تغذیه آبزیان
سال:1402 | دوره:9 | شماره:3 |تعداد مقالات:6

این مطالعه برای بررسی اثر عصاره گیاه به ­لیمو (Aloysia triphylla) بر بیهوشی و تأثیر آن بر فراسنجه­ های کیفی آب و شاخص ­های خون­شناسی بچه ­ماهیان قزل ­آلای رنگین­ کمان (Oncorhynchus mykiss) با میانگین وزن اولیه 42/0 ± 7 گرم بعد از حمل و نقل انجام شد. آزمایش به سه بخش تقسیم شد: 1) القای بیهوشـی بچه­ ماهیان با عصاره به ­لیمـو: صفـر (شـاهد)، 25، 50، 100، 200 و μL/L 400؛ 2) جابـه ­جایی بچه­­ ماهیان به مدت 4 ساعت در 3 گروه: شاهد و دو غلظت عصاره به­ لیمو: 5/12 و  μL/L 25؛ و 3) تعیین نرخ تهویه ­ای ماهیان در مواجهه با غلظت­ های μL/L 5/12 و μL/L 25. نتایج نشان داد که افزایش غلظت عصاره به ­لیمو باعث کاهش مدت زمان لازم برای بیهوشی و افزایش مدت زمان لازم برای برگشت از بیهوشی شد. پس از حمل و نقل، کمترین میزان گلوکز و کورتیزول سرم خون و بیشترین میزان پروتئین کل، آلبومین، آمونیاک غیریونیزه و اکسیژن محلول در آب در ماهیـان تحت تیمار μL/L 5/12 و μL/L 25 عصـاره اتـانولی گیـاه به ­لیمو مشاهده شد (05/0>p). با افزایش زمان مواجهه با عصاره به ­لیمو، نرخ تهویه­ ای در تیمار μL/L 25 عصاره اتانولی گیاه به­ لیمو کمتر از دیگر گروه­ ها بود (05/0>p). در مجموع، نتایج نشان داد که عصاره به­لیمو می ­تواند اثرات آرام­بخشی و بیهوشی در ماهی قزل­آلای رنگین کمان داشته باشد. در نهایت، می ­توان از آن برای کاستن اثرات منفی استرس ناشی از حمل و نقل ماهیان استفاده کرد.

امروزه جلبک اسپیرولینا به عنوان یک مکمل غذایی و حتی غذای سالم و مفید برای انسان مطرح و به صور مختلفی مانند پودر، قرص، چیپس و غیره در دسترس است. علاوه بر کاربرد مصرف انسانی، جلبک اسپیرولینا در آبزی­پروری برای تغذیه مراحل نوزادی سخت پوستان و برخی دیگر از انواع آبزیان، تهیه خوراک دام و طیور و مصارف آرایشی و صنعتی کاربرد دارد. این مطالعه به منظور ارزیابی قابلیت آب نخستین چاه ژرف کشور واقع در منطقه سیستان برای پرورش جلبک اسپیرولینا (Spirulina platensis) انجام شد. 6 تیمار شامل آب چاه ژرف با شوری­های 25 و 5/12 و ppt 5 (به ترتیب آب استحصالی از چاه یک سیستان بدون تغییر شوری، آب ژرف رقیق شده با آب مقطر تا شوری­های 5/12 و ppt 5) و آب معمولی با شوری­های 25 و 5/12 و  ppt 5 (تهیه شده از نمک دریاچه ارومیه) در نظر گرفته شد. جلبک اسپیرولینا به مدت 21 روز در شرایط استاندارد شامل دمای 2 ± 30 درجه سانتی­گراد، نور 37 میکرمول بر متر مربع بر ثانیه؛ 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی پرورش داده شد. در پایان دوره آزمایش، شاخص­های رشد و غلظت رنگدانه­های جلبک تولیدی سنجش شد و با مقایسه داده های حاصله در تیمارهای مختلف، قابلیت آب چاه ژرف سیستان برای پرورش جلبک اسپیرولینا تعیین شد. بیشترین زی­توده در تیمار آب معمولی و نمک ارومیه به دست آمد (14/0 ± 91/2 گرم در لیتر) و میزان رشد در تیمارهای حاوی آب ژرف کمتر از دیگر تیمارها بود. بنابراین، پرورش اسپرولینا در آب چاه ژرف شماره یک سیستان کارایی پایینی نسبت به آب معمولی دارد و لازم است ترکیب آن به نحوی اصلاح و تغییر داده شود تا اسپرولینا با کارایی مناسب در آن قابل پرورش باشد.

