رباعی از قالب های شناخته شده شعر فارسی است که بسیاری از سخن سرایان ایرانی و از آن جمله جلال الدین مولانا سرودن در این قالب را صدها بار تجربه کرده اند. مولانا از دیرباز با دو اثر برجسته خود، یعنی مثنوی و غزلیات شمس، در کانون توجه بسیاری از پژوهش گران ادبی بوده است و حال آن که جهان رباعیات او نیز مانند غزلیات و مثنوی، پر از تجربه های شاعرانه و هنرورزی هایی درنگ آمیز است. اما ارزش ادبی و هنری رباعیات زیر پرتو خیره کننده آثار یادشده رنگ باخته و کم فروغ گردیده است. در این جستار برخی از انگیزش های هنری و شگردهای ادبی مولانا در رباعیات باز نموده شده است. در نوشته ای دیگر این رفتارهای هنری بررسی و تحلیل خواهد شد. منبع پژوهش در این نوشته کلیات شمس تبریزی، به کوشش دکتر توفیق سبحانی است که در سال 1381 از سوی انتشارات قطره منتشر شده است. شمار رباعیات در این اثر 1983 رباعی است.

منطق ارسطویی (منطق حملی) از طریق ترجمه مستقیم و بی واسطه آثار ارسطو، و منطق رواقی - مگاری (منطق شرطی) با ترجمه غیرمستقیم و به واسطه برخی متون لاتینی جالینوس، اسکندر افرودیسی و بوئتیوس مربوط به نخستین سده های میلادی به جهان اسلام راه یافت. پس از دو قرن تلاش برای ترجمه، شرح، تقریر و تفهیم میراث منطقی یونانیان، با ظهور ابن سینا «دوره ابداع و نوآوری» فرا رسید. ابداعات منطقی و منطق های ابداعی ابن سینا، به ویژه دو نظریه «قیاس اقترانی شرطی» و «موجهات زمانی» که با تلاش های دویست ساله بعدی تا زمان خواجه نصیرالدین طوسی به کمال و استواری رسید، در سطحی است که این دوره از پژوهش های منطقی را می توان دوره «منطق سینوی» یا «منطق سینایی» نامید و بر اهمیت و استقلال آن در مقایسه با مکتب ارسطویی و مکتب رواقی - مگاری تاکید نمود.نگارنده در مقاله حاضر ضمن بیان اجمالی دو نظریه یاد شده، دلایل خود را در تثبیت و اثبات ایده «منطق سینوی» ارایه می کند.

منزوی از مبتکران اصلی غزل نو است که ضمن در نظر داشتن ارزش ها، قابلیت ها و ویژگی های برجسته و منحصر به فرد شعر کلاسیک، اشعار خود را به بسیاری از ظرافت ها، تکنیک ها و ویژگی های مطرح در شعر نو آراسته است.وی در سرودن غزل های خود از شگردها و نوآوری هایی بهره گرفته که سبب تمایز با غزل غزل سرایان سنتی و پیدایش شیوه ای تازه در غزل شده است. در این مقاله به بررسی نوآوری ها و ویژگی های خاص اشعار او پرداخته شده است.

در کنار غزل سرایان سنتی که غزل سرایی به شیوه های کهن را در دوره معاصر زنده نگه داشته و بر اثر آن جریان ها و سبک هایی چون سبک عراقی، هندی و تهرانی را رایج نموده اند، گروهی از غزل پردازان با ابتکارات خود راه نو و باب تازه ای در غزل سرایی معاصر گشودند. تحولات و نوآوری هایی که غزل گویانی چون: منوچهر نیستانی، سیمین بهبهانی و حسین منزوی، در عناصر مختلف غزل (از قبیل زبان، وزن، تخیل، تصاویر و...) پدید آوردند، به پیدایش انواع جدیدی از غزل انجامید و می تواند ضامن بقا و ضمان حیات آن در حال و آینده گردد. در این مقاله بر آنیم تاگوشه هایی از نوآوری ها و ابداعات «منزوی» به عنوان یکی از پیشگامان و پیشاهنگان غزل نو و عوامل و نشانه هایی از این مسیر تازه و باب نو را در غزل های او باز نماییم. از این روی به توضیح و تبیین آن دسته از مختصات صرفی، نحوی، بلاغی و موسیقایی که غزل او را از غزل های سنتی متفاوت و به شعر نو مشابه می سازد، خواهیم پرداخت.

