مطالعات اجتماعی گردشگری
سال:1402 | دوره:11 | شماره:24 |تعداد مقالات:9

بسیاری از صاحب نظران و محققان بر این باورند که گردشگران رنج سفر را برای دیدن و تجربه اصالت در جغرافیایی دورتر از محل اقامت خود، تحمل می کنند، با این حال هنوز مطالعات تجربی محدودی این موضوع را بررسی کرده اند. هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش اصالت ادراک شده بر رضایت و قصد بازدید مجدد گردشگران است. بنابراین با توجه به ادبیات تحقیق، اصالت ادراک شده به سه گروه اصالت عینی، اصالت ساختاری و اصالت وجودی تقسیم شده است. مطالعه موردی این تحقیق موزه مردم شناسی خانه کرد سنندج است. به طور کلی224پرسشنامه معتبر جمع آوری شد و داده ها با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس و آموس از طریق روش تحلیل عاملی و مدل سازی معادلات ساختاری با حداقل مربعات جزئی مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می دهد که اصالت عینی، ساختاری و وجودی به طور مثبتی بر رضایت گردشگران تأثیر گذار بوده است. و به غیر از اصالت ساختاری، اصالت عینی و وجودی اثر مثبتی بر قصد بازدید مجدد گردشگران دارند. و در نهایت رضایت گردشگران نیز اثر مثبتی بر قصد بازدید مجدد آنها داشته است.

هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر اجرای خط مشی عمومی گردشگری در استان گیلان است. از این رو در زمره ی پژوهش های توسعه ای است و از حیث روش شناختی نیز از استراتژی پژوهش کیفی با رویکرد استقرائی که از فلسفه تفسیری-برساخت گرایی تبعیت می کند بهره گرفته شده است. جامعه مورد مطالعه پژوهش شامل خبرگان حوزه گردشگری، خط مشی گذاری عمومی، گیلان شناسی و علوم جغرافیا است، که تعداد 20 نفر براساس روش نمونه گیری هدفمند با ماهیت گلوله برفی مورد مصاحبه قرار گرفتند. نتایج تحلیل حاکی از پنج عامل فناورانه، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و در نهایت سیاسی-اداری بود. مقوله اصلی سیاسی-اداری؛ شامل کاهش بروکراسی، آموزش و توسعه و بهبود منابع انسانی است. مقوله اصلی اجتماعی، شامل تقویت مسئولیت اجتماعی، افزایش مشارکت مردم و سازمان های مردم نهاد، مراوده صحیح بخش اجرائی با ساکنین بومی، بهره گیری از سرمایه اجتماعی است، مقوله اصلی فرهنگی، شامل بهره گیری از نمادهای فرهنگی، بومی سازی خط مشی، تأکید بر ساختار فرهنگی هر منطقه است و مقوله اصلی فناورانه که شامل تأکید بر تبلیغات رسانه ای و تقویت زیرساخت فناوری و در نهایت مقوله اصلی اقتصادی شامل حکمرانی مشارکتی، برنامه ریزی صحیح مالی و بودجه می باشد. دستاورد ویژه پژوهش حاضر، تمرکز بر بخش اجراء خط مشی گذاری و اهم دانستن عوامل گوناگون فرهنگی، فناورانه، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی-اداری در پیاده سازی موفق خط مشی گردشگری است. چنین نتایجی گویای این واقعیت است که عوامل اقتصادی در اجرا مؤثر خط مشی یه تنهایی نقش ندارد بلکه سایر عوامل دیگر نیز نقش آفرینند که در بسیاری از پژوهش های مشابه مورد غفلت قرار گرفته اند.

