مهندسی آبیاری و آب ایران
سال:1404 | دوره:15 | شماره:59-3 |تعداد مقالات:15

به‎منظور مقایسه رژیم آبیاری غرقاب دائم (آبیاری معمول) با رژیم آبیاری تناوبی در شرایط وجود زه‎کشی لانه‎موشی در مزرعه برنج رقم هاشمی، آزمایشی به‎صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان در سال زراعی 1400-1399 به‎مرحله اجرا گذاشته شد. فاکتورها شامل: زه کشی در سه سطح (بدون زه کشی، زه کشی لانه موشی بدون گراول و زه کشی لانه موشی با گراول) به ترتیب D0، D1 و D2 و رژیم های آبیاری در دو سطح (غرقابی دائم تا پایان دوره رشد و آبیاری متناوب پس از مرحله پنجه زنی با دور آبیاری 5 روز تا پایان دوره رشد) به ترتیب I1 و I2. نتایج مقایسه میانگین داده‎ها نشان داد که بیشترین عملکرد دانه با 4/7601 کیلوگرم بر هکتار در رژیم آبیاری I1 و کمترین آن با 0/6655 کیلوگرم بر هکتار در رژیم آبیاری I2 به‎دست آمد که حاکی از کاهش 45/12 درصد عملکرد دانه در برابر 22 درصد صرفه‎جویی در مصرف آب بود. همچنین، نتایج اثر متقابل مقایسه میانگین‎ها نشان داد که بیشترین عملکرد ماده خشک با 0/18849 کیلوگرم بر هکتار و بهره‎وری فیزیکی آب مبتنی‎بر ماده خشک با 57/1 کیلوگرم بر متر‎مکعب به‎ترتیب در تیمارهای D1×I1 و D1×I2 به‎دست آمد. بنابراین، برای عملکرد دانه و ماده خشک بیشتر در شرایط عدم محدودیت آب تیمار D1×I1 و در شرایط محدودیت آب برای شاخص‎های بهره‎وری فیزیکی آب مبتنی‎بر عملکرد دانه و ماده خشک بالاتر می‎توان تیمار D1×I2 را به‎عنوان گزینه‎های مناسب در منطقه رشت معرفی کرد

استفاده کارآمد از منابع انرژی مصرف شده در تولید محصولات کشاورزی،یکی از مؤلفه های اصلی کشاورزی پایدار است. هدف از این مطالعه ارزیابی شاخص های انرژی ورودی و خروجی محصولات گندم آبی و سیب زمینی اراضی پایاب سد مخزنی سورال استان کردستان است. در پژوهش حاضر، 26 مزرعه به مجموع مساحت 100 هکتار، انتخاب شدند. مزارع مورد مطالعه به سامانه های 1 و 2 برای گندم و سامانه های 3 و 4 برای گروه بندی شدند. سامانه های مذکور مجهز شامل سامانه های آبیاری بارانی کلاسیک-آبپاش متحرک، با منابع انرژی برق و ثقل بودند. اطلاعات مورد نیاز، شامل کل نهاده های مصرفی (ورودی)، ساعات کارکرد ماشین آلات و نیروی انسانی و غیره در قالب پرسشنامه از کشاورزان دشت مذکور در طول فصل زراعی 1403-1402 استخراج شدند. نظام زراعی گندم از نظر کودهای شیمیایی به ویژه کود نیتروژن و نظام زراعی سیب زمینی از نظر سوخت (گازوئیل) مورد نیاز برای ماشین آلات و ادوات کشاورزی بالاترین مقدار انرژی را به خود اختصاص داد. کل انرژی ورودی مزارع مذکور به ترتیب 43/45027، 02/42472، 10/92547 و 23/89857 و کل انرژی خروجی 110700، 119550، 127800 و 136800 مگاژول در هکتار بود. شاخص نسبت انرژی به ترتیب 45/2، 81/2، 38/1 و 52/1 و شاخص انرژی ویژه به ترتیب 50/7، 53/6، 60/2 و 36/2 مگاژول در هکتار محاسبه شد. شاخص بهره وری انرژی به ترتیب 13/0، 15/0، 38/0 و 42/0 کیلوگرم در مگاژول بود. این یافته حاکی از بهره وری بالاتر سامانه زراعی گندم آبی در تبدیل انرژی های ورودی به انرژی خروجی در محصول نهایی است. بر این اساس، توصیه می شود کشت گندم آبی به عنوان یک گزینه پایدارتر در منطقه مذکور مورد توجه کشاورزان قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل حساسیت مدل گیاهی اکواکراپ در استان سیستان و بلوچستان انجام شد. در این پژوهش، فلفل دلمه تحت آبیاری قطره ای به صورت طرح کرت های خرد شده و با سه تکرار کشت گردید. تیمارهای پژوهش شامل مقدار آب آبیاری (I1: 60، I2: 80 و I3: 100 درصد ظرفیت زراعی خاک) و 3 سطح شوری آب آبیاری (S1 ، S2، S3 معادل 1، 3 و 5 دسی زیمنس بر متر) بود. در ادامه میزان حساسیت این مدل گیاهی نسبت به تغییرات پارامترهای رشد گیاهی شامل بهره وری آب نرمال شده (WP*)، حداکثر ضریب تعرق گیاهی (KCTrx)، پوشش گیاهی اولیه (CC0)، ضریب رشد پوشش گیاهی (CGC)، ضریب کاهش پوشش گیاهی (CDC) و شاخص برداشت (HI) به روشBeven (1979) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مدل اکواکراپ بیشترین حساسیت را نسبت به تغییرات پارامتر ضریب کاهش پوشش گیاهی، ضریب رشد پوشش گیاهی و بهره وری آب نرمال شده داشت. کمترین حساسیت را نیز نسبت به پارامتر شاخص برداشت داشت. متوسط ضریب حساسیت برای بهره وری آب نرمال شده (38/0)، حداکثر ضریب تعرق گیاهی (29/0)، پوشش گیاهی اولیه (31/0)، ضریب رشد پوشش گیاهی (43/0)، ضریب کاهش پوشش گیاهی (6/0-) و شاخص برداشت (12/0) به دست آمد. تغییرات عملکرد نسبت به مقادیر ضریب کاهش پوشش گیاهی معکوس و نسبت به مقادیر سایر پارامترهای گیاهی مستقیم بود. نتایج حاصل از واسنجی و صحت سنجی مدل بیانگر دقت و کارایی مناسب مدل در شبیه سازی عملکرد و بهره وری مصرف آب فلفل دلمه در شرایط تنش شوری و کم آبی بود. افزایش تنش شوری و آبی سبب افزایش حساسیت نتایج شبیه سازی مدل اکواکراپ شد.

در استان کرمان به دلیل برداشت بی رویه از سفره های آب زیرزمینی، کمیت و کیفیت آب کاهش یافته است به طوریکه عمده باغ های استان دچار کم آبی شدید شده اند. بنابراین ارزیابی و پایش سامانه های آبیاری قطره ای با هدف اصلاح و بهبود سامانه های اجرا شده ضروری است. در این تحقیق فشار و دبی قطره چکان ها، بررسی کیفیت آب آبیاری، وضعیت شبکه آبیاری و ایستگاه کنترل مرکزی در 15 سامانه آبیاری قطره ای اجرا شده در باغ های پسته تحت پوشش طرح سیماب در شهرستان کرمان در سال زراعی 1399 و 1400 مورد ارزیابی قرار گرفت. برای آگاهی از وضعیت مدیریتی سامانه انجام شد. نتایج نشان داد کیفیت آب آبیاری بیش از 87 درصد از این سامانه ها، پتانسیل رسوب گذاری دارند. همچنین مقادیر متوسط پارامترهای میانگین دبی قطره چکان ها (qm) ضریب یکنواختی پخش آب (EU)، ضریب یکنواختی آماری (SU)، راندمان پتانسیل کاربرد در چارک پایین (PELQs)، ضریب کاهش راندمان (ERF) و راندمان کاربرد کمترین چارک (AELQ) در سامانه های مورد ارزیابی به ترتیب برابر 9/3 لیتر بر ساعت،3/83، 7/85، 1/67، 90 و 3/74 درصد محاسبه شدند، که نشان از وضعیت خوب سامانه های آبیاری با توجه به شرایط موجود آن ها و همچنین نظارت و پایش کارشناسان طرح سیماب در خصوص عملکرد این سامانه ها دارد. به طورکلی دلایل اصلی کاهش عملکرد مطلوب در بعضی از سامانه های آبیاری قطره ای ارزیابی شده را می توان عدم آشنایی و مهارت کافی کشاورز در بهره برداری از سیستم، گرفتگی قطره چکان ها به دلیل کیفیت پایین آب آبیاری، عدم شستشوی صحیح و به موقع فیلترهای شنی و دیسکی و پایین بودن فشار در سامانه ها دانست.

