سابقه و هدف: ایمنی زایی توسط واکسن موفقیت چشم گیر و مقرون به صرفه ای را در پیش گیری از بیماری های عفونی به دست آورده است. هر چند واکسن های مورد استفاده کنونی بسیار اثر بخش هستند و عوارض جانبی آن ها ناچیز است، هیچ واکسنی عاری از عوارض جانبی نیست. بروز واکنش نامطلوب متعاقب ایمن سازی با نگران کردن مردم، ممکن است سبب انصراف آن ها از ایمن سازی بعدی کودکان شود. هدف این مطالعه، بررسی میزان بروز عوارض ناشی از واکسیناسیون رایج کشوری در کودکان و نوزادان شهر سمنان بود.مواد و روش ها: در یک مطالعه طولی (آینده نگر)، کلیه کودکانی که در 11 مرکز انجام واکسیناسیون در فاصله زمانی آغاز مهرماه 1385 تا پایان اسفند ماه 1385 واکسینه شدند مورد مطالعه قرار گرفتند. پرسش نامه ای شامل مشخصات دریافت کننده واکسن، نوع واکسن، وزن هنگام تولد، نوع تغذیه و 46 عارضه واکسیناسیون تعبیه شده بود. این پرسش نامه ها در بدو تولد،12 ،18 ،6 ،4 ، 2 ماهگی تکمیل شد.یافته ها: 5776 کودک مورد بررسی قرار گرفتند. 29 درصد از کودکان حداقل یک عارضه ناشی از واکسیناسیون را بروز دادند. شایع ترین عارضه های واکسیناسیون به ترتیب عبارت بود از: تب(%24) ، درد محل تزریق (%3.6)، تورم (%2.4)، نقاط قرمز رنگ محل تزریق (%2.1)، برجستگی سفت در محل تزریق (%2.1)، زخم محل تزریق (%1.9). میزان بروز سایر عوارض زیر %1 بود. خطرناک ترین عارضه ناشی از واکسن، آنسفالیت و 2 مورد تب و تشنج بودند. بیش ترین موارد بستری، ناشی از عارضه واکسن MMR بود. در نهایت در هر نوبت واکسیناسیون، از هر 4 کودک 1 کودک حداقل یک عارضه ناشی از واکسیناسیون را بروز می دهد که عمده ترین آن تب بود.نتیجه گیری: به طور کلی، واکسیناسیون رایج کشوری که علیه 9 بیماری عفونی واگیر انجام می پذیرد از عوارض پایینی برخوردار است. این عوارض عمدتا خفیف و گذرا است و بخش عمده ای حتی بدون نیاز به درمان دارویی برطرف می شوند. البته در این میان، ممکن است عوارض نادر و خطرناکی مانند تشنج و آنسفالیت رخ دهد. از این رو، یک برنامه دقیق پیگیری و ثبت گزارش عوارض ایمن سازی الزامی است.

1زمینه و هدف: ایمنی زایی توسط واکسن موفقیت چشمگیری در پیشگیری از 9 بیماری های عفونی رایج به دست آورده است. هرچند واکسن های مورداستفاده درحال حاضر بسیار اثربخش هستند و عوارض جانبی آنها ناچیز است، هیچ واکسنی عاری از عوارض جانبی نیست. بروز واکنش نامطلوب متعاقب ایمن سازی با نگران کردن والدین، ممکن است سبب انصراف آنها از ایمن سازی بعدی کودکان شود. هدف این مطالعه، بررسی میزان بروز عوارض ناشی از واکسیناسیون رایج کشوری در نوزادان و کودکان زیر هفت سال در شهر شاهرود می باشد. روش بررسی: جهت جمع آوری اطلاعات دموگرافیک و بالینی در یک مطالعه مقطعی با مراجعه به مراکز بهداشت شهرستان شاهرود، عوارض ثبت شده به دنبال واکسیناسیون روتین کشوری مانند تب، راش، اسهال، تورم و درد محل تزریق و سایر عوارض واکسیناسیون مرتبط با نوزادان و کودکان زیر هفت سال از فروردین 1396 تا اسفند 1400 جمع آوری شد و توسط SPSS software, version 22 (SPSS Inc, Chicago, IL, USA) آنالیز شد. یافته ها: از میان 429 عارضه ثبت شده طی سال های 1400-1396 بیشترین عوارض مربوط به واکسن های پنتاوالان و سه گانه بود. از میان عوارض ثبت شده بیشترین عوارض را در هر دو گروه ترم و پره ترم، تب بالا (202 مورد) تشکیل می دهد، سایر عوارض به ترتیب شامل بثورات ماکولوپاپولر (59 مورد)، عوارض موضعی خفیف (55 مورد)، استفراغ (41 مورد) و جیغ کشیدن مداوم (36 مورد) بوده است. نتیجه گیری: به طور کلی، واکسیناسیون رایج کشوری که علیه 9 بیماری عفونی واگیر انجام می پذیرد از عوارض پایینی برخوردار است. این عوارض عمدتا خفیف و گذرا است و البته در این میان، ممکن است عوارض نادر و خطرناکی مانند تشنج و آنسفالیت رخ دهد. بنابراین یک برنامه دقیق پیگیری و ثبت گزارش عوارض ایمن سازی الزامی است.

