نیروگاه های تلمبه ذخیره ای از جدیدترین سامانه هایی هستند که به طور غیرمستقیم به ذخیره انرژی برق می پردازند. با توجه به اهمیت تونل آب بر از جهت قرارگیری توربین ها و آگاهی از این موضوع که اکثر ناپایداری های شایع در فضاهای زیرزمینی مدتی پس از اجرا و نپرداختن به بعضی مسائل مهندسی رخ می دهد اقدام به مطالعه ویژگی های زمین شناسی مهندسی مسیر تونل آب بر نیروگاه تلمبه ذخیره ای سد آزاد شده و تغییرات برخی از این پارامترها در نرم افزار Rockwork 2008 نشان داده شده است. همچنین در این تحقیق از طبقه بندی جدیدی موسوم به IRMR جهت مطالعه ویژگی های مهندسی توده سنگ های مسیر تونل بهره گرفته شده است. نتایج طبقه بندی IRMR با طبقه بندی های کلاسیک RMR و GSI نشانگر قرارگیری محدوده های ورودی و خروجی مسیر تونل در شرایط نامساعد بوده است. بامطالعه درزه های موجود در مسیر تونل و بهره گیری از نرم افزار المان محدود مناطقی که احتمال تشکیل گوه سنگی داشتند مشخص شده است. همچنین با بررسی های زمین شناسی مهندسی و به کمک معیارهای متداول موجود، احتمال مچاله شوندگی و انفجار سنگ مورد ارزیابی قرار گرفته و با لحاظ کردن آنها برای توده سنگ های مسیر تونل و استفاده از نرم افزار FLAC3D حداکثر گام مجاز پیش روی برای مناطق بحرانی پیشنهاد شده است.

بر پایه مطالعات گسترده ای که تاکنون انجام شده است، بی شک، نقش داده های سرعت عبور امواج از سنگ ها در ارزیابی مخازن هیدروکربنی حیاتی است. در این بین، مطالعه سرعت عبور امواج در سنگ های دولومیتی که اغلب در سیستم های کربناته یکی از بهترین بخش مخازن هیدروکربنی را تشکیل می دهند، از اهمیت زیادی برخوردار است. مسلماً بافت سنگ ها، نوع و جنس کانی ها، اندازه بلورها، درصد کوارتز موجود در سنگ و بسیاری از خواص ریزساختار بر رفتار فیزیکی و مهندسی آنها اثر می گذارد. در راستای مطالعات گذشته و برای درک بهتر این ارتباط، برنامه جامعی از آزمایشات برروی 3 دسته سنگ دولومیتی ریز بلور، متوسط بلور و درشت بلور طراحی شد. در این مقاله نتایج مرتبط با اندازه گیری دانسیته، سرعت موج برشی و فشاری برای 32 نمونه شامل 12 نمونه دولومیت ریزبلور، 9 نمونه دولومیت متوسط بلور و 11 نمونه دولومیت درشت بلور آورده شده است. مطابق با نتایج به دست آمده با افزایش اندازه بلور ها، دانسیته سنگ کاهش می یابد. سرعت موج فشاری و برشی برای نمونه های ریز بلور حدود 9% و برای نمونه های درشت بلور 12% کمتر از نمونه های متوسط بلور می باشد. نتایج نشان داد که برای نمونه های ریزبلور، متوسط بلور و درشت بلور نسبت VP/V S به ترتیب برابر 78/1، 81 /1و 77/1 است. همچنین مشاهده شد که مدول یانگ دینامیکی برای نمونه های متوسط بلور حدود 15% از نمونه های ریز بلور و حدود 27% از نمونه های درشت بلور بیشتر می باشد. علاوه بر این دیده شد که با افزایش در اندازه بلور تغییر قابل توجهی در نسبت پواسون سنگ های دولومیتی رخ نمی دهد.

پژوهش در مورد تحلیل تنش در اطراف تونل، به ویژه دیواره و سقف آن سابقه زیادی دارد. اما در مورد کف تونل تحلیل زیادی صورت نگرفته است. در این مقاله با کمک روش تعادل حدی و اصول مکانیک خاک سعی شده تا روشی تحلیلی ارائه شود که بتوان نسبت به برآورد فشار آماس کف تونل در محیط های خاکی و توده سنگ های به شدت درزه دار که دارای رفتاری چون خاک هستند، اقدام نمود. فشار رو به بالا در کف تونل می تواند ناشی از پدیده تورم در سنگ ها و خاک های رسی به خاطر تغییر رطوبت، شدت میدان تنش و بروز پدیده لهیدگی، بزرگی قطر تونل و زون پلاستیک، زلزله و فشار آب منفذی و یا خزش و زمین لغزش رخ دهد. اما در این پژوهش صرفا به بررسی این پدیده ناشی از میدان تنش و شرایط ژئومکانیکی محیط و فشار آب منفذی پرداخته شده است. علاوه بر این مشخص شد که برای چسبندگی های بیش از 300 کیلو پاسکال و زاویه اصطکاک داخلی بیش از 33 درجه در تونل های با عمق کمتر از 100 متر و دهانه 6 متر، می توان از فشار رو به بالا در کف تونل و احتمال ایجاد شدن گوه ناپایدار در آنجا صرفه نظر نمود. به منظور ساده سازی در استفاده از مدل (مجموعه روابط) و یا برنامه نویسی، یک فلوچارت نیز پیشنهاد شده است.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.   لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

سنگدانه ها مصالحی هستند که بطور وسیع در صنعت بتن و احداث سازه های بتنی، اساس و زیر اساس جاده و راه آهن بکار می روند. استان همدان دارای منابع وسیعی از سنگ آهک است که این امر ارزیابی ویژگی های آنها را بمنظور کاربرد در پروژه های عمرانی مختلف ضروری می سازد. در این پژوهش، با استفاده از پارامترهای سنگدانه (ارزش ضربه، ارزش سایش لس آنجلس و ارزش خردشوندگی) و بررسی پتروگرافی آنها، سنگ های آهکی استان را به لحاظ کاربری در پروژه های با حساسیت های مختلف تقسیم بندی نموده و این طبقه بندی را شاخص سنگدانه (AI) نامیدیم. سپس این پارامتر بر سرعت موج P تقسیم شده و به عنوان شاخص تعدیل شده سنگدانه (AAI) معرفی شده است. در نهایت پارامتر یاد شده با استفاده از رگرسیون های تک متغیره و چند متغیره به روش بهترین زیرمجموعه و بر اساس خصوصیات فیزیکی و مکانیکی سنگ های مورد مطالعه تخمین زده شده است. در رگرسیون تک متغیره، تنها پارامتر عدد واجهش چکش اشمیت با ضریب تعیین کمتر از 50 درصد برای تخمین این پارامتر مناسب نبوده، در حالیکه در روش رگرسیون چند متغیره با انتخاب بهترین پارامترها (سرعت موج P، مقاومت فشاری تک محوری، مقاومت کششی و دانسیته خشک) و حذف پارامترهای نامناسب، معادله ای با سطح معناداری 99 درصد بدست آمده است که بیانگر قابل اطمینان بودن معادله ارائه شده است.