رویکردهای نوین در مهندسی آب و محیط زیست
سال:1404 | دوره:4 | شماره:1 |تعداد مقالات:12

هدف:یکی از جنبه های بسیار مهم در به نژادی گندم، ثبات و پایداری ارقام، تحت شرایط مختلف محیطی است. تنش خشکی انتهای فصل یکی از مهمترین تنش های محیطی است که تولید گندم را با محدودیت رو به رو ساخته و بازده تولید این گیاه کاهش داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی واکنش ارقام گندم دیم در یک منطقه کوهستانی تنش خشکی انتهای فصل انجام شد. مواد و روش:برای این منظور مطالعه ای بر روی ده رقم گندم (UR-93-15، UR-95-15، قابوس، پایا، آرامش، آپلومپ، اوکلیده ، میهن ، گاسکوژن ، وینر) در سه تکرار در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در شهرستان گالیکش در سال زراعی 403-1402 انجام شد.نتایج: نتایج مقایسه میانگین نشان داد که کمترین و بیشترین طول سنبله به ترتیب مربوط به رقم آرامش با 60/9 سانتی متر و رقم UR-93-15 با 6/15 سانتی متر بود، از طرفی رقم آرامش با 592 سنبله در متر مربع و رقم اوکلیده با 251 سنبله در مترمربع به ترتیب از بیشترین و کمترین تعداد سنبله در مترمربع برخودار بودند، کمترین تعداد دانه در سنبله در رقم پایا مشاهده شد و بیشترین مقدار این صفت به طور مشترک با 43 دانه در سنبله در ارقام قابوس، میهن و UR-95-15 مشاهده شد. همچنین رقم وینر و پایا به ترتیب دارای بالاترین و کمترین عملکرد بیولوژیک (به ترتیب 11/3 و 53/1 کیلوگرم در مترمربع) بودند. در حالی که بیشترین عملکرد دانه در رقم آرامش با 80/0 کیلوگرم در متر مربع و کمترین آن در رقم اوکلیده با 33/0 کیلوگرم در مترمربع مشاهده شد. همچنین رگرسیون گام به گام نشان داد که صفات که تعداد سنبله، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه و طول سنبله از صفات بسیار مهم در تعیین عملکرد دانه می باشند. لذا ارقامی که از تعداد سنبله، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه ی بالاتری و طول سنبله کمتری برخوردار باشند از موفقیت بیشتری در این منطقه برخوردار هستند. نتیجه گیری: در نتیجه رقم آرامش با بالاترین تعداد سنبله در مترمربع عملکرد بهتری نسبت به ارقام کشت شده در منطقه داشت. بنابراین می توان بر روی این رقم جهت مطالعات بیشتر تمرکز کرد.

هدف: بسترهای کشت چند لایه یک رویکرد جدید در مهندسی گلخانه هستند که امکان سنجی استفاده از آن­ها در کشت گلخانه ای محصولاتی که نیاز به حمایت ریشه دارند و با چالش هایی در سامانه­های رایج کشت مواجه هستند، هنوز بررسی نشده است. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی بسترهای دو لایه در شرایط هیدروپونیک بسته و انتخاب طرح مناسب برای کشت توت فرنگی انجام شد.