به منظور بررسی تأثیر مقادیر مختلف زئولیت و سطوح مختلف آبیاری بر شاخص های بهره وری آب و عملکرد چغندرقند، آزمایشی به صورت کـرت هـای خرد شده در قالب بلوک کامل تصادفی با سه تکرار، مجموعا در 36 کرت در اراضی بندر ترکمن در سال زراعی 1401-1400 با استفاده از سامانه آبیاری بارانی انجام شد. تیمارهای مورد آزمایش شامل مقادیر مختلف زئولیت در چهار سطح به عنوان عامل اصلی (شامل Z1: بدون زئولیت (شاهد)، Z2: مصرف زئولیت به میزان 5 تن در هکتار، Z3: مصرف زئولیت به میزان 10 تن در هکتار و Z4: مصرف زئولیت به میزان 15 تن در هکتار) و مقادیر مختلف آب آبیاری به عنوان عامل فرعی (W1: بیشترین مقدار آب آبیاری mm 256، W2: آب آبیاری متوسط mm 206 و W3: کمترین مقدار آب آبیاری mm 155) بودند. نتایج نشان داد که بین سطوح مختلف مقدار آب آبیاری، مقادیر زئولیت و اثرات متقابل آنها تفاوت معنی داری در مقادیر عملکرد غده، زیست توده و بهره وری آب وجود دارد. حداکثر و حداقل عملکرد غده به ترتیب در تیمارهای Z4W1 و Z1W3 با مقادیر 85 و 3/50 تن در هکتار به دست آمد. با مصرف 15 تن در هکتار زئولیت و در شرایط حداکثر مقدار آب آبیاری ، عملکرد غده 12/16 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت. همچنین، متوسط حداکثر و حداقل عملکرد زیست توده برابر با 3/91 و 1/56 به ترتیب برای تیمارهای Z4W1 و Z1W3 به دست آمدند. در این آزمایش، کمترین و بیشترین مقادیر متوسط بهره وری آب به ترتیب برای تیمارهای Z1W3 و Z4W2 با مقادیر 13/14 و 17/19 به دست آمد.

در مطالعه حاضر با هدف ارایه مناسب ترین الگوی کشت محصولات زراعی و باغی، اطلاعات پایه شامل اطلاعات هواشناسی بلندمدت، فنولوژی و ضریب گیاهی، ویژگی های فیزیکی خاک و مدیریت آبیاری جمع آوری شد. نیاز آبی گیاهان بر پایه تبخیر-تعرق گیاهی و بارش موثر مناطق موردنظر تعیین شد. بر اساس نیاز آبی تعیین شده و اطلاعات موجود در خصوص هزینه تولید، درآمد و آب دردسترس، مدل بهینه سازی الگوی کشت برای شش سناریوی متفاوت ارایه شد. سناریوی اول مبتنی بر ایجاد حداکثر درآمد و کاهش سطح زیرکشت، سناریوی دوم و سوم ایجاد حداکثر درآمد با حداقل سطح زیرکشت و مطابق با برنامه 5 ساله اول به ترتیب برای محصولات اصلی و محصولات اصلی بدون لحاظ سبزی و صیفی جات، سناریوی چهارم و پنجم ایجاد حداکثر درآمد با محدودیت منابع با حداقل سطح زیرکشت مطابق با برنامه 10 ساله اول به ترتیب برای محصولات اصلی و محصولات اصلی بدون لحاظ سبزی و صیفی و سناریوی ششم ایجاد حداکثر درآمد با لحاظ محدودیت منابع بوده است. نتایج نشان داد بیشترین بهره وری اقتصادی به ترتیب مربوط به سناریوی چهارم و پنجم، سناریوی ششم، سناریوی دوم و سوم و سناریوی اول بوده است. بر اساس نتایج مدل بهینه سازی مبتنی بر سناریوی چهارم سطح زیرکشت گندم و جو برای کلیه شهرستان ها کاهش یافته و ضمن حفظ سطح زیرکشت انار، افزایش سطح زیرکشت پسته در شهرستان-های استان یزد پیشنهاد شده است. از جمله پیشنهادات این مدل با اعمال سناریوی چهارم، افزایش سطح زیرکشت زعفران در کلیه شهرستان های استان یزد می باشد.

