چکیده فارسی:در تمام نظامهای حقوقی وجه التزام نهادی شناخته شده است، برخلاف نظامهای تابع نظام رومی ژرمن که در آنها وجه التزام دارای سوابقی کهن و به این لحاظ این نهاد به صورت نظریه ای مدون درآمده است، در حقوق اسلامی وجه التزام نظریه ای مدون نیست، بلکه در هنگام نگارش قانون مدنی ماده 230 از ماده 1152 قانون مدنی فرانسه اقتباس شده است و علیرغم اینکه قانون مدنی فرانسه، در جهت اصلاح و بهبود این نهاد، بارها مورد اصلاح قرار گرفته است، ماده 230 قانون مدنی که تنها ماده راجع به وجه التزام است از آن زمان تغییری ننموده است و به این لحاظ ماهیت و آثار آن، هم چنان در هاله ای از ابهام قرار دارد.لذا بررسی ماهیت و آثار وجه التزام، در حقوق ایران با نگاهی مقایسه ای به حقوق کشورهای خاستگاه نظریه خالی از لطف و اثر نخواهد بود.
چکیده عربی:فی جمیع الأتطمة الحقوقیة وجه التفویض الاتّفاقی قد عرفت، خلافاً للانظمة التابعة کنظام التابع الرومی الجرمانی التی التفویض الاتفاقی فیها ذات أقدمیة و خلفیة و علی هذا الأساس، هذا الاصل قد وضع بصورة النظریات المدوّنة. و فی الحقوق الاسلامیة لیست النظریة التفویض الاتفاقی کنظریات مدوّنة بل اقتبس وقت کتابة القانون المدنی لمادّة 230 عن القانون المدنی فی فرانسة عن مادة 1152 و رغم أنّ القانون المدنی لفرنسة عرض للتعدیل، تصلیحاً و تحسیناً لها، لکن مادّة 230 للقانون المدنی التی ترتبط بمسألة التفویض الاتفاقی لم یتغیر آنذاک و علی هذا یکون ماهویة و جوهریة هذه المادّة تحت ستاد الشبهاک حاولنا فی هذا المقال أن ندارس الماهویة و آثار التفویض الاتفاقی فی الحقوق الایرانیة بنظرة قیاسیة علی حقوق الممالک التی هی مبتدأ هذه النظریة، التی نظن لا یخلوعن التأثیر و الفائدة.