تغذیه آبزیان
سال:1402 | دوره:9 | شماره:4 |تعداد مقالات:6

امروزه در بسیاری از مطالعات به استفاده از رنگدانه های طبیعی به خصوص کاروتنوئیدهای موجود در گیاهان به جای انواع مصنوعی در جیره غذایی ماهیان توجه شده است، زیرا از ظرفیت به مراتب بالاتری نسبت به رنگدانه های مصنوعی برای بهبود رشد برخوردارند. در مطالعه حاضر، تأثیر پودر گیاهان حاوی کاروتنوئید شامل هویج و فلفل دلمه قرمز بر عملکرد رشد، فعالیت آنزیم­های گوارشی (تریپسین و آمیلاز) و ضد اکسایشی (سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز) در بچه ماهی کپور گلگون با وزن متوسط 2/0 ± 1/1 گرم به ­مدت 8 هفته بررسی شد. چهار جیره آزمایشی شامل جیره غذایی شاهد فاقد پودر گیاهان (D1)، 2% پودر هویج (D2)، %2 پودر فلفل دلمه قرمز (D3) و 2% حاوی مخلوط پودر هویج (1%) و فلفل دلمه قرمز (1%؛ D4) همسان از نظر پروتئین و انرژی در 3 تکرار تهیه شد. نتایج شاخص­های افزایش وزن بدن، نرخ رشد ویژه و شاخص وضعیت نشان داد که بین جیره های آزمایشی اختلاف معنی داری وجود ندارد، هر چند که در جیره های D2، D3 و D4 نسبت به جیره D1 بالاتر بود. پایین ترین میزان ضریب تبدیل غذایی در ماهیان تغذیه شده با جیره D2 مشاهده شد، ولی بین جیره های غذایی اختلاف معنی داری ثبت نشد. همچنین، میزان بقا در جیره های آزمایشی100% بود. شاخص کارایی مصرف چربی و پروتئین و همچنین میزان فعالیت آنزیم های تریپسین و آمیلاز در جیره D1 کمتر از D2، D3 و D4 بود، ولی اختلاف معنی داری نداشتند. نتایج حاصل از فعالیت آنزیم های سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز نشان داد که در جیره های حاوی پودر کاروتنوئید در هر دو مرحله‎ قبل و بعد از استرس کاهش معنی داری نسبت به گروه شاهد (فاقد کاروتنوئید) داشتند (05/0>p). بر اساس نتایج به دست آمده، پودر هویج و فلفل دلمه قرمز تأثیر معنی داری بر عملکرد رشد و فعالیت آنزیم­های گوارشی در بچه ماهی کپور گلگون نداشت، ولی فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی کاهش معنی دار نشان داد.

تحقیق حاضر به منظور بررسی اثر عصاره جلبک قهوه ای Stoechospermum marginatum بر شاخص های رشد و برخی فراسنجه ­های بیوشیمیایی سرم خون ماهی کفال خاکستری (Mugil cephalus) به مدت 60 روز انجام شد. در این مطالعه، 120 عدد ماهی با میانگین وزنی 02/1 ± 56/9 گرم در یک طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار آزمایشی و 3 تکرار (با تعداد 10 عدد در هر تکرار) استفاده شد که شامل گروه شاهد (T1؛ بدون استفاده از عصاره جلبک) و تیمارهای آزمایشی 2، 3 و 4 با تغذیه از عصاره جلبک به ترتیب g/kg  5، 10 و 15 غذا (به ترتیب T2، T3 و T4) بود. نتایج حاصله نشان داد که در پایان آزمایش، بالاترین وزن نهایی 74/6 ± 89/32 گرم، بیشترین میزان وزن به دست آمده 01/35 ± 56/292­ گرم، کمترین ضریب تبدیل غذایی 05/0 ± 95/0، بالاترین میزان غذای دریافتی 42/0 ± 74/1%، بیشترین میزان پروتئین لاشه 29/1 ± 50/2%، کمترین میزان چربی لاشه 13/1 ± 73/6% بیشترین میزان گلوبولین g/dL 12/0 ± 27/4، آلبومین g/dL 18/0 ± 63/2 و پروتئین تام g/dL  54/0 ± 84/6 در تیمار حاوی g/kg 15 عصاره جلبک (T4) مشاهده شد که نسبت به گروه شاهد دارای تفاوت معنی دار بود (05/0>p). کمترین میزان کلسترول و تری­گلیسرید در تیمارهای حاوی g/kg 10 و 15 عصاره جلبک (T3 و T4) مشاهده شد که با گروه شاهد دارای تفاوت معنی دار بود (05/0>p). در مجموع، بر اساس نتایج این تحقیق، افزودن g/kg 15 عصاره جلبک Stoechospermum marginatum به جیره غذایی ماهی کفال خاکستری برای بهبود شاخص­های رشد، کیفیت لاشه و فراسنجه ­های بیوشیمیایی سرم خون در این ماهی پیشنهاد می شود.

