دانش حسابداری مالی
سال:1401 | دوره:9 | شماره:2 |تعداد مقالات:8

هدف: گسترش و پیچیدگی فعالیت های اقتصادی و اهمیت نقش مدیران در راهبری و نیل به اهداف راهبردی شرکت ها، زمینه لازم برای حساسیت ذینفعان نسبت به پاداش مدیران را فراهم کرده است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطه بین ویژگی های گزارشگری مالی شامل قابلیت مقایسه اطلاعات حسابداری و کیفیت گزارشگری مالی با پاداش مدیریت است. به علاوه، شدت یا ضعف رابطه مذکور در شرایط محیط عدم تقارن اطلاعاتی نیز آزمون شده است.روش: برای موضوع موردمطالعه، تعداد 104 شرکت از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در فاصله سال های 1393 تا 1398 موردمطالعه قرار گرفته است. داده ها با استفاده تحلیل رگرسیون تجزیه وتحلیل شده است. یافته ­ها: نتایج نشان می دهد قابلیت مقایسه حسابداری و کیفیت گزارشگری مالی رابطه مثبت و معنی داری با پاداش پرداختی به مدیران دارد. بااین حال این رابطه تحت تأثیر محیط با شرایط عدم تقارن اطلاعاتی قرار ندارد.نتیجه­ گیری: به طور خلاصه استنباط می شود افزایش کیفیت گزارشگری مالی سبب کاهش هزینه های نمایندگی بین مدیران شرکت و ذینفعان مختلف خواهد شد و اثر آن هم بر افزایش پاداش پرداختی به مدیران متبلور می­شود.دانش­ افزایی: مسئولیت تهیه گزارش­های مالی بر عهده مدیریت واحد تجاری است. ویژگی­های گزارشگری مالی از قبیل کیفیت گزارشگری مالی و قابلیت مقایسه آن­ها می­تواند حاکی از تحقق وظایف مدیریت باشد که از جانب استفاده کنندگان به عنوان علامتی مثبت تلقی می­ شود و به ازای آن پاداش پرداختی به مدیران افزایش می ­یابد. در ضمن، علی رغم تبیین تأثیر قابلیت مقایسه بر پاداش مدیریت در پژوهش چوی و ساه (2019)، نوآوری این پژوهش تبیین چگونگی تأثیر کیفیت گزارشگری مالی بر پاداش مدیران نیز هست.

هدف: پژوهش حاضر نقش ویژگی شرکای حسابرسی (سال­های تجربه شرکا، تنوع تجربه، قدمت شریک و سابقه اشتغال در سازمان حسابرسی) را بر تعداد و انواع بندهای شرط گزارش حسابرسی آزمون می کند.روش: 723 مشاهده جمع ­آوری ­شده از گزارش های مالی سالیانه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1390 تا 1398 از طریق رگرسیون چندگانه مورد آزمون قرار گرفته­ اند.یافته ­ها: تجربه متنوع شرکا و قدمت شرکای حسابرسی (سال های تجربه شریک حسابرسی) با بند عدم رعایت استانداردهای مرتبط با تلفیق (بند شرط تاییدیه)، رابطه مثبت و معنادار، و قدمت شرکای حسابرسی (سابقه اشتغال در سازمان حسابرسی) با سایر بندهای شرط حسابرسی رابطه مثبت (منفی) و معنادار دارند. تنها سابقه اشتغال در سازمان حسابرسی رابطه منفی و معناداری با تعداد بندها و بندهای شرط غیرتکراری دارد. هیچ یک از چهار ویژگی مورد مطالعه شرکای حسابرسی با سایر انواع بندهای شرط و بندهای شرط تکراری، رابطه معناداری ندارند.نتیجه ­گیری: این پژوهش شواهدی برای تائید یا رد نظریه های یادگیری تجربی، تناسب شغل و شاغل و تنوع تجربه فراهم نمی کند و تنها شواهدی ضعیف مرتبط با پیامدهای منفی فرهنگ سازمانی سلسله مراتبی، فراهم شد. چنین نتایجی قابلیت کاربرد ویژگی های شرکای حسابرسی به عنوان معیار تمایز توسط صاحبکاران را رد می کند.دانش ­افزایی: پژوهش حاضر برای اولین بار به مطالعه نقش ویژگی های شرکای حسابرسی مانند تنوع تجربه، قدمت و سابقه اشتغال سازمان­ حسابرسی بر تعدد و تنوع بندهای شرط حسابرسی، می­پردازد.

