیشنهادی پس از اعتباریابی از گروه نمونه به 38 مورد کاهش یافت. معیارهای موفقیت پروژه تطبیق یافته با شرایط بومی پس از تحلیل عاملی شناسایی و فهرست آن ها در نتایج مقاله انعکاس داده شد. بدین ترتیب دو نوع ابزار بومی شده به تفکیک برای سنجش شایستگی مدیریت و موفقیت پروژه به دست آمد. آزمون همبستگی اجرا شده نشان داد که بین هر یک از عوامل شایستگی مدیران و عوامل موفقیت پروژه رابطه وجود داشته است.

حذف نیترات از آب های آلوده یکی از مباحث مهم زیست محیطی است. هدف از این مطالعه، حذف نیترات از پساب شهری توسط کربن فعال پوست پرتقال اصلاح شده با کیتوسان سنتز شده از پوست میگو و آهن (ш) کلراید می باشد. شناسایی گروه های عاملی کربن فعال به وسیله ی FTIR، مورفولوژی حفرات کربن سنتز شده توسطSEM  و خواص تخلخلی با آنالیز BET بررسی شد. نتایج شناسایی بیانگر ساختار متخلخل و با گروه­های عاملی مختلف کربن فعال اصلاح شده است. از مدل های سینتیکی شبه مرتبه اول، شبه مرتبه دوم، نفوذ درون ذره ای و بوید به منظور توصیف داده های سینتیکی و همچنین ایزوترم های لانگمویر، فروندلیچ و دوبینین- رادوشکوویچ  برای توصیف داده های تعادلی جذب استفاده گردید. اثر پارامترهای pH و مقدار جاذب بررسی شد و نتایج نشان داد که pH=2 و مقدار جاذب 0/2 گرم در 50 میلی لیتر محلول شرایط بهینه برای رسیدن به حداکثر حذف نیترات می­باشند. نتایج نشان داد که جذب از سینتیک شبه مرتبه دوم پیروی می کند (1=R2). همچنین در بین ایزوترم های مورد بررسی، مدل لانگمویر جذب نیترات بر روی کربن فعال سنتز شده را به خوبی توصیف نمود (0/9999=R2) و حداکثر ظرفیت جذب 263/157 میلی گرم بر گرم کربن فعال بود. این رفتار به ­معنی جذب تک لایه و غالب بودن مکانیسم جذب شیمیایی است. مقدار جذب نیترات با کاهش دما افزایش یافت که نشان دهنده ی گرمازا بودن واکنش می باشد. راندمان حذف نیترات با کربن فعال اصلاح شده 99/58% برآورد شد. به ­طور کلی می توان گفت کربن ­فعال اصلاح شده می­تواند کاندیدی برای استفاده در مقیاس صنعتی باشد.

ترمیم خسارات ناشی از تغییر شکل های ماندگار پس از زلزله در سازه­های رایج هزینه زیادی دارد. از این رو سازه­ های مرکزگرا جهت کاهش تغییر شکل های ماندگار پس از زلزله توسط محققین معرفی شده است. در طراحی معمول این سازه ­ها به روش نیرویی، برای محاسبه برش پایه از یک ضریب رفتار مشخص جهت در نظر­گیری رفتار غیرالاستیک استفاده می­ شود که به خوبی نمی ­تواند بیانگر عملکرد واقعی سازه ­ها باشد. از طرفی روش انرژی با انتخاب مکانیزم تسلیم مطلوب و تغییر مکان هدف در ابتدای روند طراحی، برآورد دقیق تری از نیروی وارد بر سازه نسبت به روش نیرویی ارائه می­ دهد. از آنجایی که تاکنون این روش برای تحلیل سازه­ های مرکزگرا استفاده نشده است، در این مطالعه، برای اولین بار از روش انرژی برای تعیین پاسخ لرزه­ای سازه مهاربندی مرکزگرا استفاده شده و دقت آن با نتایج آزمایشگاهی و تحلیلی مقایسه گردیده است. نتایج مطالعه نشان داد روش انرژی به عنوان یک روش تحلیلی ساده و سریع و بدون نیاز به مدل سازی نرم افزاری می­ تواند برآورد قابل قبولی از پاسخ سازه ارائه نماید. با مقایسه روابط مختلف کاهش شکل­ پذیری، مشاهده شد که رابطه ارائه شده توسط لای-بیگز به علت انتخاب رکورد زلزله مصنوعی و نزدیک به طیف طراحی مناسب­ترین رابطه، با دقت بالای 80 درصد می­ باشد. همچنین نتایج نشان داد با افزایش ارتفاع سازه، دوران نهایی سازه کاهش یافت که سبب شد دقت روش انرژی با سایر روابط نیز در برآورد پاسخ سازه، به دلیل کاهش شکل­ پذیری افزایش یابد.

