چرای دام یکی از مهمترین عوامل در فراهم نمودن شرایط محیطی برای تغییر در ترکیب گونه ای، ساختار و کارکردهای اکوسیستم ها می باشد. جنگل های غرب ایران نیز به عنوان یکی از اکوسیستم های ارزشمند از این تهدید مستثی نبوده و ضروری است جنبه های مختلف این پدیده در این اکوسیستم ها مورد مطالعه قرار گیرد. بدین منظور اطلاعات مربوط به پوشش گیاهی، خاک و سایر متغییرهای محیطی در کف جنگل دالاب در استان ایلام با استفاده از 53 قطعه نمونه (16×16 متری) به روش تصادفی در شدت های مختلف چرای دام برداشت شد. برای طبقه بندی گروه گونه های اکولوژیک از روش آنالیز دو طرفه گونه های شاخص، برای تعیین گونه های معرف هر کلاس از آنالیز گونه های شاخص و برای مشخص کردن ارتباط گروه های گیاهی با عوامل مختلف مورد بررسی از روش رسته بندی تحلیل تطبیقی متعارفیاستفاده گردید. نتایج نشان داد که چرای دام در کنار فاکتورهای توپوگرافی، خاک و نور رسیده به کف جنگل به عنوان تاثیر گذارترین عوامل بر ترکیب گیاهی شناخته شدند. چرای دام با بیان 2/11 درصد از تغییرات موجود در گونه های گیاهی، بیشترین تاثیر را در ایجاد تغییر در فلور کف جنگل داشت. افزایش چرای دام عمدتاً باعث افزایش فراوانی گونه های غیر خوشخوراک و مقاوم به چرای دام و کوبیدگی خاک و همچنین افزایش گونه های یکساله مانند Bromus tectorum، Picnomon acarna، Minuartia picta، Rochelia disperma، Holesteum umbellatum، Lophocloa phloridesو Valerianellavesicaria شده است. این گونه ها بر اساس تراکم، حضور و منابع موجود به عنوان مهاجم شناخته شدند. از طرفی به نظر می رسد گسترش گونه های خوشخوراکی نظیر Vicia sativa، Trifolium physodes، Lens cyanea، Lathyrusinconspicaus در سایت چرای متوسط، مبین نقش چرای متعادل دام در حفظ مناسب ترکیب گونه های گیاهی درمراتع است.

این پژوهش با هدف شناسایی و معرفی تیپ های جنگلی و بررسی وضعیت کلی آنها در منطقه دالاب استان ایلام انجام شد. برای این منظور ابتدا بر اساس مشاهدات ظاهری در طبیعت تیپ های موجود برروی نقشه مشخص شده و سپس با استفاده از روش آماربرداری گرادیان ارتفاع، 60 قطعه نمونه 1000 مترمربعی در منطقه انتخاب و فاکتورهای مورد نظر از جمله تاج پوشش در درون آنها اندازه گیری گردید. جداسازی مرز تیپ ها بر اساس درصد تاج پوشش گونه های غالب در سطح پلات ها صورت گرفته و در نهایت سه تیپ به نام های تیپ بلوط ایرانی، تیپ آمیخته و تیپ دافنه - بادام در منطقه شناسایی شد. نکته قابل ذکر در خصوص تیپ های جنگلی این است که تغییر تیپ های جنگلی، با تغییرات ارتفاع از سطح دریا، شیب و تا حدودی جهت چشم گیر است؛ به طوری که تیپ بلوط به طور متوسط در ارتفاعات 1300 تا 1600 متر از سطح دریا قرار داشته و سپس با افزایش ارتفاع از سطح دریا و شیب بر تعداد گونه های درختی و درختچه ای افزوده می گردد. تیپ آمیخته در ارتفاعات 1600 تا 2000 متر از سطح دریا دیده شده و در ارتفاعات بالای 2000 متر جنگل تیپ دافنه - بادام تشکیل می گردد که در آن تک درختان پراکنده کیکم به چشم می خورد.

مدیریت جنگل و برنامه ریزی اصولی برای آن مستلزم داشتن اطلاعات کمی و کیفی مناسب است. این اطلاعات از طریق آماربرداری از جنگل به دست می آید. از این رو، آماربرداری جنگل در برآورد وضعیت موجود و برنامه ریزی آینده نقش اساسی دارد. در این بررسی 37.2 هکتار از جنگل های دالاب ایلام به صورت صددرصد با قطعات نمونه 1 هکتاری آماربرداری شد. برای برآورد مشخصه های کمی، دو روش خط نمونه با طول ثابت 50 متر و خط نمونه با تعداد ثابت 5 درخت، مقایسه شدند. مشخصه های اندازه گیری شده شامل تعداد درختان در هکتار، سطح مقطع برابر سینه، و درصد تاج پوشش بود. برای هر روش تعداد 37 قطعه نمونه براساس الگوی منظم تصادفی با ابعاد شبکه 100×100 متر برداشت و مشخصات مورد نیاز درختان اندازه گیری شد. نتایج این بررسی نشان داد که با در نظر گرفتن دقت و هزینه، روش خط نمونه با تعداد درخت ثابت، روش مناسب برای برآورد مشخصه های کمی جنگل های منطقه دالاب استان ایلام است.

ترکیب و تنوع گونه ای جوامع گیاهی در طول زمان با تغییر شرایط محیطی در اثر آشفتگی های انسانی یا طبیعی، تغییر می-کند. بنابراین اندازه گیری تنوع گونه ای می تواند در تجزیه و تحلیل آشفتگی و مدیریت بوم سازگان مفید باشد. لذا در این تحقیق تأثیر عوامل آشفتگی شامل "چرای دام" و "آتش سوزی" بر پوشش گیاهی جنگل های دانه زاد بلوط پارک دالاب، در استان ایلام، در مقایسه با مناطق کمتر دست خورده، بررسی گردید. اطلاعات مربوط به پوشش گیاهی، خاک و سایر متغییرهای محیطی در آشفتگی های مختلف در قالب 77 قطعه نمونه ی مستطیلی شکل به مساحت 256 متر مربع و به صورت تصادفی برداشت شد. برای ارزیابی تنوع گونه ای از مدل های غالبیت تنوع استفاده گردید. نتایج رسته بندی تحلیل تطبیقی متعارفی نشان داد که طبقات آشفتگی "چرای دام" و "آتش سوزی" در کنار عوامل خاکی و توپوگرافی به عنوان تأثیر گذارترین عوامل بر ترکیب گیاهی شناخته شدند. نتایج حاصل از الگوهای فراوانی گونه های گیاهی نشان داد که طبقات آشفتگی چرای بی رویه دام در ابتدا با مدل هندسی تطابق یافته است به طوری که یک حرکت از این مدل به سمت لوگ نرمال مشاهده می شود و این فرض را که جوامع تحت تأثیر آشفتگی، یک تغییر از وضعیتی با تخریب کمتر به سوی شرایطی با تخریب بیشتر که تحت تأثیر آشفتگی های شدید طبیعی و انسانی به وجود آمده را حمایت می کند. تطابق طبقه ی آشفتگی آتش سوزی با سری لگاریتمی نیز بیان کننده ی نابالغ بودن این جوامع است که این موضوع با توجه به شروع توالی ثانویه در این قسمت، منطقی بوده و این فرضیه را تأیید می نماید. در صورتی که رویشگاه فاقد آشفتگی فقط با مدل لوگ نرمال تطابق داشت. این مدل نشانگر جوامع بالغ با غنا و تنوع گونه ای بالا می باشد.