مواد و روش ها: برای انتخاب ابعاد مناسب بستر دو لایه برای کشت هیدروپونیک توت­فرنگی، دو طرح مختلف بستر در نظر گرفته شد. در طرح اول قاعده و ارتفاع مثلث تشکیل­دهنده بستر به ترتیب 20 و 10 سانتی­متر (B2) و در طرح دوم به ترتیب 12 و 20 سانتی­متر (B3) بود. کشت هیدروپونیک توت­فرنگی در کیسه­های رشد (گروبگ، B1) به عنوان تیمار شاهد در نظر گرفته شد. در پایان دوره رشد، برای ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد، پنج بوته انتخاب و از هر بوته 20 میوه برداشت شد.نتایج: بر اساس نتایج، بیشترین و کمترین سطح برگ به ترتیب به میزان 3/2037 و 1667 سانتی­متر مربع متعلق به B2 و B1 بود. همچنین بیشترین وزن میوه در بوته (2/679 گرم) در B2 به دست آمد که به طور معنی داری بیشتر از تیمار گروبگ (3/581گرم) بود. افزایش عملکرد به سیستم چند کاناله کارآمد مورد استفاده در بسترهای دو لایه مربوط می­­باشد که جریان محلول غذایی هیدروپونیک را تسهیل کرده و در نتیجه رشد و گسترش ریشه را بهبود می­بخشد. در طراحی این سیستم، برش­های جانبی در کانال بالایی وجود دارد که سبب می­شود محلول غذایی هیدروپونیک به لایه زیرین هدایت شود. این زمانی اهمیت پیدا می­کند که در مراحل پایانی رشد، افزایش توده ریشه مانع از جریان مناسب محلول غذایی در کانال نگردد.نتیجه گیری: در مجموع، نتایج این مطالعه نشان دهنده برتری قابل توجه سیستم های NCS با بسترهای دو لایه نسبت به روش معمولی گروبگ از نظر افزایش عملکرد توت فرنگی بود. به طور خاص، استفاده از B2 و B3، در مقایسه با بستر گروبگ، منجر به افزایش عملکرد به ترتیب به میزان 8/16 و 1/11 درصد شد.

هدف: امروزه مدیریت بهینه آب آبیاری بسیار ضروری می باشد و ابزارهای ارزشمندی به نام مدل های مدیریتی آبیاری این بهینه سازی را تسهیل و بهبود بخشیدند. مواد و روش ها: بدین منظور پژوهشی با هدف شبیه سازی عملکرد و بهره وری مصرف آب گیاه کینوا با استفاده از مدل AquaCrop در ایستگاه تحقیقاتی چهارتخته شهرکرد واقع در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری طی دو سال زراعی (1398-99) انجام شد. از داده های سال اول برای واسنجی و داده های سال دوم برای صحت سنجی مدل استفاده شد. در این خصوص 3 تیمار آبی به صورت 30، 50 و 70 درصد تخلیه آب قابل استفاده در سه تکرار و سه مرحله رشد اولیه (I)، توسعه (D)، میانی (M) و پایانی (F) انتخاب شد.نتایج: نتایج نشان داد، بیشترین و کمترین عملکرد و بهره وری مصرف آب کینوا به ترتیب در تیمارهای آبیاری کامل و تیمار 70 درصد تخلیه آب قابل استفاده گیاه، مشاهده شد. همچنین آماره های محاسبه شده هم نشان دهنده کارایی و دقت بالای مدل AquaCrop را در شبیه سازی عملکرد و بهره وری مصرف آب کینوا را نشان می دهند؛ به طوری که مقدار آماره های RMSE، EF و d به ترتیب برای عملکرد 33/0، 85/0 و 9/0 و برای بهره وری مصرف آب 4/0، 89/0 و 92/0 به دست آمده است.نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، کاربرد این مدل گیاهی برای شبیه سازی کینوا پیشنهاد می شود.

