توسعه آبزی پروری (علوم زیستی)
سال:1403 | دوره:18 | شماره:4 |تعداد مقالات:8

1      این بررسی به منظور تعیین برخی شاخص­های زیستی ماهی شانک زرد باله عربی (Acanthopagrus arabicus) در آب­های شمالی دریای عمان طی سال­های 1399 الی 1400 انجام شد. رژیم غذایی 267 عدد ماهی شانک زرد باله عربی مورد بررسی قرارگرفت.  نتایج رابطه طول و وزن نشان داد که این گونه دارای رشد همگون یا ایزومتریک است. شاخص­های تغذیه­ای مشخص کرد که سخت پوستان، نرمتنان و ماهی به ترتیب، اولویت­های غذایی این گونه می­باشند. شدت تغذیه در بهار و سپس پاییز،  بالا و در تابستان و زمستان به کمترین مقدار خود رسید. بیشترین مقدار شاخص خالی بودن معده در ماهی شانک زرد باله عربی در فصل بهار (با 50 درصد) تشخیص داده شد. به عبارتی این گونه در این فصل که اواخر فصل تولید مثلی آن می باشد، بسیارکم خور و بی­اشتها می باشد. در مقابل در فصل پاییز و بالاخص اوایل زمستان، نسبتا پرخور است. بیشترین مقدار شاخص کبدی از بهار تا پاییز، سیر صعودی داشته و به بالاترین مقدار (0.8) رسید، و از پاییز کاهش یافت. بطوریکه در فصل زمستان به کمترین مقدار (0.5) خود رسید.

1      در این مطالعه، شاخص های رشد، فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی و بار باکتریایی در سیستم های چرخشی، بایوفلاک-چرخشی و بایوفلاک مورد بررسی قرار گرفت. ماهیان جوان کپور معمولی با میانگین وزن 91/0±99/70 گرم وتراکم ذخیره سازی 25/6 کیلوگرم بر مترمکعب در نه سیستم در قالب سه تیمار و سه تکرار برای هر تیمار ذخیره و به مدت سه ماه پرورش داده شدند. میانگین وزن، کل تولید، نرخ رشد ویژه، افزایش وزن و ضریب تبدیل غذایی هر 15 روز یک بار، بار باکتریایی در اول، وسط و انتهای دوره و آنزیم های آنتی اکسیدانی در پایان دوره پژوهش اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که میانگین وزن، افزایش وزن و رشد ویژه ماهیان سیستم بایوفلاک به طور معنی داری کم تر از سایر سیستم ها بود (05/0>p)، اما بین سیستم های چرخشی و بایوفلاک-چرخشی اختلاف آماری مشاهده نشد. ضریب تبدیل غذایی در سیستم بایوفلاک (96/1) به طورمعنی داری بیش تر از سیستم های چرخشی (59/1) و بایوفلاک-چرخشی (55/1) بود (05/0>p). بیش ترین مقدار ظرفیت آنتی اکسیدانی کل و فعالیت آنزیم کاتالاز در ماهیان سیستم بایوفلاک مشاهده شد و کم ترین فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در سیستم بایوفلاک-چرخشی بود. بار باکتریایی سیستم ها اختلاف معنی داری داشتند (05/0>p). به طوری که کم ترین مقدار مربوط به سیستم چرخشی و بیش ترین مقدار مربوط به سیستم بایوفلاک بود. به طورکلی، می توان نتیجه گرفت که سیستم های چرخشی و بایوفلاک-چرخشی نسبت به سیستم بایوفلاک در شرایط تعویض آب ناچیز، از نظر رشد و تغذیه ماهیان پرورشی عملکرد بهتری نشان دادند.

