مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

160
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

107
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

ویژگی های بصری تذهیب قرآن های مجموعه شیخ احمد جامی (مطالعه پنج اثر از ادوار سلجوقی تا قاجار)

صفحات

 صفحه شروع 5 | صفحه پایان 23

چکیده

 گنجینه مصاحف محفوظ در مجموعه شیخ احمد جامی در شهرستان تربت جام تا کنون معرفی و مورد مطالعه واقع نشده است. تعداد41 نسخه قرآنی در مجموعه ی تاریخی آرامگاهی شیخ احمد جام از دوره سلجوقی تا دوره قاجار وجود دارد که از این تعداد 7 نسخه دارای ترجمه ی فارسی هستند و 8 نسخه نیز به صورت سی پاره موجودند و در اتاق های کوچک گنبدخانه مجموعه نگهداری می شوند. غنای خوشنویسی و تذهیب این نسخ در کتابت, ترکیب بندی صفحات, خوشنویسی, تزیینات, نشان ها, صفحات وقف نامه, اوراق افتتاح و اختتام, قابل تامل و مطالعه است. هدف پژوهش حاضر تحلیل بصری تزیینات پنج قرآن منتخب از مجموعه مذکور در دوران سلجوی تا قاجار است. پرسش های مقاله عبارت اند: 1-ترکیب بندی قرآن های خطی منتخب سده ی 6 تا 14 هجری, وقفی آرامگاه شیخ جام چیست؟ 2-ویژگی های بصری کتاب آرایی قرآن های منتخب این مخزن, از نوع خط و خوشنویسی, صفحه آرایی, تزیینات و تذهیب و نشان ها چیست؟ روش تحقیق توصیفی و تحلیلی بوده و روش جمع آوری اطلاعات, اسنادی و کتابخانه ای و به ویژه بر برداشت های میدانی شامل عکاسی و مصاحبه استوار است. جامعه پژوهش شامل چهل و یک مصحف از دوران سلجوقی تا قاجار است. نمونه گیری هدفمند است و از نمونه های بارز از هر دوره, یک عدد مصحف جهت مطالعه, انتخاب شده است. یافته ها نشان داد آرایه ها شامل جدول اندازی, سرسوره, شمسه و شرفه, ترصیع و نشان آیات, خمس و عشر است و قلم های مورد استفاده نیز تنوع جالب توجهی دارد. جدول اندازی در قرآن های دوره سلجوقی و ایلخانی نسبت به ادوار بعدی کمتر مورد توجه بوده ولی سرسوره ها پرکارتر با رنگ غالب طلایی است؛ در حالیکه سرسوره ها در قرآن های ادوار تیموری, صفوی و قاجار با لاجورد آراسته شده است. شمسه ها و شرفه ها در قرآن های ایلخانی به بعد, رواج بیشتری یافته و نشان های آیات, خمس و عشر در دوران ایلخانی و تیموری, پرکار و ظریف تصویر شده است. بررسی کتابت قرآن از قلم های کوفی تزیینی و ثلث برای سرسوره ها و قلم های ثلث و ریحان در متن قرآن تا عصر صفوی کاربرد داشته و از آن به بعد قلم نسخ مورد استقبال واقع شد. ترجمه ی آیات در ابتدا به نسخ و در عصر قاجار با نستعلیق کتابت شده است. شناسنامه مصاحف بازخوانی و بازشناسی شد و نوع قلم و تزیینات, نیز در تعدادی, دوره تاریخی مورد بازبینی و اصلاح قرار گرفت.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.
  • استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

  • ثبت نشده است.
  • استناددهی

    APA: کپی

    نیک ذات، رزا، و شیخی، علیرضا. (1400). ویژگی های بصری تذهیب قرآن های مجموعه شیخ احمد جامی (مطالعه پنج اثر از ادوار سلجوقی تا قاجار). نگره، 16(60 )، 5-23. SID. https://sid.ir/paper/1031263/fa

    Vancouver: کپی

    نیک ذات رزا، شیخی علیرضا. ویژگی های بصری تذهیب قرآن های مجموعه شیخ احمد جامی (مطالعه پنج اثر از ادوار سلجوقی تا قاجار). نگره[Internet]. 1400؛16(60 ):5-23. Available from: https://sid.ir/paper/1031263/fa

    IEEE: کپی

    رزا نیک ذات، و علیرضا شیخی، “ویژگی های بصری تذهیب قرآن های مجموعه شیخ احمد جامی (مطالعه پنج اثر از ادوار سلجوقی تا قاجار)،” نگره، vol. 16، no. 60 ، pp. 5–23، 1400، [Online]. Available: https://sid.ir/paper/1031263/fa

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.
  • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.
  • کارگاه های پیشنهادی

  • ثبت نشده است.





  • بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button