مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

272
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

168
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

ارزیابی و تغییرپذیری سیل محورِ سلامتِ حوزه آبخیز دروازه قرآن شیراز از سازه های آبخیزداری

صفحات

 صفحه شروع 561 | صفحه پایان 577

چکیده

 در حال حاضر خطرات زیادی سلامت بوم سازگان را تهدید می کند. تنش های ایجادشده ناشی از دخالت ﻫ, ﺎ, ی ﮔ, ﺴ, ﺘ, ﺮ, ده اﻧ, ﺴ, ﺎ, ن و بهره برداری غیراصولی از منابع طبیعی, منجر به تخریب منابع طبیعی و ساختار و عملکرد بوم سازگان شده است. از این رو, ارزیابی پیامد های ناشی از دخالت انسان در طبیعت و تأمین نیاز روزافزون انسان به دریافت خدمات متنوع, بیش ازپیش ارزیابی عملکرد آبخیزها را ضروری ساخته است. حوزه های آبخیز سالم نقش مهمی در ارائه انواع گسترده ای از خدمات بوم سازگان دارند. بنابراین پایش و ارزیابی سلامت حوزه آبخیز برای حفاظت بوم سازگان ها و دستیابی به سطح بهینه از خدمات است. به نحوی که به عنوان یک رویکرد ترکیبی و اجرایی مناسب بین پژوهش و مدیریت حوزه آبخیز محسوب می شود. در همین ارتباط تحلیل سلامت حوزه آبخیز می تواند کمک شایانی در راستای رسیدن به اهداف مدیریت جامع حوزه های آبخیز و همچنین تعادل بین نیازمندی های جوامع انسانی و شرایط بوم شناختی ارائه نماید. حال آن که ارزیابی سلامت و پایداری حوزه آبخیز و متأثر از فعالیت های انسانی به حد کفایت موردتوجه قرار نگرفته است. ازاین رو پژوهش الگویی حاضر به ارزیابی سلامت حوزه آبخیز دروازه قرآن شیراز و اثر سازه های آبخیزداری موجود در منطقه, بر سلامت آبخیز با محوریت سیلاب پرداخته است. برای این منظور بر اساس شرایط منطقه و تحلیل فرآیند وقوع سیل در منطقه, 36 معیار کلیدی از مجموعه عوامل اقلیمی, انسانی و هیدرولوژی در قالب شاخص های فشار (P), حالت (S) و پاسخ (R) شناسایی شد. پس از غربال معیار های منتخب در کنکاش رویکرد مفهومی فشار, حالت و پاسخ (PSR), در دو حالت با و بدون وجود سازه های آبخیزداری سلامت ارزیابی شد. نتایج نشان داد که شاخص سلامت حوزه آبخیز موردمطالعه بدون در نظر گرفتن سازه های آبخیزداری برابر 55/0 و شرایط متوسط بوده است. همچنین نتایج ارزیابی سلامت آبخیز با لحاظ سازه های اصلاحی سنگی سیمانی نیز مؤید عدم تأثیر معنی دار بر سلامت کل آبخیز بوده به نحوی که شاخص سلامت با مقدار 53/0 همچنان در وضعیت متوسط قرار داشته است. بنابراین می توان اذعان داشت که سازه های آبخیزداری موجود به سبب محدودیت تعداد و پوشش مکانی محدود علی رغم تأثیر بر عوامل مؤثر بر سلامت زیرآبخیزهای موردنظر, نتوانسته است بر بهبود شرایط کلی آبخیز تأثیر محسوسی داشته باشد. تغییرات مکانی متغیرهای محاسبه شده نشان داد که اراضی رهاشده, زمان تمرکز, گستره تحت فعالیت های نظامی, سطح سازند های حساس به فرسایش, تراکم بالای شبکه زه کشی, تراکم جاده, پتانسیل تولید رواناب و رسوب بالا و وسعت مناطق مسکونی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر وضعیت سلامت آبخیز دروازه قرآن محسوب می شوند. نتایج حاصل از این پژوهش می تواند در تبیین ارزیابی سلامت حوزه آبخیز دروازه قرآن و تصمیم گیری در خصوص اتخاذ بهترین اقدامات مدیریتی و پیش بینی برنامه های اجرایی آینده منطقه مورداستفاده قرار گیرد.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.
  • استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

  • ثبت نشده است.
  • استناددهی

    APA: کپی

    صادقی، سیدحمیدرضا، طاوسی، محمد، زارع، سمیه، بیرانوندی، وحید، شکوهیده، هنگامه، اکبری امام زاده، فاطمه، بهلکه، مرجان، خورشیدسخن گوی، فائزه، و چمنی، رضا. (1401). ارزیابی و تغییرپذیری سیل محورِ سلامتِ حوزه آبخیز دروازه قرآن شیراز از سازه های آبخیزداری. آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی)، 36(5 )، 561-577. SID. https://sid.ir/paper/1044843/fa

    Vancouver: کپی

    صادقی سیدحمیدرضا، طاوسی محمد، زارع سمیه، بیرانوندی وحید، شکوهیده هنگامه، اکبری امام زاده فاطمه، بهلکه مرجان، خورشیدسخن گوی فائزه، چمنی رضا. ارزیابی و تغییرپذیری سیل محورِ سلامتِ حوزه آبخیز دروازه قرآن شیراز از سازه های آبخیزداری. آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی)[Internet]. 1401؛36(5 ):561-577. Available from: https://sid.ir/paper/1044843/fa

    IEEE: کپی

    سیدحمیدرضا صادقی، محمد طاوسی، سمیه زارع، وحید بیرانوندی، هنگامه شکوهیده، فاطمه اکبری امام زاده، مرجان بهلکه، فائزه خورشیدسخن گوی، و رضا چمنی، “ارزیابی و تغییرپذیری سیل محورِ سلامتِ حوزه آبخیز دروازه قرآن شیراز از سازه های آبخیزداری،” آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی)، vol. 36، no. 5 ، pp. 561–577، 1401، [Online]. Available: https://sid.ir/paper/1044843/fa

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.
  • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.
  • کارگاه های پیشنهادی






    بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button