هدف: در این تحقیق رابطه کیفیت واحد حسابرسی داخلی شرکت ها با مدیریت سود (مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی و مدیریت واقعی سود) موردبررسی قرارگرفته است.روش:پژوهش حاضر یک تحقیق توصیفی است که برای انجام آن داده های 179 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1391 تا 1398 به کار گرفته شده است. جهت آزمون فرضیه های این تحقیق از مدل های رگرسیونی و همبستگی چندگانه استفاده شده است.یافته ­ها: بین کیفیت واحد حسابرسی داخلی با مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی رابطه منفی معنادار وجود دارد؛ اما بین کیفیت واحد حسابرسی داخلی با مدیریت واقعی سود (از طریق دست کاری هزینه های تولید، هزینه های اختیاری و جریان های نقد عملیاتی) رابطه معناداری مشاهده نگردید.نتیجه ­گیری: با وجود الزام سازمان بورس مبنی بر استقرار واحد حسابرسی داخلی در شرکت ها، کیفیت این واحد هنوز به طور مطلوبی مانع از مدیریت سود نشده است. اگرچه با وضع قوانین و نظارت بیشتر از میزان مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی کاسته شده اما تغییری در مدیریت واقعی سود شرکت ها مشاهده نشده است.دانش افزایی: باتوجه به نوپا بودن واحدهای حسابرسی داخلی و ویژگی های محیطی کشورایران به عنوان یک کشور در حال توسعه و با اقتصاد نوظهور، حسابرسی داخلی و کیفیت کار این واحد ممکن است نسبت به سایر کشورهای توسعه یافته دارای اثرات و نتایجی باشد که در این تحقیق به آن پرداخته می شود. همچنین در تحقیقات گذشته اثر کیفیت واحد حسابرسی داخلی شرکت ها بر مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی و مدیریت واقعی سود مورد بررسی قرار نگرفته است.

هدف: اگر مدل بلوغ حسابداری مدیریت را نقشه راهی در نظر بگیریم که هدف آن شناسایی نقاط قوت و قابل بهبودِ وارتقاء از «سطح اولیه» به «سطح بهینه» باشد، بنابراین دغدغه اصلی برای رفتن به سطح بالاتر مدل از بین بردن شکاف های بین این دو سطح، خواهد بود. هدف پژوهش حاضر استفاده از ابزار مدیریت تغییر سازمانی برای ارتقاء از یک سطح بلوغ به سطح دیگر و در چارچوب متدولوژی تغییر پروسی (2020) است.روش: پژوهش حاضر با توجه به هدف آن از نوع تحقیقات کمی و کاربردی بوده و مبتنی بر روش میدانی است بدین منظور در جمع آوری داده ها از مصاحبه به کمک چک لیست از نظر تمام کارکنان حوزه حسابداری مدیریت شرکت ایران خودرو در سالهای 1399-1400 استفاده گردید.یافته ها: یافته ها نشان می دهد بلوغ شرکت ایران خودرو (طی سالهای 1399-1400)، در ابعاد مدل، برای نفوذ (چهار)، ربط پذیری (سه)، ارزش و مباشرت (دو) و عوامل کلیدی حسابداری مدیریت (14 عامل) نیز به دلیل فراوانی عدد سه، در سطح سه قرار دارند. همچنین با بررسی میزان رعایت شاخصهای ابعاد مدل بلوغ مشخص گردید که با سطح ایده ال خود فاصله دارند.نتیجه گیری: پس از تعیین سطح بلوغ، راهکارهای دستیابی به وضعیت مطلوب، مانند «ارتباطات»، «آموزش»، «مدیریت مقاومت»، «حامی گری» و «مربیگری/منتورینگ» ارائه گردیدند.دانش افزایی: مدل های بلوغ توسط متخصصان هر رشته تدوین می گردند و تاکید همگی آنها بر ارتقاء جنبه های فنی یک سازمان برای رسیدن به بالاترین سطح و خبرگی است، لیکن آنچه از نظرها پنهان می ماند، نقش عامل انسانی در رسیدن به این سطح بلوغ است. مطالعات نشان می دهد ابزار مدیریت تغییر سازمانی می تواند کارآمدی لازم برای حرکت به سطح بالاتر بلوغ را ممکن سازد. بنابراین ترکیب دانش رشته حسابداری (فن کار، یا تخصص حسابداری مدیریت) و مدیریت (علم و هنر اداره افراد) مد نظر بوده است.