تحلیل سازه ­های زیرزمینی تحت انفجار با توجه به پیچیدگی بارگذاری دینامیکی انفجار و رفتار خاک دارای چالش­ هایی می­ باشد. با توجه به نقش سازه ­های زیرزمینی به عنوان پناهگاه و آسیب ­پذیری این سازه ها در برابر بارهای انفجاری، نیاز به بررسی و تحلیل اثر انفجار بر این سازه ها احساس می­ شود. هدف این مطالعه بررسی تأثیر فاصله پرتابه انفجاری از سازه زیرزمینی و قطر کره انفجاری بر سازه زیرزمینی می­ باشد. بدین منظور با استفاده از روش تفاضل محدود و تحلیل دینامیکی سازه زیرزمینی برای فاصله­ های مختلف پرتابه انفجاری و قطرهای مختلف کره انفجاری شبیه­ سازی گردید. در این مطالعه انتشار امواج انفجار به صورت کره ای با اعمال فشار انفجار بر دیواره کره انفجاری در نظر گرفته شد. نتایج نشان می ­دهند که با افزایش فاصله سازه زیرزمینی از مرکز انفجار، فشار بیشینه خاک بر روی سیستم نگهداری و همچنین گشتاور خمشی و نیروی محوری در تاج و دیواره سازه نگهداری تونل به صورت نمایی کاهش می یابند. همچنین پس از رسیدن موج انفجار به سیستم نگهداری تونل، جابجایی و سرعت عمودی ذرات سیستم نگهداری در تاج تونل (که دقیقاً زیر مرکز کره انفجاری قرار دارد) بیشترین مقدار را دارد. با افزایش قطر کره انفجاری، گشتاور خمشی در تاج و دیواره تونل تقریباً به صورت خطی افزایش می یابد که این شیب برای تاج تونل سه برابر دیواره می باشد.

یکی از خرابی های مهم عملکردی در روسازی های بتنی، خرابی پلکانی شدن است. پیش بینی مقدار این خرابی می تواند در طراحی بهینه روسازی بتنی و نیز استقرار سامانه مدیریت تعمیر و نگهداری روسازی­ها مورد استفاده قرار گیرد. در این مطالعه از شبکه های عصبی مصنوعی برای پیش بینی مقدار این خرابی بر اساس داده­های عملکرد طولانی­ مدت روسازی (LTPP) استفاده شده است. ابتدا با استفاده از 32 متغیر انتخابی ورودی شامل داده­ های ترافیکی، آب و هوایی و سازه­ای، معماری شبکه عصبی مصنوعی با روش آزمون و خطا تعیین شده و سپس معماری مشخص شده به درستی آموزش داده شده است. علاوه بر متغیرهای مورد استفاده در مطالعات گذشته، متغیرهای ورودی جدیدی نظیر ضریب پواسون و مدول الاستیسیته دال بتنی که تاکنون بررسی نشده اند نیز در بین این 32 متغیر مد نظر قرار گرفته است. سپس با به کارگیری روش جدید NSGA2-MLP، 19 متغیر مهم شناسایی شده و یک مدل شبکه عصبی جدید با این تعداد متغیر ساخته شده است. مقدار ضریب همبستگی، میانگین مربعات خطا و میانگین خطای مطلق برای مدل ساخته شده با 32 متغیر و 19 متغیر به ترتیب برابر 0/97، 0/45، 0/43، 0/95، 0/54 و 0/6 می باشد. در انتها با استفاده از روش جنگل تصادفی میزان اهمیت 19 متغیر بر اساس درصد تعیین گردید. چهار متغیری که بیشترین اهمیت را دارند بر اساس سهم درصد اهمیت متغیر از 100 به ترتیب عبارتند از تعداد تجمعی روزهای با بارش بیشتر از 12/7 میلی متر با 24%، مدول الاستیسته دال بتنی با %14، عمر روسازی با 12% و ضخامت اساس با 10%  اهمیت.

