جامعه، فرهنگ، رسانه
سال:1402 | دوره:12 | شماره:48 |تعداد مقالات:12

فیلم و سینما به عنوان یکی از مهم ترین وسایل ارتباط جمعی در زندگی روزمره افراد، داد و ستدهای اجتماعی، ساختار زندگی انسان ها ،خانواده ها، چگونگی برقراری ارتباطات درون گروهی و برون گروهی و حتی اندیشه هر فرد برای چگونه زیستن است. .پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل تولید فیلم با رویکرد تحکیم خانواده در سینمای ایران انجام شده است. پژوهش از نوع کیفی و به روش داده بنیاد انجام شد. جامعه پژوهش کلیه صاحب نظران حوزه سینما بودند داده های پژوهش از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گرداوری شدند و با رویکرد تحلیل محتوا و کدگذاری اقدام به تحلیل آنها شد. اعتبار داده ها به روش کثرت گرایی در شیوه انجام کار، پژوهشگر و مشارکت کننده بدست آمد. نهایتاً مدل تولید فیلم با رویکرد تحکیم خانواده با 81 مفهوم و 17 مقوله بدست آمد که مقوله محوری مدل، «تولید فیلم با رویکرد تحکیم خانواده» بود؛ عوامل زمینه ساز شامل «مدیریت کلان فرهنگی» و «تخصیص بودجه»؛ عوامل علی شامل «سیاست گذاری و برنامه ریزی هدفمند»، «حمایت و پشتیبانی مسئولان و نهادهای فرهنگی ذیربط»، «بازگشت سرمایه» و «کیفیت فیلم نامه»؛ عوامل مداخله گر شامل «عوامل فرهنگی»، «عوامل اجتماعی و خانوادگی» و «عوامل فیلم سازی»؛ راهبردها شامل «عوامل فنی- زیرساختی»، «توجه به ظرفیت های سینمایی موجود»، «مشوق های تشویقی» و «توجه ویژه به جشنواره ها» و نهایتاً پیامدها شامل «تقویت خانواده ایرانی»، «ارتقاء هویت و فرهنگ ملی» و «امنیت اجتماعی» بودند. نتیجه آنکه براساس پژوهش حاضر و کشف ابعاد ومؤلفه وشاخص های کیفی بدست آمده مدل تولید فیلم با رویکرد تحکیم خانواده در سینمای ایران براساس رویکرد نظام مندطراحی گردید.

«اینفودمی کووید19» عنوان پدیده ای مربوط به حوزه ارتباطات سلامت است که همزمان با شیوع ویروس کرونا در سراسر جهان، از سوی رئیس کل سازمان جهانی بهداشت به عنوان خطری موازی ویروس کووید19 معرفی و برای مقابله با آن هشدار داده شد. آنچه در این مقاله بدان پرداخته شده است، نخست تعریف اینفودمی کووید19 و شناسایی عوامل دوگانه مؤثر بر تولید و اشاعه آن در چارچوب رشته ارتباطات سلامت است. رویکرد مورد استفاده در این مقاله از نوع کیفی و روش تحقیق، نظریه مبنایی می باشد؛ لذا به جای استفاده از نظریه های موجود به عنوان چهارچوب نظری، پژوهشگران در پی تولید نظریه خودبنیاد و بومی از دل داده های بدست آمده بوده اند. بدین منظور با استفاده از شیوه نمونه گیری نظری و مصاحبه با متخصصان و صاحب نظران، داده های لازم از منابع مختلف جمع آوری گردید و پس از کدگذاری، طبقه بندی و دسته بندی گزاره ها، سه دوگانه «تقابل رویکرد مراقبت ـ درمان»، « تقابل رویکرد کمی ـ کیفی» و «تقابل طب سنتی ـ طب مدرن» به عنوان دوگانه های ارتباطی ـ پزشکی مؤثر و زمینه ساز در تولید و اشاعه اینفودمی کووید19 در رسانه های اجتماعی ایران شناسایی گردید. ویژگی مشترک این دوگانه ها، تأثیرات مثبت و منفی هریک از سویه های آنها در مقابله یا انتشار اینفودمی است.