هدف: دریچه ها سازه هایی هستند که برای تنظیم دبی و یا سطح آب استفاده می شوند. دریچه میان لولایی با چرخش حول لولای خود می تواند به صورت سرریز، دریچه و یا ترکیب سرریز- دریچه عمل کند.مواد و روش: در این تحقیق عملکرد هیدرولیکی دریچه میان لولایی در سه حالت با استفاده از مدل آزمایشگاهی مورد تحلیل قرار گرفته است. مدل سازه دریچه میان لولایی از دو قسمت مساوی بدون فشردگی جانبی ساخته شده که حول لولای مرکزی دوران می کند. آزمایش ها درکانالی مستطیلی و بدون شیب به طول 7/3 متر و عرض 14 سانتی متر انجام شد.یافته ها: نتایج آزمایش ها نشان می دهد که در حالت سرریز زمانی که تیغه در نیمه بالایی چرخش دارد، در زوایای تیز (30 درجه) چرخش به سمت پایین دست در یک ارتفاع آب بالادست ثابت، به طور میانگین 17/3 درصد دبی بیشتری از خود عبور می کند و هرچه زاویه بیشتر شود جهت چرخش به سمت بالادست یا پایین دست تأثیر زیادی بر میزان تغییرات دبی ندارد. در حالت دریچه در یک ارتفاع آب بالادست ثابت، از زاویه 90 درجه به بعد، هم زاویه و هم جهت چرخش تاثیری بر دبی عبوری ندارد. همچنین در حالت سرریز- دریچه، در یک ارتفاع آب ثابت، افزایش زاویه در حالت سرریز (زاویه دریچه 30درجه و زاویه سرریز از 30 درجه به 45 درجه افزایش یابد) نسبت به همان میزان افزایش در حالت دریچه (زاویه سرریز 30درجه و زاویه دریچه از 30 درجه به 45 درجه افزایش یابد)، 48/6 درصد دبی کمتری از خود عبور می دهد.نتیجه گیری: نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در حالت سرریز، زمانی که تیغه در نیمه بالایی و در پایین دست می چرخد، شرایط هیدرولیکی بهتری ایجاد می کند. در حالت دریچه، زاویه چرخش به سمت بالادست باعث افزایش دبی جریان می شود، زیرا افت کمتری نسبت به زاویه چرخش به سمت پایین دست وجود دارد. در حالت سرریز- دریچه نیز می توان گفت، در یک ارتفاع آب ثابت، اثر دریچه، از سرریز بیشتر است.

هدف هدف از انجام این تحقیق ارزیابی و اصلاح مدل های ترکیبی، همبستگی چندگانه و رطوبتی جهت برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل ایستگاه سینوپتیک جلفا بر پایه داده های مدل فائو–پنمن- مونتیث بود. مواد و روش ها جهت برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل با مدل های همبستگی چندگانه شامل کریستینسن- هارگریوز RA، کریستینسن- هارگریوز RS و مدل های ترکیبی پنمن، پنمن رایت، پنمن –آلن-پروت، وان باول و روش رطوبتی ایوانف از عوامل هواشناسی ایستگاه سینوپتیک جلفا استفاده شد. مدل مبنا و پایه در تحقیق حاضر مدل فائو- پنمن-مونتیث در نظر گرفته شد. برای بالا بردن دقت و گسترش دامنه انتخاب ضرایب همبستگی به صورت متحرک محاسبه شدند. در این راستا از معادلات خطی و توانی جهت بدست آوردن ضرایب برازش استفاده به عمل آمد. برای برازش و استخراج ضرایب همبستگی، از زبان برنامه نویسی ویژوال بیسیک استفاده شد. عملکرد هر مدل بکار رفته با استفاده از R2، RMSE، MBE و MAE مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج مدل های ترکیبی وان باول و پنمن-آلن- پروت بیشترین شاخص های آماری RMSE، MAE، MBE را در بین کلیه مدل ها داشتند. در بین تمام مدل های بکار رفته، مدل رطوبتی ایوانف کمترین مقدار شاخص های آماری RMSE، MAE، MBE با مقادیر به ترتیب برابر با 71/51، 78/37 و 6/14- میلی متر در ماه را دارا بود. همچنین این مدل بالاترین ضریب تبیین و ضریب همبستگی را داشت. اختلاف میانگین این مدل 6/14 میلی متر در ماه بوده که کمترین میزان در بین مدل ها بود.نتیجه گیری اعمال ضرایب برازش، عملکرد کلیه مدل های بکار رفته در تحقیق حاضر را به میزان قابل توجهی بهبود بخشیده است. بررسی های به عمل آمده نشان داد که استفاده از معادلات خطی نتایج قابل قبول تری نسبت به معادلات توانی در محاسبه ضرایب تبیین ارائه می دهند. مدل رطوبتی ایوانف با ضریب تبیین 917/0 و ضریب همبستگی معادل برابر با 957/0 بیشترین مقدار را در بین مدل های بکار رفته دارا بود. نتایج نشان داد، مدل ایوانف بهترین تطابق و همخوانی را با داده های مدل F.P.M داشته و نتایج قابل اطمینان تری ارائه می دهد. مدل رطوبتی ایوانف با اعمال ضرایب برازش و حتی بدون آن، با توجه به دقت در برآورد و نیز محدود بودن پارامتر های لازم هواشناسی به 2 عامل درجه حرارت و رطوبت نسبی، جهت برآورد تبخیر تعرق پتانسیل ایستگاه سینوپتیک جلفا قابل پیشنهاد است.