گردشگری کشاورزی در کاهش فقر روستایی، عمران و توسعه پایدار کشاورزی و روستایی، ایجاد فرصت های درآمدزا برای ساکنان بومی، توسعه فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی و استفاده بهینه از جذابیت های فرهنگی و طبیعی نقش مهمی دارد و زمینه را برای تعامل و روابط متقابل بین مردم افراد روستا و جامعه گردشگران فراهم می کند. با این رویکرد نوشتار حاضر می کوشد پیشران گردشگری کشاورزی را در روستای درسجین از منظر ذی نفعان محلی با تأکید بر جشنواره انگور مورد مداقه قرار دهد. تحقیق حاضر از نظر نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت روش توصیفی-تحلیلی می باشد. گردآوری اطلاعات به طرق کتابخانه ای و میدانی از طریق مصاحبه از طریق ابزار پرسشنامه (مصاحبه با ساکنان روستای درسجین عمدتاً سرپرستان خانوار)؛ و حجم نمونه 78 نفر خانوار در طول پیاده راه های منتهی به محل جشنواره روستای درسجین صورت گرفته است. در این نوشتار ابزارهای تحقیق بر میک مک و تکنیک ارجحیت بهترین-بدترین بوده است. حس مثبت و خوشایند بودن فضا و همچنین مرمت و نگهداری آثار با اختلاف زیاد نسبت به دیگر فاکتورها رتبه اول و دوم را به خود اختصاص داده اند و در تولید اجتماعی فضا نسبت به دیگر شاخص ها دارای وضعیت ارجحیت بوده است و این امر پیش از همه وضعیت خوشایند و آثار مثبت را در روستای درسجین خلق کرده است. در این راستا باید برنامه هایی جهت توسعه گردشگری پیگیری شوند و در ضمن آن مأموریت و وظایف نهادها در تحقق این مهم مشخص گردد تا موازی کاری و دوباره کاری ایجاد نگردد و حس مسئولیت ایجاد شده تا زمینه برای ایجاد تعلق به مکان فراهم آید.

هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر سبک های رهبری نوظهور بر سرمایه روانشناختی و رفتارهای شغلی کارکنان در هتلداری شهر سرعین و اردبیل می باشد که برای این منظور 312 نفر کارمند سرشماری شد که از بین آنها تعداد 255 نفر با ما همکاری کردند. در این پژوهش از پرسشنامه استاندارد به صورت غیرحضوری استفاده شده است و داده ها از طریق نرم افزار spss و روش معادلات ساختاری در نرم افزار lisrel مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. با توجه به ادبیات تحقیق، 3 نوع سبک رهبری نوین مورد بررسی قرار گرفتند که بر اساس نتایج به دست آمده مشخص شد که سبک رهبری خدمتگزار، اصیل و پدرانه بر سرمایه روانشناختی و مشارکت شغلی کارکنان تاثیر دارند. همچنین مشارکت شغلی کارکنان نیز بر ارائه ی خدمات فرانقشی به مشتری تاثیرگذار است. بر اساس نتایج به دست آمده می توان گفت که سبکهای نوین رهبری موردنظر باعث افزایش سرمایه روانشناختی و مشارکت شغلی افراد می شود لذا سازمانها مخصوصا در حوزه گردشگری و هتلداری باید نسبت به به کارگیری این سبک ها کوشا باشند.

مناطق نمونه گردشگری از مهم ترین منابع مطرح برای توسعه صنعت گردشگری هستند. بررسی وضعیت مناطق نمونه گردشگری استان تهران نشان می دهد که علی رغم تصویب 29 منطقه نمونه گردشگری در این استان، هیچکدام از مناطق مذکور به بهره برداری نرسیده است. با توجه به لزوم اهمیت سرمایه گذاری در این مناطق، تحقیق حاضر در پی شناسایی عوامل پیش برنده و بازدارنده مؤثر بر سرمایه گذاری در مناطق نمونه گردشگری استان تهران (مناطق نمونه گردشگری شهرستان شمیرانات) است. این تحقیق بر اساس هدف کاربردی محسوب می شود. روش گردآوری داده ها پیمایشی و مبتنی بر پرسشنامه است. نتایج حاصل از تحلیل پرسشنامه ها نشان داد که عوامل بازدارنده و پیش برنده سرمایه گذاری در چهار بخش سیاست گذاری و تنظیم مقررات، مطالعات آماده سازی، تأمین و حمایت مالی و ارتقای دانش و ظرفیت سازی بخش بندی می شوند. بالاترین میانگین در قسمت عوامل بازدارنده مربوط به ناهماهنگی بین دستگاه های اجرایی، فقدان مقررات زمان پاسخگویی دستگاه های ذی صلاح صدور مجوز، ریسک تورم، عدم تربیت مدیران و کارکنان آموزش دیده؛ و در بخش عوامل پیش برنده بالاترین میانگین مربوط به عوامل واگذاری مناطق نمونه گردشگری به افراد واجد صلاحیت، لزوم انجام مطالعات جامع ریسک قبل از تصمیم برای واگذاری پروژه، ایجاد صندوق های حمایتی و توسعه ای بخشی به منظور تجهیز منابع پایدار برای اعطای تسهیلات و. . .، همکاری و استقبال جامعه محلی از سرمایه گذاران است.