بررسی عملکرد قیرهای بازیابی شده توسط عوامل بازسازی کننده در حفظ و یا تخریب خواص و ویژگی­ های قیر در دوره بعدی خدمت­ دهی روسازی کاملاً محدود می­ باشد. هدف این تحقیق، ارزیابی تاثیر آنی و بلند مدت عامل بازسازی کننده نفتنیک در برگشت خصوصیات قیر پیر شده می ­باشد. در این تحقیق از آزمایش­ های جداسازی اجزاء قیر و طیف­ سنج مادون قرمز جهت بررسی خصوصیات شیمیایی، آزمایش­ های درجه نفوذ، نقطه نرمی، ویسکوزیته چرخشی جهت بررسی خصوصیات فیزیکی و آزمایش­ های خزش و بازیابی قیر در چند سطح تنش و جاروب دامنه خطی جهت بررسی خصوصیات رئولوژیکی نمونه­ های قیر استفاده شد. جهت ارزیابی عملکرد بلند مدت عامل بازسازی کننده، قیر بازیابی شده توسط آزمایش شبیه­ساز پیر شدگی تحت پیر شدگی بلند مدت قرار گرفت. نتایج نشان می­دهد که استفاده از عامل بازسازی کننده نفتنیک در مقدار بهینه باعث بازیابی خصوصیات شیمیایی، فیزیکی و رئولوژیکی قیر پیر شده تا سطح قیر پایه شده است. عامل بازسازی کننده نفتنیک کاهش 38 درصدی شاخص کلوئیدی قیر پیر شده را نتیجه می­ دهد که نشان دهنده­ی نرم­تر شدن قیر پیر شده و پایداری ساختار کلوئیدی آن می­ باشد. همچنین این ماده مقاومت شیار شدگی قیر پیر شده را تا سطح قیر پایه کاهش می­ دهد. افزایش محدود CI ناشی از پیرشدگی در قیر بازیابی شده، بیانگر آن است که عامل بازسازی کننده نفتنیک عملکرد مناسبی در حفظ پایداری ساختار کلوئیدی قیر در بلند مدت داشته است. همچنین نتایج نشان می­ دهد که استفاده از عامل بازسازی کننده نفتنیک باعث بهبود عملکرد خستگی قیر بازیابی شده در بلند مدت نسبت به قیر پایه شده است.

این تحقیق به بررسی تاثیر استفاده از جداسازهای لاستیکی هسته-سربی در کاهش ریسک لرزه ای ساختمآن های واقع در شهر تهران از دو منظر فنی و اقتصادی با تمرکز بر اثر پس لرزه­ها در طول عمر ساختمان می پردازد. در این ارتباط، ابتدا سه تیپ ساختمان 5، 10 و 15 طبقه با سیستم باربر جانبی قاب خمشی فولادی در نظر گرفته می شوند. تمامی ساختمآن ها در دو شرایط مختلف طراحی می شوند. یک بار بدون سیستم کنترلی و بار دیگر با حضور آن. در ادامه، با در نظر گرفتن گسل های فعال در شهر تهران و حومه آن، سناریوهای لرزه ای محتمل در طول عمر ساختمآن ها، یعنی 50 سال، شبیه سازی می شود. این شبیه سازی، شامل توالی های محتمل رخدادهای لرزه-پس لرزه و همچنین شتاب نگاشت های تصادفی غیرمانا مرتبط با هر رخداد می باشد. سپس با استفاده از روش شبیه سازی مونت-کارلو و تولید تعداد مکفی از سناریوهای تصادفی مذکور، رفتار و پاسخ مدل های سازه ای تحت اثر توالی های لرزه-پس لرزه به کمک روش تحلیل تاریخچه زمانی غیرخطی ارزیابی می گردد. در گام بعدی، با استفاده از مدل های خرابی و خسارت موجود و با در نظر گرفتن خسارت های ناشی از جرح و فوت، خرابی فیزیکی ساختمان و عدم بهره مندی از منافع مالی ناشی از عدم کارکرد ساختمان، ریسک لرزه ای طول عمر ساختمآن ها ارزیابی می گردد. همچنین برای اولین بار منحنی خسارت سازه های جداسازی شده در شهر تهران با در نظر گرفتن اثر پس لرزه ها ارائه می گردد. نتایج به دست آمده نشان دهنده کارایی قابل توجه سیستم جداساز لاستیکی هسته-سربی در ارتقای فنی عملکرد ساختمان و بالتبع آن کاهش معنی دار ریسک لرزه ای ساختمان می شود که جزییات آن در این مقاله به شرح و بررسی گذاشته شده است.

