زمینه و هدف آلفاپینن به عنوان مهم ترین اجزای اسانس ها، دارای فعالیت آنتی اکسیدانی و آنتی کولین استرازی است. استرس اکسیداتیو به طور مستقیم عملکرد مغز را تحت تاثیر قرار داده و باعث اختلال حافظه می شود. در این پژوهش به بررسی تاثیر آلفاپینن بر حافظه اجتنابی غیرفعال و استرس اکسیداتیو در مقایسه با دونپزیل پرداخته شد. روش بررسی در این مطالعه، 50 سر موش صحرایی نر (نژاد ویستار) به پنج گروه: کنترل، شاهد (دریافت کننده حلال آلفاپینن)، گروه های دریافت کننده دوز 2 و 4 میلی گرم برکیلوگرم آلفاپینن و گروه دریافت کننده دونپزیل تقسیم شدند. داروها به مدت 2 هفته به صورت درون صفاقی تجویز شدند. در پایان تیمار، حافظه اجتنابی غیرفعال حیوانات به کمک آزمون شاتل باکس، میزان مالون دی آلدئید، غلظت تیول تام خون و بافت هیپوکامپ (به عنوان شاخص های استرس اکسیداتیو) سنجیده شدند. از آزمون آماری تحلیل واریانس یک طرفه و تعقیبی توکی جهت تعیین تفاوت بین گروه ها استفاده شد. یافته ها حافظه در گروه دریافت کننده دونپزیل نسبت به گروه کنترل، به طورمعنی داری افزایش یافت (001/0>p)، و درگروه های دریافت کننده آلفاپینن (با دوز 2 و 4 میلی گرم برکیلوگرم)، افزایش معنی دار حافظه نسبت به گروه کنترل مشاهده گردید (001/0>p). در دوز 4 میلی گرم برکیلوگرم آلفاپینن نسبت به گروه دونپزیل نیز افزایش معنی داری دیده شد (001/0>p). در سنجش غلظت مالون دی آلدئید در بافت هیپوکامپ در گروه دریافت کننده دوز 4 میلی گرم برکیلوگرم نسبت به گروه کنترل، کاهش معنی داری مشاهده گردید. همچنین میزان تیول تام هیپوکامپ در گروه دریافت کننده آلفاپینن (دوز 4 میلی گرم برکیلوگرم) نسبت به گروه کنترل، افزایش معنی داری را نشان داد (05/0>p). نتیجه گیری نتایج این مطالعه نشان داد آلفاپینن با دوز 4 میلی گرم برکیلوگرم، بیشترین تاثیر را در بهبود حافظه حتی نسبت به دونپزیل دارد، همچنین به علت خاصیت آنتی اکسیدانی می تواند شاخص های استرس اکسیداتیو را کاهش دهد.

سابقه و هدف: باتوجه به عوارض جانبی داروهای شیمیایی ضداضطراب، در این پژوهش تأثیر آلفاپینن بر رفتارهای اضطرابی در مقایسه با دیازپام در موش صحرایی مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه از 40 سر موش صحرایی نر (نژاد ویستار) در 5 گروه: کنترل، شاهد (دریافت کننده حلال آلفاپینن)، دریافت کننده دوز 2 و 4 میلی گرم / کیلوگرم آلفاپینن و گروه دریافت کننده دوز 10 میلی گرم / کیلوگرم دیازپام تقسیم گردیدند. داروها به مدت دو هفته به صورت درون صفاقی تجویز شدند. در پایان این دوره، اضطراب با استفاده از مدل ماز بعلاوه ای شکل مرتفع مورد سنجش قرار گرفت و غلظت مالون دی آلدئید، تیول و گلوتاتیون پراکسیداز در بافت هیپوکامپ اندازه گیری شد. نتایج با استفاده از آزمون های آماری آنالیز واریانس یک طرفه و آزمون توکی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: آلفاپینن در گروه های دریافت کننده دوزهای 2 و 4 میلی گرم بر کیلوگرم آلفاپینن به طور معنی داری منجر به افزایش درصد ورود به بازوی باز (P<0/001) شد و درصد زمان سپری شده در بازوی باز از (P<0/05) به (P<0/01) در مقایسه با گروه کنترل و دیازپام تغییر کرد و تجویز آلفاپینن موجب کاهش معنی داری در غلظت (P<0/001) MDAو افزایش معنی داری در میزان تیول (P<0/01) (P<0/05) و فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز (P<0/001) شد. نتیجه گیری: آلفاپینن اثر کاهشی بر واکنش های اضطرابی نشان داد که مشابه با اثرات ضداضطرابی دیازپام بود. آلفاپینن احتمالاً با اتصال به جایگاه بنزودیازپین های موجود در گیرنده های گابا A و نیز با اثر آنتی اکسیدانی اثر خود را اعمال می نماید.

