لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

جوجه گوشتی یک از متداول ترین منابع گوشت طیور است که به یکی از پرطرفدارترین و سریع ترین نوع تولید طیور در سراسر جهان تبدیل شده است. عملکرد مرغ های گوشتی به طور مستقیم با افزایش یا کاهش دما و بروز تنش های حرارتی (سرد و گرم) تحت تأثیر قرار می گیرد. در پژوهش حاضر تلاش شده است درجه- روزهای سرمایش و گرمایش در دوره های مختلف پرورش جوجه گوشتی برای پهنه استان خراسان رضوی مورد ارزیابی قرار گیرد. به این منظور داده های میانگین ماهیانه دما برای دوره آماری (2018- 1988) مستخرج از 13 ایستگاه سینوپتیک استان استفاده شد. درجه روزهای سرمایش و گرمایش برای هریک از هفته های پرورش مبتنی بر آستانه های مشخص محاسبه و پراکندگی مکانی آن ها بررسی شد. در گام بعدی رابطه بین درجه روزهای سرمایش و گرمایش و ویژگی های جغرافیایی ارزیابی شد. نتایج نشان دادند با افزایش عرض جغرافیایی درجه- روزهای سرمایش کاهش و درجه- روزهای گرمایش افزایش می یابند. مناطق شمالی و غربی استان نیازهای گرمایشی بیشتری را در همه ی دوره های پرورش جوجه گوشتی نشان داده اند این در حالی است که نیازهای سرمایشی در مراحل مختلف پرورش جوجه گوشتی برای نواحی شرقی و جنوبی استان بالاتر بوده است. از نظر مجموع نیازهای سرمایشی و گرمایشی مناطق حاشیه شمال شرق، جنوب و غرب استان؛ شهرستان های خواف، گناباد، کاشمر، سرخس و سبزوار کمترین نیاز سرمایش-گرمایش را در 6 هفته دوره پرورش جوجه گوشتی داشته و از اقلیم های مناسب در توسعه این فعالیت اقتصادی محسوب می شوند.

نیازهای گرمایشی یکی از موضوعات مهم بشر در زمینه های کشاورزی، گردشگری و مدیریت مصرف انرژی در زمان حال و آینده می باشد. اطلاع از میزان این تغییرات می تواند در تصمیم گیری مدیران بسیار کارساز واقع شود. هدف از این مطالعه واکاوی تغییرات نیازهای درجه روز گرمایشی تحت شرایط تغییر اقلیم در استان خراسان جنوبی می باشد. بدین منظور داده های روزانه ی دمای کمینه و بیشینه 11 ایستگاه همدید استان خراسان جنوبی در بازه ی زمانی 1990-2015 از سازمان هواشناسی کشور دریافت شد. همچنین جدیدترین سناریوهای موجود گزارش پنجم هیات بین الدول تغییر اقلیم (AR5 2014) شامل سناریوهای RCP از تارنمای تغییر اقلیم کانادا بارگیری و با بکارگیری نرم افزار آماری ریزمقیاس نمایی SDSM داده ها برای دوره آتی(2016-2041) در منطقه مورد مطالعه ریزگردانی گردید. با استفاده از قابلیت برنامه نویسی نرم افزار Matlab نیازهای گرمایشی ماهانه و سالانه ایستگاه ها در دوره حال و آینده محاسبه شد. در نهایت با استفاده از روش درونیابی Kriging نقشه های پهنه بندی نیاز سرمایشی برای دوره حال و آینده در نرم افزار ArcGIS ترسیم گردید. با بررسی تاثیر ویژگی های جغرافیایی (طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع ایستگاه ها) بر نیازهای گرمایشی در منطقه مشخص گردید که نقش ارتفاع بر تغییر نیازهای گرمایشی بسیار موثر می باشد. در ماه های سرد سال(آذر، دی و بهمن) مناطق مرتفع( قاین، ارسک، فتح آباد، آرین شهر، درمیان) به دلیل نیاز به گرمایش بیشتر میزان انرژی بالاتری را نیاز دارند. افزایش دما و گرم شدن هوا در دوره آینده، به ویژه در ماه های فروردین و مهر در بیشتر نقاط، نیازمند استفاده کمتر از وسایل گرمازا در آینده است.