دانشگاه یک سازمان اجتماعی پیچیده ای با نقش های اجتماعی مهم است که هرگونه تغییر نگرش به آن می تواند پیامدهایی جدی داشته باشد. در دو دهه اخیر رویکردهای مختلف دولت ها منجر به تغییراتی بنیادین در سیاستگذاری آموزش عالی شده است که برخی پیامدهای منفی برای آموزش عالی داشته است. چون استعاره مفهومی راهی برای درک مفاهیم انتزاعی از طریق مفاهیم عینی است، می توان با تحلیل استعاری، به اندیشۀ بنیادین پشت این سیاست ها دست یافت. لذا، مقاله حاضر می خواهد نگرش 3 گفتمان اصلاح طلبی، اصول گرایی و اعتدال گرایی نسبت به «دانشگاه» را بررسی کرده، به این پرسش پاسخ دهدکه «دانشگاه» به مثابه مکان آموزش عالی چگونه در گفتار نمایندگان این 3 گفتمان از منظر شناختی مفهوم سازی شده است. برای پاسخ به این پرسش، سعی شد با استفاده از روش تحلیل کیفی استعاره های مفهومی مبتنی بر «دانشگاه» و نحوه کاربست آن ها در هر 3گفتمان، مواضع آن ها نسبت به آموزش عالی مطالعه شود. این پژوهش به لحاظ چارچوب نظری مبتنی بر لیکاف و جانسون (1980) و به لحاظ روشی، مبتنی بر چارتریس بلک (2004) است. نسبت وقوع واژه «دانشگاه» به کل پیکره حدود 0.21% درصد و بیشترین بسامد کاربرد مربوط به اعتدالگرایان بود. از دیگر یافته های این پژوهش می توان به حوزه مبدا تک بعدی «انسان» در مفهوم سازی دانشگاه در سه جریان سیاسی اشاره کرد. انسان پنداری دانشگاه این امکان را فراهم می کند که بتوان نگاهی ایدئولوژیک به دانشگاه داشت و همچون انسان آن را به سمت وسوهای خاص هدایت کرد.

مفهوم اعتماد مردم به رسانه ها، زیربنایی ترین عامل در کارکرد اثربخش و مطلوب رسانه ها محسوب می شود. مطالعه حاضر در پی شناخت نگاه مخاطبان به مولفة اعتماد به صداوسیماست و اینکه مخاطبان برای اعتماد و یا بی اعتمادی خود به اخبار و سیاست های خبری صداوسیما چه دلایلی دارند؟ بدین جهت با استفاده از روش کیفی و با مصاحبه فردی و گروهی با 32 نفر از مخاطبان تهرانی، سعی شده با تحلیل مضمونی پاسخ های آنان دلایل اعتماد و بی اعتمادی آنان به اخبار و سیاست های خبری صداوسیما شناسایی شود. یافته های تحقیق نشان می هد از مهمترین دلایل بی اعتمادی مخاطبان می توان به چارچوب های محدودکننده، بی اعتمادی تعمیم یافته، غیرحرفه ای بودن، عملکرد رسانه های دیگر و حافظه مخاطب از صداوسیما اشاره کرد. اعتماد به صداوسیما به مثابه اعتماد به نظام، اعتماد به سیاست های کلی صداوسیما به رغم اعتمادنسبی به اخبار آن و پذیرش حدی از سانسور به مثابة ماهیت کار رسانه ای، از دلایل مهم اعتماد بخشی از مخاطبان به اخبار صداوسیماست.

فرهنگ پذیری متأثر از جوامع دیگر می تواند آسیب هایی به دنبال خود داشته باشد و مدام در جدال با از خودبیگانگی آگاهانه یا ناآگاهانه قرار گیرد. به همین دلیل جامعه شناسان، آسیب شناسان و رسانه ها باید نقش خود را به درستی ایفا کنند و شکل های هم کنشی آن فرهنگ را مورد ارزیابی قرار دهند و به یک باز تولید فرهنگی برسند؛ چرا که باز تولید فرهنگی توسط هنجارهای مختلف اجتماعی می تواند در همزیستی مسالمت آمیز یا از خودبیگانگی آن جامعه تأثیرگذار باشد. بسیاری از جوامع در جریان فرهنگ پذیری از جوامع دیگر، از هنجارهایی الگوبرداری کرده اند که پاسخگوی نیازشان نبوده است، در نهایت دچار نوعی تضاد فرهنگی شده و آسیب های جدی ای به ساختار فرهنگی-اجتماعی و به تبع آن نهادهای دیگر اجتماع وارد شده است. پذیرش هر فرهنگ جدید خواهان بسترِ رشدی عقلانی ست برای فراهم کردن یک فضای گفت وگو در جهت بازتولید فرهنگی بدون آسیب رسیدن به فرهنگ بومی و منحصر به فرد آن جامعه و نیز آزادی های مدنی آن. چرا که فرهنگ پذیری با کنش اجتماعی سر و کار دارد و نهادینه کردن بستری عقلانی برای رهایی از خودبیگانگی در روند فرهنگ پذیری حائز اهمیت است. از این رو می توان ظرفیت فرهنگ پذیری یک جامعه را در بستر عقلانیت تبیین کرد و آن را راهکاری برای همزیستی مسالمت آمیز دانست. روش پژوهش حاضر کتابخانه ای و تئوریکال می باشد که به مطالعه، تبیین و تحلیل منابع موجود متناسب با موضوع برای ارائه ی راهکاری نو پرداخته است.

