تحقیقات نظام سلامت حکیم
سال:1385 | دوره:9 | شماره:3 |تعداد مقالات:9

اصلاح نظام سلامت برای تداوم پاسخ گو بودن این نظام در برابر نیازهای جامعه، ضرورت تام دارد. در ایران، فعالیت های اصلاح نظام سلامت از حدود شش سال پیش به اجرا گذارده شده است. در این مقاله از گفته های صاحب نظران و تجربه های جهانی برای اشاره به اصول و هدف های اصلاح نظام سلامت استفاده شد و در هر مورد وضعیت اصلاح نظام سلامت در جمهوری اسلامی ایران با آنها سنجیده شده است تا شناخت حوزه های قوت و ضعف و تعیین مسیر آینده آسان تر باشد. اصلاح نظام سلامت در جمهوری اسلامی ایران با یافتن پاسخ برخی پرسش های اساسی درباره نظام سلامت، اجرای پاره ای تحقیق های مهم و چاپ و نشر برخی کتاب ها و نشریات مورد نیاز و مهم تر از همه با پدید آوردن زبانی مشترک در میان سیاست گذاران، قانون گذاران، مدیران و کارشناسان همراه بوده است. با وجود این، جریان اصلاح نظام سلامت در ایران فرصت آن نیافت تا اندیشه های حاصل از بررسی ها و مطالعات را در عمل و در استان های پایلوت بیازماید؛ هرگز از حمایت سیاسی لازم و کافی برخوردار نشد و از نظر منابع مالی به طور کامل عمده بر کمک های مالی و فنی سازمان جهانی بهداشت و سهمی کوچک از وام دوم بانک جهانی تکیه داشت. در پایان مقاله پیشنهاد شده است در آینده اصلاح نظام سلامت، پژوهشی کاربردی تلقی شود، منابع مالی داخلی یا کمک های خارجی در اختیار آن قرار گیرد و الگوهایی که طراحی شده است در عرصه های پایلوت به اجرا درآید.

مقدمه: نسبت میزان باروری عمومی می تواند برای پیشگویی دقیق رشد جمعیت به کار رود. هدف اصلی مطالعه بوم شناسی حاضر، بررسی مقدار تاثیر پاره ای از متغیرهای اجتماعی و بهداشتی بر روی میزان باروری عمومی زنان ایرانی است.روش کار: داده های این مطالعه از بررسی ویژگی بهداشتی و جمعیتی که در سال 1379 در سطح استان های کشور انجام شده بود اقتباس گردید. با استفاده از روش آماری رگرسیون خطی چند متغیره میزان باروری عمومی به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شد و میزان تاثیر هفت متغیر مستقل بر روی آن سنجیده شد.یافته ها: در جمعیت شهری، سه متغیر مستقل، یعنی نسبت های بی سوادی و استفاده از روش های مدرن و سنتی پیشگیری از بارداری در زنان می تواند تا 65% تغییرات متغیر وابسته و در جمعیت روستایی فقط دو متغیر مستقل، یعنی نسبت های بی سوادی و استفاده از روش های مدرن پیشگیری از بارداری می تواند با 70% تغییرات متغیر وابسته را پیش بینی کند. میزان باروری عمومی بسیار بالا در استان سیستان و بلوچستان، یافته های فوق را به شدت تحت تاثیر خود قرار می دهد.نتیجه گیری: با حذف سیستان و بلوچستان از تجزیه و تحلیل ها به نظر می رسد که در ایران، هر برنامه ای که در جهت ازدواج در سن مناسب برای مردان در جامعه شهری و افزایش نسبت استفاده از روش های مدرن پیشگیری از بارداری در بین زنان متاهل در جامعه روستایی انجام شود، اثرات مثبتی را در زمینه کاهش میزان باروری عمومی به همراه خواهد داشت.