سابقه و هدف: ریحان (Ocimum basilicum L.) گیاهی از تیره نعنا و جنس Ocimum می باشد که گونه های زیادی دارد. در این بین گونه O. basilicum مهمترین گونه اقتصادی بوده و همانند سایر گیاهان خانواده نعنا منبع ترکیبات حلقوی و اسانس و نیز منبع غنی از ترکیبات فنلی (به ویژه رزمارینیک اسید و کافئیک اسید) و فلاونوئیدها شناخته شده است. پیکره رویشی ریحان حاوی اسانس است. به طور کلی لینالول، متیل چاویکول، سیترال، اوژینول، سینئول، ژرانیول، کامفور و متیل سینامات از اجزاء مهم اسانس ریحان می باشد. تنش خشکی به عنوان مهمترین تنش غیرزیستی نقش مهمی در کاهش عملکرد گیاهان دارویی دارد و موجب بروز تغییرات مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی متعددی در گیاه می شود. عملکرد ماده مؤثره تحت تأثیر عملکرد اقتصادی گیاه و شرایط محیطی ازجمله تنش خشکی می باشد. البته، اثرهای تنش در مراحل مختلف رشدونمو متفاوت است.مواد و روش ها: به منظور بررسی تأثیر اسید آسکوربیک بر گیاه ریحان بومی شهر ری تحت شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی گروه علوم باغبانی دانشگاه محقق اردبیلی، استان اردبیل (طول جغرافیایی 48 درجه و 3 دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی 38 درجه و 25 دقیقه شمالی با ارتفاع 1311 متری از سطح دریا) انجام شد. تیمارهای مورد آزمایش شامل سطوح خشکی در سه سطح (قطع آبیاری در مرحله شروع رشد زایشی، قطع آبیاری در 50% گلدهی و آبیاری کامل) و محلول پاشی با اسید آسکوربیک در چهار غلظت (0، 0.5، 1 و 2 میلی مولار) بر روی گیاه ریحان در نظر گرفته شد. عملیات مزرعه ای این آزمایش در اردیبهشت ماه سال 1396 اجرا گردید. عملیات آماده سازی بستر شامل شخم، دیسک و صاف کردن زمین قبل از اجرای آزمایش انجام شد و بعد اقدام به ایجاد کرت هایی به طول و عرض یک متر گردید. بذرها در سه خط با فواصل بوته ای 15 سانتی متر کشت شد. برای پوشاندن بذرها، از کود دامی پوسیده در حدود 4-3 سانتی متر استفاده گردید. پس از تعیین بافت خاک به روش هیدرومتری، تیمارهای ذکر شده برای تنش اعمال گردید. روز ابتدایی آبیاری به صورت غرقابی انجام و پس از جوانه زنی حجم آبیاری کمتر شد. اندازه گیری کلیه صفات در آزمایشگاه فیزیولوژی پس از برداشت گروه علوم باغبانی دانشکده علوم کشاورزی و تجزیه وتحلیل داده ها با نرم افزار SAS و مقایسه میانگین تیمارها با آزمون چند دامنه ای دانکن در سطح احتمال 5% انجام شد.نتایج: نتایج نشان داد با افزایش شدت تنش خشکی صفات ارتفاع کل بوته، طول ساقه، تعداد برگ و وزن خشک بوته به ترتیب 36.08%، 39.75%، 51.26% و 53.80% نسبت به تیمار شاهد کاهش یافت. در صورتی که محلول پاشی با اسید آسکوربیک توانست این مقادیر را به صورت معنی داری بهبود ببخشد. بیشترین میزان طول ریشه در شرایط تنش شدید (ابتدای گلدهی) و تیمار با اسید آسکوربیک 1 میلی مولار (15.83 سانتی متر) بدست آمد که در مقایسه با تیمار شاهد حدود 31.91% افزایش نشان داد. شرایط تنش خشکی توانست میزان پرولین و اجزای اسانس را افزایش دهد. بیشترین میزان پرولین مربوط به شرایط تنش شدید و تیمار با اسید آسکوربیک 2 میلی مولار(µmol.g-1 FW 130.825) بود که 6 برابر نسبت به شاهد افزایش نشان داد. میزان کلروفیل نیز در شرایط تنش شدید کاهش یافت. همچنین با اعمال تنش خشکی، در تمامی صفات مورد بررسی شاهد بیشترین مقدار، تیمار اسید آسکوربیک (غلظت های 0.5 و 1 میلی مولار) باعث افزایش و غلظت های بالاتر باعث کاهش مقدار صفات مورد بررسی شدند. با تجزیه اسانس نمونه های گیاهی، عمده ترین ترکیبات بدست آمده از اسانس ریحان شامل ژرانیول، متیل کاویکول، آلفا-پینن، کاریوفیلن، سیترال، کوپن، کارواکرول، نرال، لینالول و لیمونن بود. در بیشتر ترکیبات با افزایش میزان تنش خشکی و محلول پاشی بر میزان ترکیبات و اجزای اسانس افزوده شد. بیشترین میزان اسانس در شرایط تنش تا مرحله 50% گلدهی و محلول پاشی با غلظت 2 میلی مولار اسید آسکوربیک برای ترکیب متیل کاویکول (33.8%) بدست آمد.نتیجه گیری: محلول پاشی با اسید آسکوربیک باعث بهبود رشد گیاه ریحان در شرایط تنش خشکی شد و یک نوع مقاومت را در گیاه ایجاد کرد. بنابراین در زمان کنونی با توجه به کمبود منابع آبی و نیاز فراوان گیاهان به آب، می توان با محلول پاشی عناصر غیرسمّی و ضروری برای آنها موجب ایجاد مقاومت به تنش در گیاهان گردید.