این مطالعه مدلی مفهومی را توسعه می دهد که در آن «سرمایه اجتماعی خانواده» مکانیزم اثر «سوءکاربرد رسانه های اجتماعی» بر «عملکرد تحصیلی نوجوانان» را به واسطه میانجی گرهای (نا) بهزیستی اجتماعی تعدیل می کند. یعنی هم رابطه مستقیم، و هم رابطه میانجی گری شده بین «سوءکاربرد رسانه های اجتماعی» و «عملکرد تحصیلی» مشروط به «سرمایه اجتماعی خانواده» است.این پیمایش با مشارکت 980 نفر از دانش آموزان دختر و پسر سال دهم و یازدهم شهر تهران در سال 1401 انجام شد. نتایج نشان داد هرچه علائم سوءکاربرد رسانههای اجتماعی شدیدتر باشد، عملکرد تحصیلی دانشآموزان افت بیشتری میکند و طیف وسیعی از ناهنجاریهای روانی در دانشآموزان ایجاد میشود. همچنین هرچه سرمایه اجتماعی خانوادگی دانشآموزان بیشتر بود، کمتر دچار سوءکاربرد رسانههای اجتماعی میشدند و خانواده با تمرکز بر بهزیستی تأثیر مخرب سوءکاربرد رسانه های اجتماعی بر عملکرد تحصیلی را بیشتر و بهتر کاهش می دهد.واژگان کلیدی: سرمایه اجتماعی خانواده، بهزیستی و نابهزیستی اجتماعی، عملکرد تحصیلی، نوجوانان، سوءکاربرد رسانه های اجتماعی، اینستاگرام .

رسانه ها در دنیای امروز تبدیل به مهمترین ابزار در خلق و انتقال معنا شده اند. تلویزیون به عنوان یکی از مهمترین کارگزاران جامعه پذیری، مجرایی برای بازنمایی ارزش های فرهنگی اجتماعی و سیاسی جوامع است. پشت صحنه های ساده به نمایش درآمده در فیلمها و سریال های تلویزیون، نظامی از نشانه ها و رمزگان قرار دارد که معنا را ساخته و منتقل می کند و بر این اساس مخاطب در مواجهه با، بازنمایاندن واقعیت توسط رسانه قرار می گیرد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش زنان در تاریخ سیاسی معاصر ایران با تحلیل چند سریال پر مخاطب تلویزیون بعد از انقلاب اسلامی است. با استفاده از روش نشانه شناسی جان فیسک، چهار سریال تلویزیونی ، در 4 دهه پس از انقلاب اسلامی برای مطالعه معناسازی تلویزیون از کنشگری اجتماعی سیاسی زنان در تاریخ معاصرمورد بررسی قرار گرفته است. یافته های تحقیق نشان می دهد، 1-رسانه تلویزیون پایگاه و طبقه اجتماعی و میزان سواد را به عنوان مهمترین عوامل موثر بر کنشگری سیاسی زنان نشان داده است.2-هشیاری، آگاهی، مقاومت و ایستادگی زنان و حتی طغیان و عصیان، در مقابل عوامل داخلی و خارجی، حتی اگر همسرانشان باشند، زمانی که وطن به خطر می افتد، به خوبی در رسانه تلویزیون به تصویر کشیده شده است.3- غلبه و تسلط ساختارهای اقتدار گرایانه مردان و بافت سنتی جامعه ایران نیز که یکی از مهمترین چالشها برای ورود زنان به عرصه های مختلف سیاست است، نیز در رسانه ملی به آن پرداخته شده است.