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی توانایی این مدل برای شبیه سازی عملکرد، رشد و بهره وری آب پنبه تحت سه کیفیت آب آبیاری (S1: آب کارون با متوسط شوری دو دسی زیمنس بر متر، S2: تلفیق آب کارون و زهاب با متوسط شوری 4 دسی زیمنس بر متر و S3: زهاب با متوسط شوری 6 دسی زیمنس بر متر) مورد بررسی قرار گرفت. برای توسعه نتایج این پژوهش، دو تاریخ کاشت (D1: 15 اسفند و D2: 25 اسفند) و دو رقم پنبه (C1: خورشید، C2: گلستان) نیز در نظر گرفته شدند. مزرعه تحقیقاتی با نام L08-20 با مساحت 25 هکتار در مجاورت کشت و صنعت نیشکر میرزا کوچک خان قرار داشت. نتایج نشان داد که مدل AquaCrop برای شبیه سازی عملکرد، بیوماس و بهره وری آب هر دو رقم پنبه دچار خطای بیش برآوردی (MBE>0) گردید ولی دارای دقت خوب (NRMSE<0.2) و کارایی مطلوب (d>0.99) بود. دقت مدل AquaCrop برای شبیه سازی شوری خاک ضعیف بود به طوری که مقدار NRMSE برای سه عمق 30، 60 و 90 سانتی متر کمتر از 3/0 به دست آمد. افزایش شوری آب آبیاری سبب کاهش دقت مدل AquaCrop برای شبیه سازی پوشش گیاهی در رقم خورشید گردید ولی در نهایت، اثر چندانی بر کاهش دقت مدل AquaCrop برای شبیه سازی هر دو رقم نداشت. تغییر تاریخ کاشت نیز تفاوتی در نتایج شبیه سازی عملکرد و رشد پنبه ایجاد نکرد. براساس کلیه نتایج، مدل AquaCrop توانایی شبیه سازی عملکرد و رشد ارقام پنبه را در مدیریت های مختلف مزرعه داشت ولی برای شبیه سازی شوری خاک نمی تواند قابل اعتماد باشد.