هدف این تحقیق بررسی روند تحقیقات در حوزه تجربه گردشگران با استفاده از تحلیل کتاب سنجی می باشد. بدین منظور اطلاعات 2683 مقاله منتشرشده در بازه زمانی سال 1980 تا سال 2020 در پایگاه داده ای وب آو ساینس تحلیل می شوند. از نرم افزار ووس ویوور به منظور تحلیل و مصورسازی نتایج استفاده می شود. در این پژوهش به دو سطح تحلیل پرداخته می شود. در سطح اول به بررسی روند انتشار مقالات و همچنین بررسی تأثیر نویسندگان، مجلات و مقالات پرداخته می شود. در سطح دوم، ساختار شبکه هم رخدادی کلمات کلیدی و شبکه همکاری نویسندگان و مؤسسات تجزیه و تحلیل می گردد. نتایج تحقیق نشان می دهند که تحقیقات در زمینه تجربه گردشگری در سال های اخیر رشد چشم گیری داشته است و بیشترین مقالات در سال 2019 منتشر شده اند. پیش بینی می شود که با توجه به روند گذشته، روند تحقیقات در آینده رشد فزاینده ای داشته باشد. از میان حوزه های تحقیقاتی، حوزه های مهمان پذیری و اوقات فراغت، مدیریت و مطالعات زیست محیطی سه حوزه ای هستند که بیشترین مقالات در زمینه تجربه گردشگری را شامل می شوند. رسانه های اجتماعی، اعتماد، نظرات کاربران و رقابت پذیری از جمله روندهای در حال ظهور در ادبیات می باشند. گردشگری سلامت، گردشگری غذایی، تجربه اجتماعی، خلق ارزش مشترک، اصالت، تجربه فرهنگی، تجربه در مقصد، کوله به دوش ها، فناوری اطلاعات، تفاوت فرهنگی، میراث فرهنگی، تجربه دانش آموزان و دانشجویان، مدیریت پایدار و حمل و نقل موضوعاتی هستند که در ادبیات به آن ها پرداخته شده است. تحلیل شبکه همکاری نویسندگان نشان داد در حال حاضر 35 گروه تحقیقاتی در سراسر دنیا در این زمینه فعالیت می کنند و دانشگاه پلی تکنیک هنگ کنگ بیشترین اثرگذاری بر شبکه همکاری بین المللی را داشته است.

صفحات اینستاگرامی در بستر شبکه های اجتماعی، تاثیر فراوانی در شکل گیری انگاره های ذهنی ما در خصوص موضوعات مختلف دارند. در سالهای اخیر صفحاتی که سفر را زمینه اصلی فعالیتشان قرار داده اند، با اقبال زیاد مخاطبان مواجه شده است. بازنمایی که این اینفلوئنسرها از فرایند سفر، مقصد سفر و معنای آن ارائه می دهند، معناهای صریح و ضمنی را برساخت می کند. این پژوهش به منظور شناسایی نظام معنایی حاکم بر صفحات پرمخاطب در حوزه سفر انجام شده است. چهارچوب مفهومی این پژوهش بر مبنای دیدگاه نشانه شناختی جان فیسک و تعیین رمزگان واقعیت اجتماعی، واقعیت بازنمودی و واقعیت ایدئولوژیک شکل گرفته است. یافته های پژوهش نشان دهنده آن است که طبیعت گرایی، «ما»ی صمیمی و رها، دسترس پذیری و سبکباری سفر، افسون جویی، تمایل به رهایی، سفر به عنوان سبک زندگی و سفر دغدغه مند محورهایی هستند که این اینفلوئنسرها در سطح رمزگان ایدئولوژیک بازنمایی می کنند. دال هایی که گونه ای از گردشگری را نمایندگی می کند که تغییر روند روزمرگی، کسب تجربه جدید، جستجوی اصالت و بازگشت به خویشتن را دنبال می کند. شیوه ی سفری که بازنمای تلاشی خودآگاه یا ناخودآگاه علیه همسان سازی جهان مدرن و نوعی مقاومت در برابر روزمرگی، عقلانی سازی و نظم اجتماعی تلقی می شود.