زمینه و هدف: در کشور ما واکسیناسیون همگانی سرخک، سرخجه (MR) در آبان ماه سال 1382 برای گروه سنی 5 تا 25 سال انجام شد. یکی از مسائل مهم در جریان واکسیناسیون همگانی عوارض ناشی از واکسن است. مطالعه حاضر با هدف بررسی عوارض گزارش شده پس از بسیج همگانی واکسیناسیون در جمعیت واکسینه شده شهرستان بیرجند انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی و توصیفی تحلیلی، جامعه مورد پژوهش افراد واکسینه شده در طرح واکسیناسیون سرخک، سرخجه شهر بیرجند بود. از این جامعه، افرادی که دچار عارضه شدند و عوارض آنها توسط رابطین بهداشتی در فرم مربوطه ثبت شده بود، براساس متغیرهای سن، جنس، نوع عارضه و زمان بروز آن، مکان واکسیناسیون، اقدامات درمانی و وضعیت نهایی واکسینه شده بررسی گردید؛ اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون آماری x2 مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: از مجموع 163323 فرد واکسینه شده، عارضه در 98 مورد گزارش و ثبت شد. 2/61% عوارض در زنان و 8/38% در مردان بود؛ از نظر گروه سنی بیشتر عوارض در گروه سنی 5 تا 15 سال (6/61%) بود. 2/59% موارد ساکن شهر و 8/40% ساکن روستا بودند. شایعترین عوارض شامل تهوع و استفراغ 45 مورد (9/45%)، سردرد 42 مورد (8/42%)، سرگیجه و بیقراری 39 مورد (9/39%) و تب 36 مورد (7/36%) بود. 98% افراد به صورت سرپایی درمان شده بودند و در 9/95% بهبودی کامل داشتند.نتیجه گیری: عوارض گزارش شده به دنبال واکسیناسیون همگانی MR در شهرستان بیرجند بسیار ناچیز و عمدتا از نوع خفیف و با بهبودی کامل بود.

سابقه و هدف: واکسیناسیون سراسری و در یک واحد بر علیه سرخک و سرخجه موثرترین روش کنترل این دو بیماری است. طی واکسیناسیون همگانی عوارض ناشی از تزریق اهمیت خاصی می یابد زیرا در عملیات تزریقی در سطح وسیع عوارض افزایش یافته و به علت وسعت محدوده سنی احتمال بروزشان بیشتر است. این مطالعه جهت تعیین میزان بروز عوارض واکسن در طرح ملی واکسیناسیون سرخک و سرخجه سال 1382 در همدان انجام پذیرفت. مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی از 15 آذر تا 15 دی ماه 1382 و دو ماه پس از اتمام طرح، از طریق بررسی فرم های عوارض واکسن که در اختیار کلیه تیم های عملیاتی و مراکز بهداشتی- درمانی استان بود، انجام پذیرفت. اطلاعات پس از استخراج با استفاده از نرم افزار Spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: در این مطالعه از 827468 نفر واکسینه شده 260 نفر دچار عوارض واکسن شدند. تعداد کل عوارض 605 مورد بود. 61.4% عوارض در 24 ساعت اول پس از واکسیناسیون و 91% سرپائی بودند. 84% عوارض توسط تیم عملیاتی و بیشترین میزان بروز عوارض در گروه سنی 14-10 سال گزارش شد. در 86% بروز عوارض مربوط به واکنش به واکسن بود.عوارضی که میزان بروزشان بیشتر از یک مورد در درصد هزار بود به ترتیب شامل کهیر، تب، سردرد، استفراغ، لنفاد نوپاتی، سرفه و راش، میالژی، فارنژیت، آرتریت، رینیت، بی قراری و عوارض چشمی و عوارضی که میزان بروزشان کمتر از یک مورد درصد هزار بود به ترتیب شامل تنگی نفس شدید، تشنج، اسهال، پارستزی، آنافیلاکسی، آنسفالیت، ترومبوسیتوپنی، آنسفالوپاتی و گلین باره بودند. نتیجه گیری:این مطالعه نشان داد بدنبال واکسیناسیون کشوری سرخک و سرخجه در استان همدان میزان بروز عوارض خفیف بیش از عوارض شدید بوده و بیشترین میزان بروز عوارض در ارتباط با واکنش به واکسن گزارش شد و موردی از خطای برنامه دیده نشد.  

