تحقیقات تولیدات دامی
سال:1403 | دوره:13 | شماره:3 |تعداد مقالات:7

پژوهش حاضر به ­منظور بررسی مقایسه­ای پروفایل توام بیان ژن و الگوی بیان اختصاصی آللی (ASE) در سه بافت قلــب، عضـــله و طحـــال خروس­های پرورش­یافته و سازگار به مناطق کم ارتفاع و مرتفع مبتنی بر پایگاه­های داده­های RNA-Seq با دسترسی آزاد انجام شد. بدین منظور، مجموع داده­های ترانسکریپتوم برای 54 خروس در سه بافت مورد اشاره از راه هم­ردیفی و نقشه­یابی خوانش­های خام RNA-Seq روی توالی کل ژنوم مرجع مرغ اهلی با استفاده از نرم افزار TopHat2 مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین، تجزیه و تحلیل بیان افتراقی ژن میان خروس­ها با استفاده از نرم افزار cufflinks،­2260 ژن دارای تفاوت بیان را در دو منطقه جغرافیایی نشان داد (0002/0P=). شناسایی و یافتن چندشکلی­های تک نوکلئوتیدی (SNP) با استفاده از بسته نرم افزاریSamtools ، به فهرستی شامل تعداد 475996، 388224 و 1169394 SNP به­ترتیب در بافت­های قلب، عضله و طحال انجامید. پس از انجام آزمون کای اسکوئر، 48906 (3/10%)، 28529 (3/7%) و 76251 (5/6%) SNP به­عنوان  ASE-SNP در بافت­های قلب، عضله و طحال مشاهده شدند (05/0P<). مقایسه پروفایل بیان ژن و ASE-SNPهای کشف شده در سویه­های سازگار با محیط­های پرورشی متفاوت از نظر ارتفاع می­توانند برای شناسایی جهش­های مقاومت در برابر بیماری­های مرتبط با پرورش در محیط­های مختلف مورد استفاده قرار گیرد. در مجموع، نتایج این مطالعه می­تواند روشی موثر و کارآمد و منبع جدید و مطلوبی را برای انتخاب، پیش­روی متخصصان اصلاح نژاد دام و طیور قرار دهد.

مطالعه حاضر به­منظور بررسی امکان­سنجی تعیین جنسیت جنین مرغ بومی ایران با استفاده از طیف­سنجی رامان انجام شد. تعیین جنسیت جنین­ها با استفاده از طیف­سنجی رامان با طول موج  nm785 در روز 5/3 انکوباسیون انجام گرفت. صحت­سنجی این روش با استفاده از روش واکنش زنجیره­ای پلیمراز مورد بررسی قرار گرفت. طیف های به دست آمده از طیف­سنج رامان با استفاده از نرم­افزار Origin رسم شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. شاخص­های اصلی مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل طیف رامان، شدت اوج­های رامانی و نسبت شدت اوج­های غالب بودند. در واکنش زنجیره­ای پلیمراز، یک قطعه به­طول 461 جفت باز برای جنین­های با جنسیت نر (ZZ) و دو قطعه با طول­های 461 و 322 جفت باز برای جنین­هایی با جنسیت ماده­ (ZW) تکثیر شد. نتایج طیف­سنجی نشان داد شدت باندهای رامانی در جنسیت­های مختلف متفاوت است، به­طوری ­که شدت باندهای رامانی در جنس نر، بیشتر و در جنس ماده، کمتر بود. بنابراین، تغییرات شدت طیف­های رامان را می­توان ملاک تشخیص جنسیت قرار داد. همچنین، نتایج حاصل از رسم نمودار شمعی داده­ها به­صورت تجمعی نشان داد که مقادیر میانه و میانگین در هر دو نسبت برای جنسیت نر دارای مقدار بزرگتری در مقایسه با جنسیت ماده بود. با توجه به نتایج به­دست آمده، این­گونه استنباط می­شود که طیف­سنجی رامان می­تواند به­عنوان روشی مناسب جهت تعیین جنسیت جنین مرغ طی مراحل جوجه­کشی مورد استفاده قرار گیرد و به­دلیل کوتاه بودن زمان انجام آزمایش می­تواند بهترین شرایط را برای استقرار در صنعت فراهم کرده و جنسیت را با دقت بالا مشخص نماید.