1       این مطالعه با هدف بررسی تغییرات رشد، آنزیم های گوارشی، فلور باکتریایی روده و پارامتر های خونی ماهی قزل­آلای رنگین­کمان (Oncorhynchus mykiss) تغذیه شده با نانو عصاره گیاه فراسیون سفید (Marrubium vulgare) و پروبیوتیک لاکتوباسیلوس پلانتاروم (lactobacillus plantarum) و باسیلوس سابتیلیس (Bacillus subtilis) انجام­گردید. برای این طرح ماهیان قزل­آلای رنگین­کمان با میانگین وزن متوسط 2/0±66/8 گرم به مدت 8 هفته در چهار تیمار (تیمارشاهد: بدون نانو عصاره گیاه و پروبیوتیک، تیمار2: 400 میلی­گرم نانو عصاره گیاه و 1 گرم پروبیوتیک ، تیمار3: 800 میلی­گرم نانو عصاره گیاه و 1 گرم پروبیوتیک و تیمار4: 1 گرم پروبیوتیک با نسبت مساوی از لاکتوباسیلوس پلانتاروم و باسیلوس سابتیلیس) در هرکیلوگرم از جیره غذایی در 12 تانک به تعداد 20 قطعه، مورد آزمایش قرارگرفتند. در پایان دوره علاوه بر وزن ماهیان، ترکیبات لاشه شامل رطوبت، پروتئین، چربی و خاکستر اندازه­گیری شد. همچنین به منظور سنجش فاکتورهای بیوشیمیایی خون و آنزیم­های کبدی از ماهیان در پایان دوره خونگیری انجام شد. طبق نتایج وزن نهایی، کارایی پروتئین و درصد بازماندگی در تیمار2 بیشترین مقدار را نسبت به سایر تیمارها داشت. همچنین، تیمار 3 دارای بیشترین ضریب تبدیل غذایی نسبت به سایر تیمارها بود اما تیمار 2 کمترین مقدار ضریب تبدیل غذایی را در بین تیمارها نشان داد.گلبول قرمز،گلبول سفید، هموگلوبین، هماتوکریت در تیمار 2 به طور معنی­داری افزایش یافتند (05/0>p). میزان گلوکز، تری­گلیسرید، پروتئین کل و میزان آنزیم­های کبدی AST، ALT و ALP گروه­های مختلف تیماری ماهیان، اختلاف معنی­داری را با یکدیگر نشان دادند (05/0>p) و همچنین میزان آن در تیمارها نسبت به گروه شاهد کمتر بود. آنزیم آمیلاز تحت تاثیر سطوح پروبیوتیک و نانو عصاره گیاه ارتقا یافت و بیشترین میزان مربوط به تیمار 2 بود. آنزیم تریپسین و کیموتریپسین در تیمارهای 2 و 3 اختلاف معنی­داری را با تیمار شاهد نشان دادند (05/0>p). نتایج این تحقیق نشان داد که 400 میلی­گرم  نانو عصاره گیاه فراسیون در هرکیلوگرم غذا و پروبیوتیک به عنوان یک مکمل غذایی می­تواند اثر مثبتی روی فاکتورهای رشد و شاخص­های بیوشیمیایی خون ماهی قزل­آلای  رنگین­کمان داشته باشد.

1      در پژوهش حاضر تاثیر افزودن آنزیم پروتئاز به جیره تجاری بچه ماهیان استرلیاد (Acipenser ruthenus) در غلظت­های 0 (گروه شاهد)، 75 میلی­گرم (تیمار T1)، 150 میلی­گرم (تیمار T2) و 300 میلی­گرم (تیمار T3) در هر کیلوگرم جیره بر پارامترهای رشد و ترکیبات شیمیایی بدن طی یک دوره پرورش 70 روزه بررسی شد. برای این منظور پس از طی دوران سازگاری، تعداد 180 عدد بچه ماهی استرلیاد با میانگین وزنی 14/0±86/6 گرم درون 12 مخزن فایبرگلاس با تراکم 15 عدد بچه ماهی به طور تصادفی تقسیم شدند. در پایان آزمایش، شاخص­های رشد تفاوت­های آماری معنی­داری بین گروه شاهد و تیمارهای آزمایشی نشان دادند (05/0p<). بیشترین وزن نهایی(33/0 ± 45/66 گرم)، افزایش وزن (52/0±44/59 گرم)، نرخ رشد ویژه (02/0± 39/1 درصد در روز)، نرخ کارایی پروتئین (11/0±43/2) و کمترین ضریب تبدیل غذایی (04/0±84/0) در تیمار T3 اندازه­گیری شد. درحالی­که بیشترین میزان فاکتور وضعیت (08/0±34/2 درصد) در تیمار T2 مشاهده شد (05/0p<). آنالیز ترکیبات شیمیایی بدن افزایش معنی­داری بین تمامی شاخص­های مورد بررسی در تیمارهای آزمایشی نسبت به گروه شاهد نشان داد (05/0p<). بیشترین ماده خشک (06/0±54/26 درصد) و پروتئین خام (02/0±27/15 درصد) در تیمار T3 اندازه­گیری شد. بیشترین چربی خام (05/0±07/8 درصد) در تیمار T1 بود. بیشترین خاکستر (02/0±27/2 درصد) نیز در تیمار T2 مشاهده شد. براساس نتایج به دست آمده آنزیم پروتئاز در غلظت­های 75 تا 300 میلی­گرم در کیلوگرم تأثیر مثبتی بر رشد و ترکیبات شیمیایی بدن بچه ماهیان استرلیاد داشت.