این مطالعه با هدف بررسی اثر دوره های نوری بر شاخص های رشد و بقا در ماهی استرلیاد (Acipenser ruthenus) ماده مولد انجام شد. در مجموع، 36 عدد ماهی استرلیاد ماده با میانگین وزن 35/248 ± 78/1166 گرم در 12 مخزن بتونی در قالب 6 تیمار شامل دو تکرار و در هر مخزن 3 عدد ماهی توزیع شدند و به مدت 12 هفته تحت تأثیر 6 دوره نوری شامل نور طبیعی (LDN)، تاریکی مستمر (0L:24D)، 8 ساعت روشنایی و 16 ساعت تاریکی (8L:16D)، 12 ساعت روشنایی و 12 ساعت تاریکی (12L:12D)، 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی (16L:8D) و روشنایی مستمر (24L:0D) قرار گرفتند. ماهیان مورد آزمون در ابتدا و سپس هر 4 هفته یک­بار زیست سنجی شدند و شاخص های رشد در آنها ارزیابی شد. نتایج به­دست آمده از این تحقیق اختلاف معنی دار در شاخص های وزن کسب شده (WG)، درصد افزایش وزن بدن (BWI)، نرخ رشد ویژه (SGR) و ضریب تبدیل غذایی (FCR) در تیمارهای مختلف در هفته هشتم الی دوازدهم آزمون نشان داد، اما در پایان دوره تحقیق، با وجود این­که شاخص های WG­، SGR و FCR در تیمار روشنایی مستمر و شاخص BWI در تیمار 16L:8D نسبت به دیگر تیمارها بهتر بود، ولی تفاوت ها از نظر آماری معنی دار نبود (05/0

توانایی کنترل جنسی یکی از مهمترین عوامل تجاری و کارآمد در صنعت آبزی پروری است. تغییر جنسیت و کنترل بلوغ جنسی از مهمترین اهداف القای هورمون در آبزیان است. خولنجان Alpinia officinarum گیاهی از خانواده زنجبیل و بومی چین است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر عصاره ریزوم گیاه A. officinarum با دوز های مختلف بر نرسازی بچه ماهی تیلاپیای نیل و مقایسه آن با داروی شیمیایی لتروزول بود. تعداد 2760 قطعه نوزاد تیلاپیای نیل هفت روز پس از لقاح با میانگین وزنی 002/0 ± 026/0 گرم در 24 آکواریوم 200 لیتری به طور مساوی و کاملاً تصادفی ر ها شدند. نوزادان به مدت 30 روز آزمایش شدند. نرسازی نوزادان با استفاده از یک ترکیب بازدارنده آروماتاز (لتروزول) و عصاره اتانولی ریزوم A. officinarum در هشت تیمار شامل دو گروه شاهد (شاهد، خوراک بدون افزودنی و حلال، خوراک آغشته به اتانول) و 3 تیمار آزمایشی لتروزول شامل 200 ،300 و 400 میلی گرم در کیلوگرم خوراک و عصاره اتانولی ریزوم A. officinarum در 3 تیمار آزمایشی شامل غذای آغشته به 200، 300 و 400 میلی گرم عصاره اتانولی A. officinarum در هر کیلوگرم خوراک و هر تیمار با 3 تکرار انجام شد. برای اندازه گیری هورمون تستوسترون از طریق whole-body و روش ELISA استفاده شد. برای تعیین جنسیت نوزاد ماهی از روش اسکواش استفاده شد. اندازه گیری فراسنجه­های رشد، بقا، تعیین جنسیت و شاخص گنادوسوماتیک انجام شد. برای بررسی معنی داری از آزمون واریانس یکطرفه و آزمون دانکن در سطح 05/0 استفاده شد. بر اساس نتایج، کمترین