زمان تناوب اصلی ساختمان یکی از مولفه های کلیدی در تعیین رفتار سازه به هنگام وقوع ارتعاشاتی مانند زلزله و همچنین تعیین برش پایه سازه به هنگام طراحی سازه جدید یا تعیین تغییر مکان هدف در زمان ارزیابی سازه موجود است. بنابراین ارائه برآوردی مناسب از زمان تناوب اصلی ساختمان می تواند تاثیری چشمگیر در نتایج طراحی یا ارزیابی سازه داشته باشد. به همین دلیل پس از زلزله آبان ماه سال 1396 شهر سرپل ذهاب با هدف تعیین زمان تناوب اصلی آزمایش ارتعاشات محیطی بر روی 22 ساختمان بتن مسلح (12 ساختمان آسیب دیده و 10 ساختمان بهسازی شده) انجام گرفت. زمان های تناوب اصلی به دست آمده با نتایج پیشنهادی حاصل از روابط تجربی آیین نامه های طراحی ساختمان ها در برابر زلزله (استاندارد 2800) ویرایش های اول و چهارم و دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود (نشریه 360) مقایسه شد. نتایج به دست آمده برای ساختمان های آسیب دیده بتن مسلح با سیستم باربر جانبی قاب خمشی نشان از تفاوت قابل ملاحظه بین دوره تناوب حاصل از آزمایشات و روابط تجربی داشت به گونه ای که در ساختمانی با سطح آسیب 4، دوره تناوب حاصل از ارتعاشات محیطی 2/32 برابر نتایج حاصل از روابط تجربی شد. همچنین در ساختمان های بتن مسلح بهسازی شده نتایج حاکی از تقریبی دست بالا تا 1/7 برابر توسط روابط تجربی آیین نامه ها بود. به همین دلیل با برازش خطوطی بر نتایج به دست آمده، روابط تجربی مناسبی برای تعیین زمان تناوب ساختمان های بتن مسلح آسیب دیده با سیستم باربر جانبی قاب خمشی و ساختمان های بتن مسلح بهسازی شده (یا در حال طراحی) با دیوار برشی پیشنهاد گردید.

در سال های اخیر، بررسی خصوصیات مقاومتی خاک های غیراشباع با توجه به اهمیت مکش در این نوع خاک ها بیشتر محدود به خاک های ریزدانه چسبنده یا خاک های ماسه ای با تراکم بالا بوده است و تحقیقات کمی در مورد روانگرایی خاک های ماسه ای سست در حالت غیراشباع و تاثیر اندازه ذرات بر این رفتار انجام شده است. در این تحقیق سعی شده است تا با انجام یک سری آزمایش های سه محوری سیکلیک در شرایط زهکشی نشده بر روی سه نوع ماسه با دانه بندی های مختلف، تأثیر اندازه ذرات و درجه اشباع بر مقاومت روانگرایی خاک های ماسه ای سست غیراشباع بررسی گردد. نتایج تحقیق نشان می دهد که تغییرات فشار آب حفره ای و مقاومت روانگرایی در ماسه های مورد مطالعه تا حدود زیادی وابسته به اندازه ذرات و نسبت تخلخل بین دانه ای می باشد، به طوری که ماسه 131 فیروزکوه به دلیل بیشتر بودن نسبت تخلخل بین دانه ای دارای کمترین مقاومت روانگرایی در حالت اشباع بین ماسه های مورد مطالعه می باشد. همچنین طبق نتایج به دست آمده، افزایش اندازه دانه های ماسه، مکش بافتی ایجاد شده در توده خاک به دلیل کاهش درجه اشباع را کاهش می دهد. افزایش تعداد سیکل های وقوع روانگرایی و در نتیجه آن مقاومت روانگرایی نمونه های ماسه مورد مطالعه در اثر کاهش درجه اشباع به خصوص در ماسه های دارای دانه های ریزتر از دیگر نتایج این تحقیق می باشد.

اغلب توربین های بادی فراساحلی دارای فونداسیون های شمعی از نوع مونوپایل قطور هستند. نیروی اصلی اعمالی بر این توربین ها باد است که در راستاهای مختف بر سازه اعمال می شود. در این مقاله، تأثیر تغییر راستای بارگذاری باد بر پاسخ شمع های توربین های بادی فراساحل با انجام شبیه سازی عملکرد سیستم خاک-شمع در نرم افزار فِلَک سه بعدی (FLAC 3D)، مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، با استفاده از مدل سطح مرزی ارائه شده توسط دافالیاس و منظری برای شبیه سازی رفتار خاک و با در نظر گرفتن حالت بحرانی و پلاستیسیته مدلِ سطح مرزی، اثرات سخت شدگی و نرم شدگی ماسه بر بارگذاری تناوبی ناشی از باد در نظر گرفته شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد، در شمع های قطور تغییر راستای بارگذاری، باعث کاهش 16 درصدی حداکثر تغییرمکان افقی و چرخش سرشمع نسبت به حالت بارگذاری تک جهته می گردد. این اختلاف در خصوص تغییرمکان قائم حدود 2 برابر است. تغییرمکان ماندگار در راستای افقی و چرخش ماندگار نیز به ترتیب حداکثر 13 و 18 درصد کاهش داشته اند. اعمال بارگذاری متناوب در راستاهای مختلف سبب حرکت رو به بالای شمع شده تا جایی که پس از اتمام بارگذاری، شمع نسبت به تراز اوّلیه خود بالاتر قرار می گیرد. به طور کلی، تغییر راستای بارگذاری در بارگذاری متناوب باد باعث تغییر قابل ملاحظه ای در پاسخ شمع می شود، هر چند مقادیر این اختلاف در پارامترهای مختلف و حالت های مختلف بارگذاری متفاوت است.