مقدمه: گسترش روزافزون کاربردهای پزشکی توکسین تیپ A کلستریدیوم بوتولینوم، ضرورت دست یابی به روش های تولید و حفظ فعالیت بیولوژیک آن را اجتناب ناپذیر کرده است. لذا هدف این تحقیق، تولید و ابقای فعالیت توکسین تیپ A کلستریدیوم بوتولینوم می باشد.روش کار: در این تحقیق، کشت 24 ساله کلستریدیوم بوتولینوم تیپ A را به محیط کشت غنی شده تریپتی کیز سوی براث تلقیح و در خلال گرم خانه گذاری تولید توکسین بررسی و تعیین شد. با افزودن اسید سولفوریک به کشت 96 ساعته آن را اسیدی نموده و با سانتریفوژ رسوب حاصل جمع آوری گردید. سپس توکسین موجود در آن به صورت کریستالیزه درآورده شد. در جریان عمل، وجود توکسین با استفاده از تزریق به موش سوری تایید گردید.یافته ها: کلستریدیوم بوتولینوم در شرایط ذکر شده، در این آزمایش رشد نموده و توکسین تولید نموده، به طوری که 96 ساعت گرم خانه گذاری حداکثر مقدار توکسین تولید گردید. توکسین تولید شده در محدوده 4pH الی 5.8 به صورت کریستال های مکعب مستطیلی شکل تبدیل شد. پایداری توکسین کریستالیزه شده در طول زمان بررسی و تعیین گردید و مشخص شد که نگهداری توکسین کریستالیزه شده در یخچال 4 تا 6 درجه سانتی گراد، پس از 4 سال فعالیت بیولوژیک خود را حفظ کرده است.نتیجه گیری: توکسین تیپ A کلستریدیوم بوتولینوم در محیط آزمایشگاه به سرعت غیر فعال می گردد. بنابراین، حفظ فعالیت بیولوژیک آن برای مدت طولانی از اهمیت زیادی برخوردار است. چنانچه نتایج این تحقیق نشان داد، فعالیت بیولوژیک این توکسین در حالت کریستالیزه برای مدت طولانی پایدار باقی می ماند. بنابراین، استفاده از این امر هم برای پیشگیری از بوتولیسم و هم کاربردهای تحقیقاتی امکان پذیر می گردد.

مقدمه: در سال های اخیر بررسی نقش متغیرهای میانجی در کنار متغیرهای خانواده مورد توجه محققان قرار گرفته است. هدف تحقیق حاضر، بررسی رابطه متغیرهای خانواده (مشکلات روانی، شیوه فرزندپروری، رضایت زناشویی)، «ادراک خود» نوجوانان و بروز اختلال سلوک در نوجوانان است.روش کار: جامعه مورد بررسی، والدین و نوجوانان دختر و پسر عادی و مبتلا به اختلال سلوک ساکن در شهر تهرانی می باشد. نمونه شامل 57 نوجوان و والدین آنها (28 نفر گروه اختلال سلوک و 29 نفر گروه عادی) بود. روش نمونه گیری از طریق نمونه در دسترس انتخاب شد. والدین آزمودنی ها فرم کوتاه شده پرسش نامه شخصیتی مینه سوتا، پرسش نامه شیوه فرزندپروری و پرسش نامه رضایت زناشویی انریچ را پاسخ دادند. نوجوانان گروه عادی و اختلال سلوک نیز فرم مصاحبه «ادراک خود» را پاسخ دادند.یافته ها: نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد بین اختلال سلوک و مشکلات روانی والدین، سبک فرزندپروری والدین و ادراک خود نوجوانان رابطه معنادار وجود دارد. ترتیب مولفه های متغیرهای خانواده و «ادراک خود» نوجوانان در تعیین اختلال سلوک با استفاده از تحلیل رگرسیون گام به گام عبارتند از: اسکیزوفرنیای پدر، بعد تداوم «ادراک خود»، بعد اجتماعی «ادارک خود»، افسردگی پدر، پارانویای پدر، سبک مستبدانه پدر، سبک مستبدانه مادر و سبک مقتدرانه پدر. همچنین تحلیل مسیر انجام شده نشان داد متغیر «ادارک خود» میان متغیرهای پیش بین و متغیر ملاک، نقش تعدیل کننده ایفا می کند.نتیجه گیری: در سبب شناسی اختلال سلوک، متغیر میانجی «ادارک خود» نقش مهمی دارد. اختلال روانی و سبک فرزندپروری والدین از طریق اثر گذاری بر «ادراک خود» نوجوانان، پیش آمادگی اختلال سلوک در فرزندان را افزایش می دهد. اختلال روانی و سبک رفتاری مستبدانه پدر بیش از مادر در بروز اختلال سلوک نقش دارد.