در این اثر با هدف روشن شدن معنای «شخصیت متعصب» در علوم اجتماعی، مفاهیم مرتبط با آن مورد مطالعه و مرور اسنادیِ نظام‎مند قرار می گیرند.در این مقاله از روش تحلیل اسنادی به مرور نظریات و دیدگاه های این حوزه تئوریک پرداختیم. در نهایت با بررسی مفهوم محوری «افراط گرایی»، عناصر مفهومیِ تشکیل دهنده ی آن («قوم مداری»، «جزم‎ اندیشی»، «خودشیفتگی جمعی»، «بیگانه هراسی»، «کینه توزی»، «خشونت عملی»، «پیروی از اقتدار» و «مبلغ مآبی» که جمعا حولِ مواضع «رادیکال» و «محافظه کار» شکل می گیرند) بررسی و از یکدیگر تفکیک می شوند. در نهایت «شخصیت متعصب» به عنوان کلان مفهومی که «افراط گرایی» را در ساحت خرد و در عرصه ی سیاسی-اجتماعی (با نمودهایی چون «اقتدارگرایی» و «بنیادگرایی») و نیز در عرصه ی مصرف و سرگرمی بازنمایی می کند، معرفی می شود. این اثر تلاشی نظری در جهتِ ابهام زدایی و سامان مند کردنِ مفاهیم حوزه ی «خشونت ایدئولوژیک» به حساب می آید که در نهایت، چهارچوبی مفهومی را برای طبقه بندی مفاهیمِ این حوزه، ذیلِ چترِ مفهومیِ «تعصب» ارائه می دهد. همچنین موقعیت این مفهوم را در منظومه نظری مفاهیم مشابه تعیین می کند.

همسایگی بیش از هر چیز دیگر بیانگر نیاز انسانها به همدیگر و یکی از مهمترین رابطه های نخستین است. هویت محله ای زمینه ی مناسبی برای رشد و ارتقای وابستگی، تهعد و مشارکت افراد در محله است. یافته های تحققیق حاکی از آن است که: 7 درصد پاسخگویان با یک نفر یا هیچ یک از همسایگان خود دوست بوده و 57.3 درصد پاسخگویان با دو نفر یا بیشتر همسایگان خود دوست هستند. 74.1 درصد پاسخگویان به ندرت با همسایگان خود به سینما یا گردش می روند و یا اصلاً نمی روند. 25.9 درصد نیز غالباً یا گاهی این کار را انجام می دهند. دعوت از همسایگان در مهمانی از سوی 82 درصد برای یک نفر یا دو نفر آنان اتفاق افتاده و برای 18 درصد دو نفر یا بیشتر از همسایگان خود را در مهمانی دعوت می کنند. 43.1 درصد پاسخگویان با پنج نفر یا کمتر از همسایگان خود در کوچه و خیابان سلام و احوال پرسی می کنند. 56.9 درصد با شش نفر یا بیشتر همسایگان خود این کار را انجام می دهند. 42.5 درصد پاسخگویان هرگز و یا به ندرت با همسایگان خود به گفتگو می پردازند و 57.5 درصد آنان غالباً یا گاهی این کار را انجام می دهند. یافته های تحلیلی تحقیق نیز نشان می دهد که هرچقد سرمایه اجتماعی همسایگی بین شهروندان زیاد باشد، بیشتر حق و حقوق همسایگی و آپارتمانی را رعایت می کنند. همچنین وضعیت سرمایه همسایگی شهروندان بر اساس مشخصات فردی و دموگرافیک آنها در این تحقیق مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرده است.