در این مطالعه، به بررسی تبخیر و تعرق و ضریب گیاهی فلفل دلمه ای در شرایط گلخانه ای واقع در شهرستان ورامین و در فصل کشت بهاره با استفاده از روش وزنی مبتنی بر بیلان آب پرداخته شده است. نتایج حاصل، با روش های فائو-پنمن-مانتیث و دروگرز-آلن نیز مقایسه گردید. در ادامه، مقدار ضریب گیاهی در مراحل مختلف رشد این محصول برآورد گردید و نتایج آن نسبت به سایر مطالعات بررسی گردید. نتایج نشان داد که مقادیر متوسط روزانه تبخیر و تعرق در کشت بهاره برای فلفل دلمه ای و گیاه مرجع به ترتیب برابر با 53/3 و 58/5 میلی متر در کل دوره رشد محصول است. همچنین میزان تبخیر و تعرق سالانه فلفل دلمه ای در شرایط گلخانه برابر با 761 میلی متر معادل با 7612 مترمکعب بر هکتار برآورد شد. مقادیر تبخیر و تعرق مرجع روزانه محاسبه شده داخل گلخانه به روش فائو-پنمن-مانتیث و دروگرز-آلن به ترتیب 15/5 و 41/4 میلی متر در کل دوره رشد به دست آمد. همچنین، نتایج مطالعه نشان داد که میانگین ضریب گیاهی در طول مراحل اولیه، میانی و پایانی به ترتیب برابر با 13/0، 87/0 و 6/0 می باشد. بیشترین و کمترین ضریب گیاهی نیز به ترتیب در حالت های بدون مه پاش و بدون روکش و با مه پاش و روکش مشاهده شد. ضمن اینکه متوسط عملکرد سالانه معادل 166 تن بر هکتار در این گلخانه به ثبت رسید. با توجه به کمبود مطالعات پیشین درباره محصول فلفل دلمه ای در شرایط گلخانه ای و کشت هیدروپونیک، نتایج این تحقیق می تواند مبنایی برای صرفه جویی در مصرف آب، بهینه سازی آبیاری، و ایجاد برنامه ریزی مناسب برای آبیاری باشد.

در این پژوهش، از 9 الگوریتم یادگیری جمعی و ماشینی شامل الگوریتم های Xgboost، Catboost، Extra Trees، Random Forest، M5، MLP، K-NN، Decision Tree وSVR برای تخمین داده های مفقود جریان روزانه رودخانه کرخه استفاده شد. جهت برآورد داده های مفقود ایستگاه عبدالخان و پای پل، داده های جریان روزانه ایستگاه هیدرومتری حمیدیه به عنوان ایستگاه همسایه در دوره آماری 40 ساله مورد بررسی قرار گرفت. بهینه سازی فراپارامترهای الگوریتم های مذکور، به روش Optuna انجام شد. مقایسه عملکرد مدل ها نشان داد که الگوریتم Xgboost با یادگیری روابط غیرخطی پیچیده،دقت بیشتری در تخمین داده های مفقود دارد. الگوریتم مذکور، در ایستگاه های عبدالخان و پای پل، با داشتن بیشترین مقدار ضریب تعیین (R2) به ترتیب برابر با 95/0 و 78/0 و کمترین مقدار میانگین خطای مطلق (MAE) بترتیب برابر با 76/18 و 45/36 بهترین عملکرد را دارد. همچنین، کمترین مقدار ریشه میانگین مربع خطاها (RMSE) برابر با 75/43 و 87/108 به دست آمد.علاوه براین، الگوریتم Xgboost کمترین مقدار مجذور میانگین مربعات خطای نسبی (RRMSE) برابر با 20/0 و 46/0 ثبت کرد.بنابراین، الگوریتم Xgboost بیشترین کارایی را در تخمین داده های مفقود نسبت به بقیه مدل ها در هر دو ایستگاه دارد. همچنین، می تواند بر چالش های مکانی و داده های محدود غلبه کند. نتایج نمودار تیلور نیز حاکی از برتری مدل Xgboost در هر دو ایستگاه مذکور است. مدل Catboost نیز در ایستگاه های عبدالخان و پای پل به ترتیب 11% و 5% دقت کمتر از مدل Xgboost داشت و دومین جایگاه را میان مدل های بررسی شده کسب کرد .نتایج این پژوهش می تواند جهت تخمین جریان رودخانه در سایر ایستگاه های فاقد آمار مفید واقع شود.