هدف: یکی از مهم­ترین شاخص­های خشکسالی که رطوبت خاک را به عنوان پارامتر ورودی در نظر می­گیرد شاخص خشکسالی رطوبت خاک (SMDI) می­باشدمواد و روش: . بررسی اثر تغییر اقلیم بر خشکسالی کشاورزی به کمک شاخص SMDI در تنش­های شوری و خشکی مختلف به کمک مدل گیاهی Aqua Crop در دوره­ پایه (1975-2005) و آتی (2025-2055) در منطقه بیرجند هدفی است که در این پژوهش دنبال می­شود. جهت پیش­بینی پارامترهای بارش و دمای ماکزیمم و مینیمم در دوره آتی در محدوده مورد مطالعه از پنج مدل اقلیمی IPSL-CM5A-LR, MIROC-ESM, CSIRO-MK3.6, HADGEM2-ES, GFDL- ESM2M تحت سناریوهای انتشار RCP4.5 و RCP8.5 استفاده شد که از این میان مدل CSIRO-MK3.6 با استفاده از روش وزن­دهی و معیارهای عملکردی به عنوان مدل برتر انتخاب گردید.نتایج: نتایج نشان داد که مقدار بارش پیش­بینی شده برای دوره آتی نسبت به دوره پایه، تحت هر دو سناریوی انتشار کاهش و میانگین سالانه دمای ماکزیمم و مینیمم در دوره آتی نسبت به دوره پایه تحت هر دو سناریو انتشار افزایش داشته است. مقادیر شاخص خشکسالی SMDI برای تیمار دیم  نسبت به تیمارهای آبی در دوره آتی در هر دو سناریو انتشار کمتر می باشد.نتیجه گیری: نتایج نشان داد تمامی تیمارها، به طور میانگین در دوره آتی در سناریو RCP8.5 نسبت به سناریو انتشار RCP4.5 از درجه خشکسالی کمتری برخوردار خواهند بود.