ابداع واکسیناسیون یکی از بزرگترین موفقیت های علم پزشکی در مقابله با بیماری های عفونی بود. این موفقیت به حدی چشمگیر بود که در برخی موارد سبب ناپدید شدن یک بیماری از سطح جامعه گشت. اما همین امر موجب پیدایش مشکل جدیدی به صورت بروز عوارض ناشی از مصرف دزهای فراوان واکسن شد. سازمان های مختلف بهداشت عمومی، تلاشی همه جانبه جهت شناسایی و پیشگیری از عوارض سو احتمالی واکسن ها را آغاز نموده اند. در ایران با وجود پوشش وسیع واکسیناسیون هنوز هیچ تحقیق مدونی در جهت بررسی و عوارض واکسیناسیون صورت نگرفته است.در این مطالعه 450 کودک زیر 6 سال که از تاریخ 15/3/78 الی 20/4/78 جهت تزریق واکسن سه گانه به یکی از مراکز بهداشتی بدر، قائیمه یا فرمانفرمائیان تهران مراجعه نموده بودند وارد طرح شدند. دو تا هفت روز پس از تزریق واکسن در مراجعه مجدد، کودکان از نظر بروز عوارض عمومی و موضعی واکسن سه گانه مورد معاینه و پرسش از والدین قرار گرفتند. در این بررسی هیچ عارضه جدی و شدیدی مشاهده نشد. کلا 4/82% کودکان دچار عوارض عمومی و 83% مبتلا به عوارض موضعی شدند. شایعترین عارضه عمومی تب بود که در 73% موارد ایجاد شده بود، خواب آلودگی، بی اشتهایی، گریه شدید و طولانی در درجات بعدی قرار داشتند.شایعترین عارضه موضعی درد محل تلقیح واکسن در 63% موارد و در درجات بعد تورم اندام، اریتم و اندوراسیون بود. با افزایش سن، بروز تورم واریتم موضعی افزایش (p<0.001) ولی بروز اندوراسیون کاهش می یابد (P<0.001). بروز عوارض عمومی نیز با افزایش سن و نوبت واکسیناسیون کاهش چشمگیری می یابد که بخصوص در گروه سنی 2 تا 7 سال (نوبت پنجم تزریق) واضح تراست.

