میشل فوکو اندیشمندی است که نمی توان به راحتی او را در مقوله ای مشخص و متمایز قرار داد. او پیوسته در حال جدال با گفتار، و در جستجوی زبانی است که آن زبان، زبان عقلِ تفاوت گذار و سلطه گر نباشد. او خواهان زبانی که دیگری بتواند از طریق آن به سخن درآید. به عقیده او زبان علوم اجتماعی و روش های آن زبان عقل سلطه گر است. او در عوض شکلی از شناخت را مطرح می کند که هدفش متوجه بازسازی جهان بیرون نیست، بلکه می خواهد مفروضات ما را درباره این جهان آشکار کند. او بدیل روش شناختی خود را در قالب روش دیرینه شناسی و تبارشناسی مطرح می کند. دیرینه شناسی روشی است متاثر از ساختارگرایی فرانسوی و تبارشناسی متاثر از آثار نیچه. دیرینه شناسی شیوه تحلیل تاریخی نظام های فکری یا گفتار است و تبارشناسی درباره قواعد این گفتار بحث می کند. این که در گفتار چه چیزی را می توان گفت و چه چیزی را نمی توان. کدام گزاره درست و کدام غلط است. کدام باید سرکوب شود و کدام نباید!

با شناسایی، معرفی و انتشار چاپ عکسی نسخه مورخ 801 ه. ق، متعلق به کتابخانه نور عثمانیه استانبول، که در حال حاضر، کهن ترین نسخه شناخته شده کامل دیوان حافظ است، ضروری است ضبط های این نسخه، در قیاس با روایت نسخه های موجود، بررسی انتقادی شود؛ به ویژه آنکه با کشف این نسخه، برخی معادلات در زمینه روایت نسخه ها، نظمی نوین یافته است. به طورمثال اگر پیش تر، در موردی خاص، مصححان، ضبط نسخه ای را به دلیل متاخربودن، رد می کرده اند، اکنون همان ضبط متاخر، به پایمردی نسخه 801 ه. ق بر مسند ضبط اقدم نشسته است. پیش از این، نسخه ایاصوفیه مورخ 813 ه. ق و نسخه خلخالی مورخ 827 ه. ق، از منظر قدمت، اهمیت و تبارشناسی نسخ، به عنوان دو نسخه سرگروه، در تصحیحات معتبر دیوان حافظ، مورد توجه خاص بوده اند و عمده اختلاف آراء حافظ پژوهان در باب ضبط برتر، با محوریت روایت های این دو نسخه شکل یافته است. تا جایی که می دانیم نسخه 801 ه. ق به صورت انتقادی تصحیح نشده است و این نوشته می تواند جزو اولین گام ها در بررسی برخی روایت های این نسخه باشد. منابع مورد مراجعه ما در این سنجش، علاوه بر نسخه 801 ه. ق، دفتر دگرسانی ها-برگرفته از پنجاه نسخه خطی سده نهم-و همچنین تصحیحات معتبر دیوان حافظ است.