هدف: یکی از سازه­های مهم ساماندهی رودخانه­ها آبشکن­ها هستند. آبشکن­، سازه­ای است که به منظور جلوگیری از فرسایش کناره­های رودخانه طراحی می­شود. ارتفاع، طول و نفوذپذیری آبشکن از جمله عوامل تأثیرگذار بر آبشستگی پیرامون آبشکن می­باشد. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر ابعاد بازشدگی­ها در آبشکن نفوذپذیر بر آبشستگی در حالت غیر مستغرق می­باشد.مواد و روش­ها: آزمایش­های این تحقیق، در فلومی مستطیلی به طول 10 متر، عرض 30 سانتی­متر و ارتفاع 50 سانتی­متر انجام شده است. تمامی آزمایش­ها در حالت جریان ماندگار و شرایط آب زلال (95/0 = U/Uc)، با تنظیم دبی و عمق جریان در حد آستانه حرکت رسوبات انجام گرفته است. در پژوهش حاضر، آبشکن­هایی به طولی معادل 23 درصد عرض فلوم (7 سانتی­متر) عمود بر دیواره فلوم (90 درجه)، با چهار نفوذپذیری (P) 10، 20، 30 و40 درصد و چهارS/LS  (نسبت ابعاد بازشدگی آبشکن به طول آبشکن) برابر با 014/0، 025/0، 033/0 و 05/0 مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج: در بازه اعداد مورد مطالعه در تحقیق، نتایج نشان داد که آبشکن با 40 = P درصد و 05/0 = S/Ls، حالت بهینه جهت کاهش عمق آبشستگی پیرامون دماغه آبشکن می­باشد. همچنین نسبت عمق آبشستگی آبشکن به طول آبشکن (Ds/Ls)، در حالت شاهد (آبشکن نفوذ­ناپذیر) 17/1 و در حالت بهینه 28/0 اندازه­گیری شده است. عمق آبشستگی پیرامون دماغه آبشکن در حالت بهینه نسبت به حالت شاهد (آبشکن نفوذ­ناپذیر) 6/75 درصد کاهش یافته است.نتیجه­گیری: بر اساس نتایج می­توان دریافت که افزایش نفوذپذیری (P) و افزایش نسبت ابعاد بازشدگی آبشکن به طول آبشکن (S/Ls)، تأثیر قابل توجهی در کاهش آبشستگی در دماغه آبشکن در مقایسه با آبشکن نفوذناپذیر دارد.

هدف: مشارکت بهره برداران کشاورزی در مدیریت پایدار آب یک ضرورت انکار ناپذیر است. هدف این پژوهش تعیین راهبرد و معرفی چند سناریو برای ارتقاء سطح مشارکت بهره­برداران در منطقه جیرفت است.روش شناسی:  استفاده از تکنیک های آینده­پژوهی با کاربرد پنل خبرگان روش اصلی این تحقیق به شمار می رود. با استفاده از این روش در گام نخست 16 پیشران و در گام دوم هفت پیشران اصلی تاثیر گذار بر مشارکت بهره­برداران در مدیریت پایدار منابع آب شناسایی شدند. این پیشران ها عبارت بودند از: به­روزرسانی قوانین آب، حضور بهره­برداران در کلیه مراحل تصمیم گیری، ایجاد تشکل­های آب­بران، آگاهی و آموزش بهره­برداران، اطلاع رسانی به بهره برداران، روشن شدن جایگاه بهره برداران در مدیریت آب، توسعه و تقویت سیستم­های آبیاری و ایجاد بازار آب.نتایج: برای تدوین سناریوها از روش دلفی با استفاده از نظر متخصصان و به روش نمونه­گیری هدفمند، استفاده شد. ماتریس­های قضاوت آثار متقابل بر مبنای پیشران­های شناسایی شده، طراحی گردید و پس از تکمیل و وزن­دهی این ماتریس­ها توسط پنل پاسخگویان،  تجزیه و تحلیل اطلاعات در محیط نرم­افزارهای MICMAC و Scenario Wizard  انجام گرفت. در نهایت با توجه به هفت پیشران کلیدی، سه سناریو مدینه فاضله، تصمیم گیری ناهمگون و توسعه پایدار ارائه شد. در پایان پیشنهادهایی جهت بهبود و تقویت مشارکت بهره­برداران در مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی ارائه گردید.