رفتار تراکم پذیری حجمی خاک های دارای ساختار که خرد شوندگی ساختار را در حین بارگذاری تجربه می کنند، غیرخطی است. مدول الاستیسیته این نوع خاک ها در مسیر بارگذاری از لحظه آغاز گسیختگی ساختار، تغییر می کند که به ازای خرد شدن ساختار خاک و پر شدن فضای خالی، مقدار آن بیشتر می شود. هنگامی که مقادیر اولیه و نهایی مدول الاستیسیته (قبل از آغاز شکست ساختار و پس از خرد شدن ساختار) مشخص باشد، می توان از مفهوم حالات آشفتگی برای توصیف رفتار تراکم پذیری حجمی خاک های دارای ساختار، متناسب با تغییرات مدول الاستیسیته، استفاده نمود. در این پژوهش، وضعیت خاک دارای ساختار در ابتدای بارگذاری به عنوان حالت مرجع دست نخورده در نظر گرفته شده است و حالت نهایی پس از تخریب کامل نیز به عنوان حالت مرجع کاملاً دست خورده در نظر گرفته شده است. با ارائه یک تابع حالت درون یاب، مقادیر مدول الاستیسیته در مسیر شکست ساختار مابین مقادیر مدول الاستیسیته اولیه و نهایی تعیین شده است. با استفاده از این تابع حالت تجربی، مدول الاستیسیته خاک در هر لحظه بر اساس مقادیر اولیه و نهایی مدول الاستیسیته تعیین گردیده است. سپس مدل تراکم پذیری حجمی با استفاده از مفهوم حالت آشفتگی توسعه داده شد. مدل پیشنهادی در HISS-Model اعمال شد و با داده های موجود برای آزمایش های برش سه محوری در خاک های دارای ساختار، مقایسه شد. مقایسه با نتایج تجربی آزمایش های برش سه محوری نشان داد که مدل ارائه شده قادر به پیش بینی دقیق رفتار نمونه ها می باشد.

پی های سطحی همانند فونداسیون های نواری، به میزان گسترده ای برای انتقال بارهای روسازه به خاک های باربر مورد استفاده قرار می گیرند. در موارد زیادی جنس زمین زیر پی، یکنواخت نبوده و ممکن است دارای لایه های نازک باشند که معمولاً در مطالعات ژئوتکنیک آشکار نمی شوند. با توجه به تحقیقات بسیار محدودی که در خصوص اثر لایه نازک بر ظرفیت باربری نهایی پی انجام شده است، به نظر می ­رسد که می ­توان با تحقیقات بیشتر، اثر این لایه را مشهودتر درک کرد. در این تحقیق تأثیر وجود لایه نازک ضعیف و قوی بر ظرفیت باربری نهایی پی نواری بر بستر ماسه ای، به وسیله مدل فیزیکی کوچک مقیاس سیستم خاک- فونداسیون بررسی می­ شود. آزمایش های مدل فیزیکی در مخزن فولادی با طول cm100، ارتفاع  cm70 و عرض  cm70 انجام شده است. بررسی ها با تغییر جنس، ضخامت و عمق قرارگیری لایه نازک انجام گرفته است. نتایج نشان می دهد لایه نازک ضعیف باعث کاهش ظرفیت باربری نهایی و سختی سیستم خاک- فونداسیون می شود و لایه نازک قوی باعث افزایش ظرفیت باربری نهایی و سختی سیستم خاک- فونداسیون می شود. لایه ضعیف در عمق بحرانی B 1/2، بیشترین کاهش ظرفیت باربری نهایی را به میزان 40 درصد داشته است و در عمق B 3/6 تأثیری نداشته است. لایه قوی نیز برای حالتی که این لایه دقیقاً زیر فونداسیون قرار دارد، بیشترین افزایش ظرفیت باربری نهایی را به میزان 76 درصد داشته است. لایه قوی نیز در عمق تقریباً B 2/4 بدون تأثیر بوده است. برای صحت سنجی، نتایج مدل آزمایشگاهی بستر ماسه ای یکنواخت، با نتایج تحلیلی محققان مختلف مقایسه شده که نشان از انطباق زیاد نتایج دارد.