شیوع کووید-19 موجب برجسته تر شدن نقش ارتباطات سلامت در مواجهه با بحران های سلامت به ویژه انجام رفتارهای پیشگیرانۀ فردی در مقابله با چنین بحران هایی شد. پژوهش حاضر درصدد شناسایی عوامل مؤثر بر انجام رفتارهای پیشگیرانه از کووید-19 با بکارگیری مدل اعتقاد بهداشتی و مدل PEN-3 در بین جامعه ایرانی است. این مطالعه مقطعی از نوع همبستگی در سال 1401 به صورت آنلاین و با استفاده از روش نمونه گیری غیراحتمالی انجام شد. جامعه آماری شامل کاربران بالای 18 سال بودند. سئوالات مربوط به مدل اعتقاد بهداشتی و رفتارهای پیشگیرانه از پرسشنامه های استاندارد اخذ شدند و سئوالات مدل PEN-3 محقق ساخته بودند. 422 مشارکت کننده به پرسشنامه این پژوهش پاسخ دادند. تحلیل ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 26 و با بهره گیری از توزیع فراوانی داده ها، میانگین، انحراف معیار، آزمون پیرسون، و آزمون رگرسیون خطی چندگانه انجام شد. از 6 رفتار مورد بررسی، شستشوی دست ها (1/3 از 5) و استفاده از دستکش (9/0 از 5) به ترتیب بیشترین و کمترین میانگین را کسب کردند. انجام رفتارهای پیشگیرانه با ادراکات، خودکارآمدی درک شده، شدت درک شده، نشانه های اقدام، سن، سطح تحصیلات، وضعیت اقتصادی، وضعیت واکسیناسیون، و سابقه خانوادگی ابتلا به کووید-19 همبستگی مثبتی داشتند. پژوهش حاضر قادر به پیش بینی 52 درصد (R2: .516) از واریانس انجام رفتارهای پیشگیرانه در بین نمونه مورد مطالعه بود. با توجه به میزان پیش بینی کنندگی، مدل اعتقاد بهداشتی، مدل PEN-3، و همچنین ویژگی های جمعیت شناختی، محققان ارتباطات سلامت و برنامه های حوزه آموزش و ارتقاء سلامت می توانند از این مدل ها در مداخلات سلامت محور به ویژه در زمان شیوع بیماری ها استفاده نمایند.

هر سازمان باید منافعی را برای مشتریان فراهم کند، همان منافعی که شرایط را برای تداوم حیات سازمان ایجاد می کند. بهبود هر شرکت با صدا و اعتراض مشتریان بیشتر امکان پذیر است تا ترک آن. این مقاله با هدف تدوین و اعتباریابی مدل مولفه های ارتباطی و راهبردی رضایتمندی مشتریان از خدمات پس از فروش خودرو شرکت ایساکو انجام گرفته است. روش تحقیق آمیخته اکتشافی کیفی و کمی می باشد. ابتدا از طریق مصاحبه نیمه عمیق و تحلیل مضمون با 17 نفر از خبرگان به روش نمونه گیری هدفمند وگلوله برفی، مولفه های مدل استخراج گردیده است و سپس با روش پیمایش از مشتریان و حجم نمونه 384 نفر و روش آماری مدلیابی معادلات ساختاری به کمک نرم افزار اسمارت پی ال اس اعتباریابی انجام که بر اساس نتایج، مضامین فراگیر مدل به ترتیب اهمیت عبارت اند از: عوامل راهبردی، عوامل تبلیغات، عوامل قطعات و خدمات، عوامل زنجیره توزیع و عوامل سرمایه اجتماعی شرکت. ارتباط بین مولفه ها مثبت و معنادار بدست آمد و مدل از برازش قوی برخوردار است.

بازاریابی در هزاره سوم به دو دسته بازاریابی معامله ای مبتنی بر رسانه ها و بازاریابی رابطه ای مبتنی بر فضای مجازی تقسیم می شود که مهمترین ابزار ارتباطی بازاریابی رابطه ای، شبکه های اجتماعی و به تبع استفاده از بازاریابی محتوا به عنوان جزو ذاتی آن، برای ارتباط و تعامل با کاربران است. هدف این مطالعه شناخت ویژگی های بازاریابی محتوا با رویکرد بومی است. برای رسیدن به پاسخ سوالات، از روش کیفی گرندد تئوری و مصاحبه باز با ده کارشناس مسلط به حوزه ارتباطات و بازاریابی استفاده شد. یافته های تحقیق حکایت از آن دارد که در بازاریابی رابطه ای جذب، نگهداری و مادام العمر سازی کاربران هدف اصلی است و کاربران به عنوان سهام و سرمایه برند محسوب می شوند که این فرایند به غیر از استفاده از بازاریابی محتوا با داشتن استراتژی، برنامه ریزی، مرتبط با برند بودن و در نظر گرفتن علایق و نیازهای کاربران که احساس سرگرمی، لذت و دریافت اطلاعات مفید داشته باشند مهیا نمی شود. در عین حال مهمترین ویژگی کاربران تولید یا تغییر محتوا و بازنشر ویروسی اطلاعات در شبکه های اجتماعی له یا علیه برند می باشد که کار را برای برند دشوار می نماید و در نهایت محتوایی مورد توجه برند خواهد بود که سرگرم کنند و لذت بخش باشد و تبلیغات برند در فضای مجازی موجب تحریک حس انزجار از تبلیغات خواهد شد.