این مطالعه به­منظور بررسی آثار پودر سیاه­دانه بر عملکرد رشد و توان آنتی­اکسیدانی، پاسخ­های التهابی، تغییرات بیوشیمیایی، هماتولوژی در جوجه­های گوشتی در شرایط تنش اکسیداتیو القایی با پراکسید هیدروژن انجام شد. تعداد 200 قطعه جوجه گوشتی سویه راس 308 در یک طرح کاملاٌ تصادفی به چهار تیمار، هر تیمار در پنج تکرار دارای 10 جوجه یک­روزه اختصاص داده شد. چهار تیمار آزمایشی شامل: 1- تیمار شاهد (تغذیه شده با جیره پایه) و تیمارهای 2، 3 و 4- به­ترتیب دریافت­کننده جیره پایه به­علاوه سطوح 5/0، 1 و 5/1 درصد پودر سیاه­دانه بودند. برای القای تنش اکسیداتیو، همه پرندگان از روز 14 تا روز 42 آزمایش، آب آّشامیدنی حاوی یک درصد  H2O2دریافت کردند. نتایج نشان داد مکمل­سازی سیاه­دانه در جوجه­های زیر شرایط تنش اکسیداتیو القایی، به­طور معنی­داری باعث بهبود عملکرد رشد، افزایش فعالیت آنزیم­های آنتی اکسیدانی و کاهش MDA در سرم، بافت کبد و طحال شد ( 05/0(P<. علاوه بر این، مکمل­سازی سیاه­دانه به­طور معنی­داری سبب کاهش سطح سرمی سیتوکین­های التهابیIL-6  و TNF-α و افزایش سیتوکین ضد التهابی IL-10  (05/0(P< شد. همچنین، مکمل­سازی سیاه­دانه بدون تاثیر بر تعداد گلبول قرمز، درصد هماتوکریت و مقدار هموگلوبین، سبب افزایش شمار گلبول سفید، درصد لنفوسیت و کاهش درصد هتروفیل خون شد (05/0(P<. سطح سرمی تری­گلیسیرید، کلسترول و آنزیم­های ALT،AST  و ALP نیز به­طور معنی­داری تحت تاثیر سیاه­دانه کاهش یافت ( 05/0(P<. به­طور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد استفاده از سیاه­دانه می­تواند از راه بهبود توان آنتی­اکسیدانی و پاسخ­های التهابی، سبب بهبود عملکرد جوجه­های گوشتی شود.

اثر افزودن شیر پس‎چرخ و پلاسمای منی گاو به ترکیب یک رقیق‎کننده‎ تریس-سیترات-LDL بر ویژگی‏های حرکت‎شناسی و زنده‎مانی اسپرم منجمد-یخ­گشایی شده‎ گاوهای هلشتاین به­منظور تخفیف اثر رقت بررسی شد. نمونه منی از چهار گاو نر، هفته‏ای یک‎بار و به­مدت چهار هفته متوالی جمع‎آوری شد. مخلوط منی به چهار قسمت مساوی تقسیم شد و هر قسمت به­طور جداگانه با رقیق‎کننده‎های آزمایشی تا رسیدن به غلظت 16 میلیون اسپرم در هر میلی ‎لیتر رقیق‎سازی شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل 3×3 شامل سه سطح شیر (0، 5 و 10 درصد) و سه سطح پلاسمای منی (0، 2 و 5 درصد) انجام شد. بنا به نتایج، جنبایی پیش‎رونده، راستی حرکت (STR) و فراسنجه‎های سرعت اسپرم‎ها [سرعت در مسیر میانگین (VAP)، سرعت در مسیر منحنیِ طی­شونده به­وسیله اسپرم (VCL) و سرعت در مسیر مستقیم (VSL)] در رقیق‏کننده‏های حاوی شیر (در هر دو سطح 5 و 10 درصد) در مقایسه با شاهد به­طور معنی‏داری بیشتر بود (05/0˂P). افزودن پلاسمای منی به ترکیب رقیق‎کننده پایه در سطح 5 درصد، منجر به افزایش شاخص‎های جنبایی (کل و پیش‎رونده)، سرعت، جهت‎داری [راستی مسیر طی شده (STR)، خطی بودن (LIN)، لرزش (WOB) و آمپلیتود جابجایی جانبی سر اسپرم (ALH) شد (05/0˂P). در هنگام نیاز به کاهش تعداد اسپرم‎ها در هر دوز در کارهای برون‏تنی گنجاندن شیر در سطوح 5 یا 10 درصد و یا پلاسمای منی در سطح 5 درصد در ترکیب رقیق‎کننده منی توصیه می‎شود. انتخاب رقیق‎کننده مناسب برای انجماد اسپرم با تعداد اندک در هر دوز تلقیحی، منوط به انجام آزمون‎های بیشتر است.