مقدمه: پوسیدگی دندان در کودکی از دو نظر اهمیت دارد: یکی آن که دوران کودکی، بهترین سال های شکل گیری عادات درست بهداشتی است و دیگری پوسیدگی دندان های شیری با پوسیدگی دندان های دایمی در سال های مدرسه ارتباط نزدیکی دارد. یکی از اهداف سازمان جهانی بهداشت نیز آن است که تا سال 2010 دندان های 90 درصد کودکان 5 ساله باید فاقد پوسیدگی باشند.روش کار: در راستای این اهداف بر آن شدیم میزان فراوانی کودکان عاری از پوسیدگی (dmf=0) پیش دبستانی شهر همدان (با حجم 240 نفر و به روش تصادفی دو مرحله ای) و عوامل اقتصادی- اجتماعی، بهداشتی و تغذیه ای موثر بر آن را در یک مطالعه توصیی- تحلیلی مورد ارزیابی قرار دهیم. برای تعیین پوسیدگی از روش لمسی- بصری (سوند و آینه) استفاده شد و سایر اطلاعات توسط پرسش نامه جمع آوری و با استفاده از جداول توافقی و آزمون مجذور کای پیرسون و آزمون دقیق فیشر مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت.یافته ها: نتایج حاصله از مطالعه نشان داد که 14.7 درصد از کودکان مورد مطالعه عاری از پوسیدگی بودند و عواملی از قبیل رفتارهای بهداشتی، میزان مصرف تنقلات و شیرینی و مدت زمان مصرف شیر مادر توسط کودک بر روی میزان شاخص عاری از پوسیدگی تاثیر قابل توجهی خواهد داشت (p= 0.015، p= 0.279 و (p= 0.15.نتیجه گیری: نتایج حاصله از این مطالعه نشان داد که شاخص مورد نظر (14.7%) با استاندارد سازمان جهانی بهداشت فاصله زیادی دارد. بنابراین مدیران کلان سلامت در بخش دندان پزشکی در کشور بایستی راهکار مناسب برای رسیدن به حداقل های مناسب را برنامه ریزی و در دستور اجرا قرار دهند.

مقدمه: لوپوس اریتماتوس سیستمیک به جز پوست و مفاصل، ارگان های متعدد دیگری را هم درگیر می کند. از علل ناتوان کنندگی بیماران، ماندگاری بیشتر بیماران متعاقب استفاده از داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی به خصوص کورتیکواستروییدها است. ناتوانی جسمی و کاهش تحرک بیمار سبب اشاعه و عدم توان استفاده از سرویس های بهداشتی هم می شود که در نهایت مراقبت های همه جانبه بیشتری را برای بیمار می طلبد.روش کار: مطالعه حاضر که به صورت مقطعی انجام گرفته به تعیین میزان کاهش توانمندی فیزیکی بیماران مبتلا به لوپوس سیستمیک می پردازد. این مطالعه، کاهش توان را در رابطه با سال های ابتلا، سن و جنس و نیز با هر یک از شاخص های توانمندی که نیازهای اولیه هر فردی است بر اساس استفاده از پرسش نامه استاندارد شده ارزیابی سلامتی (HAQ) تعیین و مقایسه می نماید.یافته ها: میانگین سنی بیماران مورد مطالعه 26.32±10.35 سال و نسبت درگیری زنان در مقایسه با مردان 8.33 در برابر 1 بوده است (p<0.05). میانگین مدت ابتلای به بیماری در گروه مورد مطالعه 4.72±3.15 سال به دست آمد. میانگین نمره ناتوانی فیزیکی در بیماران مبتلا به لوپوس با استفاده از پرسش نامه HAQ در بیماران مورد مطالعه معادل 3.42±3.67 به دست آمد.نتیجه گیری: اگرچه ابتلای زنان به بیماری لوپوس در مقایسه با مردان بیشتر بود ولی میانگین نمره ناتوانی فیزیکی بیماران با متغیرهای سن و طول مدت استقرار بیماری و جنس بیماران مرتبط بوده به طوری که در بیماران مرد 3.00±3 سال و در بیماران زن 3.5±4 به دست آمد که نشان دهنده ناتوانی بیشتر زنان در مقایسه با مردان بوده و این اختلاف از نظر آماری نیز معنادار بود (p<0.05).