سطح تستوسترون در تیمار شاهد (116/0 نانوگرم در گرم) و بیشترین میزان در تیمار 400 میلی گرم (475/0 نانوگرم در گرم) عصاره خولنجان مشاهده شد (05/0>p). بیشترین و کمترین درصد نر و ماده در لتروزول (400 میلی گرم بر کیلوگرم) به طور معنی­داری مشاهده شد (05/0p<). بر اساس نتایج، کمترین وزن نهایی و نرخ رشد ویژه در پایان 30 روز در تیمار شاهد و حلال و بیشترین در تیمار های حاوی A. officinarum مشاهده شد (05/0p<). کمترین و بیشترین میزان FCR و شاخص گنادوسوماتیک در پایان آزمایش در تیمارهای A. officinarum به ترتیب با 300 وmg/kg 400 مشاهده شد (05/0p<). تفاوت معنی­داری در نرخ بقا در تمام گروه های آزمایشی مشاهده نشد (05/0p>). با توجه به پاسخ مثبت عصاره اتانولی ریزوم خولنجان با دوز 400 میلی گرم در کیلوگرم در ایجاد جنس نر در بچه ماهیان تیلاپیا در حدود 92% و برتری معنی­دار در شاخص های وزن، نرخ رشد ویژه و شاخص گنادوسوماتیک نسبت به تیمار لتروزول می توان از آن برای تولید ماهیان تک جنس نر تیلاپیای نیل در مراکز تکثیر و پرورش استفاده کرد.

جلبک اسپیرولینا به دلیل داشتن ترکیبات زیست فعال به عنوان تقویت کننده رشد و ایمنی برای آبزیان استفاده می ­شود. در مطالعه حاضر اثرات زی­ توده جلبک سبز-آبی اسپیرولینا بر عملکرد رشد، ترشح آنزیم های گوارشی، شاخص های فیزیولوژیک خون و مقاومت ماهی آمور (Ctenopharyngodon idella) در مواجهه با بیماری ناشی از آئروموناس هیدروفیلا بررسی شد. ماهی­ ها (47/0 ± 86/7 گرم) به­ طور تصادفی در 12 مخزن (20 ماهی در 50 لیتر) توزیع شدند. علاوه بر غذای پایه (پروتئین 29/32% و انرژی 8/3984 کیلوکالری/کیلوگرم) از سطوح مختلف جلبک اسپیرولینا با غلظت­ های 104 × 4، 104 × 5 و 104 × 6  یاخته در میلی ­لیتر (به ترتیب S1، S2 و S3) و غذای پایه بدون جلبک (C) به­ صورت روزانه به ­مدت 60 روز به مخازن پرورش اضافه شد. رشد ماهی در تیمارهای حاوی اسپیرولینا به­ طور معنی دار بیشتر و ضریب تبدیل غذایی کمتر از گروه شاهد بود. بیشترین فعالیت پروتئاز و لیپاز به­ ترتیب در تیمارهای S2 و S3 مشاهده شد. بیشترین پاسخ ایمنی سرم خون (لایزوزیم، کمپلمان و ایمونوگلوبولین کل) در تیمارهای S2 و S3 مشاهده شد. کمترین و بیشترین غلظت سوپراکسید دیسموتاز و مالون دی آلدهید در گروه شاهد به­ دست آمد. فعالیت باکتری کشی سرم ماهی در تیمارهای S2 و S3 به طور معنی دار بیشتر بود. بالاترین تعداد گلبول­ های سفید و قرمز، هموگلوبین و هماتوکریت در تیمار S3 بود، در این میان کمترین مقدار در تیمار شاهد به دست آمد. به طور کلی، فراسنجه های فیزیولوژیک از جمله کارایی رشد، ترشحات گوارشی، ایمنی و فعالیت باکتری­ کشی سرم خون در ماهی آمور تغذیه شده با جلبک زنده اسپیرولینا با تراکم  104 × 5 و  104 × 6 سلول/ میلی­ لیتر (به ترتیب S2 و S3) بهبود یافت.