1      در این مطالعه، کربن آلی محلول، بار باکتریایی و ویژگی­های کیفی آب در سه آبندان پرورش ماهیان گرمابی هر کدام با وسعت 12، 7 و 20 هکتار در دو روستای کیاکلای استان مازندران بررسی شد. نمونه­­های آب از قسمت­های سطح و کف ورودی، سطح و کف میانی، و سطح و کف خروجی هر دو هفته یکبار برداشت شدند. روند تغییرات پارامترهای کیفی آب آبندان­ها نظیر دما، اکسیژن،pH ، DOC، نیترات، آمونیاک، فسفات، بارباکتریایی و کلروفیل آ مورد آزمایش قرارگرفت. همبستگی تمامی پارامترها در طول دوره­ی پرورش با توجه به طبیعی بودن محیط پرورش و تاثیرگذاری عوامل محیطی بررسی شد. کمترین و بیشترین میانگین دما در این سه آبندان به ترتیب در فروردین و تیر اندازه­گیری شدند. حالت قلیایی و مطلوب pH (9-7) در طول دوره­ی پرورش ثبت شد. بیشترین مقادیر میانگین کربن آلی محلول (DOC) در سه آبندان به ترتیب 9/0±29/15، 6/2 ±64/14 و 6/1±70/18 mg/l در شهریور و مهر مشاهده شد. کمترین مقادیر میانگین به ترتیب 01/0±96/3، 0±23/4 و 75/0±56/4 mg/l  در فروردین و اردیبهشت بدست آمد. بیشترین مقادیر میانگین بار باکتریایی (5/12±37430، 1/96±136367 و 5/73±82800 cfu/g) در شهریور و مهر و کمترین مقادیر میانگین بار باکتریایی (2/61 ±111، 2/21±223 و 2/16±134 cfu/g) در هر سه آبندان در فروردین برآورد گردید. DOC و آمونیاک در آبندان 1 دارای روند نزولی و بدون ارتباط معنی­دار (05/0p>)، در آبندان 2 دارای رابطه­ی صعودی و معنی­دار (05/0p<)، و در آبندان 3 بدون رابطه­ی صعودی و معنی­دار بودند (05/0p>). بین بار باکتریایی و DOC در هر سه آبندان روابط صعودی و معنی­داری وجود داشت (05/0p<). بر اساس نتایج حاضر، با اندازه­گیری DOC و مواد ازته آب می­توان نسبت کربن به ازت (C/N) در آب را پایش و متعادل کرد (15/1-20/1) تا کیفیت آب مطلوبی در جهت عملکرد مطلوب ماهیان پرورشی در استخر برقرار شود.

1      یکی از علل مرگ و میر گسترده در میگوهای پرورشی در مزارع بیماری ویروسی لکه سفید است و باعث تلفات سریع و زیاد در ظرف چند روز می شود، تشخیص به موقع مانع ضرو زیان گسترده مالی می­شود. تنها روش تشخیص زودهنگام و مطمئن این ویروس روش مولکولی است از ژنوم ویروس برای ناحیه VP28 و ناحیه مرتبط با پروتیین کیناز و از ژنوم میگو برای نواحی s18 ریبوزومال به عنوان کنترل داخلی آغازگرهایی سازگار با هم طراحی شدند. پس از بهینه سازی آغازگرها به صورت multiplex جهت تشخیص ویروس لکه سفید، DNA استخراج شده از 200 نمونه میگوی مشکوک به بیماری توسط دو کیت بهینه سازی شده و مرجع IQ2000 (تایوانی) مقایسه گردید. از این تعداد، 94 نمونه مثبت (آلوده به ویروس) و 106 نمونه منفی بود، که با نتایج بدست آمده با کیت مرجع بجز در 2 نمونه مطابقت داشت. حساسیت و اختصاصیت کیت طراحی شده در مقایسه با کیت مرجع به ترتیب 98 و 100 درصد می باشد. با توجه به نتایج بدست آمده روش بهینه سازی شده تک مرحله ای این مطالعه می­تواند جایگزین یا به همراه کیت مرجع استفاده شود.