مقدمه: در طی واکسیناسیون همگانی عوارض ناشی از تزریق اهمیت خاصی می یابد زیرا در عملیات تزریقی در سطح وسیع، عوارض افزایش یافته و به علت وسعت محدوده سنی احتمال بروزشان بالاتر است. این پژوهش جهت ارزیابی میزان بروز عوارض ناشی از واکسن در طرح ملی واکسیناسیون بر علیه سرخک و سرخجه در استان همدان انجام پذیرفت.مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی مقطعی از 15 آذر تا 15 دی ماه 1382 و دو ماه پس از اتمام طرح، از طریق بررسی فرم های عوارض واکسن که در اختیار کلیه تیم های عملیاتی و مراکز بهداشتی- درمانی دولتی و خصوصی بود، انجام پذیرفت. اطلاعات پس از استخراج در برنامه Spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: در این مطالعه مشخص گردید 827468 نفر در استان همدان واکسینه و از این تعداد 260 نفر دچارعوارض واکسن شده اند، تعداد کل عوارض 605 مورد بود. %61.4 عوارض در 24 ساعت اول پس از واکسیناسیون و 91% عوارض سرپایی بودند. 84% عوارض توسط تیم عملیاتی و بیشترین میزان بروز عوارض در گروه سنی 10-14 سال گزارش شد. 86% بروز عوارض مربوط به واکنش به واکسن بود. عوارضی که میزان بروزشان بیشتر از یک مورد در صد هزار بود به ترتیب شامل کهیر، تب، سردرد، استفراغ، لنفاد نوپاتی، سرفه و راش، میالژی، فارنژیت، آرتریت، رینیت، بی قراری، عوارض چشمی و عوارضی که میزان بروزشان کمتر از یک مورد در صد هزار بود به ترتیب شامل تنگی نفس شدید، تشنج، اسهال، پارستزی، آنافیلاکسی، آنسفالیت، ترمبوسیتوپنی، آنسفالوپاتی و گیلن باره بودند.نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد بدنبال واکسیناسیون کشوری MR در استان همدان میزان بروز عوارض خفیف بیش ازعوارض شدید بوده و بیشترین میزان بروز عوارض در ارتباط با واکنش به واکسن گزارش شد و موردی از خطای برنامه دیده نشد، لذا برقراری سیستم مراقبت های سریع و انعطاف پذیری جهت عوارض جانبی پیشنهاد می گردد.

ابداع واکسیناسیون یکی از بزرگترین موفقیت های علم پزشکی در مقابله با بیماری ها بود. این موفقیت به حدی چشمگیر بود که در برخی موارد سبب ناپدید شدن یکی از بیماری از سطح جامعه گشت. اما همین امر موجب پیدایش مشکل جدیدی به صورت بروز عوارض ناشی از مصرف دوزهای فراوان واکسن شد. سازمانهای مختلف بهداشت عمومی، تلاشی همه جانبه جهت شناسایی و پیشگیری از عوارض سوء احتمالی واکسن ها را آغاز نموده اند.در ایران با وجود پوشش وسیع واکسیناسیون هنوز هیچ تحقیقی مدونی در جهت بررسی عوارض واکسیناسیون صورت نگرفته است. در این مطالعه 450 کودک زیر 6 سال که از تاریخ 15/4/78 الی 20/4/78 جهت تزریق واکسن ثلاث به یکی از مراکز بهداشتی بدر، قائمیه یا فرمانفرماییان تهران مراجعه نموده بودند وارد طرح شدند. دو تا هفت روز پس از تزریق واکسن در مراجعه مجدد، کودکان از نظر بروز عوارض عمومی و موضعی واکسن ثلاث مورد معاینه و پرسش از والدین قرار گرفتند. در این بررسی هیچ عارضه شدید و جدی مشاهده نشد. نتایج حاصل از این طرح بدین قرار بود که کلا 82.4 درصد کودکان دچار عوارض عمومی و 83 درصد مبتلا به عوارض موضعی شدند. شایع ترین عارضه عمومی تب بود که در 73 درصد موارد ایجاد شده بود و خواب آلودگی، بی اشتهایی، گریه شدید و طولانی در درجات بعدی قرار داشتند. شایع ترین عارضه موضعی درد محل تلقیح واکسن در 63 درصد موارد و در درجات بعد تورم اندام، اریتم و اندوراسیون بود.با افزایش سن بروز تورم و اریتم موضعی افزایش یافته (Pvalue<0.100) ولی بروز اندوراسیون کاهش می یابد (P<0.100) بروز عوارض عمومی نیز با افزایش سن و نوبت واکسیناسیون کاهش چشمگیری می یابد که به خصوص در گروه سنی 2 تا 7 سال (نوبت پنجم تزریق) واضح تر است.