این مطالعه به پیش بینی تغییرات مساحت آبی خلیج گرگان با استفاده از داده های هیدرولوژیکی، ماهواره ای و اقلیمی شامل دما، بارش، دبی، تراز آب و مساحت آبی (MNDWI) دریای خزر در بازه زمانی 2000 تا 2023 پرداخت. به منظور مدل سازی این تغییرات، روش های پیشرفته یادگیری ماشین شامل XGBoost، شبکه عصبی RBFN، جنگل تصادفی و رگرسیون خطی استفاده شد. ارزیابی روابط میان متغیرها با استفاده از ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیونی خطی انجام شد. شاخص های ارزیابی مدل شامل RMSE، MAE، MAPE، MBE و R² بوده و پنج سال به طور تصادفی داده های واقعی با داده های پیش بینی مقایسه شد. بر اساس نتایج، تغییرات تراز آبی دریای خزر بیشترین همبستگی را با مساحت آبی خلیج گرگان داشت (ضریب همبستگی 90/0 و معنی داری 001/0). ارتباط مساحت دریای خزر با خشک شدن خلیج گرگان ضریب همبستگی 66/0 و ضریب تعیین 43/0، و دبی ورودی با ضریب پیرسون 63/0 و ضریب تعیین 40/0 بود. بارش و دما با ضریب همبستگی 43/0 و 34/0- کمترین تأثیر را داشته است. نتایج ارزیابی مدل ها نشان داد که مدل XGBoost با ضریب تعیین 93/0 و خطای میانگین درصدی مطلق 9/4%، ریشه میانگین مربعات خطا 9/16 و میانگین مطلق خطا 3/15 بهترین عملکرد را داشت. در نهایت، پنج سال به طور تصادفی از جمله سال های 2000، 2008، 2011، 2016 و 2018 برای پیش بینی مساحت آبی خلیج گرگان توسط مدل انتخاب شد. نتایج نشان داد که تمامی مدل ها توانستند نوسانات داده ها را به طور مناسب شبیه سازی کنند، اما مدل XGBoost بهترین عملکرد را داشت.

دمای سطح کره زمین در حال افزایش است، به دلیل تغییرات آب و هوایی، پیش بینی می شود که این روند ادامه یابد. در این پژوهش به بررسی اثر تغییر اقلیم بر متغیرهای اقلیمی به کمک مدل پیش بینی کننده اقلیمی MRI ESM2.0 مطابق با گزارش ششم CMIP6 در لردگان و بروجن با استفاده از داده های اقلیمی دما و بارش ثبت شده در دو ایستگاه مذکور طی سال-های 2014-2000 پرداخته شد. سپس بر اساس سناریوهای انتشار طراحی شده شامل سه سناریو خوش بینانه SSP1-2-6، حد متوسط SSP2-4-5 و بدبینانه SSP5-8-5 وضعیت جوی آتی دو دوره ی بیست ساله در آینده ی نزدیک (2040-2020) و آینده-ی دور (2060-2040) پیش یابی شد. با مقایسه پارامترهای دوره پایه و مقادیر پیش بینی شده آتی، ایستگاه بروجن و لردگان شاهد افزایش مقادیر میانگین های دمای حداقل از 3/1 درجه سانتی گراد در سناریوی خوشبینانه تا در دوره آینده نزدیک، تا 6/2 درجه سانتی گراد در سناریوی بدبینانه در دوره آینده دور نسبت به دوره پایه اتفاق خواهد افتاد و برای دمای حداکثر نیز افزایشی بین 2/1 تا 1/3 درجه سانتی گراد در کلیه سناریوهای انتخابی مشاهده شد. همچنین در مقایسه میانگین مجموع بارش تاریخی و پیش یابی شده ایستگاه های هدف، کاهش چشمگیر میزان بارندگی دوره آتی نسبت به دوره پایه اتفاق خواهد افتاد، که این میزان کاهش در آینده دور نسبت به آینده نزدیک افزونتر خواهد بود. نتایج این مطالعه می تواند به مدیریت منابع آب در آینده، ایجاد برنامه هایی موثر برای مقابله با تغییرات اقلیمی و زمینه را برای تصمیم گیری آگاهانه و برنامه ریزی مناسب آماده می نماید.