هدف: در این پژوهش به بررسی کنش انگیزه و فرصت برنامه ریزی در فرار مالیاتی شرکت های دارای محدودیت مالی و همچنین ارائه یک مدل جدید در جهت شناسایی شرکتهای دارای فرار مالیاتی پرداخته می شود. روش: داده ها در این پژوهش از طریق 16 مدل مورد سنجش قرار می گیرند. بازه ی زمانی 10 ساله تحقیق سال های 1388 تا 1398 برای شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشند. داده ها از طریق سایت سازمان بورس و اوراق بهادار تهران، صورت های مالی شرکت ها و نرم افزار ره آورد نوین جمع آوری گردیده اند. برای تجزیه و تحلیل داده ها و برازش آنها برای 9 فرضیه تحقیق نیز از نرم افزار R استفاده شده است. یافته: در مجموع این تحقیق نشان داد بحران مالی در شرکتها موجب فرار مالیاتی در دوره بعد خواهد شد. همچنین نتایج تحقیق حاکی از آن است که فرصت برنامه ریزی مالیاتی در شرکتهایی که دارای بحران مالی می باشند وجود ندارد. نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان داد بین محدودیت های مالی و فرصت برنامه ریزی مالیاتی با فرار مالیاتی شرکت ها ارتباط معنی داری وجود ندارد؛ بین محدودیت های مالی و فرار مالیاتی در شرکت هایی که فرصت برنامه ریزی مالیاتی دارند، رابطه ی مثبت وجود ندارد؛ در شرکتهایی که دارای بحران مالی هستند و در دوره بعد، فرار مالیاتی بیش تری دارند فرصت برنامه ریزی مالیاتی بیشتر نمی باشد؛ بین محدودیت های مالی و فرار مالیاتی شرکت ها ارتباط معنی داری وجود دارد. دانش افزایی: دانش افزایی این نتایج از دو بعد مورد نظر قرار می گیرد. در بعد اول توجه به شرایط بحرانی اقتصادی ایجاد شده برای کشور ایران به واسطه تحریم های بین المللی و نگاه ویژه به درآمدهای مالیاتی و سایر درآمدهای غیرنفتی به عنوان درآمد اول کشور در بودجه سال 1400؛ و بعد دوم به مسأله تخصصی در ارتباط با فرار مالیاتی برخی شرکتها اشاره می گردد. نتایج این تحقیق به شناسایی شرکتهایی که با دارا بودن محدودیت مالی اقدام به فرار مالیاتی می نمایند به ممیزان مالیاتی نیز کمک می نماید.

هدف: گزارشگری ­مالی ابزاری برای برقراری ارتباط با محیط پیرامون شرکت است و مدیر مالی مستقیماً مسئول تهیه و کیفیت گزارشگری ­مالی است. ممکن است مدیران مالی اعتقادات اخلاقی خود را به دلیل فشارهای سازمانی ­کنار گذاشته­ و نسبت به ارائه گزارشگری مالی متقلبانه اقدام نمایند. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تأثیر فشار اجتماعی و تمایل به پذیرش ریسک بر تصمیمات در ارائه گزارشگری مالی ­است.  روش: این پژوهش ­از نظر هدف، کاربردی و ­از نظر روش پژوهش، توصیفی – پیمایشی است و اطلاعات مورد نیاز این پژوهش در سال 1400 گردآوری شده­ است. جامعه­آماری این پژوهش مدیران مالی و روسای حسابداری شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. نحوه انتخاب نمونه بر اساس نمونه­گیری تصادفی انجام شد که درنهایت به تعداد 271 پرسشنامه پاسخ داده­ شد و اطلاعات بدست آمده در تحلیل­های­آماری مورد سنجش قرارگرفته ­است. فرضیه ­های پژوهش با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار PLS Smart مورد آزمون قرارگرفته­است. یافته ­ها: نتایج پژوهش نشان داد که فشار اجتماعی اطاعت و تمایل به پذیرش ریسک سازمانی جسورانه بر تصمیمات نادرست در ارائه گزارشگری ­مالی رابطه مثبت و معنی ­داری دارند. دیگر نتایج پژوهش نشان داد که فشار اجتماعی انطباق و تمایل به پذیرش ریسک محافظه­ کارانه، بر تصمیمات نادرست در ارائه گزارشگری­ مالی تأثیر منفی و معنی­ داری دارند. نتیجه­ گیری: نتایج این پژوهش از نظر کاربردی می­ تواند بر حسابرسی مبتنی بر ریسک، بهبود مکانیزم ­های حاکمیت شرکتی، افزایش ویژگی­های کیفی گزارشگری ­مالی و تصمیمات سرمایه­ گذاران، قانون­گذاران و سایر ذینفعان تأثیرگذار باشد. دانش ­افزایی: یافته های پژوهش ضمن توسعه ادبیات مربوط به فشار اجتماعی و تمایل به پذیرش ریسک، می تواند به افزایش کیفیت گزارشگری مالی و مخابره اطلاعات منصفانه به ذینفعان بخصوص سهامداران کمک نماید.