ملاعبدالله در باب الاهیات بالمعنی الاخص اقوال متفاوتی دارد و بارزترین ویژگی وی ارایه تقریرهای تازه و کم نظیر از مبانی صدرایی و نقد حکیمانه آراء ملاصدرا و دیگر حکمای اسلامی، ارایه نظریاتی جدید در چندین مسیله فلسفی است که در این مقاله تبیین می گردد؛ مثلا در باب توحید صفاتی و انتزاع صفات متعدد و کثیر ایشان قایل است که نسبت اسماء الاهی به وجود صرف، که همان حقیقت واجب است، از قبیل نسبت ماهیات ممکن به وجودات امکانی است. وی همچنین مسیله معقول ثانی نبودن وجود را ایشان بداین نحو تقریر می نمایند: محل نزاع بر سر این است که آیا وجود دارای افرادی متحقق است که باالذات موجودند یا آنکه وجود حقیقتی ندارد و از معانی اعتباری و مفهومات انتزاعی و معقولات ثانیه است؛ یعنی درواقع اصالت وجود را در مقابل معقول ثانی قرار داده است. ملاعبدالله زنوزی در بیان قاعده الواحد و تحقیق این مهم، بحث را بطور کلی این گونه بیان می کند که از بسیط حقیقی و وجود واحد به وحدت اطلاقی دو معلول در رتبه واحد صادر نشود و تقریر برهان هشتم بنابر مرام صدرالحکماء در اسفار اربعه و اقامه برهان هفتم بر نفی تعدد واجب به بیانی شیوا، و تقریر برهان هشتم بنابر گفته شیخ الرییس در شفاء و صاحب اسفار در کتاب مبدا و معاد و تضعیف کلام ابن کمونه و اشاره بوجوه اشکال بر کلام شوارق مورد بررسی قرار می دهد و نتیجه می گیرد که بر نفی تعدد واجب و تقریر این مساله که دو قوی و دو وجود صرف در نهایت قوت و صرافت، وجود خارجی ندارند.

زمینه و هدف: تشبیه یکی از ارکان برجستة صور خیال است و بررسی آن در شناخت ویژگیهای سبکی شاعر تأثیر فراوان دارد. در این مقاله به شیوة تقسیم بندی بروک رز-که روشی دستوری زبان شناسی است-به استخراج تشبیهات خاقانی پرداخته شده است تا بتوان به پاسخ این پرسشها دست یافت: ویژگیهای برجستة ساختاری تشبیهاتِ قصاید خاقانی براساس طبقه بندی بروک رز چیست؟ قلمروهای اساسی مشبه به ها در قصاید خاقانی کدام عرصه ها را دربر میگیرد؟ روش مطالعه: توصیفی-تحلیلی است. یافته ها: بررسی تشبیهات خاقانی بر اساس تقسیم بندی پنجگانه ی بروک رز نشان داد بترتیب روشهای ربطی-اسنادی، اضافی، و اشاره از بالاترین بسامدها برخوردارند؛ بیتردید پربسامدترین ساختار تشبیهی قصاید خاقانی، ساختار ربطی-اسنادی با مصدر «بودن» (از نوع مقید) است که در آن «مشبه» به «مشبه به» بطور مستقیم اسناد مییابد. سپس ساختار اضافی (تشبیهات فشرده) از بسامد بالایی برخوردارند؛ بروک رز استفاده از حرف اضافه ی of انگلیسی را، که معادل کسره در فارسی است، روشی برای برقراری این پیوند میداند. سپس روش اشاره قرار میگیرد؛ روش اسلوب معادله از میان انواع روشهای اشاره، بیشترین فراوانی را داراست؛ روش ربطی با استفاده از فعل «ساختن» از میان روشهای بروک رز، پایینترین بسامد را دارد. گسترده ترین قلمرو مشبه به در قصاید خاقانی، قلمرو اشیاء است. نتیجه گیری: خاقانی در میان موارد تقسیم بندی بروک رز، در بیشترین ابیات به ترتیب ممدوح، متعلقات آن و خویشتن را مورد تشبیه قرار داده است؛ «ممدوح» بیش از همه ی عناصر مورد اسناد و دگرگونی قرار گرفته است؛ سپس «من» شاعر و متعلقات وی در رتبه بندیهای او حضور پررنگی دارد.