یکی از شاخص های کاربردی در تعیین انرژی مورد نیاز جهت تامین آسایش اقلیمی شاخص درجه-روز می باشد. در ایران غالبا دمای 18 درجه سلسیوس جهت محاسبه HDD و 24 درجه را به منظور محاسبه CDD استفاده می کنند. حال آنکه تنوع اقلیمی و جغرافیایی ایران باعث می شود تا دماهای مبنای جدیدی جهت محاسبه HDD و CDD پیشنهاد گردد. در پژوهش حاضر جهت تعیین آستانه های دمایی جدید به منظور تامین انرژی مورد نیاز برای شرایط آسایش اقلیمی از دیاگرام اولگی استفاده شده است. از آنجایی که کشور ایران دارای تنوع اقلیمی مختلفی می باشد، بنابراین10 ایستگاه که معرف شرایط متفاوت آب و هوایی ایران می باشند انتخاب و مورد واکاوی قرار گرفتند. همچنین قابل توجه می باشد که در این مطالعه دیاگرام اولگی به 12 طبقه زیست اقلیمی تقسیم گردید. اما مهم ترین بخش این مطالعه مربوط به تعیین دماهای پایه جدید برای محاسبه شاخص های HDD و CDD ایستگاه های مطالعاتی است.پس بر مبنای روزهای واقع در منطقه آسایش سه محدوده در قالب آستانه صدک های 40 تا 60 بر اساس نماینده 20 درصد مرکزی داده ها، آستانه صدک های 25 تا 75 درصد به عنوان 50 درصد غالب مرکزی و در نهایت آستانه صدک های 10 تا 90 به عنوان 80 درصد مرکزی داده های مورد مطالعه انتخاب و این محدوده ها به نام آستانه های آسایش دمایی جدید به منظور تعیین دماهای پایه برای محاسبه HDD و CDD معرفی گردیدند. بر اساس هدف اصلی این تحقیق آستانه های آسایش دمایی جدیدی برای تمام ایستگاه های مطالعاتی پیشنهاد گردید که یافته ها نشان دادند با توجه به صدک های مختلف، حداقل دمای پایه جهت محاسبه HDD متعلق به ایستگاه بابلسر و حداکثر دمای پایه به منظور محاسبه CDD به ایستگاه شیراز اختصاص یافته است.

کی از پارامترهای مهم در مبحث معماری همساز با اقلیم مقدار انرژی پایه لازم برای گرم کردن ساختمان در فصول سرد HDD  و سرد کردن آن در فصول گرم سال CDD تا حدود آسایش گرمایی انسان است. در این بررسی، ابتدا با تدوین یک مدل محاسباتی مقدار متوسط CDD و HDD در روزهای مختلف سال از روی میانگین های ماهانه دما برای شبکه ای مرکب از 218 ایستگاه هواشناسی کشور برآورد گردید و در مرحله دوم توزیع فضایی آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و بر اساس معادلات حاصل امکان برآورد CDD و HDD در هر نقطه از کشور فراهم گردید. در مرحله بعد، با تعیین آستانه هایی برای درجه- روزهای گرمایش، هفت گروه اقلیمی از ملایم تا فراسرد بنامهای H1 تا H7 تشخیص داده شد. همچنین با تعیین آستانه هایی برای درجه- روزهای سرمایش، پنج گروه اقلیمی از ملایم تا بسیار گرم بنامهای C1 تا C5 تعیین گردید و چهار گروه رطوبتی نیز در طبقه بندی منظور گردیده است. بر این اساس گروههای اقلیمی در طبقه بندی پیشنهادی به طور کلی با فرمول HiCjRk تعریف شده اند که i از 1 تا 7، j از 1 تا 5 و k (منحصرا برای مناطق ساحلی) از 1 تا 4 تغییر می نماید. در گام نهایی، نقشه پهنه بندی اقلیمی ایران بر پایه بررسیها و قراردادهای طبقه بندی فوق در مقیاس یک میلیونیم در محیط GIS تهیه و ارایه گردیده است.