مطالعه حاضر با هدف بررسی آثار منابع مختلف آهن آلی (مکمل آهن کیلاته با اسیدهای آلی و اسیدهای آمینه) در شیر بر عملکرد رشد، شاخص­های رشد اسکلتی، امتیاز مدفوع و فراسنجه های خونی گوساله های شیرخوار انجام شد. 36 رأس گوساله نر تازه متولد شده هلشتاین (با میانگین وزن 7/2±1/35 کیلو­گرم) به طور تصادفی به سه گروه با 12 تکرار تقسیم شدند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) گروه شاهد (بدون مکمل آهن)، 2) تغذیه با 50 میلی­گرم آهن کیلاته مبتنی بر اسیدهای آلی به­ازای هر راس گوساله در روز، و 3) تغذیه با 50 میلی­گرم آهن کیلاته مبتنی بر اسیدهای آمینه به­ازای هر راس گوساله در روز، بودند. نتایج نشان داد که گوساله های دریافت­کننده مکمل­های آهن کیلاته حاوی اسید آمینه نسبت به گروه شاهد و تیمار دریافت­کننده مکمل­های آهن کیلاته حاوی اسیدهای آلی، افزایش وزن نهایی، افزایش وزن کل دوره، افزایش وزن روزانه و کاهش ضریب تبدیل غذایی را نشان دادند (05/0>P). همچنین، تفاوت معنی­داری از نظر شاخص­های رشد اسکلتی در بین تیمارهای مختلف وجود نداشت. امتیاز مدفوع و وضعیت اسهال در هر دو تیمار دریافت­کننده مکمل آهن بهبود یافت (05/0>P). مصرف مکمل آهن به­وسیله گوساله ها به شکل کیلاته حاوی اسیدهای آلی و اسیدهای آمینه سبب افزایش گلوکز و آهن در خون و کاهش مس و فسفر خون شد (05/0>P)، اما کلسترول، تری ­گلیسرید، اوره، پروتئین تام، آلبومین و گلوبولین خون تحت تاثیر قرار نگرفت. با توجه به نتایج به­دست آمده از این پژوهش، دریافت آهن کیلاته حاوی اسیدهای آمینه به­دلیل بهبود عملکرد گوساله های شیرخوار، قابل توصیه است.