تبد دقیق نیاز آبی گیاه، تاثیر شایانی بر کاهش معضل بحران آب، خواهد داشت. علی رغم اهمیت تبخیر-تعرق در برنامه ریزی و مدیریت منابع آبی، وابستگی آن به مولفه های اقلیمی از یک سو و تاثیرپذیری این مولفه ها از یکدیگر از سویی دیگر تخمین تبخیر-تعرق را دشوار ساخته است. در این راستا، ابتدا بر اساس رابطه ی فائو پنمن-مانتیث، میزان تبخیر-تعرق پتانسیل ماهانه در ایستگاه های سینوپتیک مورد انتخاب از داده های هواشناسی ماهانه محاسبه و به عنوان ورودی مدل های هیبریدی فراکاووشی شامل شبکه عصبی مصنوعی (ANN)، بردار پشتیبان ارتقا یافته (ESVM)، مدل یادگیری ترکیبی متا (Stacking) استفاده می شود. همچنین در این تحقیق برای ارزیابی دقت مدلها از سه معیار ریشه میانگین مربعات خطا، ضریب همبستگی و میانگین قدر مطلق خطا استفاده شد. از بررسی نتایح همه ایستگاه ها مشاهده شد، تمام مدل های پیش بینی پارامتر تبخیر و تعرق مرجع از کارایی خوبی برخوردار هستند. اما مدل Stacking در همه ایستگاه های مورد مطالعه در بهترین سناریوها از مقادیر کمترین میانگین قدر مطلق خطا (گرگان: 0.25، گنبد: 0.08، کردکوی: 0.25، بندر ترکمن: 0.8، علی آباد: 0.33 و مینودشت: 0.97 ) و ضریب تبیین بسیار زیاد (گرگان: 0.996، گنبد: 0.99، کردکوی: 0.99، بندر ترکمن: 0.996، علی آباد: 0.991 و مینودشت: 0.992) و کمترین ریشه دوم مربعات خطا (گرگان: 6.849، گنبد: 9.919، کردکوی: 9.671، بندر ترکمن: 6.561، علی آباد: 9.123 و مینودشت: 8.73) برخوردار می باشد. همچنین بعد از مدل Stacking در همه ایستگاهها مدل ANN و سپس مدل ESVM از دقت بالاتری نسبت به بقیه مدلها برخوردار می باشند

برای بررسی وضعیت کیفی آب رودخانه گاماسیاب در محدوده مطالعاتی نهاوند در غرب ایران از آمار 4 ایستگاه نمونه برداری کمی و کیفی منطقه استفاده شد. دوره آماری مورد استفاده در این مطالعه 54 سال (از سال آبی 49-1348 تا سال آبی 1401-02 می باشد. در این مطالعه کیفیت شیمیایی منابع آب سطحی در محدوده مطالعاتی نهاوند در حوضه کرخه با استفاده از نتایج آنالیز کیفی نمونه های آب در محل ایستگاه های آبسنجی، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. به منظور اینکه بتوان تجزیه و تحلیل دقیق تری از وضعیت کیفی آب سطحی در این محدوده مطالعاتی داشت، وضعیت کیفی آب در مقیاس های مختلف زمانی شامل دوره های ده ساله، فصلی، سالانه و کل دوره آماری مورد بررسی قرار گرفت. همچنین از دیاگرام ویلکاکس، دیاگرام شولر، و شاخص های مختلف هدایت الکتریکی (Ec)، درصد سدیم (SP(Na%))، نسبت جذبی سدیم (SAR)، خطر منیزمی (MH)، شاخص نفوذپذیری (PI)، شاخص کلی (KI)، شاخص کربنات سدیم مانده (RSC)، شاخص لانژلیه (LI)، شاخص رایزنر (RI)، شاخص خورندگی (AI) و شاخص پوکوریوس (PI) برای بررسی وضعیت کیفی از نظر مصرف شرب، کشاورزی، صنعت و بررسی از نظر خورندگی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که وضعیت کیفی همه ایستگاه ها در همه مقیاس های زمانی از نظر شاخص MH، KI و RSC در وضعیت کیفی مناسب قرار دارند. بررسی نتایج نشان داد که به طور کلی وضعیت کیفی آب ایستگاه های مورد مطالعه از نظر شاخص های مختلف برای مصارف شرب، کشاورزی و صنعت مناسب می باشد