مقدمه: هدف این مطالعه، تعیین نتایج درمان جراحی و غیر جراحی و همچنین زمان مداخله آن در ارتباط با بهبود عصبی به دنبال آسیب نخاعی بود.روش کار: یک مطالعه هم گروهی تاریخی از بیماران با ضایعه نخاعی C1 تا L1 صورت گرفت. بررسی شامل 50 بیمار واجد شرایط بود. نتایج عصبی و عملکردی از زمان پذیرش در بیمارستان تا آخرین پیگیری ثبت می شد. اطلاعاتی از قبیل سن، سطح ضایعه، معاینه عصبی برحسب سیستم درجه بندی فرانکل، انجام جراحی، مکانیسم رفع فشار نخاعی مرتبط با زمان و نمره شاخص حرکتی ثبت می شد. محاسبات آماری با استفاده از توزیع پراکندگی، آزمون مجذور کای و آزمون همبستگی نسبی همراه با همبستگی اسپیرمن انجام شد.یافته ها: ارتباط قابل توجهی در بهبود عصبی میان گروه های جراحی شده و جراحی نشده وجود نداشت. همچنین به نظر نمی رسد زمان مداخله جراحی به جز در موارد ضایعه نخاعی گردنی در میزان بهبود حرکتی سودمند باشد. بهبود بیشتری در عملکرد حرکتی بدون در نظر گرفتن نوع درمان یا زمان جراحی در بیماران با ضایعه نخاعی ناکامل وجود داشت (p=0.020). عوارض مرتبط با ضایعه نخاعی در هر دو گروه جراحی شده و نشده مشابه بودند.نتیجه گیری: به نظر می رسد جراحی در بهبود حرکتی سودمند باشد. برای ارزیابی قطعی نقش جراحی در بیماران نخاعی یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده توصیه می گردد.

مقدمه: ژیاردیازیس، عفونت انگلی روده کوچک با انتشار جهانی است که توسط تک یاخته تاژک داری به نام ژیاردیا لامبلیا در انسان ایجاد می شود. این تک یاخته یکی از عوامل مهم ایجاد کننده اسهال به خصوص در کودکان سنین دبستانی است. درمان شیمیایی این بیماری معمولا بر اساس تجویز یکی از سه داروی مترونیدازول، تینیدازول و فورازولیدون صورت می گیرد که این داروها اثرات جانبی متعددی دارند. از طرفی گیاه سیر واجد ترکبیات شیمیایی متعددی است و اثرات درمانی بسیاری از این ترکیبات در رابطه با بیماری های عفونی به اثبات رسیده است. در این تحقیق عصاره کلروفرمی سیر بر علیه ژیاردیا در دو شرایط برون تنی و درون تنی مورد ارزیابی قرار گرفت.روش کار: 4 و 8 میلی گرم از عصاره سیر را به یک میلی لیتر از سوسپانسیون کیست های ژیاردیا موریس و ژیاردیا لامبلیا (واجد 2000 کیست در میلی لیتر) اضافه و در دمای 37 درجه سانتی گراد قرار داده شد. سپس درصد زنده ماندن کیست ها مرتبا هر 60 دقیقه و تا زوال حیات همه کیست ها در گروه آزمون، به کمک ائوزین 0.1 درصد اندازه گیری شد. علاوه بر این تعداد 25 سر موش سفید آزمایشگاهی را به ژیاردیا آلوده کرده و آنها را به پنج گروه پنج تایی آزمون و شاهد تقسیم نموده به گروه آزمون دوزهای مختلفی از عصاره سیر خورانده شد و اثر درمانی آن از طریق آزمایش مدفوع و در نهایت با کالبد گشایی و بررسی مستقیم روده مورد ارزیابی قرار گرفت.نتایج: نتایج این تحقیق نشان داد که عصاره سیر بر کیست ژیاردیا کاملا موثر است. به علاوه کیست های گونه لامبلیا نسبت به عصاره سیر به مراتب حساس تر از گونه موریس است. گرچه درمان موش های آلوده در طی سه روز با دوز 20 و 40 میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن از عصاره سیر باعث بهبودی کامل تمامی موش های گروه آزمون نشد ولی دوز 80 میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن در طی سه روز باعث بهبودی کامل آنها گردید.