در مطالعه کنونی، 210 رأس گوسفند داشتی مغانی آبستن، به­طور تصادفی به هفت تیمار با سه تکرار 10 راسی تقسیم شدند. علاوه بر گروه شاهد (تغذیه در مرتع)، شش تیمار شامل: خوراک کامل مش حاوی 40 درصد علوفه رایج منطقه (تیمار 1)، مش با 16 درصد بوته سیب زمینی و 24 درصد علوفه رایج منطقه (تیمار 2)، مش با 32 درصد بوته سیب زمینی و 8 درصد علوفه رایج منطقه (تیمار 3)، خوراک کامل بلوک متشکل از 40 درصد علوفه رایج منطقه (تیمار 4)، بلوک با 16 درصد بوته سیب زمینی و 24 درصد علوفه رایج منطقه (تیمار 5)، و بلوک با 32 درصد بوته سیب­زمینی و 8 درصد علوفه رایج منطقه (تیمار 6) استفاده شد. خوراک­های مذکور در 45 روز آخر آبستنی و به­میزان 500 گرم در نوبت تغذیه شبانه به دام­ها داده شد. نتایج نشان داد بیش­ترین میزان افزایش وزن میش­ها در دوره تغذیه تکمیلی مربوط به تیمارهای 4 و 5 بود (05/0P<). بالاترین وزن تولد بره، افزایش وزن دوره شیرخوارگی، وزن از شیرگیری، کیلوگرم وزن تولد و شیرگیری بره به­ازای هر راس میش در تیمارهای 4 و 5، و کم­ترین میزان آن­ها نیز در تیمار 1 مشاهده شد (05/0P<). بیش­ترین میزان تولید شیر در سه ماهه اول مربوط به تیمارهای 4 و 5، و کم­ترین میزان آن نیز در شاهد و تیمار 6 بود (05/0P<). به­طور کلی، با احتساب درآمد حاصل از فروش شیر و وزن اضافی بره، استفاده از بلوک خوراک کامل حاوی 16 درصد علوفه سیب زمینی منجر به افزایش 70 درصدی سود نسبت به میانگین درآمد هر شش تیمار شد.

وزن کشی، نقش مهمی در مدیریت پرورش شتر، برای تنظیم احتیاجات غذایی، بررسی رشد و ارزیابی سالیانه دام ها دارد. در مدل­های ریاضی، با توجه به همبستگی بالای اندازه­گیری­های ظاهری بدن با وزن، از آن­ها برای تخمین وزن بدن استفاده می­شود. هدف از این پژوهش، مقایسه دقت استفاده از مدل رگرسیون خطی چندگانه به­روش گام به گام و شبکه عصبی مصنوعی در تخمین وزن بدن شترهای یک کوهانه با استفاده از ابعاد بدن و بسته  nnetدر نرم­افزار R بود. در این پژوهش، از ابعاد بدنی 177 نفر شتر یک کوهانه (در چهار گروه 1- ماده بالغ بلوچی، 2- ماده بالغ پاکستانی، 3- ماده بلوچی و پاکستانی با سن کمتر از دو سال، و 4- کل جمعیت شترها) ایستگاه پرورش شتر خراسان جنوبی استفاده شد. ابعاد بدن شامل طول گردن، دور گردن، طول دست، طول پا، ارتفاع شانه تا زمین، ارتفاع کوهان تا زمین، ارتفاع کپل تا زمین، دور سینه، عرض سینه، دور شکم، عرض لگن، طول دم، ارتفاع پستان و دور پستان بودند. مدل مناسب بر اساس معیارهای نکویی برازش شامل ضریب تبیین، ریشه مجذور میانگین مربعات خطا، میانگین مطلق خطا و میانگین درصد مطلق خطا انتخاب شد. نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه در کل جمعیت شترهای مورد ارزیابی نشان داد ابعاد بدنی ارتفاع شانه تا زمین، دور سینه، دور شکم، دور گردن و طول دست، اثر معنی­داری بر وزن بدن داشت. در تحلیل شبکه عصبی مصنوعی، اندازه­های دور شکم، دور سینه و ارتفاع شانه با زمین، با اهمیت­ترین متغیرها در برآورد وزن بدن شترهای کل جمعیت بودند. مدل های رگرسیون خطی چندگانه و شبکه عصبی مصنوعی، دارای دقت قابل قبول در برآورد وزن بودند. با این حال، مدل شبکه عصبی مصنوعی در مقایسه با مدل رگرسیون چندگانه، ضریب تبیین بالاتر و خطای کمتری در برآورد وزن شترها داشت و می تواند برای برآورد وزن بدن استفاده شود.