1       فلزات سنگین از مهم ترین منابع آلاینده اکوسیستم­های آبی به­شمار می­روند،  لذا آلودگی انواع ماهیان به فلزات سنگینی مانند کادمیوم می تواند منجر به تجمع زیستی این عناصر در بدن مصرف کنندگان و در نهایت بروز برخی بیماری­ها گردد. این پژوهش با هدف ارزیابی میزان تجمع فلز سنگین کادمیوم در بافت­های عضله و آبشش ماهی  قزل آلای رنگین کمان عرضه ­شده در شهر بیرجند انجام پذیرفت. بدین منظور در مجموع تعداد 96 نمونه از بافت­های عضله و آبشش ماهی قزل­آلای رنگین­کمان (48 نمونه بافت آبشش ماهی تازه و منجمد و 48 نمونه بافت عضله ماهی تازه و منجمد) بیرجند تهیه گردید. آماده­سازی نمونه­ها براساس روش هضم مرطوب صورت پذیرفت. با استفاده از دستگاه جذب اتمی کوره گرافیتی میزان تجمع کادمیوم در هر یک از نمونه­ها اندازه گیری شد. در نهایت داده­ها با استفاده از نرم­افزار SPSS  نسخه 19 وکمک آزمون T-test مورد آنالیز قرارگرفت. بر این اساس میانگین میزان کادمیوم در کل نمونه­ها ppm 0013/0 ± 007/0 تعیین گردید. میزان کادمیوم در بافت آبشش نسبت به بافت عضله بیشتر بود، ولی این اختلاف به لحاظ آماری معنی­دار نبود ( 05/0p). نتایج پژوهش نشان داد خوشبختانه ماهی قزل آلای رنگین­کمان عرضه ­شده در شهر بیرجند از نظرمیزان تجمع کادمیوم در وضعیت مطلوبی قرار دارد.

1      باکتری Yersinia ruckeri عامل ایجاد کننده یرسینیوز یا بیماری دهان قرمز روده است که منجر به خسارات اقتصادی قابل توجه­ای در آبزی پروری به خصوص قزل­آلا در سراسر جهان شده است. بیماری عفونی که منجر به وضعیت سپتی سمی همراه با خونریزی در سطح بدن و اندام­های داخلی می­شود. با وجود اهمیت این بیماری، بررسی و ارزیابی تاثیر این باکتری در قزل­آلای رنگین­کمان مورد مطالعه قرار گرفت. 180 قطعه قزل­آلای رنگین­کمان با میانگین وزنی 2±25 گرم، به صورت تصادفی و به مدت 30 روز در معرض باکتری Y. ruckeri (5% و 10%دوز LC50  باکتری) قرارگرفتند. براساس نتایج به دست آمده با افزایش باکتری وزن نهایی، نرخ رشد ویژه، آنزیم آلانین آمینوترانسفراز، لیپوپروتئین با دانستیه بالا و پایین، ایمنوگلوبولین تام، گلوتاتیون پراکسیداز قزل­آلای رنگین­کمان کاهش یافت. از طرفی با افزایش باکتری، آنزیم آسپارات آمینوترانسفراز، آنتی اکسیدان کل و مالون دی آلدئید افزایش یافت، به طوریکه تیمار شاهد با تیمار 5% و 10% LD50 باکتری Y. ruckeri اختلاف معنی­داری داشت. طبق نتایج این تحقیق، تراکم باکتری­ها به طور معنی­داری روی اکثر شاخص­های اندازه گیری شده اثر منفی داشتند.