با فراگیر شدن شبیه سازی نرم افزاری اقلیم منطقه ای، این امکان به وجود آمده است تا سناریوهای گوناگونی همچون تأثیر پر آب کردن یک دریاچه یا خشک کردن آب آن و تأثیر آن بر شرایط اقلیمی منطقه هم جوارش، در دنیای مجازی رایانه ای شبیه سازی گردد. دریاچه زریوار به عنوان یکی از دریاچه-های مهم شمال غرب کشور گاهاَ در دوره های خشک سالی با تهدید کاهش پهنه آبی مواجه می باشد که این عامل می تواند به طور مستقیم بر مؤلفه های اقلیمی نواحی پیرامون خود و تأثیرات غیرمستقیمی بر تغییرات شاخص های HDD و CDD به عنوان مؤلفه هایی برای ارزیابی عرضه و تقاضای انرژی داشته باشد. بدین منظور در این پژوهش با استفاده از نرم افزار TAPM، دو سناریوی پر آب بودن (شرایط واقعی دریاچه) و خشک کردن دریاچه اجرا گردید تا بتوان میزان تغییرات شاخص های HDD و CDD برای شهر مریوان که در همسایگی دریاچه واقع گردیده، شبیه سازی نمود. اما پیش از آن بر مبنای داده های واقعی و روزانه حداقل و حداکثر دما برای سال های 1990 تا 2010، میانگین ماهانه HDD و CDD شهر مریوان محاسبه و در گام بعد تغییرات روند این دو مؤلفه به وسیله رگرسیون خطی و آزمون ناپارامتریک منکندال (t) مورد واکاوی قرار گرفت. با توجه به داده های درازمدت مشاهداتی مشخص گردید که تنها روند معنادار تغییرات دو شاخص HDD و CDD برای مارس وجود دارد. این تغییرات به ترتیب برای شاخص HDD و CDDبا آماره های (54/0 R=-; 20/2 t=-) و (38/0; t= 41/0 R=) مؤید کاهش نیاز به انرژی گرمایشی و افزایش انرژی سرمایشی در این ماه می باشد. همچنین خروجی ها نشان می دهند که در سناریوی دریاچه خشک، میزانHDD برای غالب ماه های سرد سال نسبت به دریاچه پر آب افزایشی و از طرف دیگر مقدار CDD نیز در ماه های گرم سال افزایش نشان می دهند. از طرف دیگر بر اساس میانگین سالانه، یافته ها نشان دادند که خشک شدن دریاچه زریوار باعث کاهش 30 درجه-روز کالری تقاضای انرژی در بخش گرمایشی و افزایش 111 درجه-روز کالری در بخش خنک کنندگی خواهد گردید.

این مقاله کوششی است هدفمند برای معرفی یکی از جریان های مهم معماری معاصر که طراحی پایدار نامیده می شود. هدف از این مطالعه بررسی طراحی اقلیمی شهر ماسوله در چارچوب آسایش انسان برای دستیابی به توسعه پایدار می باشد. در این مقاله نخست به شرح ویژگی های اقلیمی، جغرافیایی و معماری بومی ماسوله به عنوان بستر اصلی مطالعه پرداخته شده و در ادامه، با استفاده از مدل زیست-اقلیم ساختمانی گیونی و مدل برآورد مقادیر نیاز به گرمایش و سرمایش HDD و CDD به بررسی معماری اقلیمی ماسوله بعنوان یک الگوی پایلوت در مناطق کوهستانی پرداخته می شود. برای تعیین نوع اقلیم ماسوله نیز از روش طبقه بندی اقلیمی دمارتن استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد که ماه های اردیبهشت، خرداد و تیر در محدوده قابل تحمل از نظر آسایش انسان واقع شده اند همچنین به استثنا ماه های خرداد و تیر که مقادیر HDD و CDD در آن صفر می باشد، در 10 ماه دیگر سال نیاز به 2420 HDD درجه-روز محاسبه شده و ماه های اردیبهشت و آذر با 22 و 409 درجه-روز به ترتیب کم ترین و بیش ترین مقدار نیاز به گرمایش را دارا هستند.