هدف: هدف از این پژوهش، دستیابی به دقت مناسب مدل AquaCrop7 در پیش بینی عملکرد محصول گندم دیم و همچنین تأثیر تاریخ کشت بر عملکرد محصول در مناطق مختلف اقلیمی (گرگان، مشهد، شیراز، اهواز، کرمانشاه و ارومیه) می باشد.مواد و روش ها: ابتدا اطلاعات اقلیمی روزانه برای دوره آماری (2020-1991) از ایستگاه های سینوپتیک سازمان هواشناسی کشور اخذ شد. داده های عملکرد محصول نیز از سازمان جهاد کشاورزی و تاریخ های کشت مرسوم از اطلاعات منطقه ای تهیه شد. سپس اطلاعات مورد نیاز در مدل AquaCrop لحاظ گردید و پس از واسنجی و ارزیابی دقت مدل براساس تاریخ کشت مرسوم، عملکرد محصول تحت تاریخ کشت زودهنگام و دیرهنگام نیز بدست آمد و با عملکرد تحت تاریخ کشت مرسوم مقایسه شد.نتایج: نتایج شبیه سازی عملکرد گندم دیم حاکی از دقت قابل قبول مدل (با مقادیر زیاد R2 و مقادیر کم NRMSE) در مدل سازی عملکرد محصول بود. همچنین عملکرد محصول مدل در شهرهای نامبرده به ترتیب از 52/2، 09/1، 28/1، 83/0، 53/1 و 29/1 تن بر هکتار در تاریخ کشت مرسوم به 721/2، 349/1، 45/1، 217/1، 742/1 و 683/1 تن بر هکتار در تاریخ کشت زودهنگام رسید. لذا براساس تاریخ های کشت، بالاترین عملکرد محصول مربوط به تاریخ کشت زودهنگام بود.نتیجه گیری: مدل AquaCrop7 به عنوان ابزاری مؤثر برای مدیریت آب و برنامه ریزی کاشت گندم دیم و تعیین زمان بهینه کاشت در مناطق مطالعاتی می باشد.

هدف: با هدف تعیین وضعیت سیستم های تصفیه و راندمان تصفیه پساب صنعت سنگبری، با توجه به دو معیار نوع سنگ تولیدی (شامل مرمریت، گرانیت، تراورتن و مرمریت – تراورتن) و نوع سیستم تصفیه (شامل حوضچه سنتی، حوضچه سنتی همراه با افزودن پلی اکریل آمید و سیستم نوین فیلترپرس با کاربرد پلی اکریل آمید) نمونه برداری از 29 کارخانه سنگبری در شهرک صنعتی محمودآباد اصفهان انجام شد.مواد و روش ها: متغیرهایی مانند کل ذرات جامد معلق (TSS)، کل ذرات جامد محلول (TDS)، هدایت الکتریکی (EC)، pH و کدورت در نمونه های آب خام، پساب خام و پساب تصفیه شده اندازه گیری شد.نتایج: نتایج نشان داد سیستم تصفیه به روش ته نشینی در این صنایع قادر به حذف ذرات جامد محلول و کاهش هدایت الکتریکی پساب نیست. ولی سیستم های فیلتر پرس با کاربرد پلی اکریل آمید راندمان تصفیه 78 % تا 98 % در حذف کدورت دارد. مقایسه آماری اثر نوع سنگ، اثر نوع تصفیه و اثر همزمان نوع سنگ و نوع تصفیه بر متغیرهای کدورت و ذرات معلق جامد پساب تصفیه شده کارخانه های سنگبری تنها اختلاف معنی داری بین میانگین ذرات جامد معلق پساب تصفیه شده کارخانه های سنگبری دارای سیستم های فیلتر پرس با کاربرد پلی اکریل آمید (5/52± 7/85 میلی گرم بر لیتر) با دو گروه دیگر نشان داد. ولی از نظر درصد راندمان حذف کدورت و ذرات جامد معلق پساب تصفیه شده، اختلاف معنی داری بین گروه ها مشاهده نشد.نتیجه گیری: نتایج حاصل بطور کلی برتری سیستم نوین فیلترپرس با کاربرد پلی اکریل آمید در افزایش راندمان تصفیه پساب سنگبری را نشان داد. ولی به نظر می رسد کنترل و نگهداری پیوسته و صحیح سیستم تصفیه در کارخانه های سنگبری عامل مهمتری در تامین حداکثر راندمان حذف کدورت و ذرات معلق جامد پساب صرف نظر از نوع سنگ تولیدی یا سیستم تصفیه پساب باشد

هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر جهت خروج آب از لوله های لاترال بر الگوی توزیع رطوبت در آبیاری قطره ای زیرسطحی در شرایط کاربرئ ژئوتکستایل است. بدین منظور، در این پژوهش تاثیر نحوه آرایش سوراخ ها روی لوله آبده بر پروفیل توزیع رطوبتی مورد آزمون قرار گرفته است. در دهه های اخیر سامانه های آبیاری زیرسطحی با توجه به کاهش مصرف آب و افزایش راندمان مورد توجه قرارگرفته اند. یکی از روش­های جدید آبیاری زیرسطحی استفاده از تشک (بالشتک)های ژئوتکستایل است. این بالشتک ها از دو ورقه ژئوتکستایل و لوله ای که با فواصل خاص میان دو ورقه قرار می ­گیرد تشکیل شده است. مواد و روشها: بدین منظور آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل نحوه­ی قرارگیری سوراخ روی لوله آبده به طرف بالا (Pu)، پایین (Pd)، دورتادور (Pr) و بالاوپایین (Pud) در خاک بودند.نتایج: نتایج نشان داد که نحوه آرایش ردیف سوراخ ها تأثیر معنی­داری بر عمق خیس شده و صعود مویینگی و به­طور کلی الگوری توزیع رطوبت دارد. نتایج نشان داد که حداکثر عمق خیس­شدگی در تیمار Pu (سوراخ لوله به سمت بالا) پس از 15 دقیقه از شروع آبیاری، 7/16 درصد کمتر از تیمار شاهد (سوراخ دور تا دور لوله) می­باشد، همچنین حداکثر صعود مویینگی مربوط به تیمار Pu  6/22 درصد بیشتر از تیمار شاهد  می­باشد.نتیجه گیری : ازاین جهت استفاده از لوله­های آبده با سوراخ رو به بالا به همراه پوشش ژئوتکستایل می­تواند به عنوان یک روش موفقیت آمیز برای بهبود الگوی توزیع رطوبت به طرف سطح خاک در خاک توصیه گردد.

هدف: ظهور آلاینده های دیرپای محیطی در منابع آب، به عنوان یکی از چالش های جدی زیست محیطی، سلامت انسان و اکوسیستم ها را تهدید می کند. این پژوهش با هدف بررسی، تحلیل و انتخاب کارآمدترین روش های نوین تصفیه آب برای حذف این آلاینده ها با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی انجام شده است.مواد و روش ها: این مطالعه، کاربردی و توصیفی-تحلیلی، با مرور منابع علمی مختلف و جمع آوری داده ها از طریق نظرات 19 خبره محیط زیست و مهندسی آب صورت پذیرفت. ساختار سلسله مراتبی شامل چهار معیار اصلی (کارایی حذف آلاینده ها، هزینه اقتصادی، سازگاری محیط زیستی و قابلیت اجرا) و چهار گزینه برای حذف آلاینده ها (فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته، فناوری های غشایی، جذب با نانومواد و روش های زیستی) طراحی و تحلیل داده ها با نسخه 11 نرم افزار Expert Choice انجام شد.نتایج: بر اساس تحلیل داده ها، معیار "کارایی حذف آلاینده ها" با وزن نسبی 42/0 به عنوان مهم ترین معیار شناخته شد. از میان گزینه های مورد بررسی، فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته به عنوان بهترین روش حذف آلاینده ها از منابع آب از حیث معیارهای پژوهش، شناسایی گردید. تحلیل حساسیت نشان داد که تغییر وزن معیارها تأثیر قابل توجهی بر نتایج رتبه بندی ندارد، و نتایج به دست آمده با نظرات مستقل کارشناسان نیز مطابقت دارد.نتیجه گیری: فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته به عنوان یکی از بهترین گزینه ها برای حذف آلاینده های دیرپای محیطی معرفی شدند. نتیجه گیری این پژوهش می تواند مبنای مناسبی برای سیاست گذاری و مدیریت منابع آبی با هدف کاهش آلاینده های دیرپای محیطی و ارتقاء کیفیت آب باشند.