ابو الفرج ببغاء، شاعر و کاتب دربار سیف الدوله حمدانی است. او در اشعار خویش ضمن وفاداری به سبک کهن عرب به نوآوری نیز گرایش داشت. با این همه شهرت ببغاء نه به شعر، که به نثر اوست. او که شیوه خوی را "ترسل" می داند، به اطناب و تکرار بیش از ایجاز عنایت دارد، پیوسته ذخایر غنی زبان عربی را در پی مترادفات می جوید و الفاظی که برمی گزیند غالبا ساده و برازنده اند. وی در رسایل خود نثری روان، شفاف را با عباراتی کامل از برای معانی زیبا، پر تاثیر و دلربا درآمیخته است. چندانکه نثر وی نمونه بارزی از نثر سده چهارم هجری به شمار می آید. از این رو در این پژوهش بر آن شدیم تا به معرفی زندگی و آثار ادبی وی بپردازیم.

زمینه و هدف ارتباط بین علم و باورها، امری گریزناپذیر بوده و درک و فهم جنبه های مختلف این ارتباط موجب پیشرفت علوم بین رشته ای خواهد شد. الگو گرفتن از پدیده های طبیعی، نیازمند نگاهی جامع نسبت به سوال تحقیق مورد نظر پژوهشگر و شناخت ماده و ملکوت پدیده های طبیعی و زیستی می باشد. پیشرفت های صورت گرفته برای درک پدیده های زیستی درحال تکامل بوده و این پیشرفت ها بستری مناسب برای نوآوری های معنوی ایجاد خواهند کرد. روش ها این مطالعه با تکیه بر سوابق تحقیقاتی آزمایشگاه بیوشیمی فیزیک، مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک (IBB) دانشگاه تهران صورت گرفته و از مطالعات انجام شده با روش کتابخانه ای و جستجوی کلمات کلیدی در پایگاه های علمی معتبر استفاده شده است. یافته ها استرس ناشی از عدم تعادل در سیستم های بیولوژیکی زمینه ساز بروز انواع بیماری ها می باشد. استرس از نگاه ملکولی به معنی حضور رادیکال های آزاد غیرمتعادل است. استرس انواع مختلف دارد از قبیل اثر دارو های با عوارض جانبی و پرعارضه، غذای صنعتی با مواد نگهدارنده، دود سیگار، مواد معطره مصنوعی، استرس های روحی-روانی که همگی به مفهوم ایجاد رادیکال های آزاد غیرمتعادل هستند. آنتی اکسیدان های خوراکی و غیرخوراکی به مفهوم جمع آوری کننده و دفع کننده رادیکال های آزاد غیرمتعادل می باشند. نتیجه گیری این مطالعات بستری مناسب برای ارتقای سطح بینش انسان و کاربرد جوانب گوناگون استفاده از علم در زندگی بشر را فراهم می کند. بسیاری از پدیده های زیستی در ارتباط با باورهای انسان بوده و فهم این ارتباطات راهگشای بسیاری از کشفیات جدید خواهد بود. این کشفیات به طور متقابل می تواند علم انسان را نسبت به پیرامون خود بسط داده و زمینه ساز زندگی متکامل تر و سالم تر و شاداب تر باشد.