ارسال کالاهای خریداری شده از اینترنت همواره یکی از موارد کلیدی در زمینه های حمل و نقل و محیط زیست است. با توجه به افزایش نرخ خرید اینترنتی (به ویژه در دوران همه گیری کرونا)، بحث ارسال کالاها به یکی از مهم ترین چالش های پیش رو برای برنامه ریزان حوزه حمل و نقل تبدیل شده است. تکنولوژی های جدیدی در مقایسه با روش های سنتی ارسال کالا ابداع شده است که از آن جمله می توان به ربات های زمینی کالارسان اشاره کرد. این ربات ها نسل جدیدی از تکنولوژی های نوظهور برای ارسال سریع کالاها به شمار می روند. هدف از انجام این پژوهش بررسی عوامل موثر بر پذیرش این سیستم توسط خریداران اینترنتی در ایران است. بدین منظور مدلی بر اساس تئوری انتشار نوآوری پیشنهاد گردید. تعداد 287 نمونه از طریق یک پرسشنامه اینترنتی جمع آوری و با استفاده از مدل معادلات ساختاری (روش حداقل مربعات جزئی) مدل سازی شد. نتایج این مدل سازی نشان می دهد که متغیرهایی همچون مزیت نسبی، سازگاری  و قابلیت مشاهده دارای تاثیر مثبت و پیچیدگی دارای تاثیر منفی بر تمایل خریداران به استفاده از ربات کالارسان می باشند. همچنین، رابطه معناداری بین قابلیت امتحان و تمایل به استفاده از ربات کالارسان یافت نشد. نتایج این پژوهش کمک بسیاری از نظر تئوری و کاربردی به برنامه ریزان و بازاریابان فعال در این زمینه می کند.

تئوری پری داینامیک با فرمول­ بندی جدید در معادلات حرکت، روابط انتگرالی را جایگزین مشتقات مکانی می­ کند. با توجه به این قابلیت، شروع ترک در هر جهت بدون نیاز به افزودن معیارهای رشد ترک امکان­ پذیر می­ شود. یکی از اساسی ­ترین مشکلات در تئوری پری داینامیک، حجم بالای محاسبات به دلیل ماهیت دینامیکی آن است. برای حل این مشکل، در این مقاله با استفاده از تبدیل موجک، مسائل پری داینامیک تحت بار­های نامنظم یا تصادفی تحلیل شده است. هدف از این کار افزایش سرعت محاسبات به بیش از 80 درصد است. روش ارائه شده در این مقاله بر روی دو مدل ماده یعنی Prototype brittle material و Micro-plastic material بررسی شده است. در این راستا به تحلیل سازه­ ها با رفتار خطی و غیرخطی با در نظر گرفتن اثرات ناپیوستگی (مانند ترک) و بدون در نظر گرفتن اثرات ناپیوستگی پرداخته شده است. سازه­ های انتخاب شده شامل تیرهای یک سر گیردار و دو سر ساده می­شوند. هر تیر تحت دو بار ضربه ­ای نامنظم قرار می­ گیرد. تیرهای مورد نظر یک مرتبه با تابع اصلی موج ضربه تحلیل می­ شوند و یک بار هم با موج­ های تقریبی به دست آمده از روش موجک تحلیل می­ شوند. نتایج به دست آمده از نمونه های تحقیق حاضر نشان می­ دهد که روش موجک در سازه­ های پری­داینامیک با رفتار خطی کاهش هزینه­ ی 87 درصدی و در سازه­ های پری داینامیک با رفتار غیرخطی کاهش زمان محاسبات 94 درصدی ایجاد می­ کند. این در حالی است که خطای این روش نیز در حد قابل قبول است.