هدف: در این تحقیق، تاثیر میزان جست­و­جوهای محلی گوگل بر عدم تقارن اطلاعاتی قبل از اعلان سود و واکنش کوتاه­مدت و بلند­مدت بازار بعد از اعلان سود شرکت­ها بررسی می­شود. روش: تورش های محلی گوگل از طریق اطلاعات سرویس گوگل ترند، اندازه گیری می ­شود. همچنین، برای اندازه گیری عدم تقارن اطلاعاتی و واکنش بازار از بازده غیرعادی سهام در دو دوره قبل و بعد از اعلان سود استفاده می­شود. نمونه پژوهش شامل 64 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای سال های 1393 تا 1398 استفاده می­باشد. یافته­ها: نتایج تحقیق حاکی از این است که تورش های محلی باعث افزایش عدم تقارن اطلاعاتی قبل از اعلان سود می­شود. با این حال، اثر گذاری تورش های محلی بر واکنش بازار، محدود به یک دوره کوتاه مدت پس از اعلان سود می باشد. نتیجه گیری: در مجموع، شواهد نشان می­دهد که تورش های محلی حاصل از توجه سرمایه­گذاران به شرکت­های نزدیک به محل زندگیشان، بر عدم تقارن اطلاعاتی و واکنش کوتاه مدت بازار اثرگذار است. دانش افزایی: این پژوهش، نشان می­دهد که حتی در عصر اینترنت و سهولت دسترسی به اطلاعات شرکت ها، موقعیت جغرافیایی شرکت ها بر تصمیم­های سرمایه گذاران ایرانی و بازار سرمایه اثر گذار می­باشد

هدف: رفتار و نگرش افراد تابع ویژگی های شخصیتی آنها می باشد. خودکارآمدی و منبع کنترل به عنوان متغیرهای مهم و تأثیر گذار بر رفتار فرد می باشند. حسابرسان در مواجه با گزارش تخلفات صورت گرفته در محیط کار رفتار متفاوتی از خود نشان می دهند. به نظر می رسد ویژگی های شخصیتی متفاوت آنان عامل رفتار متفاوت آنان در مواجه با گزارش تخلفات صورت گرفته باشد. از این رو هدف این پژوهش تأثیر منبع کنترل و خودکارآمدی بر گزارش تخلفات با نقش میانجی رضایت شغلی می باشد. روش: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی می باشد. حسابرسان شاغل در موسسات حسابرسی خصوصی در سال 1398 جامعه آماری پژوهش بوده و نمونه آن شامل 165 نفر از این حسابرسان می باشند که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه بوده و برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها از روش معادلات ساختاری استفاده شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد ویژگی های شخصیتی آزمون شده (خودکارآمدی و منبع کنترل بیرونی) تأثیر مثبت و معناداری بر گزارش تخلفات حسابرسان دارد. همچنین اثر غیر مستقیم متغیرهای یادشده به واسطه رضایت شغلی (متغیر میانجی) تشدید شده است که میزان این تأثیر معنادار می باشد. نتیجه گیری: حسابرسان با سطح خودکارآمدی و منبع کنترل بالا تمایل بیشتری به گزارش تخلفات صورت گرفته دارند. رضایت شغلی بیشتر حسابرسان میزان تمایل آنها به گزارش تخلفات را افزایش می دهد. دانش افزایی: نتایج پژوهش دیدگاه جدیدی در رابطه با نحوه بهبود جایگاه گزارش گری تخلفات در موسسات حسابرسی خصوصی ارئه می نماید.