دشت دامغان در استان سمنان در شمال ایران قرار دارد و یکی از محدوده های مطالعاتی شمال غرب حوضه آبریز کویر مرکزی است. در این دشت، آبخوان آبرفتی از نوع آزاد با مساحت 4/812 کیلومتر مربع قرار گرفته است و به دلیل فقیر بودن منطقه از آب سطحی، اکثر نیاز آبی منطقه از منابع آب‏های زیرزمینی تامین می‏شود. سطح تراز آب زیرزمینی سالانه بیش از 60 سانتی‏متر افت را تجربه می‏کند. به منظور بررسی آبخوان موجود در این دشت و مدیریت برداشت آب زیرزمینی مدل عددی آب زیرزمینی با استفاده از نرم افزار GMS و مدل MODFLOW تهیه گردید. پس از آماده‏سازی لایه‏های اطلاعاتی به منظور ساخت مدل مفهومی در اولین گام از مدل‏سازی، این داده‏ها وارد محیط نرم‏افزار GMS شدند. مدل عددی به دو صورت پایدار و ناپایدار برای سال آبی 1400-1399 اجرا گردید و پس از واسنجی به دو روش خودکار و دستی به کمک داده‏های موجود از سال‏ آبی متفاوت از دوره واسنجی مرحله صحت سنجی اجرا شد. به دلیل همبستگی تراز آب زیرزمینی مشاهداتی و محاسباتی در مرحله صحت‏سنجی، مدل طراحی شده قابلیت پیش‏بینی وضعیت آینده این آبخوان را دارد. در آخرین مرحله از مدل‏سازی سناریوهایی جهت بهبود وضعیت آبخوان و جبران کسری مخزن (23/27- میلیون متر مکعب) طراحی شد و نتایج نشان داد که تنها در صورت کاهش بیش از 40 درصد برداشت از چاه‏های بهره‏برداری بیلان آب زیرزمینی در این آبخوان به تعادل خواهد رسید.

تخصیص بهینه آب یکی از مهم‎ترین مسایل در حوزه مدیریت منابع آب می‎باشد. در این مسیله ذینفعان متعددی با اهداف حداکثر کردن سود و حداقل کردن نابرابری در تخصیص اب حضور دارند. با توجه به ماهیت چندگانه و متضاد اهداف در این گونه مسائل، مجموعه‎ای از جبهه‎ پرتوی بهینه به عنوان پاسخ ارائه می شود که انتخاب یکی از این پاسخ ها، می‎تواند سبب ایجاد تعارضاتی شود. به منظور مواجهه با تعارضات میان ذی نفعان، استفاده از مدل ها و مفاهیم تئوری بازی ها و بهینه سازی چند هدفه توصیه می شود، به منظور مواجهه با تعارضات اهداف ذینفعان حاضر در بهره‎برداری از منابع آب از رویکرد تئوری بازی رهبر-پیرو استفاده می شود. در این مطالعه برنامه‎ریزی چند هدفه با بازی رهبر- پیرو در رودخانه زاینده رود بومی سازی و ترکیب شده است. این به یک مطالعه موردی برای انجام بومی سازی مدیریت منابع آب در میان کاربران مختلف آب از جمله بخش های کشاورزی، صنعتی و خانگی در حوضه رودخانه زاینده رود اعمال می شود. این مدل می تواند به معاوضه بین برابری و سود اقتصادی سیستم دست یابد و تعامل را در میان تخصیص آب و اهداف مشخص کند. الگوریتم ژنتیک مرتب سازی نامغلوب جهت حل مدل پیشنهادی به کار گرفته می‎شود. همچنین برای مقابله با چالش ها، مقابله با عدم قطعیت آینده، تکنیک سناریوسازی با تغییر میزان آب در دسترس اعمال می شود. با توجه به نتایج مطالعه پیشنهاد می‎شود برنامه ریزان و تصمیم گیران جهت تخصیص عادلانه و کسب حداکثر سود از تخصیص منابع آبی بین استفاده کنندگان رقیب از مدل پیشنهادی استفاده نمایند.