زمینه و هدف: واکسیناسیون علیه بیماری کووید-19 در زنان باردار ممکن است به سیستم عصبی مرکزی نوزادان تازه متولد شده اثر بگذارد، اما این موضوع تایید نشده است و نیازمند بررسی های جامع می باشد؛ با توجه به اینکه تا به حال مطالعه ای جامع که به بررسی عوارض مغز و اعصاب نیازمند جراحی در نوزادان متولد شده از زنان واکیسنه شده با واکسن های کووید-19 بپردازد در ایران انجام نشده است، بر آن شدیم تا مطالعه حاضر را با هدف تأثیر واکسیناسیون زنان باردار علیه کووید-19 بر بروز عوارض مغز و اعصاب نیازمند مداخله جراحی نوزادان به انجام برسانیم. مواد و روش ها: این مطالعه کوهورت گذشته نگر با مشارکت 718 نفر از زنان باردار (واکسینه شده 429 و واکسینه نشده 289 نفر) در طی سال 1401 انجام شد؛ عوارض مادری، نوزادی و عوارض مرتبط با اقدامات مغز و اعصاب نیازمند جراحی از سیستم اطلاعات ثبت عوارض واکسیناسیون (برای زنان واکسینه شده) و اطلاعات بیمارستانی (برای زنان واکسینه نشده) ثبت شدند؛ از آزمون های کای اسکوئر، تی تست و آنووا و رگرسیون لجستیک باینری چندگانه برای مقایسه اطلاعات دو گروه استفاده شد. یافته ها: واکسیناسیون کووید 19 در زنان باردار منجر به افزایش خونریزی داخل مغزی (77/3-85/1: CI95% و (41/1=OR) و کیست مغزی (96/13-1/1: CI95% و 55/1=OR) در نوزادان متولد شده از آنان شد. در حالی که اثر قابل توجهی بر هیدروسفالی (91/0=OR)، کرانیوسینوستوز (96/45-0/0: CI95% و 88/0=OR)، نقص لوله عصبی (45/14-0/0: CI95% و 37/0=OR) و ترومبوز عروقی (97/77-0/0: CI95% و 89/0=OR) نداشت. نتیجه گیری: واکسیناسیون کووید-19 با فواید بسیاری همراه بوده است و سلامت عمومی را افزایش داده است؛ با این حال انجام آن در زنان باردار، با عوارض نادری همراه بوده است که در این مطالعه بررسی شدند؛ نتایج این مطالعه نشان داد که واکسیناسیون کووید-19 در زنان باردار منجر به افزایش خونریزی داخل مغزی و کیست مغزی در نوزادان تازه متولد شده می-شود؛ با این حال نیاز به مطالعات بیشتر برای تایید این نتایج ضروری است.

آنفولانزا یک بیماری حاد تنفسی است که در اثر ویروس های آنفولانزا که معمولا زیرگروه آنفولانزای A و B هستند ایجاد می شود. ویروس آنفولانزا می تواند سبب بروز بیماری های خفیف یا شدید شده، بیماری افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای را تشدید کند و یا سبب ایجاد عفونت های باکتریال ثانویه گردد. برخی گروه ها مانند: زنان باردار، افراد مسن، کودکان خردسال و افرادی که شرایط بهداشتی خاص دارند، بیشتر در معرض عوارض جدی آنفولانزا قرار می گیرند. روش های متعددی برای جلوگیری از بروز این بیماری وجود دارد که از ایمن سازی می توان به عنوان بهترین روش مداخله برای پیشگیری از عفونت های ناشی از این ویروس اشاره کرد..

سابقه و هدف: نظر به نقش واکسن سه گانه در کاهش مرگ و میر ناشی از سه بیماری مهلک دیفتری، کزاز و سیاه سرفه و با توجه به عوارض شناخته شده آن و عدم اطلاع از میزان شیوع این عوارض در کاشان، به منظور تعیین عوارض واکسن سه گانه در مراجعه کنندگان به مراکز بهداشتی – درمانی شهر کاشان، این تحقیق در سال 1378 صورت پذیرفت.مواد و روشها: این تحقیق یک مطالعه توصیفی است که بر روی 383 کودک بین 1.5 ماهه تا 6 ساله انجام گرفت. همه کودکان تا 48 ساعت بعد جهت بروز عوارض توسط پزشک متخصص اطفال معاینه و عوارض حاصل در پرسشنامه ثبت و نتایج مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: در این پژوهش، میزان بروز درد ناحیه تزریق 44.7 درصد، تورم 31.4 درصد، قرمزی 27.7 درصد، کج خلقی 37.8 درصد، تب 54.5 درصد، خواب آلودگی 9.4 درصد، بی اشتهایی 16.2 درصد، استفراغ 7.5 درصد و گریه مداوم 5.3 درصد بود و به طور کلی، 344 نفر (89.8 درصد) از کودکان مورد مطالعه دچار عارضه شدند.نتیجه گیری: میزان عوارض ناشی از تزریق واکسن سه گانه در شهرستان کاشان بالا بوده و تحقیق بعدی جهت شناسایی علل و کاهش آنها پیشنهاد می شود.