یکی از فعالیت­ های حیاتی اقتصادی و زیست محیطی در کشور که نیاز به مدیریت کافی دارد، پرورش ماهی است. توزیع و زمان­ بندی غذا یکی از جنبه­ های مهمی است که بر بهره ­وری و سودآوری پرورش ماهی تأثیر می ­گذارد. این مقاله روشی هوشمند را برای کنترل زمان­ بندی و توزیع جیره غذایی برای ماهیان پرورشی با استفاده از میکروکنترلر Arduino Uno توصیف می ­کند. این سازه با در نظر گرفتن فراسنجه ­های مؤثر بر نیازهای تغذیه ­ای ماهیان، به طور خودکار و برنامه ­ریزی شده جیره غذایی مناسب را در هر استخر پرورش ماهی توزیع می ­کند. سازه طراحی شده، از فناوری های پیشرفته مانند سازه های کنترلی قابل برنامه ریزی و مکانیسم های توزیع دقیق استفاده می کند تا مشکلات مربوط به تغذیه دستی ماهیان را برطرف کند. سازه تغذیه هوشمند همچنین نیاز به مداخله انـسان را کاهش داده و مـدیریت کارآمد عملیات تغـذیه را ممکن می­ کند. نتایج این مطالعه عملی نشان می­ دهد که این رویکرد برخلاف روش­ های تغذیه دستی، هزینه ­های تغذیه را کاهش می ­دهد، رشد و سلامت ماهی را بهبود می ­بخشد و آلودگی آب را کاهش می ­دهد.

هدف از این تحقیق، بررسی اثرات استفاده از پودر جلبک قرمز بر شاخص های رشد، مصرف جیره و شاخص­ های سرم و موکوس و الگوی پروتئینی موکوس در بچه ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) بود. به این منظور، بچه­ ماهی های کپور معمولی به مدت 7 هفته با جیره های آزمایشی حاوی سطوح مختلف (صفر (شاهد) 25/0، 5/0 و 1%) پودر جلبک قرمز تغذیه شدند. شاخص های رشد (میانگین وزن، نرخ رشد ویژه، ضریب تبدیل غذایی و میزان بقا) بین ماهی های تغذیه شده با پودر جلبک Gracilaria gracilis در مقایسه با گروه شاهد اختلاف معنی ­داری نداشت (05/0p>). ایمونوگلوبولین کل سرم در تیمار تغذیه­ شده با پودر جلبک G. gracilis در مقایسه با گروه شاهد اختلاف معنی ­دار نداشت (05/0p>). ایمونوگلوبولین کل و میزان پروتئین کل موکوس در تیمار تغذیه­ شده با پودر جلبک G. gracilis در مقایسه با گروه شاهد اختلاف معنی دار نداشت (05/0p>). در بررسی الگوی پروتئینی موکوس هم تراکم باندهای پروتئینی و ایجاد باندهای جدید بین تیمارها و شاهد تفاوت مشاهده شد. با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق، به­ کارگیری 25/0، 5/0 و 1% پودر جلبک G. gracilis تأثیر مثبتی بر شاخص ­های رشد و ایمنی غیراختصاصی سرم و موکوس نداشت. نظر به نتایج کسب شده و عدم تأثیر این میزان از پودر جلبک قرمز بر شاخص ­های رشد و برخی از فراسنجه ­های ایمنی غیراختصاصی سرم و موکوس و نیز اثرات مشاهده شده بر الگوی پروتئینی موکوس به نظر می­ رسد که تحقیقات بیشتری برای روشن شدن جنبه ­های مختلف اثرگذاری جلبک G. gracilis در پرورش ماهی کپور نیاز است.