از دیرباز مطالعه محدودیت ها در زمینه فراغت مطرح بوده است، ولی اخیراً تحقیقات دانشگاهی که به بررسی این محدودیت ها در حوزه گردشگری و معلولان می پردازند، رو به فزونی است. اگر چه با وجود این رشد، تحقیقات صرفاً به شناسایی و تبیین موانع و محدودیت ها پرداخته اند؛ لذا، برخلاف تحقیقات مشابه داخلی، تحقیق حاضر با رویکردی متفاوت سعی دارد تا موضوع را از زاویه دیگری بررسی نموده و تأثیر این محدودیت ها را در جامعه هدف مورد بررسی قرار دهد؛ لذا با اقتباس از تحقیق لی و همکاران (2012)، هدف اصلی این تحقیق مطالعه تأثیر محدودیت ها و موانع ادراک شده گردشگری بر تمایل معلولان جسمی شهر تهران به گردشگری با رویکرد نظریه درماندگی سلیگمن است. تحقیق پیش رو از لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی از نوع همبستگی است. داده های موردنیاز از طریق پیمایش و با ابزار پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری شد. جامعه آماری پژوهش کلیه معلولین جسمی حرکتی، ضایعه نخاعی و جانبازان در شهر تهران بودند و با روش نمونه گیری در دسترس تعداد 383 نفر انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان داد محدودیت های گردشگری ادراک شده از سوی افراد معلول، تمایل آنان به گردشگری را تحت تأثیر قرار می دهد. از سوی دیگر، این محدودیت ها بر درماندگی آموخته شده آن ها تأثیر مثبت دارد. و نهایتا اینکه درماندگی آموخته شده از سوی افراد معلول، تمایل آنان را به گردشگری تحت تأثیر قرار می دهد. نتایج پژوهش حاضر می تواند از سوی نهادهای مربوطه همچون شهرداری ها و سازمان های مسئول در حوزه مدیریت شهری و نیز نهادهای متولی امور معلولین، مورد بهره برداری قرار گیرد.

سیاستهای گردشگری به طور گسترده ای زندگی ساکنین محلی را تحت تاثیر قرار می دهند. ازسوی دیگر، اثربخشی این سیاستها منوط به مشارکت و حمایت جامعه محلی می باشد. تحقیق حاضر تاثیر تصویر مقصد جامعه محلی و ادراک ایشان نسبت به اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی گردشگری را بر حمایت آنها از سیاستگذاری گردشگری در سمنان مورد بررسی قرار می دهد. 340 پرسشنامه بین ساکنین محلی توزیع گردید که در انتها 322 پرسشنامه قابل استفاده جمع آوری و داده های حاصل با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری از طریق نرم افزار پی ال اس تحلیل شد. نتایج حاکی از آن است که تصویر مکان ساکنین بر ادراک ایشان نسبت به اثرات گردشگری و نتیجتا بر حمایت ایشان از سیاست های توسعه گردشگری اثر مستقیم و معناداری دارد. یافته های تحقیق بیانگر ضرورت ارزیابی اثرات گردشگری بر اساس ادراک ساکنین می باشد زیرا هر چه ایشان اثرات توسعه گردشگری را مطلوبتر بدانند، بیشتر از سیاستگذاری توسعه این صنعت حمایت میکنند. در انتها توصیه های سیاستی در جهت مدیریت تصویر مقصد و ادراک جامعه محلی در مورد اثرات گردشگری و حمایت از سیاستگذاری گردشگری ارائه شده است.