مقدمه: هدف از مطالعه مقدماتی حاضر از یک سو تعیین شیوع کم شنوایی حسی- عصبی شدید تا عمیق دو طرفه در جمعیت نوزادان بخش های مراقبت های عادی و مراقبت ویژه و از سوی دیگر تعیین میزان سودمندی و هزینه- اثربخشی غربالگری شنوایی نوزادان در بیمارستان های هدف تهران بوده است.روش کار: در این مطالعه کلیه نوزادان زنده متولد شده در بیمارستان های دانشگاهی شهید اکبرآبادی و میرزاکوچک خان شهر تهران از تیرماه 1382 لغایت شهریور ماه 1383 قبل از ترخیص از بیمارستان مورد عمل غربالگری شنوایی قرار گرفتند. عمل غربالگری در شرایط استاندارد مطالعه اجرا شد. برنامه اجرایی طی سه مرحله به قرار زیر بود: غربالگری اولیه، غربالگری مجدد و در مرحله سوم، ارزیابی های کامل ادیولوژیک به صورت پاسخ های رفتاری رفلکسی، الکتروفیزیولوژیک و فیزیولوژیک تشخیصی در مورد نوزادان اجرا شد. در مطالعه حاضر روش غربالگری مورد استفاده TEOAEs اکوستیکی بود. در جمعیت نوزادان با معیارهای خطر بالا به ویژه در بخش مراقبت ویژه پیگیری های الکتروفیزیولوژیک و رفتاری مرحله سوم حتی در مورد نوزادانی که دارای پاسخ OAEs بودند، اجرا گردید.نتایج: نتایج حاصل از این مطالعه روی 8490 نوزاد زنده متولد شده در بیمارستان های هدف تهران نشان داد که 89.7% از نوزادان دارای پاسخ های OAEs در مرحله اول غربالگری بودند و 10.3% نیز بدون پاسخ OAE گزارش شدند. 873 نوزاد جهت پیگیری به مرحله دوم برنامه ارجاع شدند که در مجموع 571 نوزاد به صورت مراجعه خودکار یا تماس تلفنی، نامه و یا سایر روش های پیگیری در مرحله دوم غربالگری مراجعه کردند. میزان شیوع کم شنوایی حسی- عصبی دو طرفه شدید تا عمیق در جمعیت نوزادان بخش مراقبت عادی، 4-1 در هر 1000 تولد زنده برآورد شد در حالی که این میزان شیوع در نوزادان بخش مراقبت ویژه، 2.5 الی 4.6 در هر یک صد تولد برآورد گردید. از کل 8490 نوزاد بررسی شده تعداد دوازده نفر دچار کم شنوایی حسی- عصبی دو طرفه شدید تا عمیق تشخیص داده شدند.نتیجه گیری: بررسی های ناشی از نتایج این مطالعه، حاکی از سودمندی و مقرون به صرفه بودن آن می باشد.