با توجه به افزایش جمعیت و شهرنشینی و کمبود زمین های مناسب از نظر ظرفیت باربری، ساخت و ساز در خاک های نرم به خصوص رس ها که دارای ظرفیت باربری کم و ویژگی های نشست پذیریِ بیش از حد متعارف می باشند، انجام می شود. در این نوع خاک ها در زمانی که اشباع باشند، ساخت سازه هایی از جمله  ساختمان های بزرگ موجب خروج فشار آب منفدی و به طبع آن ایجاد نشست تحکیمی خواهد شد. یکی از روش های کاهش نشست تحکیمی به مقدار مجاز تعیین شده در آیین نامه استفاده از روش پیش بارگذاری است که مستلزم انجام عملیات خاکی و خاکریزی و نهایتاً جمع آوری سربار خواهد بود. برای کاستن از حجم عملیات خاکی و هزینه های مربوطه، استفاده از خلاء همراه با زهکش های قائم روشی موثر می باشد که موجب تسریع عملیات و کاهش هزینه ها می گردد. در این راستا در این پژوهش با شبیه سازی عملیات تحکیم خاک به روش خلاء به وسیله نرم افزار کامسول تاثیر پارامترهای شدت فشار خلاء، عمق سنگ بستر، نسبت تخلخل خاک و تعداد کانون های خلاء بر میزان نشست تحکیم بررسی گردید. بر اساس نتایج به دست آمده، مشخص شد که افزایش شدت خلاء اعمالی در کانون های خلاء، افزایش نسبت تخلخل خاک و افزایش عمق قرارگیری سنگ بستر، هریک به نحوی موجب تسریع فرایند تحکیم می گردد، این در حالی است که تعداد پایانه های اعمال خلاء تاثیر ملموسی بر این روند ندارد.

اجرای پروژه های ساخت با وجود آیین نامه های مربوط به ایمنی همواره با مخاطراتی غیرقابل جبران شامل حوادث جانی و مالی برای منابع انسانی و پروژه همراه است، این رویدادها بر موازنه هزینه، زمان و کیفیت پروژه ها تأثیر نامطلوب می گذارند. بنابراین وجود نظام مدیریت ایمنی می تواند نقش مؤثری در بهبود فرآیند مدیریت پروژه ایفاد کند. این پژوهش شامل شناسایی و ارزیابی مهم ترین سطوح و معیارهای ایمنی در پروژه های ساخت، ارزیابی و توسعه یک مدل بلوغ مدیریت ایمنی در کارگاه ها بر مبنای یک مطالعه موردی، تحلیل آماری داده های حاصل از پرسش نامه و همچنین به کارگیری روش ترکیبی تصمیم گیری چند معیاره ترکیبی مبتنی بر تلفیق تکنیک های فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، رتبه بندی اولویت ها از طریق تشابه به راه حل ایده آل و آزمایش و ارزیابی تصمیم گیری، است. بر اساس نتیجه پژوهش، دوازده معیار مهم ایمنی با توجه به وزن دهی انجام شده شناسایی و رتبه بندی شدند و سپس از بین سه پروژه مورد بررسی، یکی از آن ها به عنوان نزدیک ترین پروژه به راه حل ایده آل انتخاب شد و در پایان مؤثرترین معیارها طبق اولویت بندی در چهار رکن اصلی پروژه مشخص شدند. مؤلفه بهره گیری از سیستم یکپارچه مستندات و سوابق ایمنی پروژه توسط ذینفعان مختلف با امتیازهای 15/39 و 17/9579، مؤلفه استفاده از متدولوژی ها و فرایندهای بهینه بر اساس رویه های به روز دنیا با امتیاز 11/1443 و مؤلفه تعیین اهداف، رویه ها، استراتژی ها و الزامات ایمنی پروژه و ابلاغ مستندات آن به ذینفعان با امتیاز 6/6906 به ترتیب مهم ترین مؤلفه ها در رکن رهبری و مدیریت سازمان پروژه و رکن پرسنل کلیدی و کارکنان، رکن شرکا و ذینفعان و رکن سیاست و استراتژی ها شناخته شدند.

مزایای سازه­های بتن آرمه نسبت به دیگر سازه­ها، سبب شده که امروزه بتن به یکی از پر کاربردترین مصالح ساخت و ساز تبدیل گردد. با این حال، رفتار ترد بتن تحت بارهای خمشی از نقاط ضعف آن محسوب می شود. بنابراین، تحقیق حاضر به بررسی تاثیر الیاف های مختلف بر رفتار خمشی تیرهای بزرگ مقیاس می پردازد. به این منظور، چهار نمونه تیر بتن مسلح با طول 150، عرض 20 و ارتفاع 30 سانتی متر با جزئیات آرماتورگذاری یکسان ساخته شد. تیرها با استفاده از سه نوع الیاف شامل الیاف های فولادی، پلی­پروپیلن و کورتا به اندازه 0/5 درصد حجم بتن مسلح شدند. آزمایش مقاومت خمشی بر اساس استاندارد ASTM C78 بر روی تیرها انجام و پارامترهای مقاومت خمشی، جذب انرژی، شکل­ پذیری و کرنش میلگردها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تیرهای حاوی الیاف فولادی در مقایسه با تیرهای حاوی الیاف های پلی­پروپیلن و کورتا از لحاظ پارامترهای مقاومت خمشی، جذب انرژی و ظرفیت میلگردهای کششی عملکرد بهتری را از خود نشان می دهند. علاوه بر این، نتایج نشان دهنده ی شکل پذیری مطلوب تر تیرهای مسلح شده به الیاف کورتا نسبت به تیرهای مسلح شده به الیاف پلی پروپیلن می باشد.