استفاده بیش از حد از داروهای مهندسی شده، معایب بی­شماری را برای محیط­زیست و سلامتی به همراه دارد. با توجه به معایب بی­شمار دارو­های صناعی، نیاز به تدوین برنامه­های جایگزین در مدیریت بیماری­های ماهیان در آبزی­پروری افزایش می­یابد. این تحقیق به منظور ارزیابی اثرات دو نوع عصاره پودری سرخارگل (Echinacea purpurea) و سیر (Allium sativum) بر آنزیم­های ضد­اکسایشی بچه فیل­ماهی (Huso huso) پرورشی، طی دوره پرورش دو ماهه انجام شد. به این منظور، 210 عدد فیل­ماهی با میانگین وزنی 26/0 ± 74/27 گرم به طور تصادفی در 21 مخزن فایبرگلاس 500 لیتری در 7 تیمار مختلف با 3 تکرار شامل شاهد (بدون افزودن سیر و سرخارگل)، تیمار 1= 250 میلی­گرم عصاره پودری سیر در یک کیلوگرم غذا، تیمار 2= 500 میلی­گرم عصاره پودری سیر در یک کیلوگرم غذا، تیمار 3= 1000 میلی­گرم عصاره پودری سیر در یک کیلوگرم غذا، تیمار 4=250 میلی­گرم عصاره پودری سرخارگل در یک کیلوگرم غذا، تیمار 5=500 میلی­گرم عصاره پودری سرخارگل در یک کیلوگرم غذا، تیمار 6=1000 میلی­گرم عصاره پودری سرخارگل در یک کیلوگرم غذا به مدت 8 هفته مطالعه شد. در پایان دوره پرورش، میزان کاتالاز، SOD و MDA سرم خون ماهیان در تیمارها نسبت به شاهد روند افزایش داشته است. میزان کاتالاز در تیمار 5 به شـکل معنی­داری بیش از دیگر تیمارها بود و کمترین میزان کاتالاز در شاهد و تیمار 1 مشاهده شد. میزان SOD در تیمارهای 2، 3، 5 و 6 به شکل معنی­دار بیش از دیگر تیمار­ها بود و کمترین میزان SOD در شاهد مشاهده شد. میزان MDA در تیمارهای 3، 5 و 6 به شکل معنی­دار کمتر از دیگر تیمار­ها بود و بیشترین میزان MDA در شاهد مشاهده شد. میزان GPX سرم خون ماهیان در تیمارهای 6، 5 و 4 به شکل معنی­دار بیش از دیگر تیمارها بود و کمترین میزان GPX در تیمارهای 1، 2 و 3 مشاهده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که افزودن 1000 میلی­گرم عصاره پودری سرخارگل در کیلوگرم غذا بهترین عملکرد را در بهبود ظرفیت ضد­اکسایشی فیل­ماهی پرورشی داشت.