این مطالعه برای ارزیابی اثر منابع مختلف سلنیوم بر شاخص های رشد، فعالیت آنزیم­ های ضد اکسایشی و هورمون های تیروئیدی در ماهی قزل آلای رنگین کمان انجام شد. سلنیوم آلی (سلنومتیونین)، سلنیوم معدنی (سلنیت سدیم) و نانوسلنیوم هر کدام به مقدار 3/0 میلی گرم در کیلوگرم به جیره غذایی پایه اضافه شد. ماهیان با وزن متوسط 70/1 ± 25/29 گرم به مدت 8 هفته با جیره های آزمایشی تغذیه شدند. نتایج نشان داد که نانوذره سلنیوم در مقایسه با شکل های آلی و معدنی بر شاخص های رشد تأثیر معنی داری نداشته است (05/0p). سطح مالون دی آلدهید در ماهیان تغذیه شده با جیره سلنیت سدیم به طور معنی­ دار نسبت به دیگر تیمارها کمتر بود (05/0>p). میزان هورمون تری یدوتیرونین در تیمارهای سلنومتیونین و نانوذره سلنیوم در مقایسه با شاهد به طور معنی دار بیشتر بود (05/0>p). هورمون تیروکسین در ماهیان تغذیه شده با اشکال مختلف سلنیوم و شاهد اختلاف معنی­ دار نداشت (05/0 موجب تقویت وضعیت ضد اکسایشی بچه ­ماهیان قزل آلای رنگین کمان شده و همچنین با سوخت و ساز هورمون تری­یدوتیرونین، باعث بهبود عملکرد غده تیروئید در ماهی می ­شود.

ماهی سفید (Rutilus frisii) گونه ­ای منحصربفرد از ماهیان استخوانی بومی در سواحل ایرانی دریای خزر بوده که می ­تواند یکی از ماهیان مناسب برای معرفی به صنعت آبزی ­پروری در ایران باشد. در این تحقیق، عملکرد رشد و ماندگاری بچه ماهیان سفید پرورشی با میانگین وزن اولیه 66/0 ± 78/1 گرم در دو تراکم مختلف شامل 25 و 50 عدد در مترمکعب به مدت 110 روز در استخرهای بتونی کانالی به حجم تقریبی 8 مترمکعب با جریان آب ورودی دایمی منشعب از کانال آبیاری کشاورزی در مرکز بازسازی و حفاظت از ذخایر ژنتیکی ماهیان شهید انصاری رشت ارزیابی گردید. میزان رشد با افزایش تراکم در تیمارهای آزمایشی رابطه عکس و معنی داری داشته (05/0>p) و میانگین درصد افزایش وزن در تیمارهای 1 و 2 به ترتیب 19/16 ± 84/1364 و 29/44 ± 82/635 گرم بود. ضریب تبدیل غذایی با افزایش تراکم رابطه مستقیم داشته و با میانگین 13/0 ± 93/1 و 56/0 ± 41/5 به ترتیب در تیمارهای با تراکم کم و زیاد اختلاف معنی داری را نشان داد. همچنین، نتایج نشان داد که با افزایش تراکم میزان شاخص‎های افزایش طول بدن، ضریب رشد ویژه و افزایش رشد روزانه نیز کاهش یافته و تفاوت آن ها در تیمارها معنی دار بود. اختلاف بین تیمارهای 1 و 2 در میزان ماندگاری بچه ماهیان پرورشی در پایان دوره پرورش معنی دار بوده و به ترتیب 52/3 ± 62/84 و 35/1 ± 95/77 درصد بدست آمد. به طور کلی نتایج ثابت کردند که پرورش بچه ماهی سفید با تراکم 25 عدد در مترمکعب در استخرهای بتونی با آب شیرین برای دستیابی به عملکرد بهتر مناسب تر است.