امروزه مشکل کمبود زمین در مناطق شهری ضرورت استفاده از زمین هایی با خاک های سست را مطرح ساخته است. حل مشکلات پی سازی در زمین های سست از دغدغه های اصلی مهندسین ژئوتکنیک می باشد. در سا ل های اخیر، استفاده از مسلح کننده های پلیمری مانند ژئوسل در مهندسی ژئوتکنیک به طور قابل توجهی افزایش یافته است. در مطالعه حاضر به بررسی اثر ژئوسل بر ظرفیت باربری پی سطحی قرار گرفته روی خاک ماسه ای، تحت بار مایل با استفاده از نرم افزار المان محدود PLAXIS 3D پرداخته شده است. بدین طریق که پس از صحت سنجی مدل عددی، تاثیر پارامترهایی مانند وجود نیروی برشی و همچنین چیدمان بهینه لایه مسلح کننده بر ظرفیت باربری پی مطالعه شده است. نتایج حاصل از آنالیز در قالب نمودار ترسیم و بر اساس آن ابعاد بهینه و همچنین عمق بهینه جایگذاری لایه تقویت کننده ژئوسل تعیین شده است. نتایج تحلیل ها بیان می کند که افزودن لایه ژئوسل باعث افزایش 500% ظرفیت باربری در حالت بار مایل و 210% ظرفیت باربری در حالت بار قائم شده است. میزان این اثرگذاری تابع چیدمان لایه مسلح کننده می باشد. همچنین عمق جایگذاری، عرض و ارتفاع بهینه لایه مسلح کننده برای حصول بیشترین ظرفیت در حالت بار مایل در مطالعه حاضر به ترتیب برابر با 0.025B، 4B و 0.6B تعیین گردید.

شمع ها یکی از مهم ترین سیستم های فونداسیون در ژئوتکنیک هستند. در سال­های اخیر، طراحی و تخمین ظرفیت باربری محوری آن ها بر اساس مشخصات خاک پیشرفت قابل ملاحظه­ ای نموده است. ماهیت پیچیده ی رفتار خاک و عدم قطعیت های ذاتی آن، باعث شده است تا مقادیر ظرفیت باربری در روش های تخمینی مختلف با فرضیات ساده کننده­ای همراه باشد. استفاده از این فرضیات ساده کننده، موجب شده تا محدوده ظرفیت باربری، تغییرات مشخصات ذاتی خاک و خطاهای مدل در روش ­های مختلف، گسترده باشد. آزمایش نفوذ مخروط (CPT) یکی از پرکاربردترین آزمون­ های برجا برای تعیین مشخصات خاک بوده که به دلیل شباهت مکانیزم آن با سیستم ­های فونداسیون شمع، تخمین ظرفیت باربری شمع بر اساس داده های آزمایش نفوذ مخروط، یکی از رایج­ترین کاربردهای این آزمون به­ حساب می­ آید. در صورتی ­که روشی برای ایجاد ارتباط مناسب بین نتایج ظرفیت باربری شمع و آزمایش نفوذ مخروط انجام گیرد، کمک شایانی به رفع بسیاری از عدم قطعیت­ های موجود در ظرفیت باربری شمع خواهد نمود. در این پژوهش ابتدا با استفاده از داده های جمع آوری شده برای 62 مورد عملی از آزمایش های بارگذاری شمع در خاک­های رسی به همراه نتایج داده های آزمایش نفوذ مخروط متناظر آن، رابطه­ ای برای پیش بینی ظرفیت باربری محوری شمع ارائه و سپس با استفاده از مفاهیم قابلیت اعتماد، دقت رابطه پیشنهادی مورد بررسی قرار گرفت و با سایر روش های تخمینی مقایسه شد. به­ منظور ارزیابی قابلیت اعتماد رابطه پیشنهادی از روش نمونه­گیری مونت کارلو استفاده شد، که نسبت به سایر روش ­های قابلیت اعتماد از دقت بیشتری برخوردار است. نتایج به ­دست آمده نشان می دهد رابطه ی پیشنهاد شده در این تحقیق، از دقت و قابلیت اعتماد بیشتری نسبت به معدود روش ­های پیشنهادی برخوردار هستند.